Skip to main content

Full text of "Archivio glottologico italiano"

See other formats 


UNIVERSITY  OF 
TORONTO  PRESS 


ARCHIVIO 


k 


GLOTTOLOGICO    ITALIANO         jù^^ 


DIRETTO 


DA 


G.    I.    ASCOLI 


VOLUME  QUINTO 


ROMA,  TORINO,   FIRENZE 

ERMANNO  LOESCHER 


1878 


IL 

CODICE  IRLANDESE 

DELL' 

AMBROSIANA. 


IL 

CODICE  IRLANDESE 

DELL' 

AMBROSIANA, 

EDITO  E  ILLUSTRATO 

DA 

G.  I.  ASCOLI. 


VOLUME  PRIMO: 
IL  TESTO  E  LE  CHIOSE. 

Con  due  tavole  fololitograficHe. 


ROMA,  TORINO,  FIRENZE, 
ERMANNO    LOESCHER. 

18  78. 


-PC 
A7 


V  "^ 


1120460 


^J'^W'-v^^^S*"'"'^ 


BOTTEGA     d'ERASMO 

VIA  GAUDENZIO  FERRARI,  9 
TORINO 


Ristampa  anastatica,  a  tiratura  limitata,  1962 


A 

COSTAM^mO  NiaHA 

ED  A 

MASSBULIANO  ]\ltJLLER 

È  OFFERTO  QUESTO  LAVORO 

CON  KEYEEEKTE  E  RICONOSCENTE  AFFEZIONE 

DA 

G.  I.  A. 


PREFAZIONE. 


Il  principale  fra  i  motivi,  che  m'indussero  a  accostarmi 
agli  antichi  monumenti  del  linguaggio  dei  Celti,  è  stato  il 
desiderio  di  conseguire  quell'  idea  piìi  viva,  che  ancora  si  po- 
tesse, deUa  favella  con  la  quale  il  latino  venne  a  lottare  neUe 
Gallie,  e  che  bene  a  lui  soggiacque,  ma  non  senza  riagir 
sopra  di  lui  nel  modo  più  gagliardo.  Se  non  si  poteva  ri- 
comporre, intiera  e  perspicua,  tal  fase  di  linguaggio  che 
rappresentasse  i  Galli  ancora  affatto  indipendenti  dai  La- 
tini, non  potevamo  almeno  rifar  ben  vive  nel  nostro  spirito 
quelle  condizioni  idiomatologiche,  in  mezzo  alle  quali  son 
nati,  nella  Cisalpina,  Virgilio  e  Tito  Livio?  Ma  altri  quesiti, 
in  ispecie  quelli  che  risguardano  le  attinenze  originali  fra 
Celti,  Italioti  ed  Elleni,  spingevano  insieme  a  codesti  studj. 


vui  Prefazione.  l 

E  s' aggiungeva  un  incentivo  affatto  particolare  :  l' aversi  in 
Italia,  anzi  nella  città  in  cui  vivo,  uno  dei  monumenti  più 
cospicui,  se  non  addirittura  il  più  cospicuo,  intorno  a  cui 
l'indagine  potesse  versare. 

Poiché  lo  stromento  principalissimo,  mercè  il  quale  c'è 
dato  di  ben  raffigurarci  gli  antichi  parlari,  così  dei  Galli, 
come  dei  Celti  in  genere,  è  un  gran  numero  di  chiose,  in 
lingua  celtica  d'Irlanda,  apposte  a  alcuni  codici  dell'età 
carolingia,  e  a  tre  in  ispecie,  uno  de'  quali  si  conserva  nella 
BibHoteca  Ambrosiana,  l'altro  nella  Capitolare  di  San  Gallo, 
e  il  terzo  nell'Universitaria  di  Wiirzburgo.  Yero  è  che  il. 
celtico  dell'Irlanda  non  rappresenta  quello  tra  i  due  rami 
del  linguaggio  dei  Celti,  al  quale  spetta  più  propriamente 
r  antico  idioma  delle  Gallio,  e  vero  è  insieme  che  s' ha  una 
serie  d'iscrizioni  celtiche,  e  galliche  in  ispecie,  che  risal- 
gono a  un'  età  ben  più  rimota  che  non  sia  quella  dei  codici 
chiosati.  Ma  se  sono  di  gran  pregio,  sono  insieme  molto 
scarse  le  reliquie  che  provengono  da  codeste  iscrizioni  ;  dove 
all'incontro  le  chiose  irlandesi  ci  danno  tutt' intiera  una  svi- 
luppatissima  grammatica  e  tutt'  intiero  un  lessico  ;  e  così  ci 
porgono  una  suppellettile  compiuta,  con  la  quale  ben  puè 
misurarsi  per  l'età,  ma  non  punto  per  la  copia  o  l'impor- 
tanza, quel  che  ci  viene  da  altri  codici  per  l'altro  ramo  della 
favella  dei  Celti. 

Con  molto  maggior  fortuna  che  io  non  meritassi,  mi  era 
pur  data  l'opportunità  di  btudiare,  insieme  con  l'Ambrosiano 


Prefazione.  ix 

anche  il  codice  di  San  Gallo,  che  le  Autorità  elvetiche  si  sono 
molto  liberalmente  arrese  a  mandare  all'Ambrosiana  perchè 
io  ne  profittassi.  Debbo  questo  insigne  favore  alla  interces- 
sione del  commendator  Michele  Coppino,  che  ultimamente 
govemaYa  fra  noi  la  pubblica  istruzione;  e  prego  l'onorando 
uomo  di  consentirmi  che  io  qui  gli  esprima  la  molta  mia 
riconoscenza. 

Così  io  m'ebbi  tra  le  mani  la  più  gran  parte  del  bel  tesoro. 
E  tanto  più  sarò  da  biasimare,  se  l'opera  mia  non  corri- 
sponderà alla  espettazione  e  alla  benevolenza,  che  non  senza 
qualche  mio  sgomento  eli' ha- suscitato,  e  s'ella  così  mostrerà 
che  io  sia  stato  troppo  audace  nell'entrare  in  un  campo  che 
non  era  il  mio  e  già  era  tenuto  da  tal  uomo  che  lo  poteva 
percorrere  glorioso  e  sicuro. 

Questi  era  Costantino  Nigra.  Il  quale  postosi  anch' egli, 
pressoché  nel  medesimo  tempo,  e  con  una  preparazione  di 
gran  lunga  maggiore,  intorno  al  Codice  Ambrosiano,  ha  poi 
Toluto ,  con  la  generosità  de'  suoi  pari ,  che  il  merito  della 
pubblicazione  fosse  mio.  La  riconoscenza,  che  io  gli  debbo, 
m'è  dolce  insieme  e  grave,  perchè  nessuno  può  misurar  me- 
glio di  me  lo  scapito  che  è  venuto  al  lavoro  nel  passar  dalle 
sue  mani  alle  mie.  Mi  resta  tuttavolta  la  sicura  speranza^ 
;  ch'egli  possa  trovare  il  tempo  d'ornare  di  sue  aggiunte  e 
correzioni  il  secondo  volume  di  quest'opera  e  possa  insieme 
attendere  alla  edizione  integrale  delle  chiose  del  codice  San- 
gallese,  che  frattanto  si  viene  anch'essa  preparando  qui  a 


I  Prefei2done. 

Milano*.  Di  altre  aggiunte  e  correzioni  spero  ancora  che 
"vorrà  essermi  largo  Whitley  Stokes,  così  rendendo  a  tutti 
noi  un  altro  di  quei  nobili  favori,  pei  quali  va  insigne  e  caro 
l'illustre  suo  nome. 

Pur  del  Codice  Ambrosiano,  ma  assai  più  parcamente  che 
non  del  Sangallese,  ha  fatto  uso  lo  Zeuss  nella  costruzione  di 
quell'opera  immortale,  la  cui  mercè  lo  studio  del  celtico  è 
difi&nitivamente  uscito  dalla  fase  che  si  potrebbe  dire  fanta- 
stica, per  farsi  non  meno  cauto  e  sicuro  di  quelli  che  s'a^ 
girano  intorno  alle  alti-e  favelle  della  famiglia  indo-europea. 
Dopo  il  Maestro,  diedero  altri  saggi  dell'Ambrosiano  lo  Sto- 
kes imprima  e  con  maggior  larghezza  il  Nigra.  Delle  quali 
pubblicazioni  si  vede  la  misura  e  l'importanza  nel  secondo 
volume  di  quest'opera,  per  modo  tuttavolta  che  l'ammira- 
zione 0  la  gratitudine  non  stremi  i  diritti  d'una  critica  ri- 
spettosa^. 


'  Una  riproduzione  fotolitografica  della  pagina  212  del  Sangallese  è  annessa 
a  questo  volume,  insieme  con  quella  della  seconda  pagina  del  24°  foglio  del- 
l' Ambrosiano. 

2  Grammatica  celtica  e  ìnonianentis  vetustis  tam  hiherìiicae  linguae 
quam  hritavnicaTum  dialectorum  canibricae  cornicae  aremoricae  comparatis 
gallicae  priscae  reliquiis  coìistruxit  I.  C.  Zedss;  prima  ediz.,  Lipsia  1853;  seconda 
ediz.,  ampliata  e  notevolmente  migliorata  dal  compianto  Ebel,  Berlino  1871. — 
Goidilica,  or  notes  on  the  gaeìice  manuscripts  preserved  at  Turin,  MUan, 
Bertie,  Leyàen,  the  monastery  of  S.  Pani,  Carinthia,  and  Cambridge,  with  eight 
hyìmis  from  theLiber  Hyvmorum  and  the  old-irish  notes  in  the  Boolc  ofArmagh, 
edited  hy  "Whitlet  Stokes  ;  prima  ediz,,  Calcutta  186G  ;  seconda  ediz.,  notevol- 


Prefazione.  xi 

Intanto  il  primo  volume  porterà  una  riproduzione  diplo- 
matica, SI  del  testo  latino  del  Codice  Ambrosiano,  che  è  alla 
sua  volta,  come  tutti  conoscono,  un  comento  al  Salmi,  e  si 
delle  chiose  irlandesi,  onde  il  comento  è  tempestato'.  Ma  la 
riproduzione  diplomatica,  come  qui  aveva  suoi  particolari  mo- 
tivi, cosi  ha  dovuto  procedere  per  vie  sue  proprie. 


mente  accresciuta.,  sotto  il  titolo:  Goideliea.  Old  and  early-middle-irish 
gìosses,  prose  and  verse,  Londra  1872.  Porta  questa  seconda  edizione  una  serie 
abondante  di  forme  verbali  dell'Ambrosiano,  raccolte  dal  Nigra.  Il  quale,  oltre 
aver  dato  il  bel  saggio:  Gloses  irlandaises  du  manuscrit  de  Milan,  nel  primo 
volume  della  Revue  Celtique  di  Parigi,  ha  ancora  fatto  uso  de'  proprj  studj 
sull'Ambrosiano:  nelle  Glossae  hibernicae  veteres  codicis  taurinensis,  edite  da 
lui  a  Parigi  nel  1869;  in  un  importante  suo  articolo  sulla  prima  parte  della 
seconda  edizione  deHa  Grammatica  celtica,  inserto  nello  stesso  volume  della 
Bevue  celtique;  e  nelle  sue  Beliquie  celtiche,  Torino  1872. 

'  Questo  codice  è  stato  più  volte  descritto,  e  nel  miglior  modo  dal  Nigea, 
nella  Bevìie  Celtique,  I  60  sgg.  -  Il  comento,  che  sul  codice  stesso  è  malamente 
attribuito  a  San  (Jerolamo,  s' attribuisce  dai  dotti,  con  molta  probabilità,  a  San 
Colombano,  irlandese.  Ma  nessuno  ha  avvertito  che  qui  non  s'abbia,  almeno 
in  parte,  se  non  l'epitome  d'un  comentario;  di  che  il  glossatore  fa  diretta 
testimonianza,  là  dove  a  un  riferimento  del  testo  latino  egli  annota  (14^,  4)  : 
nintanic  ón  isiìidremaisndis  fóbith  istaipe  inso,  cioè  :  'non  occorse  a  noi  code- 
sto nella  prefazione,  per  la  ragione  che  questa  è  un  epitome  {taÌ2}e  =  do-aith- 
-ì>e,  propriamente  'ritaglio',  così  come  ÈTrt+Tofi^)'.  All'incontro  è  erronea  l'as- 
serzione del  Muratori,  ripetuta  da  altri,  che  manchi  alla  fine  del  codice  un 
foglio  0  più,  o  manchi  parte  del  comento  dell'ultimo  salmo.  Non  manca  nulla, 
e  anzi  si  legge,  se  pur  con  qualche  di£Scoltà,  la  soscrizione  che  sussegue  alla 
chiusa  del  comento  (léC*"):  Finit  Amen  -}-diarmatf-f  scripsit  orate  prò  ilio 
peccatore.  La  presente  edizione  omette  poi  due  squarci  latini,  che  tengon 


xu 


Prefazione. 


Quanto  al  testo  latino,  il  proposito  di  ottenere  una  lezion 
comunque  castigata,  avrebbe  importato  una  rimutazione  coi 
tinua  di  quello  che  il  codice  offriva*.  Negli  errori,  o  sistc 


dietro  ai  tre  'prologhi'  da  essa  riprodotti  e  occupan  le  colonne  S*»  a  13'". 
primo  di  questi  squarci  omessi,  è  l'esordio  dell'Omelia  di  San  Basilio  snl  prin 
salmo,  secondo  la  traduzione  di  Ruffino,  privo  d'ogni  chiosa,  e  così  pieno  di  sco: 
rezioni,  che  il  riprodurlo  sarebbe  quasi  stato  un  inquinare  il  libro.  Il  seconò 
è  un  estratto  di  non  so  qual  comentario  intomo  a  parecchi  salmi.  Men  et 
rico  di  strafalcioni,  per  avventura,  ma  pur  questo  senza  glosse,  tranne  che  :  t 
tnaith  andtibso  canne,  *è  egli  buono  così  quest'inchiostro?'  18^.  Vi  è  citato  Sin 
maco  con  molta  frequenza. 

*  Circa  la  'eleganza'  che  il  Vaixabsio  concede  e  il  Mubatoei  nega  a  quasi 
cemento  o  alla  sua  latinità,  è  un  po' curioso  il  veder  davvicico  quali  fondi 
menti  essi  ci  offirano  dei  loro  giudizj.  D  Vallarsio  {Hieron.  Op.,  VII,  app.)  b 
creduto  di  darci  il  comento  dei  salmi  I,  m  e  IV,  che  dice  d'aver  copiato  eg  ! 
medesimo,  e  poi  fatto  ricopiare  da  altri  (p.  sxn).  Ma  in  effetto  non  ci  d 
non  il  I  salmo  di  questo  comentario,  e  gli  altri  due  gli  vengono  chi  sa  donde 
Acconcia  poi  quel  povero  I  salmo  nel  bel  modo  che  tosto  vediamo;  ma  insiem 
vedremo  come  non  lo  acconci  bene  pure  il  Muratori ,   che  anch'  egli  mostr 
d' aver  lavorato  sul  codice  stesso  (reperi  ego),  e  ci  dà  anche  il  II  e  parte  d'alti 
(^Antiquit.  Ita!.,  IH  857  segg.).  Vero  è  che  U  codice,  con  le  molte  sue  sigle 
abbreviature,  oppone  in  sulle  prime  una  qualche  difficoltà;  ma  bisognava  pu 
diciferarlo  questo  povero  latino,  prima  d'imbandirlo  e  giudicarne!  Questo  si 
detto,  senza  che  si  manchi  ad  alcuna  giusta  l'everenza;  ed  ecco   ora  qualch  ! 
saggio  d'entrambe  codeste  edizioni  del  primo  salmo,  po?ta^^  sempre  a  front 
la  genuina  lezione  del  codice. 

Vaiìabsio. 
cui  (R^[um)   libri   nullum  testimo-        cui  in  regum  b'bris  nullum  testimo  : 
siom perhibent  niom  de  perfectione  perhibetw?- (14*  i 


Prefazione. 


matici  0  sporadici,  deUo  scriba,  sta  d'altronde,  come  a  suo 
luogo  si  riconosce,  più  d'una  testimonianza  per  la  storia  del 
prezioso  volume.  Ma  le  infinite  sigle,  di  cui  il  testo  latino 
ribocca,  si  son  dovute  risolvere,  non  senza  però  avvertire  il 
lettore  di  quanto  s'aggiungeva,  che  sta  in  lettere  corsive  '.  Le 


obtttlerìt,  anlequam  actom  indicare! 

sanctificata  qnae  sacrificaTÌt 

qui  potest  [e  nd  codice  jmtttosto  leg- 
gersi: qaoà  profert] 

morì  perfecti  [e  nel  eod.  leggersi:  pro- 

fectam] 
de  Titiorum  appetito  [e  nd  eod.  leg- 

,  geni:  devitiaram  appetitom] 
prtosgnam  honeste  aaneteqne  vivat 
Talet  genns 
alteraiD  snpplet  a  comite 

Mn&iTosi. 
priosqnain  honeste 
|nx){ect'Uin 
cor  melins 
perfectio 
in  gressum 
adfectmn 
aperìs  admisit 
ulspecta 
3t  vere,  ut 
]iiae  i^eqac 
K>n  ita  erit 

*  Per  es.:  autem.  betltia  hoc  nomine 
■OB»,  p.  41 


obtDlerant.  quod  actom  indicatur  (ib.) 
sancfa  quae  sancfificanit      (14**) 
quod  profeta      (ib.) 

momm  perrectione      (ib.) 

de  oirtotam  appetito      (ib.) 

per  quom  hon.  saneqtif  oioatur    (1 4') 

nalet  sme  altero      (ib.) 

altero  aut  sobpletur  atit  comittir    (ib.) 

per  qttOK  honeste      (14') 
perfectom      (yb.) 
comilias      (14^) 
perceptio      (ib.) 
ingreso      (15*) 
ad  eSectom      (ib.) 
operìs  gradnm  represit      (ib.) 
adpenso  (15*  e  15') 
et  norettcr  (15^) 
quta  n^qve  (ib.) 
Toam  ita  erit  (15"). 
ob  hoc  qtoa  cum  dici  tempus  in  (\uo 


XIV  Prefazione. 

parole,  imprima  omesse  nel  codice,  e  poi  aggiuntevi,  e 
regola  nei  margini,  sono  inserite  nel  posto  in  cui  vanne 
fra  parentesi  quadre^  Quella  parte,  che  è  parsa  utile,  dell 
brevi  chiose  o  annotazioni  interlineari,  latine,  molto  £r€ 
quenti  esse  pure  in  questo  codice,  s'introduce  anch'essa  m 
testo,  fra  parentesi  curve  ^.  E  finalmente  vi  s'introduconc 
in  lettere  corsive  e  fra  parentesi  quadre  e  corsive,  quell 
emendazioni  che  è  parso  opportuno  di  proporre,  perchè  I'ìb 
telligenza  del  discorso  fosse  liberata  da  qualche  impacci 
troppo  grave'. 

Le  chiose  celtiche  andavano  naturalmente  riprodotte  ta 
0  quali,  pur  con  tutti  gli  errori,  riservandosi  ogni  ritocco 
ogni  ragionamento  al  comentario.  Ma  la  riproduzione  lette 
rale  non  toglieva  che  l'editore  dovesse  esercitare  di  continu 
il  proprio  suo  criterio  intorno  al  modo  di  ricomporre  giusta 
mente  le  parole ,  cioè  intomo  alle  giuste  ricuciture  e  ai  gius!  i 
tagli  da  praticarsi  nella  serie  delle  lettere  che  l' originale  d 
continuo  scompiglia,  dovendovisi  adattare  la  scrittura  alli 
molta  angustia  degli  spazj^  Qui  stava  la  gran  difficoltà,  e  qu 


'  Per  es.:  ista  cnm  [enfasi],  p.  4.9. 

-  Per  es.:  quod  (dixit)  Bopcrins,  p.  35. 

^  Per  es.  :  altra  //.  tdtroj,  p.  33. 

••  Cosà,  per  dare  qualche  facile  esempio,  la  cliiosa  air  eia  danailìù  dofoirinsei 

(35'.  17)  è  nel  coi:  ah  ciad  unaib  liidofoirmf^ed  ;  -  e  fochcsmailhis  asso 

{ih.,  21)  vi  è:  foc  hosmaili 
ius   as   sor 


Prefazione.  xv 

i  giudici  vedranno  se  io  abbia  chiesto  alle  mie  forze  tutto 
quello  ch'esse  poteTano. 

Malgrado  le  angustie  entro  le  quali  la  scrittura  così  era  co- 
stretta, si  riesce  tuttavolta  a  ben  distinguervi  l'intenzione  di 
■  separar  non  solo  le  parole  che  vanno  fra  di  loro  disgiunte,  ma 
di  tenere  eziandio  separati,  in  modo  però  diverso,  cioè  con 
minore  intervallo,  gli  elementi  e  vocaboli  che  concorrono  a 
formare  V unita  transitoria  o  sintattica.  E  pure  in  questo  s' è 
tentato  che  la  stampa  imitasse  il  manoscritto  *.  D  posto  che 
era  occupato  da  lettere  non  più  discernibili,  si  segna  poi  per 
doppj  punti;  e  quello  che  è  occupato  da  lettere  che  non  si 
potrebbero  senz'arbitrio  determinare,  si  segna  per  doppj  cer- 
chielli; senza  che  qui  si  badi  alla  maggiore  o  minor  facilità 
della  restituzione  ^  Qui  non  si  bada  se  non  alla  riproduzione 
razionale  di  quello  che  si  vede. 

Di  più,  intomo  a  ogni  particolare,  si  troverà  nel  secondo 
Tolume,  del  quale  ora  dirò  brevemente,  eh'  egli  va  suddiviso 
in  un  Comentario  continuo  delle  chiose,  e  in  abon- 
danti  Spogli  grammaticali  e  lessicali,  non  punto 
limitati  al  solo  Ambrosiano.  Si  chiuderebbe,  secondo  il  pri- 
mitivo disegno,  con  una  serie  d'Esercitazioni  pratiche; 
ma  a  queste  si  potrà  sostituire  dell  altra  materia,  se,  com'è 


'  Per  es.  nicrngaib  32^  10;-  ithesidi  dugaithatar  31",  8. 
-  Per  es.  ta:::::ési  (taranési)  27^  15.  Si  commisurano,  sia  dove  si  possa,  { 
doppj  punti  0  doppj  cerchielli,  in  ragione  di  due  per  la  dimensione  di  un'»?. 


XVI  Prefazione. 

probabile,  esse  diventino  superflue,  per  virtù  d'un  libro  e! 
ora  appunto  viene  preparando  un  valoroso  celtologo  ted 
il  Wlndibch. 

Mi  sia  finalmente  permesso  di  qui  rendere  vive  grazie  an 
che  al  buono  e  rispettato  mio  collega,  l'abate  Antonio  Ce- 
RiANi,  prefetto  dell'Ambrosiana,  la  cui  fida  cortesia  ha  con- 
fortato in  ogni  maniera  questa  lunga  mia  fatica. 

Milano,  il  primo  di  giugno  del  78. 

Geaziadio  Ascoli. 


I. 


TESTO  E   CHIOSE. 


Arc,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  1. 


[Liber  6a«cti  columbanf  de  bobio]  F.  2«.2'>. 

incipit  praefatio  [hieronimi]  psalmorum  in  christo  iesu  àomino  [sic]  nomine 

Psalterium  romas  F.  2«. 

dudum  possitus 
emendaueram  *  et 
iuxta  Ixxta  interpretes^  li 
cet  cursim^  magna  iamen  illud 
ex  parte  correxeram..  quod  (^uia 
rursum  uidetis  ó  pania  et  eus 
tochìum  [sic]  scriptorum^  uitio  dep 
rauatum  plusqwe  antiquum  erro 
rem  quam  nouam  emendationem  ^ 
ualere  cogitis  ut  ueluti^  quodam 
nouali  scisum  iam  aruum  exer 
ceam..  et  obliquis  sulcis'  renas 
centes  spinas  eradicem*  aequum 
€556  dicentes  ut  <\uod  crebro  male 
pululat^  crebrius  succidatur^°.. 
unde  consueta  praefatione  com 
moneo  tam  uos'*  quibws  forte 
labor  iste  desudat  quam 
eos"  qui  exemplaria  istiusmo 
di  habere  uoluerunt..  ut  q«ae 
diligenter  emendaui*^  cum  cura 
et  diligentia  transcribant?/r.. 
notet  sibi  unusqwisque  nel  iacentem 
lineam  ^  ué\  signa  radientia**  j^ 
id  est  nel  obelos  :  ®  nei  astricos   -^  et  u 


F.  2a. 

^  -i-  nocliis  conacertussa  ón  ^  tentatliig  '  -i-  ciarucìhói  au- 
ruras  forni  '■  -ì-  innatintatacli  ^  incoceirt  "  -i-  aiii  hid 
lioraili  nuasligi  -ì-  innuaefJnntudsa  dorigenuassa  lioehreih  -i-  oaicert 
so  intinfud  septien  Jiitosuch  •[•  intan  foruirim  óbéll  7  aslric  foir 
7  roàsaisei  drissi  innasenchomrorcan  iarsodin  iterum  oriclit  les 
innaallslige  ut  praediximus..         '  -i-  Jionaib  cricliaib  cammaib 

^  -ì-  coasmecnugursa        ®  dolili        *°  codufohither        "  eruiisi 

"  nochis  arnaib  Msib        "  -i-  conaicertus 

"  narind  asioidet 


I.  Testo  e  chiose,  f.  2'  :  Proemj. 

hìcìimque  uiderit  uirgulam  prac 

cidentem  ab  ea  usqi/e  ad  duo  p 

uncta  quae  inpresimus  sciai  in 

Ixxta  translatoribws  plus 

haberi,.  ubi  auiem  stellae  similitu 

dinem  perspexerit  de  hebreis 

uoluminib«s  additum  noue 

rit..  aeque  *^  usque  duo  punc 

ta  iuxta  theodotìonis  duHi 

taxat  aeditionem  qui  sera 

plicitate  sermonis  a  Ixxta  ÌDter]ipretibus  non  discor 

dat..  h.aec  et  ego  uobis  et  studioso  cuiqt<e* 

fecisse  me  sciens  non  ambigo  multos 

fere*  qui  uel  inuidia  uel  supercilio 

mallunt  cowtempnere  uideri  praeclara 

quam  discere  et  de  twrbulento  riuo^  [magis] 

quam  de  purissimo  (ebreorum)  fonte  potare..^ 

explicit  prologus  birunimi..^ 

incipit  prologus  psalmon/w 

Dauid  filius  iessae  cum  esset 
in  regno  suo    iiii    eiegit  ui 
ros  qui  psalmos  facer 
ent  id  est  assab.  eman.  ethan  idithun.. 
uiiii  fecit  ipse  dauid..  xxxii  no»  swnt  supr 
ascripti..*  Ixxii-   in  dauid.. ^  xi-   in  asab.. 
xii-  in  idithun..  uiiii-  in  filios  chore..  ii- 
in  agium  et  zachariam  unus  in  moy 
si''',  duo  in  salamone..  Ixxta  ii-  ergo  diceb 
anf  psalmos.  et  -ce-  sufasalmistas  *  et 

cilharam  percutiebat^  abiud  cum  àauid  ] 

rege..  et  arca  testamenti  in  hierusalem  ^"  posi  annos 
XX  reuocata  ab  ezotis  {nomen  geniis  de  filistinis)  mansit  in  do 
ma  aminadab..  hanc  inpossuit  sub 


^^  -i-  astormach  hitintud  septien  istormach  són  dà  Mtintud  teothis 

F.  2b. 

^  -i-  secJiip  Jiae  hessshordae  hifius  ■  '  mhete  ^  -i-  dintsruth 
huadarthu  -i-  Uintiida  septien  *  -i-  ni  feil  iitlu  remib-  ciasid- 
ciàni  iitlu  recechoin  salm-  *  -i-  immidaircet  7  duaisilbier  dop'- 
sain  duaid  *  -i-  huare  romhu  imaircide  dop'sin  moysi-  insàlmso- 
isaissilhed  do  ciasu  iartain  rocet.^  ^  -i-  nosgaìbtis  for  cìais 

^  -i-  fochetlaidi-  °  -i-  nosenned  '"  -i-  iarnatabairt  liofilisnih 
dohirnsam..^ 


I.  Testo  e  chiose,  f.  2':  Proemj.  5 

iago  nouo*'  et  adduxit  in  hierusa 

lem  electis  uirfs  ex  omni  genere  fi 

liorum  israliel  Ixxta  uiris..  de  tribù 

aìitem  leni  cclxxuiii  {uc\  x)  uiros  ex  (\uihv.s  -iiii-  uir 

08  processe"  cowstituit  cantationibMS 

asab  eman  etban  idithun  unicuìqwe" 

eorum  diuidens    Ixx-  uiros  subclam 

antes  laudem  cantationnm  domino  et 

nnus  quìdem  ferebat  [l.  feriebat]  cimbalum" 

alius  cyneram*^  aline  citharara  ali 

US  tnbam  corneam*^  exaltans..  m 

medio  autem  eorum  stabat  dauìd  ten 

ens  et  ipse  psalterium*".,  arcam  autem 

anteeedebant    uii-  chori  et  sacri 

ficium  uitulus..  populus  autem  uniner  f,  2^, 

sus  seqnebatur  retro'  archam.. 

swnt  itaqwe  omnes  psalmi  datad  -ci-  {ue\  oli)  quoruH» 

uiiii-  fecit  ipse  àauià.  xxxii-  non  sMnt  supr 

ascripti  Ixxii   in  àauià  xi-  in  asaph. 

xii-  in  idithun.  uiiii  in  filios  choras    ii- 

in  ageum  et  zachariam    i-  in  moy 

si    ii-  in  solomone..  fiunt  itaqwe 

omnes  psalmi  da?<ìd  filli  iesse  re 

gis  israhel  numero    ci-  deabp 

salma*  -Ixxu-  alle-luia    xxi-  canti 

cum  graduum  xu-         |jmì  ad  suffro 

incipit  prologus  hiruni 

nium..  Eusebius  hiruni 

mus  snffronio  suo  salu 

tem  dicit..     |]  psalterium 

Scio  quosdam  putare 
esse  diuissum  in    u-  libros.. 
ut  ubicnmqwe  apM(i  Ixx  inter^retes  script 
um  est.  genoto.  genoto  id  est  fiat  fiat  fi 


''  fonmdm  nuu  -i-  isindfeni  nui  fuaràbatar  indihai  rei. 

^'  -i-  oc  collandorachf  doib         ^^  •{•  sechtmogo  lacech  f:::  din- 
cetlirurso         ^*    i-  cenélae  ciuil  inso         "  -i-  cenélae  ciuil  dà 
I     "  adarcdae  -i-  toh  dihumu  focJiosmailius  nadarcae  side 

cenélae  ciuU  inso  7  trimirucad  disuidiu  conep'  libro   psal- 
IXELorum. 

.  F.  2c. 

*  -i-  diess        ^  -i-  fochoic  sechtmogat  aia  diahsalma  isintsaltir  l' it 
coicsailm  sechi  diandiant  titid  diahjjsalma- 


6  L  Testo  e  chiose,  f.  2^:  Proemj. 

ni8  librorum  sit  prò  quo  in  ebreo  legitwr  amen 
amen..  Nos  autem  hebreorum  auctori 
tatem  secati.  Et  maxime  apostulo 
rum  qui  semper  in  nono  testamento 
psalmorum  unum  librum  nomi 
nant  unum  uolumen  adserimus.. 
Psalmosqwe  omnes  eorum  testamur 
auctorum  qui  ponuntt^r^  in  titulis 
dauid  scilicet  asaph  et  idithun  fili 
orum  chorae  Jeman  assir  eliaseab 
^israhelitse  et  moysi  et  solomonis 
et  reliquorum  quos  aestras  uno  uolu 
mine  cowprehendit..  Si  enim  «fideliter»  a 
men  prò  quo  aquila  trastulit  --e 
rtffTcoixevo)?-  in  finem  tantum 
librorum  ponitur  et  non  interdum  anit  in 
exordio  a,ut  in  calce  sermonis  siue 
^-  ^  ■  sententise  numquam  et  salvat 

or  in  euangelio  loqueretwr  amen, 
amen  dico  uobi's..  Et  pauli  sepistu 
lae  in  medio  illud  op^re  cowtenerent.. 
Mojses  qtioque  et  heremias  et  cseteri 
in  hunc  modum  *  multos  habe 
rent  libros  qui  in  medii's  uolu 
minib?<s  sui's  amen  frequentar  int^r 
sererent  Bed  et  numerus  xxii  hebrei 
corum  librorum  et  misterium^ 
eiusdem  numeri  commotabiti/r,.  Nam 
et  titulus  ipse  hebreicus  -Sephe 
ar  theallim-  quod  interpretatur  uo 
lumen  ymnorum  Apostolicae 
auctoritati  congruens  now  plures 
libros  &ed  unum  uolumen  ostendit 


^  -i-  inti  as  aaimn  his  isnaib  iiilaih  isdoih  doaisilhter  intsailm 
sin        *  graphitae  r.stoir  scribndi:: 

F.  2d.* 

^  -i-  mad  forcenn  libuir  nachmagen  inibetJi  amen  indib.. 

'  -i-  am  it  dalehur  ficliet  it  di  litir  ficliet  dà  7  indi  lifir  ficet 
Jiisin-  indri'in  7  indeterceH-  fil  hisuidib  ::t  bed  r.mmaircide  frisan- 
nuiadnise  -ì-  air  an  ocn  arficJiet  it  iriseclit  sòn  -i-  sechtnen  nadman 
san-  file  isindsaltair-  uel  septem  dona  spiri tus  sancti-  uel  septem 
gradùs  eclesiae  inna  trisecld  4-  dofoirndea  sòn  intneddata::  .::n 
óin  ini  dofoirndea  sòn-  óintaid  innairindoti 


I.  Testo  e  chiose,  f.  3'  :  Proemj.  7 

Quia  ìgitur  nup^r  cnm  ebreo  dispu 

tans"  quaeàa.m  prò  dommo  saluatore* 

de  psalmis  testimonia  protulisti 

uolensqwc  ille  te  eludere  p«r  sermo 

nes  pene  singulos  adserebat. 

non  ita  haberi  in  hebreo  ut  tu  de 

Ixx  interpretibws  obponebas  stu 

diosissime  postulasti  ut  po5<  aqui 

lam  post  simmachum  et  posf  teodotinem 

nouam  editionem  latino  sermo 

ne  transferem..  Aiebas  enw    '-■t  ma 

gis  i«terpretum  uarietate  turba 

ri  et  amore  ^  quo  laberis®  uel 

translatione  ue\  iudicio  meo 

esse  contentum '..  unde  impulsus  a 

té  cui^  et  o^uae  [iudicia]  non  possimi  rnrsum  ne 

gare  me  obtractatorum  ®  la 

trationibus  *°  tradidi..  MalluìqMe 

té  uires**  putius  meas  quam 

uoluntatem^*  in  amicitiam*^  quere 

re..  Certe  confitenter  dicam  et 

multos  huius  operis  testes  citabo*.  -P.  5* 

me  nihil  dumtaxat  scientem  de 

hebreica  ueritate  motasse..  Sfc 

ubi  ergo  editio  mea  a  ueteribws  dis 

cripauerit  interroga  quemli 

bet  hebreorum  et  liquido*  perni 

debis  me  ab  emulis^  frustra  la 

cerarì  qui  mallunt  contempnere 

*uideri  proeclara  quam  discere  peruer 

sisimi^  homines..  Nam  cum  sem 


'  '\'  arrucestaigser  frissinnébride         *  -i-  immidaircet  dochrist 
^  '{•  isfuasnad  dutmenmainsiu  tuisled  hoermaissiu  firinne  tri- 
mrechtrad  natintathach-         ®  hotuislider         '  buidech         '  -ì-  is- 
(BTutsu        ®  -i-  innanécndaigthide         ^^  donaibartramaib 
"  'i-  denum  tintuda  inna  firinne  file  isindebrae  isinlaitin 
"  'ì'  cid  ole  lamnaimtea        "  -i-  Mce  domensu- 

F.  3a. 

^  -i»  docuirifar  *  -i-  gle  ^  -i-  honaib  ascadib  *  uel  hic 
est  ordo  uerborum  qui  mallunt  praeclara  uideri  -i-  adceter  sidi  7 
is  dognÌ7naib  arri  sodin  téd  a  uideri-  *  -i-  U  doini  saibibem 
dogniat  inso 


I.  Testo  e  chiose,  t  14*  :  Salmo  i. 

p^r  nouas  expetant  uoluntates  [sic] 
et  gulae  eorum  uicina"  maria  non 
sufficiant  CUT  in  solo  stadio^  se 
rìptwrarum  ueteri  sapore*  contenti 
SMwt..  nec  hoc  dico  quo  proecessores 
meos  mordeam^  aut  quicquam^"  de  hi's 
arbitrer  detrachendnm  quo 
rum  translationem  *^  dilìgentis 
sime  emendatam  olìm  mese  lin 
guse  hominibws  dederim..  sed  qvod 
sit  aliud**  in  eclesis  chmio  credentiaw 
psalmos  legere.  aliud  ìndeis 
calumpnientibws  singula  nerba 
respondere..  quod  opusculum 
menta  si  hi  grecum  ut  poUiceris  tra 
nstuleris*^  avTtotXoveixw 
V  Tot;  jcaTaffupouetv  et  im 
pcritia3  meae  doctìssimos  uìros 
quoque  testes  facere  dicam  tibi  il 
lud  orationum  [l.  horatia.]*-*  in  sUuam 
ne  ligna  feras..  nisi^^  quod  hoc  habe 
bo  solamen  si  in  labore  com 
moni  intellegam  mihi  et  lau 
dem  nel  uituperationem  tecum 
es^e  commonem..  finit.  amen 


jf.  j^o,  ~r)rimum  psalmum  quida?« 

-IT  in  ioas  regera  dictum  esse 

uoluerunt,.  qui  a  ioada 
przncipe  sacerdotum  et^  nutritus 
est  et  ìntcrfecta  athalia^  in  impcHum  sub 


®  -i-  sechis  nascripturi  mora  són  nitat  lora  sidi  leU'-  i 

''  -ì-  dorintai  septieti  '  -i-  tintuda  septien-  •] 

'  -i'  cofotheasa        "  -i-  ni        ^^  -i-  intintud        ^'  sain 
*'  -i'  ólmadiiintacsiu  ^*   -i-   anoratiandae  nisin  -i-   nirecat 

greic  ::es  tintuda  doib   v  airataat  Utintudai  leu  cene 
"  -i'  ciasidrubarisa  nadfinfaesm  aJlatin  dogrcgaib- 

F.  14a. 

^  cid        •  -i-  iarnardhiu  inna  hanflathasin 


I.  Testo  e  chiose,  f.  14"  :  Salmo  i.  9 

rogatus^  est  eo*  quod  per  omne  tempws  in  qwo  a 

pontefice  eruditus  est  in  lege  dei  medi 

tatus  sit  noctibws  ac  die&MS..  sed  non  audien 

di  suìit  hi  qui  ad  excludendam  psalmorum  uè 

ram  expossitionem  falsas  similitu 

dines  ab  historia^  petitas  conant^r  in 

ducere.,  qiiomoio  enhn  beatum  istum  (ioam)  pronnti 

are  potnisset^  et  ab  omni'  errore 

amore  uirtutis*  alienum  cui  (ioae)  in  r 

egum  libn's  nullum  testimonium 

de  perfectione  pej-hibetwr  in  quihus  ita  iicitur  et  f 

ecit  ioas  rectum  ante  dommwm  omnib7<s  di 

ebws  qxiihns  inluminabat  eum  ioada  pon 

tifex..  uer?nn  tamen  ab  excelsis^  non  recesit  ad 

huc  pojjf/h/s*"  sacrificabat  in  excelsis^^. 

dicendo  ìiaqite  omnib?/s  dieb?<s  quihus  inlu 

mina&o^  eum  ioda  prmceps  sacerdotum 

fecit  rectum  an/e  domm?/m  indicat  quod  re 

liquis  diebi/s  cessante  ioadas  magis  ^ 

tmo.  fecerit  id  quod  primis  institutionib^^s** 

minime  conueniret..  referti^r  etiam  in 

hisdem  regum  libris  qtwd  azahelem 

regem  siriae  ab  inpugnatione*^  hìru 

salem  ioas  munerwm  oblatione*^  subm 

ouerit..  quae  quidem*^  dona  de  tempio  sub 

lata  misit..  quae  pr/us  utiqwe  àeo  tam  ipse 

quatn  reges  inda  id  est  majores  eius  obtuler 

ant*^..  qMoi*"  actum*^  indicat?ir  bis  uerbis  *^..  bonu7n 

est  enim  nos  ad  agnitionem  rei  gestaj  testim 

onio  lectionis  accedere.,  et  accipit 

ioas  rex  inda  omnia  sanerà  qu^e  sawc tìfica  F.  u^. 

uit  iosaphath  et  ioram  et  ochozias  pa 


*  -i-  róoirdned  *  i-  isairi  inso  rogahadsom  hirige  -i-  eo  quod 
rei.  Aliter  isairi  inso  robu  immaircide  Ha  ailiu-  insalmsa  dothai- 
silbiud  dosom  eo  quod  rei.  ^    -i-    iiagait   hofìrinni  innastoir 

docìiom  iìinatoimten  togaitach-  °  -i-  aircia  salmscribdid  oicfed- 
són-  '  A-  combad  eclitransom  liocJwmrorcain  *  -i-  cocarad 
chaingnimu  dudenum  '  -i-  lionaih  idìaih  -i-  Jiuare  isMtilchaih 
ardali-  nohitis  adi        "*  -i-  idulis  dà        "  -i-  isnaih  tdcJiaih 

•i-  donaib  cétnaih  fordtlaih  '^  -i-  óntogail  '*  -i-  ónfer- 
fochraic        "  cid        ''  -i-  adrohartat        ''  -i-  aiiisin 

•i-  rongnith         ^*  -i-  asheram 


10  I.  Testo  e  chiose,  f.  14*  :  Salmo  i. 

tres  eius  reges  inda.,  et  sancta.  (uasa)  sua  et  omne 

SiXiTum  quod  inuentum  est  in  tesauris  domiis 

domini  et  in  domu  regis  et  misit  azaheli 

regi  siriae..  Huic  ergo  qui  templum  dei 

spoliauit*  et  omnia  intus  possita  do 

na  cowrapsit-  ac  misit  ea  uiro  alienige 

nas  impio  atqwe  sacrilego  quod  profeta^  àauià 

beatitudinis  apicem*  cowtulisset.  talis^ 

ergo  historiae  usurpati©  inconueniens^  ad 

probat«r'..  et  quae  praesenti  psalmo  non  possit  ab 

tari  in  quo  beatus  dauià^  pronuntiatwr  uir 

de  quo  sermo  est  a,tque  omnis  uirtutis  -per 

feetione  cowspicuus..  in  fine  etiim  psalmi 

àicituT  ideo  non  resurgunt  impii  in  iudi 

ciò  neque  peccatores  usqwe  peribit..  hoc  dictu?n 

his  coMuenit  qui  posswnt  et^  morMm  perfectione 

et  prò  bono  conuérsationis  susb  apttJ  d^?<m 

cowfidentiam  habere  non  minimam*'*..  ioas 

uero  rex  non  talis  ostenditwr  histori 

ae  lectione  ut  dignus  beatitudine" 

cowprobetwr..  Est  '*  ergo  moralis  psalmus  quod  ex 

hi's  qui  BequuntuT  apparet  in  quihus  et  de  uirtu 

tum  appetitu  et  de  error?ew  abstinen 

tia  disputatz«r..  quod  in.  ioas  proprie  now  potesf 

conuenire..  paruulus  enint  per  illud  tempMS 

in  quo  ioda  pontifice  nntritus  est  neqtie  a 

uersari  mala  iudicio*^  suo  poterat., 

neque  in  meditatione  legis  curam  se 

dulam  admouere*^.  qui  ad  omne  studi 

um  prò  nutrientis  ducebatwr  arbitrio., 

septimum  ìta.que  aetatis  agenti  annum 

honor  insigne  [sic]  regiae  dignitatis  inp 

osaituM  est..  Duo*^  ìta.que  qixae  faciunt  hominem 


r.  i4b. 

^  docJioimarraig        *  -i-  roscaird  -ì-  rolommar         '  «i-  med::nte-: 
stimin         *  -i-  intiuaisletaid  -i-  ni  digned  dd  innuaisletaid  inna- 
findhuide  adfiadar  isintsalmso  dothaisìlhiud  dondfiur  adrodar  idlu- 
'  -i-  iariestiniin         ^  -i-  is:::::::mmaircide  anadfiadar  isintsalmso 
fribésu  indi  iodae..         ^  •[•  derbthair        *  -i-  hoduid         '  cid 
"  'ì'  innesamni  nad  lugimem         *^  -i-  adfiadar  issintsalm 
"  •!•  isairi  dordlad  arthuus  insahnso-  quia  isdobestaid  infét 
"  'i'  airnibu  fuaréir  fesin  hoisom  isintaimsir        '*  -i-  airdan- 
immart  greitn  à  aite        "  -i-  hires  foirUhe  7  degnimai 


I.  Testo  e  chiose,  f.  14':  Salmo  i.  11 

ad  beatitudinem  peruenìre..  dogmatis  j^.  Uc. 

*recta  sententia*  id  est  ut  pie  de  dee  et  intig 

re  sentiatwr  et  mor?^m  emendata  ^  forma 

tio  per  <\nam  honeste  saneqj/e  uiuatMr..  neutrt^m* 

ad  perfectionein  ualet  s/ne  altero.,  alterum  nero 

altero  Siiit  subplet?/r  a.ut  comit?/r^..  sed  fides  inter^  haec  -ii- 

pKmum  obtinet  locu»?..  sicuti  in  corpore 

honorabilius  caput  inter  reliqua  mem 

bra  censetwr.  ad  perfectionem  '  tamen  homìnis 

necessaria  etiam  reliquorwjn  accesio  et  compa 

go  membrorwm.  similiter  et  ad  consummatio 

nem^  uitae  haec  oportet  utraqj^e  co??currere 

fidem  scilicet  et  uitam..  et  fidei  qwidem  ad 

perfectum^  comprehensio  res  ardua  *°  atque  ài 

ficilis  custodia  nero  facilis..  uitae  autem  ratio 

ad  intellegendum  prona**.,  et  qwoe  omnium 

**intellectui  tam  in  bonor?/m  adpetitu  qwam 

in  roalorum  fuga  uedeatwr  exposita*^. 

exhibitio**  Mero  "non  operis  parui  ac  laborìs  sed  non 

numq?/am  uitae  merito  ad  fidem  *^  aditus 

aperitwr.,  et  e  diuerso*^  ad  perfectam  cogniti© 

nem  ejus  peecati's  obstruit?/r  *'''..  nam  ue\\ii  q?«* 

bwsdam  tenebris  conuersationis  sinceruw*^  eius  (fidei) 

intercludit?<r  et  puritàs  inpeditr<r..  unde  hanc 

partem  maxime  Bcriptwrae*^  diuinae  est 

moris  excolere..  et  ideo  etiara  in  proesenti 

psalmo  ante  docomenta  (fidei)  disciplina 


F.  14c. 

'  iseà  inso  indalanai        ^  •{•  etarcni  de. 
ised  inso  anaill        *  -i-  nisonartnaigedar  neclitar  de  manibet 
andiis  do  imfolung  foirhtJietad         *  nochonutangar         ®  -i-  nochis 
honaib  dib  són   -i-   hires  foirhihe  7  gnimai  sainemlae   -i-  ishires 
astoisech  ishisuidih-         '  medontestìmin         ®  duntfoirb-' 

•i-  etar stonai  de.        "   -i-  isrét  ard   -i-  foglaim  innahirisse 
foirhihe        "  -i-  isadMam  -i-  isreid  foglaim  inhesgnai 

•i-  atà  inaicniud  chaich  denuni   mo.itJi  7   imgabail   uilc  do- 
denum         "  -l-  latharde         ^*  -i-  nochis  incomallad  són 

*'  -i-  arosailcther  hires  tri  degnlm         "  -i-  hochotarsnu  ì-  inn- 
arhar  hires  dà  tri  drochgnimu  "  -i-  frisduntar- 

andiuit  ^*   -i-   aisndis  istrichaingnimu  rosegar  7  aro- 

sailcther indhires  foirhthe  do  engnu 


12  I.  Testo  e  chiose,  f.  14'  :  Salmo  i, 

moralis  inàicìtur^^..  naj»  obesse*'  p^rfectae  fidei 
monwM  uitia  apostulo  teste  discamus.. 
qui  alt  ad  chorint^ws  non  potui  uobis  loqwt  quasi  spiVì 
talibws  sed  quasi  camalibMS  qMCEX  pamulis  in 
christo  et  subiangit..  Cum  enim  sit  inter  uos  ze 
lus  et  contensio  nonne  camales  estis  et  secundum  ho 
minem  anabulatis  cum  e  contrario  cor 
nilins  ad  fidem  sit  sufragìo  conuersatìonis 
P  2^a  admisus..  Ijdebemus  iam  adìunante 

*Hoc  itaqu«  argumentom  (uel  -mento)  est  praesentis  psalmì 
dommo  p«r  partes  ad  reserandum*  intel 
leetum  eius  accedere.,  et  si  necesse^  fuerit 
prò  consideratione  rerum  occurentiam  ali 
qua  latius  explicare  non  obliuiscemur  tamen 
*eius  quam  promisim«s  in  prasfatione  breuitatis.. 
Hoc  aufem  maxime  seruabimus  et  in  prcesenti 
psalmo  et  in  reliquis  omnibt^s  ut  omn 
em  inteliectum  in  sunuim  (ad  numerum)  redigentes^  s 
trictim  qM?eq«»d  dicendum  est  explicemus.. 
quoniam  non  est  nobis  propossitum  latias  cune 
ta  pgrsequi®.  sed  summatìm  dictorwm  omni 
um  sensiis  adtingere  ut  possit  lectu 
ria  expossitionis  prima  facie'  reluce 
re.,  illfs  reBnquentes*  occasiones^  mai 
oris  intellegentiae  si  uoluerint  aliqua 
^''addere  quae  tamen  a  pra«misa  interpr eta.tione  non  dis 
crepent..  ista  enim  neri  est  intellectiis  pcrcep 
tio  ut  secundum  historiae  fidem  tenorem  expo 
ssitionis  aptemus  et  concinnent^r  *  '  ea 
quae  dicenda  sunt  proferamus..  Ijimpiorum 


'"  ascongarar        "  frismherat 

F.  Ì4d. 

^  is  si  4-  tritìi  ar  intestiminso  mani  he-  est  dndtuas  7  ma  argu- 
mento-  bes  ani-  *  bed  ersaildhi  ^  i-  cidecen  uis7idis  do- 
neuch  as  dorssid  cóleir  nisechmalfaider  cuire  and  dà 

*  nlntanic  ón  isindremaisndis  fobith  istaipe  inso 

'  -i-  adrimfem  7  doaidlibem  cechnoin  dliged  fil  in  psalmis. 
®  dorimem        '  tnastoir  air  is  ed  asdulem  dùn  doengnu-  insfoir. 

*  aUéicfimme  ^  -i-  sens  7  moraltis  '"  issanilid  léicfim- 
mini  doibsom  aisndis  dintsens  7  dinmora"  mani}}  ecoir  frisin- 
stoir  adfiadamni         "    i-  inchobaid 


I.  Testo  e  chiose,  f.  IS'  :  Salmo  i.  13 

Bcatus  uir  qui  non  abiit  in  coasilio 
usqwe  sedit  interàmn  scriptMra  diuina 
inter  impium  et  peccatorem  facit 
dìfferentiam..  impium  uocans  dei  uè 
ri  notitiam  non  habentem..  peccator 
em  nero  honeetì  iuetiqjtc  tramitem  non  tenen 
tem  tamen  est  ubi  commoni**  uocabulo  ut 
mmqwe  significatwr  in  praesenti  (salmo)  tamen  uidetur  facere 
distinctionem*^..  qwom'am  uuit  qui*^  sit  status 
pej-fectionis  exprémere.  cui  etiaw  be 
atitudinem  credit*^  rite  competere*^.  ue\ 
^ropter  perfectam  de  detate  notitiam  ue\  propter 
studia  uitse  melioris..  quod  nero  ait  non  abi 

it  non  stetit  non  sedit  animae  motiis  e  F.  15" 

orporalib«s  signat  indicits*...  qwonj'am  cum  aliqwid 
molimur  efficere  pWmum^  ad  arripi 
endum  opus  mouemur  ingresu^..  deinde 
subsistimws^  ubi  res  coepit  esse  in  mani 
bus.,  ad  sedendum^  uero  conuertimur  negotio^ 
iam  parato.,  hoc  ergo  BanctuB  dauià  ait  quoniam  ille  uè 
re  beatus  sit  qui  neque  primis  q^tdem  uestigis 
impìetatum  cogitationem  adiit  tcel  in 
gresus  est.,  neque  ad  efFectum  praui  operis  g 
radum  represit..  neqwe  alla  ita  inretitus  est 
malse  dilectationis  inlicebra  quod  nomine 
cathedrae  et  sesionis'  ostenditwr  ut  eorum 
consortio  iungeretwr  qui  aliorum  simplicita 
tem  uenino  bubb  prauitatìs  inficiunt*.. 
hos  enim  pestilentes®  uocat  quorum  est  pia 
ne  morbosa  coniunctio..  nam  et^^  pesti 


^*  -i-  iscoitchen  docechtar  de  ainm-  àlaili-  ^'  -i-  conid  sain 

inthi  dianaip'  impius  7  peccator  hic         '*  ciahé        "  erhaid 
'®  immandairi 

F.  15a. 

'  -i-  tecM  7  tairiseni  7  suide  "  trop  4-  ::donad:::t  som  hist  " 
•i-  cosmailius  innarétae  tanide  7  innacumscaigthe  imnenman  fri- 
snagnimu  corpthi  -i-  ep't  do-  techt  isna  imratiu  fochosmailius  tia- 
gar  dointiscitul  gnimo-  sic  est  in  reliquis  ^  hoescumlssd  •{•  doin- 
tinscitul  ingnimo  *  inian  mhimmi  ocaforhu  són  ^  •[•  iarforbu 
inanimo  sere  feidligtheo  oco  ^  -i-  hobu  rorhaither  ingnim  ole 

nomaith  feidligud  oco  iarmn-         ^  indsuidi        *  frisorcat 

*  -i-  feidmlenamnachti-         °^  cid 


14  I.  Testo  e  cMose,  f.  Ib^  :  Salmo  i. 

lentise  propreum  est  ab  uno  in  aìterum  tra 

nseundo  inficere*"  multorum  corpo 

ra  atqwe  uitiare"..  l^on  abiit  ergo  dicendo  a 

dsensiis  cogìtationum  notauit  quihus  ad 

prauas  saggestiones  rapimur.  et  id 

qtiod  Ubuerit  implere  properamMS..  quod  uero  ait 

[id  quod  cogi 
non  stetit  (instus)  in  opus  (malum)  exiìsse  **  (peccator)  indicat 
tatio  ante  suggeserat.  quam  tunc  inplem«s  cnm 
dilectat  in  aliis  operìbi<s  gradum  figire 
ac  sepius  resistìtare..  Ver  catbedrae  aut^m 
sesionem*^  Ule  signatur  qui  ita  delec 
tat?<r  et  requiescit  in  mala  cowsnetudine 
ut  reliquis  eiusàem  studii  hominibM5  %ine 
ullo  uerecondiae  ^*  misceatwr  adpensu*^..  quod 
Txero  impiorww  Consilia  possuit  peccatorwm 
uero  opera  satis  ad  utrumqwe  ^^  respexit..  im 
pietas  enim  ad  agitationem  ^"^  mentis  pertinet 
F.  15K  et  motus  non  recte  animae  sentientis.. 

peccatum  nero  in  rem  actio*  iam^  deducta.. 

Tertium  quod  addidit  utrisqMe^  subiecit  quoniam 

non  solum  hi  pestilentes  uocantur  qui  male^ 

setiendo  [1.  òcnt.]  corrumpunt  reliquos  et  so 

cietate^  sua  perimunt^..  nerinn  etiam  illi  qui 

tabe"  coHsortiJ*  bonum  co«uersationis 

ause  rectae  infringunt,.  quihus^''  intotnm^ 

non  admisceri  est  sibi  optime  cowsulentis.. 

et  ideo  hunc  qui  per  0Jnn?"a  declinat  a  talib?/*  bea 

tnm  proesentis  psalmi  lectio  difiniuit..  qui  ita 

actus  suos  circumspicit  ut  etiaw  aliena 

mala  sollicitatione  declinet.  et  uere 

tur  né  alienis  maculis*"  candor  suns 

puritasqj<e  fuscet»r*^  [bine]  quoniam  tendenti  ad  bea 

titudinem  non  sufficit  recedere  tantum  a 


"  frisnorr         ^^  fomhia         ^'  uel  non  exisse  -i-  iustus  7  liid  i 
non  f?a  om /"Wsugeserat  -i-  quod  non  sugeserat    .     ^^  trissasuide 
^*  fclc         ^^  cennach  n  astiid         ^'^  -i-  dugnun  7  imradud 
*'  duntimìuad 

F.  15b. 

*  ishé  inguini         '  cid         ^  reméerhart  -ì-  gnim  7  imradud 

*  •{•  dintrindoti  -i-  nepJi  cretem  indi  etir         *  -i-  irichoaitecM 
donaih  ingmim  ^  ctirdihsset  '  -i-  ontedmaim 

*  indaccumidl  *^  donaibhisin  '  in  huUe 
"  -i-  Jiopecthib  nacìmli        "  -i-  ama  furastar 


I.  Testo  e  chiose,  f.  15':  Salmo  i.  15 

malis  sed  eìiam  bona  facere  Decesse 

est  inferÌMs  ait.  Sed  in  lege  domini  fuit  noìuntas  eius 

usqtie  die  ac  uocte  non  solum  ìnqnit  stu 

det  maloTum  cowsortia  declinare**  uerwm 

adsidua  et  iugi  meditatione  legis 

discit.  qualem  se  formare  cowueniat 

et  ut  fructuosum  h?/M<8modi  quod  comm 

endare  nititwr  probet  studium  inducit 

similitudinem*^  per  quam  possit  bonum  eius  quem 

beatum  àicit  hominibt/5  relucere  |  rsMS 

Et  erit  sicut  lignuw  qtiod  plantum  [sic]  est  secus  decu 

nsque  prosperabunt?»*..  sicut  arbos  inqMit  cui  ui 

rere**  iugitfr  nat«ra  est.  etiam  loci  in  q?/o  pian 

tata  fuerit  uiuificatnr  beneficio  ut  ab 

ariditate*^  aquis  defendatjcr  inriguis** 

atque  ab  hoc  multis  fit  fructibws  piena 

quia  neqne  eris  [l.  aeris]  neqwe  loci  neque  temporis  iniari 

as  sentit  id  enim  indicat  quod  sequituv  dicens 

Et  omnia,  quaecamque  faciet  prosperabunt^^r.  est  o 

mnibtts  tam  perpetuo  uirore*'  quam  pomo 

rum  numerositate  conspicua.  ita  etiaw  p  25c, 

ille  erit  clarus  qui  sé  et  a  malis  ab 

stinuerit  et  bonorww  studiorwm  amore 

diuinxerit^  quem  nec  ulla  peccatorwm 

opera  detwrpant  et  meditatio  continua  le 

gis  exornat..  ||cie  terree..  euperioribMS*  die 

"Sion  sic  impii  non  sic.  sec?  tamqwam  usqwe  a  fa 

(is  omnes  ad  uirtutis  studium  prò 

uocauii.  prcesentibws  deterret  a  uitis  et  per  com 

parationem  pulueris  ostendit 

quanta  sit  uilitas  impìorum  et^  qui 

non  digni  aliqwo  sestimantwr  adpensu^ 

et  ita  malis  supernenientibws  inpellan 

ìur^  facile  ac  stare  non  possint  ut  pul 

uis  qui  prò  tenuitate  sua.  ac  lenita 

te.  uentorwm  flatibws  huc  illucqwe*'  dis 

pergitwr..  jìtorum..  haec  dicens  non  resurrec 

IDeo  non  resurgunt  impi  usqwe  ìus 


^^  -i-  imnimyaba         *^  -i-  inchruinn  toirihig         '*  miraigedar 
"  -i-  hotirmai  -i-  conabiiirim         ^®  intursitib         *'  ondurdatu 

F.  lóc. 

'  ititi  oidnarraig         -  -ì-  Jiothd  beatus  uir  usque  non  sic  impi- 
'  cid        *  astud        ^  -l  innàrhantar        ®  innunn  hille 


16  I.  Testo  e  chiose,  f,  15^:  Salmo  i. 

tìonem  impiis  denegauìt..  qui  utiqn^ 
si  non  resurgerent  lucrifiearent '-^  fu 
tara  suplicia^..  quae  quiàem  non  aliter  nisì 
restituti*"  in  corpore  suatinebiint.. 
Nam  ita  erit  corninone  aninee  corpo 
TÌsque  snplicinm  àcut  fuit  peccatoruw 
commonìs  admisio**.  qiMd^^  ^rgo  dtcit.  tale  est  quia  con 
snenimas  in  apcrtis  creminibws  moras 
ad  inquirendom  noDas  adhibere  %ed 
statim  contemnationis  [sic]  ferre  sent 
eniiam^^.  ita'et  impi  ad  poenam  resu 
rgentes  no»  illam  delationem  [l.  dH.j  Labe 
bunt  quae  solet  iudiciariis**  inquesitioni 
hus  admoneri..  quos*^  grauius  manere*® 
snpplìcìnm  per  hoc  indìcatwr  quod  statim  et  w«I 
ut  adcelerata**^  sententia  in  locnm  me 
ritis  sois  debitnm  et  [in]  ultimum  contradentt/r  *^ 
F.  15".  eadtium*..  et  ideo*  no»  àixit  absolnte.  no«  resurg 

ent.  sed  addidii.  in  iudicio.  hoc  est  non  resurgent 
ad  examinationem  ^.  Bed  resurgent  ut  sta 
tim  sententiam  danmatìonis  excipiant^.. 
et  né  forte  ex  commoni  resurrectionis 
nomine  commonem  JDstimantes  ^  (prò  estìmamns)  eiiam  expnl 
sionem  faturam  esse  conctorum  ostendit. 
qtwniam  in  eodem  momento  resurrectionis 
magna  futura  sit  dia^rsitas  ut  alius  per  illekin 
ad  honorem  p^rdncatwr  àlius  mittat«r  in  pò 
enam..  erit  erpfo  praetiosa  (resurrectio)  aliis  et  remunerabi 
lis.  aliis  grauis  atq^e  terribilis..  hene  ergo  int^r  im 
pium  et  peccatorem  fecit  (àauid)  deferentiam. 
et  impios  quidem  ait  in  iudicium  no»  re 
surgere  id  est  nt  saperios  àiiUmiis  non  in  esamina 


'  i'  non  lucrificarent.  i  corpora  i-  nit:bertais  piaìw,  foraib  mani 
esersitis  ®  no  indhadaigfìtis  A-  roptis  imdai  piana  donaih  an- 
manaib  ceni  esdrsitis  incJioirp  afacenn-        ®  i-  inna  pina  suthini 

"  -i-  isitnincdle  fosdidmat        ^^  intorgàbàl        ^*  ani 

"  indigaU        '*  honaih  iarfaigthih  inesidib        ^*  imiahisiti 

"  aranossa        ^'  déin        "  roitkfUer. 

F.  lód. 

'  isdnesid        ^   ì-  ni  diltud  escergi  asrubartsoni        ^  domes 
*  coarfemat  ^  Y  nadnecìnai  andumenmarni  -ì-  arnatomna- 

fnarni- 


1.  Testo  e  chiose,  f.  16*  :  Salmo  ii.  17 

tionem  uenire..  peccatores  autem  in  Consilio 

iustorum  hoc  est  ut  nulla  illis  sit  in  iustorM/u  re 

muneratione*  commonio..  tradenttfr  ergo  etiam 

ipsi  supplicis..  nani  qui  per  peccata  excluduntttr 

a  praemis  ea  sme  dubio  q^ae  swnt  praemis  diuersa  pa 

tientwr..  in  hoc  er^o  erit  deferentia  ut  impii  qwt 

dem  resurgant  no»  dìscutìendi"  sei  statim 

locfs  tristibtts  deputandi^..  peccatores  uero 

ut  nulla  iustis  commonione  inngantMr.. 

hoc  autem  manifestius  ex  hi:  "uae  seqwifli^wr  ostenditur.. 

Q«o«iam  nouit  dommws  uiam  msiorum  id  est  placitam^sibi 

et  acceptam  esse  remunerationis  testi 

monio  perdocebit..  |jad  examinationem 

Et  iter^  impior^m  peribit..  ideo  ìgitur  non  resurgunt 

impii  quia  omnium  uiae  perfecta  dei  notitia 

continentwr  atqwe  ab  hoc  sine  ulla  delatione  [l.  dih]  ra 

surrectionem  eorMm  condicio  et  sors  digna 

suscipiet..  Explicit  psalmus  -i-..  INcipìt  Hecund\x& 

"l""VT  secundo  psalmo  beatus  àauià.  profe 

X-L^    tans*"  narrat  omnia,  quae  a  iudefs  passio 

nis  dominicas  impleta  Bunt  tempore..  jr.  16* 

quorww  sacrilegos*  contra  àominum  motiis  ra 

tionis  uacuos  iuanesqt^e  commemor 

at.  et  conatiis*  noxios  inanesq^e  discri 

bit..  Indicat  etiawt  ius  imperii  et  potentiam 

dominationis^  insinuai  qwam  super  omnta  posi 

resurrectionem  homo*  a  deo  susceptus 

accipit..  exortatMr  quoque  ad  adpetitam  be 

atitudinem  quam  àicit  -per  susceptionem  fidei 

conferendam..  fugiendam^  infidelitatem 

monet  cuius  fructus*  damnatio  sit 

futura..  Haec^  autem  in  chrts^wm  praedicta  si  quis  chTisi'mno 

tuìu  ambigit  utemnr  ad  probationem*  bea 

ti  appostoli  petri  testimonio  in  quo  ait  quare 

fremuer«nt  gentes  et  populi  usqwe  aduer 


'  hitindnacul  fochraice        '  anambet  ecailsi        *  tais 

*  -i-  huare  nadrohae  ni  dodegnimaib  leu-        '°  andunerchain 

F.  16a. 

*  deochratechu        *  amsiu        '  donachtae  crisi  son 

*  -i-  anarróet  deacM  donacJit         *  hcd  erngahihi  '   i-  pen 
són  stdkin        "    i-  as  duchrist  asimmaircide  insalmso 

\    *  donderbad 

Asc.,  U  Cod.  h-l.  d.  Anihr.;  I,  2 


18  I.  Testo  e  chiose,  f.  IG"»:  Salmo  u. 

Bum  christiim  eius..  Uere  enim  co»uenerM«t  herodes 
et  pontius  pilatus  cum  pWncipibMS  po^wli  et 
senioribMs  aduersus  Banctum  pueru?»  ]esum.. 
adsumus  [l.  adsumim?]  etiam  beati  aposfo/?  pauli  dieta 
in  qwfb«5  ait  ad  quem^  autem  angelorum  àixit  Aliq?'tiD(7o. 
fifias  meiiB  es  tii  ego  hodie  genui  té..  Ad 
uersum  iudeos  uero  qui  profetiae  huius  tenor 
em  a  persona  dommi  detorquere  conantwr 
quorum  alii  in  zorobabel  *°  alii  in  da«/d  uo 
lont  dieta  psalmi  pra^sentis  acipere  cowgre 
diendum**  est..  %ed  omisfs  illis  qui  dieta  ista 
ad  zorobabel  rapiant  cum  bis  ma 

hììb**  conserenda'^  est  qui  eum  in  dam'd  dictuw**  cona 
ntur  adstruere  *^..  relinquamj^s  sane  uni 
cmqtie  lecturo  si  uelit  hisdem  uti  argu 
mentis  etiam  cantra  eos  qui  ad  zorobabel  ps 
almum  dixerunt  pgrtinere..  utilius  autem  est 
cum  fortiorib?<s  inire*''  certamen..  quihus  uictis*' 
necesse  erit  eticm  infirmiores  qnosqwe** 
conruere*^..  ìequalis  uamqne  et  par  ab  utris 
F.  J6*  que  cantra  nos  pugnat  intentio..  etsi  uerisim 

iliora*  dicant  qui  ad  àauià  quam  qui  ad  zoroba 
bel  psalmum  conant«r  inflectire  xmde 
maÌQS  certamen  elegim?/s  quia  deiecto  uà 
lentiore  eadem  mina  etiam*  inbicellus 
inuoluitMr^  hisdem  sane  obieconibws  [sic]  si  qui 
studiosi*  s?mt  fratTHm  cantra^  utrumqwe  poterint 
suflBeienter..         j|fremitus  proprie  àicitur 
^uare  fremuw^  gentes  \xs,que  inania.. 
ille''  equorum  sonus  quem  narib^«5  ui 


Q- 


'  daduneuch  ***  -i-  comhad  de  rogàbtJie  insalmso  olsodin  naà 
fir  ndoib        "  -i-  hid  cuimlengai{g)thi  -i-  hid  conflechtaigthi 

'-  -i-  aciimachtae  indfrithchathaigtho  ^^  bid  comsrithi  -i-  bic 
aisndissi-         "  asrobrad        ^^  -i-  demnigte  són         *®  inotsam 

'"'    i-  indi  nodh-at  dudd-        '*  -i-  indi  noberat  dosorbabel 

**  contotsaf 

F.  16b. 

'  i-  innaìd  ata  cJiosmailiu  '  cid  inlobur  ^  -i-  cloithir 
*  -i-  ìiochis  indfoircthi  són  *  -i-  friabrith  dodd  7  sorbabcl- 
"  -i-  narintar  condegdligedaib  diafritlmidecht'  '    -i-   indim- 

marslaide  7  inchoidech  bis  foraib  oc  imthiarcain 


I.  Testo  e  chiose,  f.  16'  :  Salmo  ii.  19 

cisìm  in  lite^  possiti  indicem  foro 

ris  emitunt  quando  animos  suos  in 

iurgia®  flatib?<s*'*  ardere  significa 
nt..  ìnrationabiles  ergo  beatws  àanià  contra  dommwm 
iudeorMm  motùs**  indicans  no??  est  dignatus  ** 
eis  illam  quae  potes^  in  homines  cadere 
pertM7-bationem  mentis  adscribere..  in  hoc.  autem 
loco  61  a  iudeis  qiiaeritur  quae^^  gentes  congregata 
sint  adu^rsus  àominnva  respondemus  hi 
rodis  et  pontius  pylatus  ac  milites 
reliquiq?<c  qui  eoTum  imperis  t?mc  pare 
bant^^..  quos  consequenter  uocat  popu 
los  &me  gentes  non  ab  uniuersitate  ^^  eos  qui 
adfutM?-i  erant  sed  a  parte  signific 
ans..  neque  enim  ita  àicit  gentes  ut  omnes  un 
dique  uelit  intellegi.  sed  partionale*®  u 
niue?'sali  ^''  appellatione  signauit..  diui 
sit  nero  inter  po^^?do8  et  gentes  quoniam  iudei  comipre 
hendentes  àommum  tradidertmt  pylato 
et  non  solum  pylato  sed  etiam  hirodi.  qwos 
utrosqwe  gentiles  fuisse  non  dubium  est  hoc 
est  ergo  quod  dicit  qware  fremuer?/nt  gentes  quae  fuit 
inquit  tanta  causa  qiiae  illis  rcotus  furia 
les*^  ingessit  a.ut  quihus*^^  dementiae  facibws  accen 
si  su7it  pojD?<li  ut  armari*"  contra  àoimm<m  non  timerent.. 
et  noH  solum  eura  suis  temerare  manibws  jr.  j^». 

uerwm  etiam  gentibus  tradendo  piaculi^  crem 
en  augerent.  i  unum.,  eadem  quae  superius  inter 

ADsteterfoit  reges  t^rrae  et  T[>rirìcìpes  conuenerj<?Jt  in 
rogationis  figura  magnitudo  cui  non  sub 
esset  causa  furoris  expremitur..  ausiis  ^  enim  ta.m 
nefarii^  multon<?«  in  sé  ora*  co?m^rterant*.. 


*  in  iniììiargail         ®  in  immar"         '"  hosétfcthchaib 

"  -i-  fochosm  innanecli  ^^  ni  rothuailngigestar  -i-  ni  ainm 

fuasnada  doine  donuic  and  quando  dixit  quare  fremunt  rei.  -i* 
acid  is  ainm  fuasnada  nephdligthich  ech  doh-  doih 

"  citne  **   iioerladaigtis  "^   iMandhididetiuid    ì-  liuìe 

aruin  lesoni  anisiu-"  '^'  arandae  -i-  hiiile  arrain         ^'  liulidiu 

"  h::::lhcha         ^®  cihofothaib  sòn         ''"  •[•  nocJds  nocaihaigtis  ón. 

inchuil        *  innaletena         ^  ce'rclmilecha         *  innagnuissi 
■ì-  intan  forcomnacuir  ingnimso   crochtha   crisi  '    dodechuid 


20  I.  Testo  e  chiose,  f.  16'^  :  Salmo  u. 

et  facti  temeritas  ad  spectaculum  omnes 

exciuerat^..  cowuener2/7it  multi  etiam  longe  possi 

ti  maxime  uisione  illa  p^rmoti  quae  de  obscu 

ratione"  solis  facta  est.  qui  q?«'dem  illa  bora 

quando  medium  tenens  cselum  solet  esse  clan 

or  uìttute  [sic]  dei  obscuratus  omnem  ter 

ram  tenebra^^^M  densitate  uelauit^..  simi 

lis  autem  signi^  nouitas***  in  diebws  ezechiae  re 

gis  apparuit  quando  sol  reuocatus  est  per  ea 

epatia  quae  fuerat  emensus'*..  qtiod  quiàem  et 

in  regum  libris  et  in  isaiae  uolumine 

contenetj<r..  quo  factus  (facto)**  motus  asirion/m  rex 

misit  dona  ezechiae  attonitus  mir 

aculis  sigmque  nouitate  \\eosqtie  sìgnificat.é 

ET  princtpes  connenerunt  in  unum.,  scribas  faris 

qtd  àwn  sententiar?/w  irapietate  nou  dis 
crepant  mortem  dowmi  cremen  com 
mone  fecerunt..  j  patrem  ìnqw/t  et  fili" 

Aduersus  dotninum  et  uerstis  chTtstum  eius  aduersus 
um  quoniam  ad  contumiliam  patris  et  filii  spec 
tat  iniuria  et  in  utrumque  committit*^  qiii 
in  alterutrum"  p?*ofanus'^  exsteterit  \,\ngum  ip 

Disrumpa»fMS  uincwZa  eorum  et  proiec/amz^s  a  nobis 
soruw..  per  id  qnod  superius  àis-it  q?mre  fremuerw«f 
genfes  inrationabilis  furor  et  stultitias 
plenus  notatur*^..  qui  cum  nullas  habueri 
nt  offensìonum  causas  aduersus  àominum 
::n  [ta?nen]  facibws  animi  dementis  exarserint.. 
F.  K'.  per  hoc  autem  qiiod  ait  disrumpo'????/s  uincwZa  eovum  aperitt/r 

qnod  7/elut  rationis  intuitu  ad  ausos  [sic]  sac 
rilegos  uenerint  et  quae  fuerit  intentio 


temei  tarsìngréin  asnibartatar  fir  hctlio  tiagar  ìmàin  doclann  hisa- 
lem  dus  cid  forcfiomnacuir  indi  indinaimso  airis  ingnad  linn 
anadcìam        ®  dorocìmrestar         ^  -i-  dintemul        *  doret 

'  indfertae  "  dorimtìier  hi  l'ibur  essaicc  dscelso  -ì-  asb~t  side 
centra  ezechiam  athda  dsssch  side  7  dogni  aitliirtliirgi  7  luid 
ingrian  foracidu  coic  hrotii  deac  7  is  ed  incJioisechi  trisodin  caie 
hìiadni  deac  dofhorimich  foì'asaigulsom  ^^   ithesidi  doriima- 

dirsi  ^^  hondisin  •!•  liongnim  tecMae  innagrene  forcidu  V  ss:ge 
dundaingiul  innan  assar-        ''  dorogaib        ^*   ì-  is  indàlamai 

"  culech         '*  caingthir 


I.  Testo  e  eUiose,  f.  17'  :  Salmo  lu  21 

impi  conatds  OBtenditMr..  A  commoni  ergo  [intellegentia] 

inteUegendam  est  quod  Aictum  est  iam  ex  persona 

pojjtili  quam  principum  conuenerwnt  in  unum  adutr 

sas  àominum  et  aduersMS  christum  eius.  quià.^  àÌBrumpamué 

uìncula  eoTum  et  p»-oieciamws  à  nobis  iugwm  ipsorum 

hoc  est  removeamw*  à  nobis  patris  lìliiqwi? 

dominatum  nec  eorwm  ultra  subdamur 

imperio.,  sic  enim  agebant  omMta  quasi  qui  nolint* 

sub  dei  legibifs  uiuere  nec  ab  impietate 

ulla  diuini  timoris  consideratione  reuo 

cari.,  dt'c^'t  auieìn  non  quia  Lilia  locuti  BMn<'  scrib®  at 

que  farisei  sed  quia  talia  iecerint  ut  ex  qua 

litate  operis  sermo  talis  procesisse  uide 

atur..  coKsuetudo  ncmqMC  est  diuinae  scrip 

twrae  et  maxime  beato  àauià.  ex  operis  meri 

to  formare  uocem.  ut  cum  àicii*  de  osoribus*  su 

ìb.,  narrai! erMnt*  ut  absconderent  la 

queos  dixerwnf  qMts  uidebit  eos  non  quia  illi 

ista  dixerint  sed  quia  talia  egerint 

ut  putarent  neminem  futurMw  qui  opera 

eorum  possit  inspicere  et  eos  contem 

platione  sui'  a  paruis  [sic]  conatibMS  amo 

uere.  .  |  nis  appellai  quontam  %icut  uincuHs 

tJincola  eorMm  et  iuga.  ius  dominatio 

abstricti  et  sub  iugo  possiti  liberiate 

careni  neque  poss«nt  uéì  io  agendo*  ué\  in  eun 

do  copiam  uoluntatis  suae  obsequi 

ita  et  quem  condicio  Bubdit  inferior 

iugo  seruitutis  prorsus  (?)  praeceptis  domini 

sui  parare  compellitwr..  hoc  itaqj/e  etiaMt  bea 

tus  profeta  heremias  ex  persona  domt'ni  exprob 

rat  iudeis.  quxìd  abiecto  eius  (filli)  famulatu.  ido 

la  colendo*  susciperint..  non  est  placitum  mihi  in  p  jj,^ 

té  inqMtt  dommi^B  quoniam  à  sseculo  contriuis 

ti'  iugum  tuum.  disrupisti  uìncula  tua.. 

et  dixisti  non  seruio  Uhi.  hoc  dicens  remouisti  a 


H  F.  IM. 

*  cidric        *  noch  im  nlroìsat  som  eumachtae  n  de  diih  calleic 
tri  bas  doinachtae  crisi. ^  '  trop  inso  -ì-   ep't  inna  aisndiseii 

arnaib  gnimaib        *  am  rundgàb        *  -i-  dindimtib        *  i-  sechis 
doringensat  són        *  -i-  innanae  1<  ai        '    i-  ingnlm 

F.  ITa. 

hondi        *  coìUochmairtsiu 


22  I.  Testo  e  chiose,  f.  17''  :  Salmo  ii. 

te  domìnationem  meam..  {{subsanna&it^  eos..  in 

Qui  habitat  in  cael/s  inredeJtf'  eos  et  dotìimus 
efficaces^  casosque®  cantra  àomìnum  uult  iudeoruw 
conatùs  estendere  sj'cm/  et  superius  fecit  die 
endo  et  popuh  mea.ita.ii  snnt  inania.  etsi  desideria 
inqm't  eorum  atqw€  opera  uideantwr  impleta.  uana 
tcmen  eorom  est  omnis  intentio  dommo  achis  eo 
rum  subsannatione'  dignos  risnq?(e  i 
udicante..  -per  qiiod  utiqt^e  non  solum  inrita  qnae  ege 
Tunt  sed  et  inutilia  illis  et  noxia  comprohantur  |}e 

Timc  loqnetMr  ad  eos  in  ira  sua  et  in  furor 
suo  contarbabit  eos..  cum  ea  qiiae  audent  atq?ie  mo 
liuntwr  perficerint.  cum  opus  uoluntatis  suae 
impleuerint  crucifigentes  et  interficien 
tes  àominum  tutte  motus  ultoris  pertinent.  t««c  i 
ram  uindicis  sustenebunt  tnnc  in  om 
ni  contMrbatione  ac  malis  innumeris  pos 
siti  operis  sui  meritum  cogenti^r  agnoscere 
Ego  constitus  [sic]  sum  rex  ab  eo..  hoc  ex  persona 
suscepti*  hominis  qui  est  crucifìxus  inseri 
twr^  de  quo  et  alibi  ait.  qr/j'd*'  est  homo  quod  raemor  es  eius  SlUì 
filius  hominis  quoniam  uisitas  eura  usqwe  sub  pe 
dibus  eius  ac  reliqua  quae  manifeste  de  suscep 
to**  homine  dieta  esse  beatus  paulus  os 
tendit  dicens..  coHtestatwr  {àaitià)  autem  quodam  loco  qw/s** 
de'cens  q«id  est  homo  quod  memor  es  eius  aut  filn<s  hominis  us 
que  coronasti  eum  et  subiungit..  eum  autem  qui  modi 
co  quam  angelus  menoratus  est*^  uidem?/s  ies?(m 
propter  passjonera  mortis  gloria  et  honore 
coronatum..  dez/s**  enim  uerbu?»  no»  est  res.  cowstitu 
tas  extempore  cuius  utiq«e  no»  coepit^^  ali 
JT.  TfK  quando  sed  fuit  et  est  semper  impenum..  qtii  ut  in  na 

twra  habuit  creare  quae  uoluit  ita  in  nat?/ra 
habet  dominari*  omnium  (elimentorum)  ut  a  sé  profecto* 
iure  factorum  ^..  non  er^o  nuper  additam  et  *  ueì 


'  contìfea        *  fonnitfea        '  nejyh  imfólngidi         *  madacha 
'  hofoniiìud         *  -i-  doinaclitee  crisi  araroét  indeacht 
'  -i-  asindedar  són  '"  -i-  marni èón  •!•  diaìnru 

"  -i-  didoinacht  crisi  són         ^^  inthisin  -i-  didd         '^  doì'oghadì 
ì-  isindi  roccs         "  i-  deachi  maicc         "  -i-  nifil  aimsir  nadmbed\ 

F.  I7b. 

*  comdemnigedar        ^  asruchumìde  -i-  am  astiuaid  so  doforsa:: 
inna  duli  ishe  dà  atiàmidethar-        '  am  as  innagnimae        *  cid: 


I.  Testo  e  chiose,  f.  17'':  Salmo  ii.  23 

ut  nouellam^  ha&et  possesionem  quia  incon 

u€nien8®  erat  ut  nihiì  iuris  haberet  in  his 

quae  ipse  considerat  [l  -seder.  ]•■  susceptus  itaqM«  homo  iua 

snper  omnia,  dominationis  accipit  ab  inha 

bitatore'  sno.  nerbo  suo.,  et  hoc  manifeste 

indicat  scriptura  diuina  beato  dauià  dicente 

qMMÌ  est  homo  quod  memor  ea  eitis  et  reliqua  et  aposfo?M5  paulus 

hominem*  adserit  ies«m  cuius  memor®  fuerit 

àeui  et  qui  dignus  tanto  *°  honore  sit  habe 

tus..  de  hoc  ergo  et  in  praesen^i  vroietans  dam'd  loquitur  id  est  sns 

capto  homine  a  deo"  nerbo  'Mod  qwtdem  etiam  ipse 

[admi 
dominws  dic^M»  (!)  esse  testatttr..  domme  àomimis  noster  quam^^ 

[maignijicentia 
rabile*'  est  nomen  tawm  in  vmuersa  terra  qtioniam.  eliuafa  est 
tua  saper  caeZos  UBque  sub  pedibw*  eiiis  et  reliqua.       Ijrerwnt 
Cum  ingrederetMr  enim  hirusolimam  oceur 
ei**  pueri  portantes  ramos  palmarum  et  lau 
dantes  ac  dicentes..  Osanna*^  in  excelsis 
benedictus  qui  nentt^ms  est  in  nomine  domini..  Seri 
bae  nero  inuidentes*®  dixerwnt  ad  eum  no»  uides*'  quae 
isti  dtcunt  respondens  ait  eis  etiam^*  non  legistis  ex 
ore  infantium  et  \a.ctantium  perfieeris  laudem..  si  ergo  is 
ta  dieta  personae  eius  proprie  conuenerunt  *®  et  reliqua  con 
ueniunt*"  quae  sequuntur  id  est  quid  est  homo  quod  memor  es 
eius.  et  mìnìiisti  eum  paulum  ab  a-ngelis  usqw«  sub  pedi 
hus  eius..  illum  itaqt^  hominem  cui  tantus  ho 
nor  dilatus  sit  et  qui  dominatiocem  super  omnia. 
aceiperit  beatus  apostoZus  iest/m  esse  confirmat 
quonmm  ex  bis  quae  dieta  %unt  alia  Constant  àeo'^  alia  s 
uscepto"  homine  connenire..  qwomodo"  enim  unus 


'  nuaidi  -i-  ni  nuae  ndo  anatrahsin         *  nephimmaircide  ì-'ha- 

nephim',naircide  nad  techtadsom  dlìged  coimdemnachtae  isnaih  dulib 

doforsat  7  immanaccai         '  i-  hoaitribthid  i-  hossdcacht  adrothreb 

and        *  -i-  airis  dodoinacht  maic  t^nomen  iesus-         ®  -i-  is  indi 

rondnainmnigestar  dia  hondanmim  ash"  iesus         *°  -i-  aforaitmit 

do  dia        "'^  •!•  hodeacht  maic        "  ciafiu        "  -i-  mórni 

" -i- doiesu       ^^  slanaigthe        ^^  aformenatar       ^^  innadnaccai 

*'  inninadroUgisid  si  -i-  inso  sis  -i-  airis  dimsa  rogahad  insinso 

"  maimmidarnadar         -"  immaircet         '^    i-  dodeacht\maicc 

•i-  dodoinach  inaicc         "  -i-  da  chruth  asrobar  dundóinaic- 


24  1.  Testo  e  chiose,  f.  17':  Salmo  ii. 

ttìque  idem  iux^a  unam  nsitura.in  et  memor'*  est  et 
dignus  memoria^'  ducitwr..  uisitat^^  atqwe  uisitatwr 
F.  V:  gloria  tieì  honore  coronat  atqw^  corona 

tur.,  dominationem  super  omma  co«fert* 
et  snscìpit*..  quomodo  etìajìi  possit  intellegi 
de  deo  nerbo  quod  dicfjw?  est  minuisti  eum  pa 
ulo  vnmis  ab  angeZis..  -per  omnia  igiturquae  dieta,  siint  Ha  compro 
ha.iur  hoc  quod  dictum  est  ego  autem  constitu^us  sum  rex  ab  eo 
ad  adsumptum  hominem  pertinere 
qui  ut  omnium  esset  dominus  deo  nerbo  confe 
rente  hoc  suscìpit..  si  qiih  nero  dicat  a  pa 
tre  collatum  esse  homini  non  a  nerbo  non  est 
ulla  diuersitas  utrnm  a  deo^  nerbo  àn 
a  patre  homo  adsumtus  sit  tanto 
honore  donatns..  hoc  solnm  miJd  curae 
fuit  estendere  mhiì  conseqnenter  dicere 
eos  qui  ex  dispensatione  camis  adsmn 
tae  oecasionem  accipientes  sempli 
ces*  imperitosq?/e  ^  decipiunt*..  atq?/e  ande 
nt  cui  datum  sit  imperium  et  -per  hoc''  mino 
rem  nnigenitum  filium  a  parte  die 

tatis  accijjere  ;  tura  domz'ni..  Ita  legendwm  atqw^ 

Super  Sion  monteìn  saiicium  eiiis  p?-fledicans  proecep 
intellegendum  est  ego  autem  co«stitu/?/5  sum  rex  ' 

ab  eo  ut  sit  piena ^  distinctio  et  sequatnr  super  si 

[q?//dem  in  iu 
óu  mon/e?n  sancf?/m  eius.  praedìcans  praecepfum   domini,,  si 
dea  maiore  conuersatns  tempore  et  studio 
dicendi  instetit  et  insignorirne  curationumq?<e 


niud  'ì-  (ìimdeacht  nodundoinacM  namma  foraithminedar  7  fur- 
aithmenier        ^*  arcliuit  adeacJiiae        "  -i-  arcliuit  adoinachtae 

"  -i-  ciachridh  nomhiad  inaicniud  denma  indedeso 

F.  i;c. 
'  indeacht        '  indoinacht        "^  -i-  cid  JiodeacJit  maicc  nò  ho- 
deacht  alar-  arafoima  doinacht  maicc  ani  arroet  ni  liìsuidiu 

*  -i-  crete  doncuch  asberat  som        *  nadfrithtatgat  friusom 

*  -i-  issi  invìi  imhert  asheir  innadiad  sis  '  -i-  Jiuare  is  aihir 
arroet  macc  cumaclitae  -ì-  ised  'b-'at  indJieritic  aslaipiu  deaclit 
maicc  indaas  deacM  athar  airis  lioatMr  arroet  macc  ciimachtae 
is  laigiu  di  inti  arafoim-  indaas  ititi  lioneroimer-  7  isinii  danaig- 
iher  indaas  inti  naddnr.r.ged:::  '  -\-  airndih  tosach  super  sión 

*  innaferfac 


Salmo  u.  25 


cr 


-^       c"J  innotuit., 


lorizain*"  use  Uhi  beth 

le  factsc  fuls 

ere  poe 

ergo  Buperzoribws** 

est  illi  quidem  (iudei) 

habeti..  e 
dominationis  acci 
ires 

hoc  autetn  F-  ^'* 


o  ^  uia  cuni  m  me 

^        ^  "^j  twien  duci  neqw* 

e  signorwjn  multi 


{3        ^3    v^  tt  il  te.,  ad  eurn 

03  J  ^  es  tu  ego  hodie  genui 

^  j_,  W  Bnd?/m  est  cui  potes/ 

*S  .  H'  (jjuenire  e^ 

t3  u^  o  ìcto  or 

^  w  j.j.  ionem  qwae  anf^  omnia, 

^  S  1^  o«  potuit 

^  g  hj  ?<ocZ  proesentis  di 

^  p,  P  illud  qìiod  àictum 

I  ^  o  t  et  reliqua  ita  intelle 

vO  *  tempj/s  BÌfj<i  qw?dem 


CD         ^  <e  refera 

O         •  in-numero®  die 

J  M  ■  indicat  depraesenti  tempo 

pellatione 
isueuimus  indica 
impMS  tali  signetwr  in 
icens  it^rum 
!//d  dicendo 

^.  o.  iivuv.^  t j  ìierifjs..  hodie  itaq«e  ad 

finiti  temporis  spectat  ìndicium  quia  infini 
tum  non  potes^  tali  appellatione  signari.. 


"  -i-  caihraig  tire  iudae  visin         "  -i-  donaih  fersaih  remep'tliih 
"  -i-  inna  dligeda  dudchoisgetar 

F.  17d. 

*  forroichansa        '  moforcitlaidechtaese        ^  -i-  iarndoinacM 

*  -i-  sec^is  72<3ci»ne(Z  aimsirsón  ^  nitaircitlier  '  -i-  Jióneph- 
airim  1<  m{Zi  an?n  -i-  ar  Zfn  innalaithe  ised  immefolngi  éccintigi 
dundaimsir-  '    i-  ashodie  "  inf esmais         '    i-  eenmitlia 


24  I.  Testo  e  • 

atqt^i?  idem  inxta  un 
dignns  memoria"  d 
F.  V*.  gloria  liei  honore  ce 

tur.,  dommationem  i 
et  suscipìt*..  quomoi 
de  deo  nerbo  qt(od  ( 
ulo  mÌ7ir(S  ab  angeZ/s.. 
batzi?*  hoc  quod  àictn 
ad  adsumptam  homi: 
qui  ut  omnium  essei 
rente  hoc  suscipit..  s 
tre  collatum  esse  ho 
ulla  diuersitas  utruw 
a  patre  homo  adsum 
honore  donatus..  hoc 
fuit  estendere  mhtì 
eos  qui  ex  dispensai 
tse  occasìonem  accip 
ces^  impentosq?<5  ^  d 
nt  cui  datum  sit  imj 
rem  unigenitum  filiu 
tatis  accij^ere 
Super  sion  raontem  i 
intellegendum  est  eg 
ab  eo  ut  sit  piena*  ( 

óu  laonfetn  smictum 
dea  maiore  co7?uersa1 
dicendi  instetit  et  in: 


niud  -i-  (hindeacht  nodundoi 

aithmenier        '*  archuit  ad  .    «,  w»«^^  «w^^vv-^-n-wt.  ^ 

'*  -i-  ciachrìdh  nomhiad  inaicniud  denma  indedeso 

F.  i;c. 
'  indeacU        '  indoinacU        "^  -i-  cid  Jiodeaclit  maicc  nò  ho- 
deacM  alar-  orafoima  doinacht  maicc  ani  arroet  ni  hisuidiu 

•  -i-  crete  doncucli  asberat  som        '  nadfrithtasgat  frinsom 

•  -i-  issi  inmi  imhert  asheir  innadiad  sìs  '  -i-  Mare  is  atJiir 
arroet  macc  cumacUae  -i-  ised  h-ai  indheritic  aslaigiu  deaclit 
maicc  indaas  deacht  athar  airis  hoatliir  arroet  macc  cumachtae 
is  laigiu  dì  intì  arafoim-  indaas  inti  lioneroimer-  7  isinil  danaig- 
ther  indaas  inti  nadda::::ged:::  '  -i-  airndib  tosach  super  sión 

•  innafertac 


I.  Testo  e  chiose,  f.  l?"^:  Salmo  u.  25 

opere  atqwtf  admiratione  uirtutis  innotuit., 

unrfe  àicit  in  euajigelio  uae  Ubi  chorizàin*"'  use  Ubi  beth 

Baida.  quutiiam  6Ì  in  tyro  et  Sidone  factae  fuis 

sent  uirtutes  clim  in  cilicio  et  einere  poe 

nitentiam  egissent..  consequenter  ergo  6upertoribi<s** 

iungunt?/r  ista  q?me"  subdidit  id  est  illi  quidem  (iudei) 

0]}enhns  suis  digni  inrisione  Bunt  habeti..  e 

go  antem  a  deo  Bopfr  omnia,  ius  dominationis  acci 

pi  commoratusq?/p  in  iudea  auditores 

salutaribws  doctrinis  institui*..  ex  hoc  aìdem  F.  n^. 

ipso  Buplicio  maiore  swnf  digni  qwìa  cwm  in  me 

dio  eor?<m  nersarer  ad  salutem  iamen.  duci  neqw^ 

perfectiorie  magist(?rii*  mei.  neque  signorMW  multi 

tudine  zìqne  nouitate  uoluer?/nt  i|  te.,  ad  eum 

'Domimis  dixif  ad  me  fil/ì/s  meus  es  tu  ego  hodie  genui 

fiine  dubuio  filii  àictìim  hoc  referendj/w  est  cui  potesi 

proffsentis  temporis  generatio  '  co«uenire  et 

cuius  natiuitatis  diem  totus  profecto  or 

bis  agnouit..  illam  auiem  generationem  quae  ante  omm'a 

tempora  ex  patre  est  da  uerbi  non  potuit 

fini*  id  est  tempori  subiecere..  quod  p?-acsentÌ8  di 

ei  appellatione  signat?/r..  non  et  illud  quod  àictum 

est  hodie  si  nocem  eius  audierifes  et  leliqua  ita  intelle 

genàiim  est  ut  non  ad  infinitum  temp7/s  BÌcut  qw?dem 

putant  sed  ad  finitum  prfl(?sensq?/e  refera 

tur^.  infinitum,.  namqì^e  temp?/s  in-numero^  die 

Tian  est.,  hoc  enim  ipsum  [ho]dJe"  indicat  de  proventi  tempo 

re  sé  dicere.,  nam  et  nos  tali  appellatione 

id  est  hodie  praesens  tempj/s  co^sueuimus  indica 

re*.,  et  quoniam  no»  infinitum  temp?/5  tali  signeti^r  in 

dicio  ostendit  beatus  aposfo/?/s  dicens  it^rum 

determinai  diem^  quendam  \n  àavià.  dicendo 

hodie.  si  nouem  [l.  toc]  eius  audierif/s..  hodie  itaqwe  ad 

finiti  temporis  spectat  indicium  quia  infini 

tum  non  ^otest  tali  appellatione  signari.. 


*°  -i-  cathraig  tire  iudae  insin         "  -i-  doiiaih  fersaih  remep'thih 
"  -i-  inna  dligeda  dudchoisgeiar 

F.  17d. 

*  forroichansa        "  moforcitlaidechtaese        ^  -i-  iarndoinacht 

*  -i-  secMs  nocinned  aimsirsón  ^  nitaircitlier  '  -i-  hóneph- 
ainm  1<  indi  arim  -i-  ar  Un  mnalaitJie  ised  immefólngi  éccintigi 
dundaimsir-  '    i-  ashodie  *  infesmais  *    i-  cenmiiha 


2€  I.  Testo  e  ebiose,  f.  18':  Salmo  u. 

unde  et  in  proesenti  lectìone  hodie  (\tiQd  dicfum  est  ad 
jetatem  (filii*)  refferendww  quae  erat  in  manibtts  *"  cui  compe' 
tebat  domini  generatio  corporalis  \ìerm\nos 

Postola  a  me  et  dabo  tìò?  gen^s  heretZi^afem  gf  ^ossessionem  ìuam 
terrae..  aduersum  heriticos  qt<?dem  ut  haec  no7i  de  dee 
nerbo  sed  de  homine**  accipiantt^r  suflBcienter 
in  superioribws  aclum^*  uidettir^  eadem  stne  dnbio 
coKsequentia  etiam  haec  qua  superiora  dieta  %unt  a 
profeta  nwne  iam  cantra  ÌMdeos  nobis  sermo  moueatier 
F.  IH»,  interrogemus  i^itur  illos  qaas  gentes  in  he 

reditatem  et  quos  in  poasesionem  ter 
minos  terrse  dautd  beatus  aceiperit..  qwando*-'  ita  reg 
nauerit  ut  ei  totus  subiecerettór  orbis  qt«m<fo' 
imperio  eitis  ultimi  terrsLTum  fines  accesserint..  si 
responderint  qwanrfo  aceipit  hereditatem 
gentium  et  quarww  sibi  armis  regna  subì 
ecit.  id  est  uiciniar«»»  proximarMOTq««  aationnm 
términos  anten  terrae  dici  fines  iadeae  regio 
nis  mulHs  locis  scripturae  diuinse  testi 
monio  cowprobari  m^errogemus  3Ios~  hoc  (\ttod  ait 
postola  et  dabo  tibi  gentes  usqj*^  terrae  ac  sub 
iungit«<r  jeoB..  in  eommoni  putent^  id  est  ad  nti 

Beges  eos*  in  uirga  ferrea  usque  -frìnges 
rumq-Me  refferendt*»»  ®  ut  sìt  et  de  gentib?**  et  de 
terminis  iudae  terrse  dictum  a.uf  de  solis  iudeae 
terminis  dicens  enim  et  possessionem  tuam  termenos  terrae 
statim  iunxit  reges  eos  in  uirga  ferrea  iisq«e 
eoa.,  sub  hac  er^o  condicione  ó  iudei  beatus  àauid 
in  uos  iiis  aceipit  imperii  ut  uos  comminu 
eret'  atqwe  eontereret  non  ut®  prouidentia  sua  r 
egeret  atq«e  defenderet.  quià^.  quod  non  legi^wr  uo 
bis  ita  proefuisse..  nam  alio  i»  loco  ita  de  ipso 
àicituT  elegit  dauià  seruuw  suom  ac  motus*' 
imperii  eius  dictis  talibws  explicàtur^  et  pauit  e 
OS  in  innocentia  cordis  sui^  aUigatar  man 
suetudo  ccrdis  eius  ut  non  uideati«r  dure  uo 


laithe  innafetarlaice  -i-  ìaithe  nuaidnisi        ***  -i-  agein  iarndoinacMt 
"    i-  didoinacht  maicc        "  rongnith 

^  7  imchomchomarca  dà  *  ciashain        '  imchomar^  | 

*  fdnaibe         °  intomnatar        •  hedtaircithi        ''  -i-  cochotàb- 

osadsi        ^   ì-  insamlid  insiti  robòi  aflaithemnacht  indibsi- 
'  ciarric        '**  lóndas 


I.  Testo  e  chiose,  f.  IS*^  :  Salmo  u.  27 

bis  et  crudilitcr  imperasse..  q«omodo  ì^itur  audebi 

tis  dicere  ab  hoc  illum  (dff?^/d)  d  Aeò  perei pisse  imperi 

uwi  in  uos  et  ita  uos  deo  fuisse  uechimenter 

exosos  ut  constituer  t  uobis  regera  q?«'  uos  non 

aleret  et  foueret  secZ  ad  similitudinem  uà 

sis  fictilis^*-*^  suo  rigore  co??teret  isic]..  Bcd  iiequaquam  eri 

tis  tam  amentes*^  ut  uos  saltim  pudor 

ab  hac  profesione  no??  retrahat..  non  erp;o  conueniunt 

beato  àatiià.  ista  quae  dieta  sunt.  àomino  nero  iungunt?<r  ap  -F*-  7' 

tissime  c««/6  regnum  porregitj^r  ad  ultimas 

terrae  extrimasqwe  regiones  a.tque  ad  totius 

mundi  partes  extenditwr  qui  tam  gentium 

q?^a?n  iude0r?«?t  statuw  percussum  uirga  deiecit  Sitque  cotti 

minuit  non  ut  eos  perdiret  sed  ut  in  melius  refor 

maret  cogeretqMe  depossito  uetere  homine  in 

nouum  per  babtismi  sacramenta  migrare.. 

hoc  namqtie  indicare  uolens  beatus  da?//d  profecto  ait 

sictìt  uas  figuli  confrin^es  eos  ostendens  per  simili 

tudinem*  quoìiiam  coniritione  eorum  non  esset  perditio  sed 

innouatio  secatwra  [sici..  haec  nara  est  eiiam  figuli  om 

nis  intentio  ut  uasa  si  non  sunt  facientis  manu»n 

ac  uoluntate?n  secuta  àum  adhuc  uiridia*  &utit 

et  jìonòum  fornace  durata^  comrainuat  ac 

formanda  rursus*  rotse  imponat..  hu 

ic  nowqne  sensui  etìam  beatus  heremias  perhibet 

testimonìum  loquens  ex  persona  dei  an  sicut  figu 

lis  Isic]  iste  non  poterò  uos  facere  domiis  israAel 

dtc?t  domiuMs  hoc  est  lapsos  e  manibws  meis  repara 

re  rursus  nequeo^  et  in  meliorem  6tatu?n 

formamq»/e  conuertere  j|hinc  iam  utilitas  ex 

ET  n?/nc  reges  intelle^?Ye  erudemem  qui  m^catis  terrsim.. 

ortatiohis  inducitur.  et  prouocantwr  omnes  ut 

ad  credendj/?n  àomino  properantes  accedant..  ne 

cesariae  autem  ad  reges  sermo  diregiti^r..  qMontam  ip 

si  chns^o  dificilius  credider?mt  et  non  parua^  in 

pedimenta  etiam  aliis  credere  uolentib?/5 

adtulerwnt  (reges)  àum  ad  accesum  fidei  terrorem  per 

secutionis  opponunt  unde  consequenter  ipsos 


"  -i-  creodain  otJiorachti     ^^  l   inna  cerdae        ^^  cér  dasachtaig 

F.  18b. 

'  -i-  trop  lesinso-  ^  hurdai  ^  -i-  7  andai  secthi  *  -ì-  rotk 
cruind  forsandenat  nacerda  inlestraisssnid  V  cran  cruin  imma 
ambiai  ocuan  denum        ^  inni  nadcumcusa        ®  naiatheca 


I 

! 


28  I.  Testo  e  chiose,  f.  18'  :  Salmo  ni. 

exortationis  istius  senno  compellat  ijcoac 

Seruite  domino  in  timore  usqw^  tremore  non 
tum'  ad  quem*  prouocat  sed  deuotMwi  uult  esse  fa 
mulatum  et  ob  hoc  quia  dixerat  seruite  dommo 
in  timor<?  né  quis  existimaret  degenerem®  illam 
quae  extremae  condicionis  est  imperare  formidin 
r.  .*«.  em  intnlit  exultate  ei  cum  tremore.,  per  primum 

uersiculom  dum  Bollicitum  sernitium  imperat 
noluit  honorem  eius  cui  seruiendww  esset  estende 
re.  quia  quanto  sublimior  est  cui  parand^m  est  tanto 
Bollicitius  ad  oflScia  etus  acceditwr..  per  sequentem 
nero  laeti  non  tristis  animi  snbiectionem  nerbo 
exultationis  expresit..  et  qime  non  meroris  causa  fu 
tura,  esset  seruientibws  sed  salautis  [sic/.,  •aam  àum  talis  domini 
obedimus  imperia  et  uitae  nosfrae  consulimMS*  et  bo 
no  conscientiae  purgatioris*  implemur^ 
ADprehendite  discipZi'nom  ne  quando  irascatur  dommws.. 
uolens  nos  tenacius  dìuinis  magisterìis  in 
herere*  conuenienti  noce  ut  discìplinam 
cowprehenderemHS  admonuit  |iuirtutes^  ^ro  praemii 

ET  (ne)  pereatis  de  uia  ins^a  usq?^  eius..  sciens  profeta 
uitia^  numerare  prò  poenis  id  prò  maxime  sup 
plicio  comminatjir"  ad  qnod^  illos  neglecto  dommi 
magisterio  studia  sua  erant  uoluntasq«e  ' 
raptwra..  scilicet  quod  si  nolint  doctrinis  e» 
Iestib«<s  erudiri  per  iram  ulciscentis  doww'ni  à  uiis 
iustìtisD  efficerentwr  alieni.,  his  ìgitur  dictis  ti 
morem  inieciens  auditori  debuit  (subaudit«r  -id-)  per  quod  in 
uitaret?/r*°  subiecere  et  ideo  necesarìe  addi 
dit.  beati  omnes  qui  cOHfidunt  in  eo..  Expli«'<  ps 
PSalmus  hic  proprium  et  spec  ==almMS  -ii-..  incipit    iii- 

ialem  ho&et  titulum  et  qu^dem  ué[  inscriptione  (tituli) 
eum  super  alia**  proenotare**..  dictus  est  auiem  à.  be 


'  -ì-  arécin        "  -i*  dundfognam  hisin        *  doclieniuil. 

V.  18e. 

*  7  lase  oailenimarni        *  asglantaìdiu        '  nonlintami 

*  -i-  titoibmis  *  -i-  douic  nadegnimu  arnaih  foraiccib  7  inna 
duàlchi  amaib  pianaib-  *  -i-  it  dìgìa  erìama  lesom  doneuch 
innadualclii  dodenum  '  dominatili  *  is  dosuidiu-  '  7  intól 
araclielfea  "  -i-  is  trisodin  dofocuirther  "  -i-  sech  àlaili 
dliged  7  indliuchtu  i-  niconfU  nach  nintliuckt  naile  and  acht 
anadfiadar  isintitul        "  -i-  cidreminota  i  cid  remitteéarcnaigedar 


I.  Testo  e  chiose,  f.  18"^:  Salmo  iii.  29 

ato  Aauià  id^^  temporis  quo  abisolón  inuasso** 

imperio  aduersuwi  eum  parricidalia  *^  arma 

arripuit  Hant  me.,  manifesta^*  dicto 

Domine  quia  mulHplicati  Bunt  qui  tribul 
rum  intellegentia  unde  hvenìter  contra  eos 
aliqua  dicenda  sunt  qui  uolunt  (psalmum)  non  in  per 
sona  da?«'d  sed  in  poj:)?di  esse  conscriptum.,  animad 
uertendiim  est  igitur  qiwd  ueìut  deflens  et  c072querens*  be     F.  is<>. 
atus  do«/d  inducitt/r  eo  quod  ad  augendam  tribù 
lationem  eiiis  multiplicatus  sit  numerus  per 
sequentium  *  et  ad  bellum  ei  inferend?<m  conuene 
rint.  etio???.  liii  qui  prms  non  fuerant  inimici,  quovìim^ 
quiàem*  auserit  nnmeTum  partis  aduersae.  contra  pò 
pulum  ne7'o  israel  hostis  nulla  7<elut^  nouella  sedi 
tio  aut  recens  turaultus  exciuerat^.  qtda  gentes 
finitiusB  [sicp  antiquo  odio  bellum  gerebant 
adue;*su?»  iudeos.  nullo  foedere*  componendww.. 
Multi  insurgunt  aduersum  me.,  aperte 
hoc  ostendit?/r  in  persona  dcwid  oportere  nós 
huius  psalmi  ìntellegentiam  uindicare^. 
insurgere  enim  ■proprie  àicuntuT  bii  qui  fuerwnt  autea  *° 
subiecti  quique  .nuper  subduxisse^*  colla  a  iu 
go  obidientise  cojnprobantwr..  |[  memoria  dicti 

Multi  àicunt  a.mmae  mese  usqr/^  in  deo  eius..  consequenter 
huius  inserit?<r  per  quod  plurimu7M  meroris  acciperat., 
nam  inter  reliqua  tribulationum  mala  grauis 
animam  contumilia  insultationis*^  exasper 
at*^..  haec  autem  aduersum  beatum  daw/d  inimieorum 
obpropr/a  erant  religiosa}  mentis 

eius  insignia*^..  nani  cum  àicunt  non  est  salus  ipsi  in  deo 
eius  ob  hoc^^  quod  siììquid  in  eum  aduersis  licuerit 
satis  ostendunt  illu?«  dei  adiutorio  semper  in 
nisum".  numquaw  fuisse  inter  discrimina^"  su 


"  hìt(h)aU  '*  -i-  amhanindrisse         '°  -i-  atharoircnidi  -i. 

fingalcha        ^®  is  foli 

F.  18(1. 

'  •!•  anaranegi  '  innani  asidgrennat  '  -ì-  numerus  -ì^ 

isànaradl  *  cid  ^  am  hidnuide  *  nìrutliocliur estar  -i. 
armbadmiae.         '  cocrichfJn         *  Jionacli  cairdiu        ®  techtmae 

'"  iarmiciniar         "  -i-  forocìisahat-         '^  inna  écmailte 

'^  doaccradi        "  -i-  mind         **  arse  '*  •!•  arroisesfar 

"    i-  innaningraimmai 


I 


30  I.  Testo  e  chiose,  f.  19*:  Salmo  in. 

cessu  prospero  distitutum  **..  ideoqw«  in  prassenti 
ad  exprobrationem  inimicorM»n  a.£itur^^..  quare^"  salus 
eius  quae  erat  in  deo  poss'ta  nutare'*  credatur 
TU  mdem  domine  suscep/or  usqMS  capnt  ■meum..  cowsideran 
da*^  cowsfranfis  animi  firmitas  quae  inter 
adu«rsa*^  maxime  comprobatur..  quia  de  spei  saie  prò 
possito  etiaw  inter  ^*  angores  maximos  nihil 
remisit..  illi  inqwom*^  inludentes  mihi  talia  lo 
quunfuT  ir.  doloris  augmentum..  eg     u«ro  id  semel 
F.  IO».  quod  ciedidi  sperare  non  disinam..  quontam  tri 

domtne  laborantem  adiues*  et  a  malo  pericoli 
instantis  ereptum*  in  gradwm^  dignitatìs  re 
stituas  et  honoris  {  ei  est  et  quae  de  ferendo^  dn 

Uoce  mea  ad  àominum  clamauL.  maximse  fid 
sìbi  adiutorio  niVu'l  hessitationìs  ^  admisse 
rit  ad  rontidenHam  postolationis  accede 
re  statim  enim  ^equitut..  [jilli  ad  omnium 

ET  exaudiuit  me  de  monte  sancto  suo..  sufiScit 
quae  postulauerat  inpetrationem  *  ad  domtnum 
cum  fidai  suffragio  p^-oclamare..  montem 
\xero  sanctiiva.  àicii  montentem  [sic;  sion  in  quo  et  templum 
aedificari  d^o  placuit  et  hostìas  immolari 
in  q7<o  etium  seeundum  opinionem  iudeorum  d«*s  speci 
alitar  habitara  credebatur..  &icut  in  -uiiii-  psal 
mo  legitnr  psalite  dornmo  qui  habitat  in  sión 
EGo  dormiui  et  soporatus  sum..  post  tribù 
lationem  quae  pracceserat  liberatio  secura 
promitit//r..  dicendo  autem  ego  dormiui  et  sopora 
tus  sum  humiliafum  sé  tribulationum 
nimietate  ac  fuisse  anxium'  confitetMr  et 
subiungit  {|dit  merore  sé  magis  quam  som 

EXsurrexi  q?/on/am  «  suscipit  me  »  dowwnMS..  osten 
no  fuisse  resolutum  dicendo  àomiuuB 
suscipit  me.,  nam  post  conunonem  sopor 
em  quo  membra  marcescunt^  non  magno  mo 


*'  inderacJifae  i-  hnare  narhu  deracìdac         "  oerchloifJier  -i-  dd 
*°  -i-  nicoir  doneucìi  rosacht  ronicad  dd  huarc  romhu  suidigtlie 
indie  hisin  doso  india        ^*  roisses        "  is  imcasti 

*^  -i-  indingraimmesón        **  cid  etirna  cumcai         "  indeurb 

F.  ISa. 

^  forregaesiu        *  inerchélltae        '  hiceim         *  hedtaircidi 
*  innarosachtae        *  dondét        '  duhach        *  hófébcU. 


I.  Testo  e  chiose,  f.  19^:  Salmo  m.  31 

limine'  ac  labore  consurgetur.  :jqMt  in  trib 

Non  rimebo  milia  populi  circumsfan/ts  me.. 

ulationib?/s  suis  rìon  est  loco*"  motus**  ut  de  d^i  ad 

iutorio  dispe;  aret  xìeque  est  uerbis  exprobranMum 

de  fidei  statione  depulsus.  multo  magis  jyost 

dei  in  sé  beneficia  quibus  omnia  desolutus  est  nex 

US  angorwm**  confidente?-  clamat  non  timebo  milta  pò 

^wli  chcnmstantis  me  esperimento *^  praecedentis  adiuto 

TÌi  satis  eruditus  jsa..  iterum  tutionem** 

EXsurge  àoniine  saluum  me  fac  usqwe  s?'ne  cau 

a  deo  suse  salutis  implorat..  quaeritur  sane  à 

quthusdam  qnare  frequenter  in  psalmis  inueniatur  F.  i>b. 

ista  diuersitas.  ut  in  uno  atqwe  eodem  loco  nwnc* 

prò  absolutione^  malonon  refert  gratias.  nM?rc^  iter 

um  q?/asi  Tionàum*  liberatus  et  adhuc  in  malis  possi 

tus  sé  postulat  liberari..  hoc  siue  in  sua  sme 

in  SiWornm  persona  faciat  sp^'rzVu  profecto  profetali 

impiente ^  sé  \oquitiiv..  qvod  aliq^/onr/o  quidem  sint  in  ad 

uersis.  aliqimnrfo  quidem  agant  soluta  tribù 

latione  securos  (animos)..  et  nuna  in  req>/?'e  laeti  sint 

ac^  paulo  posi*  in  angore  suspiren/wr..  uarie  igitur 

status  et  co«dicionie  eorwm  diuersitas  indicatur.. 

huiuB  autem  rei  causa  utraqwe  praelocutus  est  ut  ea  qwae 

eìs  euentj/ra  erant  longe'  an^e  prcenoscerent^  et  in 

malis  possiti  absolutionis  secut?/rae  sola 

[mala  ui 
ciò  non  carent  [/.  cflrrerenf]  a-tque  ex  hoc  ipso  qvod  praedicta 
debant  rebws^  impleri  et  fidem  sermonis  prò 
fetici  exitu  comprobari  de  bonis  quoque  quae  simili^er  ad 
nuntiata  fuerant  disperare  non  possint..  cur 
se  igfcVwr  fuit  profeticse  non  uaticinia*"*  sua  per  se 
quentiam"  dictionis  ornare  sed  inpenden 


*  óntechrechad         ^^  -i-  dénma  degnima  7  foirhtJidid 
cumscaigthc         ^^  incumcae         '^  hondetarcnu 
•i-  innindliyud    ì-  nocJiis  indifin  sóli 

F.  19b. 

cacJdacéin         ^    {.  arasoìradsón  dinaib  focJiaidih 
'  incéin  naili  *  oadecht  '  anundlina  *  -i-  in  hiuc 

tarù         '  incian  ri^m         *  coretniergnaitis         ®  -i-  Jwgnimaih 

atercitla         "  trisinnimmaircidetaid  -i-  ciarddadat  soni  dun- 
dicfet  infochaidi  7  intsoirthidi  naib  fochaidsin-  ni  seclietar  im  ord 


32  I.  Testo  e  ehìoee,  f.  19":  Salmo  m 

tìa*'  pqp«lis  sermone  digerere*^  Bine  essent  illa 
tr/stia  Bine  Isetiora..  quae  quiàem  ideo  ut  diximus 
^raeAicit  omnia,  ut  cum  in  profdictorum  malorum 
quae  illis  deus  peceantìbws  inferebat  expenmenta 
uenissent  et  facti  essent  comiptione  (in  tormentis)  me 
liores  minime  de  promisione  prospentatis  am 
bigerent..  exemplo  utiqite  tristium  qtwe  exitu 
suo  inesse**  ueritatem  dictls  profetìcis  ad 
probant  siue  nero  de  alits  sme  de  se  ipso  profetet 
has  alternationes  *^  quarum  utilitatem  praece 
dens  [sermo]  patefecit  curat  sollicite  suis 
dictis  inserere..  et  ipse  quidem  infer  aduersa 
possitus  noncrat  per  spiritus  sa«cfi  gratiam  quod 
esset  a  tribuJatione  Hberandus.  tamen  ideo  inter 
dum  angores*^  suos  deflet  inter dum  «elut  a  malis 
omnib«s  absolutns  agit  gratias..  ut  exemplum 
eius  ap«cZ  alios  utilitatem  eruditionis  *''  opsrarefwr  et  eoa 
F.  19».  emendationi  per  cowuersionem  studere  non  pi 

geat  qMan(?oqMidem  uident  et  istum  multam  hab 

entem  fiduciam  in  domino  mmc*^  bumiliari  et  deie 

ci-  nunc^  a  malis  mirabilitcr  erui  et  honore 

facta  rencm*  conuersatione  restituì.,  signan 

ter  autem  possuit  aduersantes  mihi  sine  causa  ^ 

ostendens  qtioniam  iuste  in  illos  a  deo  uindica 

tum  sit  qui  ledere  enm  in  nullo  lesi^  et  nocere 

uoluissent  tam  mei  seueritatis  tu» 

Dentes  peccatortim  contvmìsti''..  ita  in  uindic 

manus*  motata  est  ita  inimicorum  ora^  p 

ulsauit*".  ut  dentes**  eorum  quos  in  me 

acuebant  intigros  esse  non  sineret..  iper  quod  no 


OC  suidiu  -ì-  inibì  hid  insoirad  donerclianat  som  arihuus  cid  toi- 
sigiu  dobertJtar  indfochaid—        '"  innalii  tosngachtae. 

"  acht  duriméf         "  indixnigedar         *^  innaailichthiusa 
"  -i-  achumgai  -i-  àimneda        ^^  -i-  indforcitil 

F.  19c. 

*  cachleeéin        *  -i*  hifochaidib         '  inceinnaili         *  inno 
gnimae        '  -i-  cen  fochunn  -i-  frithoircue  huadsom  doneucli'    nei 
sine  cansa  -i-  made  -i-  cianudadbartaigtisom  damsa-  baniadae  doib 
airnichoimnactar-^  ®,-i-  nephfritJiortai  inneuch  -i*  hodd. 

'  -i-  otochmairtsiii        *  achumacJitae        '  nàbeula 

^^  -i-  rodil         '*  -i-  adcmnaing 


I.  Testo  e  chiose,  f.  19^  :  Salmo  iv.  33 

xios  conatiis  eorwwi  non  solum  ostendit  uo 
tiuo  exitu^^  destitutos  sed  etiam  ìusta  ulti 
one  comj>reBOB  (1  tempore  ab  eo  pars  populi  ma 

Domini  est  salus  super  usq«e  tua.,  quojiiam  ex  eodeoi 
Tri  ma.  desedebat '^^.  et  q^idcm  sequebantMr  abesa 
lon.  quiiam  uero  prò  eius  defensione  eertabant  hoc  ait.. 
quoniam  cum  a  te  inqwit  nobis  salus  facta  fuerit 
id  est  depulso  periculo  uitae  securitas  restitu 
ta.  erit  etiam  super  popz<l«<m  tuum  bcM^dictio  tua.. 
quae  est  ista  dei  benedietio  Bine  dubio  pax**  Bicut  et  in 
multis  locis  ait.  pax  super  ÌBrahel  in  quibus  uult 
estendere  benedictìonis  loco  pacem  pò 
pulo  conferendam  qMcm  pos^  captiuitatis  solu 
tionem  inter  se  depossita  simultate'^  quae  prtus 
desiderante^  inbùs  habuerwnt..  Explicit  psal 
mus  -iii-.  Incipit  -iiii-  ||eos  qui  ultra  [l.  uUro]"  mun 

"¥~T^  praesenti  psalmo  beatus  àauià  conuincit 
XJL^    dnm  adserunt  exstetisse  et  audent 
dicere  nulla  prouidentia.  gubemacula. 
humanis  rebus  adhiberi'*  probatìone*' 
uel  a.  sé  petita  ue\  a  commoni  omnium  ui 
uentium  cura  quihus  dispensatrix  dei  li 
beralitas"  bona  cuncta  largitwr..,  Ijmeae..; 

<IJM  inuocarem  exaudis^i  me  deus  iosti^'oe 


C" 


o^uoniam  moris  est  dicere  bis  qui  nolunt  à  pra«senti  p,  jgi, 

rerum  statu  dispensationem  rationis*  amo 

nere  nulla  deo  rerMm  homanarum  cura  est^  non  est 

qui'  adhibìta  censura  iustitiae  bonos  a  ma 

lis  eruat  wel  ulciscatj^r^  iustos  sub  iniqua  ob 

presione  laborantes  non  est  qwi  periculorum  ca 

siis*  uarios  ìncertosq«e  submoueat  omnia 


"  :ndforcunn  duthrach         "  arnodébtliaiged         "  islié  cain- 
^omrac  "  amhandiuscarfae  inmeshaid   i-  ìdehaih 

{   **  rodeUhaichsetar        "  intsólasss  -i-  ceremcaisin  de 
I    "  nadedhardar        "  -i-  innafortade  dorigni-  dia  dosom 

*"  -i-  eslahrae 

F.  19d. 

^  dligid  remdeicsen  ocfuisin  domuin        *  -i-  nifd  nech  lasamhed 
Uiged  remdeicsen  dodechrugiid  elirmaithi  7  tdcu  ólseatsò 
•i-  inti  dofich        '   ì-  innatotman 

A»c.,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  3 


34  I.  Testo  e  chiose,  f.  19'^  :  Salmo  iv. 

ut  fors^  tulerit  aguntwr  incerta  et  more  ni 

iiìt«r^  bestìarum.  nam  ualentior  qw/s'  inbicillum  op 

prfmit.  tenuior*  potentiori  parere  compelli 

tur  et  ponctrix  [sic]^  peccatorwm  cessai  aequìtas 

nec  aliqwj'd*'  inter  probos  improbosqw«  discretionis  ad 

hibetMr  cantra  h«nc"  Qtgo  errorem  qui  male  homi 

num  quorundam  mentes  insederai  iotus  prò 

fecto  sermo  consurgii  cui  mediri"  testimo 

niis  a  sé  petiiis  adgrediiwr  ^^  a^we  aìt  cum  in 

uocarcm  exaudis^?  me  deus  \xis,t\tiae  meìe..  quaxQ  in 

q«ti  audetis  in  haec  nerba  prorumpere  ut  decatis 

non  &SSQ  lui  rerum  inspector  insistai  apwcZ  quem**  cu 

ra  uigeat  ultionis.  cum  mihi  inuocanti  de«<s  ul 

tor^^  adsteterit..  iustitias  autem^^  suse  àicii  qwa;»  utiqwe 

sii  circa  iUum  dews  operatus  àum  illum  iniquo 

oppresum  et  esaudire  et  liberare  curauit.. 

optime  cantra  opinionem  dogmatis.  pra 

ni.  probaiionem  ^'^  de  experimeniis  **  oposuit 

ut  ostenderei  et  rebt^s  '®  dei  iudicium  non 

deesse.,  nec  iamen  omnes  inter  diuersa*" 

posiios  dignos  eius  adiutorio  repperi 

Bcd**  eoa  qw»  adiutionem  eius  sufragio 

uitae  melioris  accesserint..  hoc  igitur  ves 

ponsionis  genere  intigre  occurrit?<r 

errantium  questioni  ut  doceatwr  et 

rerum  homanarum  [cura77i]  habere  et  inspect 

atores  singulis  negotiis  oculos 

admouere  sed  frequentcr  permitere 

ut  hi  qui  sé  ab  eius  difensione  sub 

traxerint  prò  meriti  qualitaie 


*  -i-  :ocad  -i-  conabad  dliged  remdéicsen  oco-tuisthi  sidi  ack 
inii  hed  tressa  dofordiiic  lassss  alaili  ^  -ì-  ishé  di  amhés  ad 

ititi  diib  hes  tresa  orcaid  alalie  ''  necJi  *  -i-  inii  àsemit 

•i-  inti  asmindcMchthiu  ^  congnaid  ^°  ni  didligud  remdéic- 
sen       "  iar  testimin  inso         ^^  frìsnibia         ^'  inreith 

"  islasuide  "  diachtid  "  -i-  infirinne  rondfirianaigesta) 
so  dia-         "  inderhad  -ì-  ronihól  dliged  remdéicsen  de  d[ojesom 

"  dinaib  eidasaib  nodonaib  eiarcnaih         '^  Jiognimaib  són 

'"  etir  nadoinmecha 

•'  acJit  doadbat  araìiecatar  inraicci. 


I.  Testo  e  chiose,  f.  20"  :  Salmo  ir.  35 

aermnnis*  ^auibtts  implicentwr  |(mqutt  in  F.  20« 

tribulatione  dilatflstó  mihi..  tam  cito  mihi 


IN 


uocanti  auditum*  suae  anris  admonuit  [sic].. 

ut  adhuc  in  tribulationibMS  adconstitutos  [sic] 

Tequiem  amplajn^  largamque  praesteterit  qicae  me  ob 

liuisci  faceret  *  omnium  quihus  premebar  an 

gorum^..  per  q^iiod^  piane  euidens  docomentum  est 

diuinum  bonis  adiutorìwn  esemplo  dat^id  s 

emper  adsistere.        |!  quod  (dtxiY)  superius  dauid  àeus  iustitias 

Misserere  mei  et  exaudi  OT&tionem  meam..  illud 

meae.  hie  ostendit  non  suam  iu  qva  confiderei  sé 

iactasse''  iustitiam  neque^  quoà  sibi  inesset  aequitatis 

studium  leuiter  ostentare  uoluisse*.  sed  quia 

certamen  sibi  esset  aduersum  negatores*°  proui 

dentiae  ista  necesario  subdidisse  atqwe  ideo 

adiecit  misserere  mei  et  exaudi  ors^tionem  meam  qw»  enim  a 

deo  opem  misserationis  inquirit  satis  os 

tendit  non  sé  meriti  sui  fructum  ac  studii  de 

betum  postulare  sci  indulgenti  sé  nelle 

uti  domino  uéì  benigno..  utTM7nqM«  ta;n«n  necessarium*^  in  tri 

bulationibits  constituto  ut  et  àeo  iugiter  supplicete 

et  probitatem  per  qtiam  inpeteret^*  conuersationis  admo 

ueat*^.  sfc  autem  orans  ad  ipsos  confradictores  *^  proui 

dentiae  apostrofami^  facit.  ||care  consue 

Fllii  inqwtt  hominum  usqwe  quo"  graut  corde^  qMtd**  no 

uimMS  quod  ue\  mole*^  sui  uel  natura"  multi  ponderis** 

inuenitur  adpensum"..  dtcimMS  etiam  illud  graue  quod 

est  grandis  pretii  ab  aestimationis  suae  uti 

<{ue  quantitate.  sed  hiic  graues  appellai  dìs 

tenti**  cordis  et  satis  adipati**..  Ita  ergo  ait 


F.  Sto. 

*  honaib  trogaib        *  -i-  conidchuale  éitsecht  dee        '  òli 

*  nombin  dermatach        ^  innacumcae        *  trisanisin 

'  nadruchumgàb        *  -i-  doadbat        ®  donaidbsed        *°  frisna 
lUtadchu        "  istascide        "  -i-  asoirad  difochaidih- 

"  adcota        **  -i-  condena  degnim-        ^^  cortarsnaidib 
\  *•  incomthoud  tdlmaidec'h        ^''  ciofut        ^*  ni  ì-  trom 
I  *•  -i-  cid  etrum  oÀcìied  indr.eio  diatormastar  amét  dogni  trumain 
ilo  iav"  inmetsin-^  ^°  -ì-  cenitormastar  Jwméit  istrom  cenae 

oaicnitid  ut  sunt  lapides        ^'  intomais  U  -i-  intoimseo  truim 

"  astide        "  recidi  -i-  rorecht  Jiomethi  7  inmairi 

^*   i-  lónaichthi   i-  meith- 


36  I.  Testo  e  chiose,  f.  20'':  Salmo  ir. 

xisque  quo  graut  corde  ac  si  diceret  obesi  *^  cordis 
ac  tardi*®  et  a  cognitione  ueritatis  ni 
mis  alieni..  ||nitatem  errcrem  qui  eis 

UT  qtiià  dilegitis  uamtatem  et  queritis  mendacium..  uà 
sederat"  opinionis  appellai.,  nam  di 
cere  nulla  munduni  regi  prouidentia  ut 
falsuTw.  ita  est  hebetis  mentis  indicium..  re 
F.  20K  linquite  er^o  cordis  studia  crassior 

is^.  et  experimento  meo  ut  sciatis  mundo 
processe  rationem  ad  cognitionem  uerita 
tis  accidite  ||um  prop^er  susceptae  adsÉ 

ET  Ecitote  quoniam  mirificar?^  àominus  sanctum  suum,.  Itei 
*tioms  causam  sanctum  sé  appellare  non  timuit.. 
quoìiiam  omnis  illi  erat  sermonis  intentio  conira 
eos  qui  prouidentiara  summouebant..  uolens 
ergo  estendere  quoniam  non  gratificatione  ^  aliqua 
&ed  dispensante  iustitia  in  admirationewi 
omnium  deo  sit  adiuuante  perductus  ait.. 
quod  non  solum  exaudiat  clamantes  ad  se  ^ed  etia?»*  mul 
to.  honore  sublimet^  pos^  quae  adiunxit  iterum 
Dowm'NmS  exaudiet  me  ciim  clama?<ero  ad  eum..  Ita  illi  iu 

[constai 
gis  cura  est  ut  me  quoties  inuocauero  eum  non  detraeteti  audire., 
ergo  exemplo  meo  etìam  alios  ad  eius  prouidentiam 
pertinere  et  quoniam  co«suetudo  est  bis  qui  sunt  in  mise 
ris  co?istituti  quos  inamentiam"  amaritudo  com 
pellit  cowquseri^  de  deo  ac  dicere  qiiod  nihiì  curae 
dignettir  mortalium  rebMS^  adbibere  nec  g\ihc7' 
nacula  humanae  uitse  tenere  rationem 
proprmm  enim  est  talia*"  dicere  bis  quos  a  sano  sen 
su**  aduersa**  deducunt  cowseqwenter  ^rgo  monet  eos 


'^  -i*  impessi   ì-  homethi  7  inmairi-         "^  -i-  maUl  -ì-  dai- 
"  indessid 

F.  20b. 

*  astigiu  'ì-  asmetJiiu  ^  -i-  isairi  darogarisom  noib   arfri- 

iliuidecht  innani  asruhartatar  nadróbae  remdeicsiu  na  lafhar::  da 
diadulib        ^  -i-  ni  hodegnimson  fadesin        *  indiadsin 
'  conocceha        ®  ::::nim::p-         '  indasacJit         ®  araneiget 
'  hognimaih        "  -i-  nadfel  dliged  remdeicsen  dee  diadulib 
"  -i-  comb::::  :::t::::::::::::erru         "   -i-   innafochaidi  7  innaiii- 
grammani 


I.  Testo  e  chiose,  f.  20'  :  Salmo  rv.  37 

dicens  |'totum  uideatur  pronuntiantis*^  esse.,  nam  posi 

IBascemini  et  jiolite  peccore..  qi(od  quiàem  non  ita  legendwm  ut 

eaqwam  dixit  irascemini.  subiunxit  et  nolite  peca 

re.  scemate  in^e7-rogationis^*  admiso  ac  sì  dice 

ret  ÌBTa.sce7nini  [st'c]^^  et  nolite  peccare..  <iuamu\s  uos  in  offensaw 

animi  inaequalis  praesentium  negotiorum  sta 

tus  et  co»fusus  inpellat  qucmuis  multa  sint  quas 

causas  uideantwr  indignationis  ^^  ingerere.  ìamen 

nolite  putare  nerum  esse  quod  uobis  non  ratio  non  dis 

ciplina  tradidit  Bed  animus  ira  pertwrbatus  in 

gesit..  qtiod  qtu'dem  maximum  testimonium  est  opi 

nionem  uestram  carere  uerìtate..  qicia  ista 

quse  sentitis  quae  dicitis  non  a  ratione  sed  à  mero 

re  uenerwnt*'..  et  quasi  interrogetwr  **  q?/omodo  inqw/t  potgs^ 

ab  hoc  errore  discedi  j|ea  quae  -per  diem  occuren  F.  20'^ 

Quae  dicitis  in  cord/&ws  nestris  et  in  cnhilibus  nestrisoT^xingemìni.. 

tia  oculis  uestris  occasiones  uobis  non  hene  sentien 

di  uidenti<r  ingerere  in  stratis  ues/r/s^  possiti 

cogitationibtfs  rectis  adpendite*  et  ad  sanuw 

^redeuntes  intellectum  errasse  uos  prms 

testimonio  poenitentiae  et  compunctionis  os 

tendite..  ]i  domino  -  ad  hanc  potius  partem 

SAcrificate  sacrificium  et  sperate  in 

studia  nestra,  conuertite  ut  tam  opinionum 

qMcm  ìierhoTum  errore  depossito  per  curam  insti 

tiamqj<e  non  inmerito  possitis  diuinam  spera 

re  opem  quotiens  aduersa^  uobis  prouene 

rint..  pos^  haec  ad  exortationem  nerba  infert 

ea  quae  ab  errantibr^s  cantra  ueritatem  sepe  àicuntur.. 

Multi  dicwnt.  quh  o&i&ndit  nobis  bona..  Indicai 

qwon/cm  non  pauci  sint  qui  ad  mouendam^  prouìden 

tiam  audent  dicere.,  sì  est^-''  ratio  quae  mundum 

regat  ztque  moderetwr.  qwae  ad  nos  dispensati© 

nis  eitis  documenta  praeueniunt  qwae  munera 


1    "  -i-  ni  fuindidit  ata  irascemini  sunt  -i-  iras.  fercaigtliesi  acht 
is  foimchdarc  afa-  "  Jiondecoscomarleicthiu  -i-  asnimchomarc 

'U  and        "  infercaigidsi        *®  indlondassa        ^'  dogailse  fod- 
mar        "  -i-  ani  hid  necli  immeclioimairsed  dà 

F.  SOc. 

hifarndergudaib  ^  errenaid  *  -i-   rongab  remcaissiu 

i<e  dinaib  duìih        *  nacotarsnai        ^  -ì-  asberat  nad  fi  dliged 
remdeicsen  de  diadidib-        *  indixnigedar  -i-  non        '  uel  si  est 


38  I.  Testo  e  chiose,  f.  20  '  :  Salmo  ir. 

suae  bonitatìs  ìnpertit*..  aduersum  hanc 
errantiom  mquìsitionem  ®  intulit  tenebr 
as  stultitiffi  eìs  et  caecitatem  mentis  expro 
brans  |j  tanta  inqi«'t  bonorum  copia  ([uae 

Signatum  est  sap^r  nos  lumen  uul<z<5  tui  do?» me., 
de  fonte  tnae  libertatis  egreditwr  ad  nos 
pemenit.  ut  non  dubis  sed  certis  et  expresis 
documentis  tua  in  nos  cura  signetwr  hoc  est 
quod  àicìt  lumen  uulf?(s  tui  àomine.  In  bis  enim  prófecto  ({uae 
largit?<r  àeita  circa  nos  clemens*'^  dispensatio 
comprobatjrr..  dispensationem  ergo  dei  quae  nobis  bona 
omni&  subministret  lumen  diuini  uulttìs 
appeDat..  TJultum  nero  prò  praesentia  qua  s-àest 
rebus  omnibtw  ponit.  ìioc  est  ergo  quod  àicìt  ita  Biint  cir 
ca  nos  prouidentiae  tua)  clara  ^*  documen 
ta  ut  effectib?^**  expresa  et  signata  uideantMr.. 
aed  quae  sit  ista  bonorum  inpertitio  per  quam  inpresu?n 
J.  20',  nobis  lumen  uultùs  esse  dei  adserit  in  seqwen 

tìbus  curat  aperire  ||Unde  ea  quae  st(?it  esui^  necesa 

Dedisti  ìsetitiam  in  corcfe  meo  usqt/e  muìtìplicati  sunt..  àum  hab 

ria  subministras  per  cibum  ac  potum  sensu?» 

hominibws  iucunditatis  infundis..  hene  ergo  dixlf  sig 

natum  est  super  nos  lumen  uul^'s  tui  do??n'ne..  cum  enim 

bis  munerib«5  continue  utimur  largitoris  gra 

tia  sensib«s  nostris  ìn^rimìtur..  atque  ideo  fecit  ho 

rum  maxime  mentionem  id  est  frumenti  (et)  uini 

et  elei  q?/ae  inter  reliqua  uictui  necesaria  pr/mum  ob 

tinent  locum*  sfne  quihns^  in  totum*  posse  subsis 

tere  uita  hominum  non  uidett^r..  Ideo  haee  -iii-  ad 

documentum  diuins  prouidentiae  inserta 

s7/nt.  qta'a  a  creatore  ad  conseruationem  nat«rae^ 

nos/rae  instituta  stmt  et  parata..  quoruȓ  utiq?^  in 

stitutio  curam  erga  nos  nostri  indicat 

conditoris..  hoc  er^o  exprobrat  infitientib?/s^  uerita 

ti.  dicens  quoniam  cum  ita  clara  sint  diuinas  boni 


♦i-  ni  dixnigedar  -i-  ^  prò  non.  *  fundali         '  fris  inniar- 

faigid        "  fuarrech        "  reli        ^^  -i-  sechis  hognimaib  smi 

F.  20(1. 

*  doerheirt  hiidJi  *  -i-  ised  irede  insin  as  toisecJiem  dodidniu 
•i-  hairgen  rei.  '  isccnsmdib  *  -i-  ciaruM  cenni  dìib  niru- 
hai  cenaih  Tildi-  *  -i-  fri  imfoìang  armhethad  "  -i-  donaib 
M  immafresnat 


1.  Testo  e  chiose,  f.  21"  :  Salmo  it.  S9 

tatis  testimonia  ut  uice  lumìnìs  resplen 

dentia'  ignorari  non  sinant  largitorem  cur 

uos  ad  agnitionem  eius  ceecos  oculos  admo 

uetis  ac  dicitis..  quae  autem  ab  eo  bonorum  docum 

enta  stiscipim«s..  cum  tanta  sint  quae  singulis 

temporibus  usibtts  nostris  impcrtiat  Bine  quihus  utiqne 

subsistere  ac  uitam  ducere  non  u&lemus..  p<?r 

qKod  piane  manifesta  rebw^  ipsis  dei  prouiden 

tia  animum  sanum  sapientibws  adproba 

tur  T^ost  quae  consequent^r  inferfc  dicens  ||snp€nus 

IN  pace  in  «cfìpsnm  dormtcw  et  requiescam..  qMonicm 

contro  prani  dogmatis  adsertores^  dixerat 

[mini  conse 
quae  dicitis  in  eordibus  uestris  et  in  cubi?«ÒM5  nestne  co»?ipnngc- 
quenter  ait  in  pace  in  *(flpsum  àovmtam  et  re 
qxiìescain..  uós  ait  qui  malis  disputationibws  et  o 
pinionibM5  pessimis  totum  diei  tempM.5 
impenditis  in  stratis  uestris^  cum  eomno  mem 
bra  commìtitis  reuocate  in  memorìaw 
quae  inepte  praueqwe  sentitis.,  et  reprehendentes 
uosmetipsos  aculeum*"  uobis"  reatus  adfi 

gite.,  ego  uero  talis  recordationis  emen  jr,  21' 

datione  non  egeo  quia  neque  huiusmodà  cogitatio 
nibns  lucis  tem-pus  inpendi  Bed  ordinatis 
eensibt/s  meis  nihiì  pertMrbationis  incurri» 
hoc  est  enim  quod  àicit  in  i<^psum  ac  si  diceret  mecum 
ipsum*  non  desideo*.  neque  aliquas  disentionum 
suggestiones  experior..  dormiens  ergo  non  neces 
se  habeo  prop/^r  diurnas  agìtationes  in  st 
rato  ^  possitus  stimulfs  reatiis  urgeri  sed  hoc  ne  uide 
atwr  de  sé  ipse  gloriari  dri  beneficis  maluit  in 
putare*  dicendo..  ||qwit  singulariter  me  con 

Quoniam  tu  domane  BÌngulariter  in  spe  constìinisii  me.,  tu  in 
stituisti  separans  ab  illonfm  cowsortio  qui  ita 
praue  atque  impie  sentire  non  metuunt  ut  cr 
edant  nuUam  rebws  Tpraeesse  rationem..,  cowstituìsti 
me  ut  ab  spei  mese  propossito  non  mouerer 


^  ain  ataimtoitecha        '  frisna  aisndidi        '  hifarsrethaih 
'"  ingulpan        "  -i-  atahgàbed  farcaire 

F.  2U. 

uel  ipse  -i-  osim        '  ìiidepJithigim        '  isindérgud 
*  ddrimed 


p: 


40  I.  Testo  e  chiose,  f.  21^  :  Salmo  t. 

sed  cowfiderem  mimquam  xnilii  tunm  adiutorium  def utMram  [sic]\ 
inpossibìle  est  aiitem  aliqwem  sperare  de  deo  cuiws^  nu 
tat*  de  prouidentise  ratione  sententia..  prop^erea  ergo 
illos  nerbo  exortatiouis  instituit  dicens 
sperate  in  dommo  hoc  est  dicere  credito  quoniam  est  illi  cu^ 
ra  de  omnihm..  de  se  quoque  qtiasì  certa  scientia  comare 

[riter 
henderit  id  quod  suadet  aliis  ait  quoniam.  tu  domine  sìngula- 
in  spe  constiìnisti  me.  ac  si  diceret  co^tstituisti  me 
ut  de  tua  prouidentia  numquam  in  animum  aliqtn'd 
dubitationis  admiterem..  explicii  psalm?/s  •iiii-  incipit  -u- 
profetai  '  ex  persona  pojjwli  qui  in  babillonem 
ductus  est  a  nabocodonosor  rege  captiu 
US..  IJauribMS  percipere  prop?-/e  dicimur  quando  ad 

Verba  mea  auribws  percipe  domme.. 
commodata'  aure  sollicite  nerba 
loquentis  audimus..  rogans  er^o  -popuìns  àeiini  ut 
audiat  petitionem  eiiis  adtentus  uerbis  uti 
tur  de  nostri  usus  famiìiaritate  ^  nascenti 
bws*"  alioquin**  quomoio  poss?/»t  dieta  haec  àeo  incor 
porco  cowuenire  cui  neque  aures  ins?mt.  jìeque  p 
F.  21K  ars  uUa  membrorum  cuius  natura  semplex  est  sine 

ulla  partium  deuersitate  atqne  co»?page..  simi 
litcr  ìgitur  etiam  in  seqi^entibt<5  per  uerba  corporalia  deo 
admouet  preces  more  utiqwe  nostro,  quia  non  nos  aliter  deo 
nouimM5  supplicare*  nisi  bis  in  petendo  utamur 
uerbis  ad  quae  nos  loqiiendi  consuetudo  formauit 
•prOT^ter  natwrae  nosfrae  et  sermonis  angustias  et  quia  alia 
uerba  nisi  quae  hàbeì  usus  inuenire  non  possimus.  uncZe 
multo  magis  sub  persona  iudaci  po^?{li  aliter 
sanctus  d(7zn'd  deton  orare  non  poterat..  ctim  proesertim 
esset  ille  (populus)  prò  quo  orabat  carnalibws  studiis  tar 
dns  et  crasior  ob  hanc  ìgitur  causam  qnam  dicimus 
freq?<cnter  inuenit^^r  profeta  haec  uerba  precibMS  admo 
nere..  [{minum  àicitut..  nam  a  dei  natwra  extranea 

INtellege  clamorem  me«m^  etiam  hoc  similiter  prò  more  ho 


*  indisin         ®  roissid         '  doereliain         *  doclinimìeclitigtlii 
•i-  irdan  doniberam  armenmain  intiu  coUeir  ®    dinfecnatatu 

"  -i-  airchair  lium        ^^  -i-  mani  docJiom  acnahid  innam  brìa- 
thar  ndoinde  arrubssrt  hiuth 

.  F.  21b. 

*  noìigesmais 


I.  Testo  e  chiose,  f.  21'  :  Salmo  t.  41 

simt  ista  uocabula  satisqz^e  perigrina.  secundum  consuetu 

dinem  igitur  nostra?»  supplicationes  admouet 

deo..  quoniam  et  nos  cum  aliqMem  rogamMS  et  ille 

dieta  nostra,  disimulat*  admonenme  ut  inten 

tius  quae  àicuntuT  accipiat  et  sollicitas  petitioni 

aurea  accommodet  hunc  ad  àeum  xibìque  mo 

rem  transferens  praestari  sibi  adtentionem 

auditiis  implorat  ]jà  similitudiue  cor 

INtende  uoei  OTa.tionÌ8  mesa.,  et  hoc  ut  superiora 

poris  est  petitum'  ||  captiuitatis  babilo 

REx  meus  et  àeuB  meus..  uult  estendere  -populum 

nias  castigationibws  eruditum..  relictfs 

idolis  ad  àeum  esse  cowuersum..  et  quasi  qui  preus  er 

rauerit  in  gaudium  cognitione  ueritatis 

erumpere  ac  dicere  rex  meus  et  deus  hoc  est*  tu  ìaihi 

audenti ^'^  prcebe  tu  suscipe  quae  alligare'-^  com 

pellor^*"  qui  es  ueras  rex  meus  et  deus,  idola  enùn 

dei  non  erant..  errabam  ego  cum  illa  dcos  esse 

credabam  [sic],  consequenter  igitur  infert  ||  desìmu 

Quoniam  ad  te  orabo  domine.,  ideo  me  coMuenìt  non 

lanter  audire  *^.  quoniam  Ubi  iam  in  reliquum  iugi^er 

supplicabo  simulacra  non  rogatwrus  nlter  F.  2U. 

ius..  indicai  autem  per  haec  quoniam  sinte  tempws  captiui 

tatis*  suae  neglegentes  circa  offerendas 

deo  supplicationes  exsteterint  *  ||riptMris  di 

MAne  et  exaudies  uocem  m^am.  mane  in  se 

uinis  dici  tripliciter  inuenimus.  Siut  enini  ad  uelo 

citatis  indicium  ponitwr  &ut  ad  laetitiam  ref 

fertur.  a.ut  ad  iem^us  certe  matutinum..  ìndicatur 

[cura 
autem  Isetitia  hoc  nomme  ob  hoc  quia  cum  diei  temp?<s  in  qMO 
rum  fluctiis  et  solicitudines  experimur  no 


i| ' — 

^  -i-  disamìathar  -i-  niscìuinethar  7  niiahair  indithim  nintiu 
todlaigthe        *  -i-  isedinso        ^  -i-  rdlomur-  nundatges 
uel  auditum  -i-  condamcMoithersa  ón-        '*®  -i-  condarias    -ì- 

nocliis  nondages  on  conderlaig  dani  son  innahl  noguidim  daitsiu 
isecen  da  són  nondages  daitsiu-»-  '°  -i-  ithéside  cotam- 

meicnigthersa        "  -i-  cenaéitsecht 

T.  21e. 

^  -i-  sssibaìoin        *  -i-  fristtiichetar 


42  I.  Testo  e  chiose,  f.  21'  :  Salmo  v. 

ctis  uicisitudo^  exciperit*  relaxatis  otio  cor 

poribws  et  obliuione  in  locum  angoris^  admi 

sa  ita  mane^  securi  ìeetìqiie  consurgimM*  quasi  om 

nis  praeterita  sollicitndo  fuerit  cum  nocte  fini 

ta..  sed  in  hoc  loco  prò  tempore  accìpiendwjjt  est  ideo 

etiam  sequitnr  [ìrendas  preces  de  strato  meo'  mai 

Mane  adstabo  Ubi  et  nidebo..  hoc  est  ad  offe 

nus  [sic]^  adsnrgam  et  cum  deuote  Ubi  anfelncanas^ 

adstitero  tu  quoque  uocem  meam  solicita  benignità 

itate  [sic]  sQScipito  \\àeus  nolle  iniqM?tatem  àicifur 

Quoniam  non  àeus  nolens  ìmqmtatem  tu  es..  quod  signanter 

DOW  ad  hoc  ualet  ut  alium  alìquem  àeum  i?iiusti 

tìae  amatorem  esse  credamws  sed  ad  distinc 

tionem  demonum  quihus  familiare  est  in 

iquitate  gaudere..  non  taw^wm**  autem  hoc  cantra  hereticos*^ 

si  enim  in  hoc  loco  ait  qMontam  non  deus  uolens  ìniq?titatem 

tu  es  non  solum  detnn  patrem  indicat  qui  ini 

qttttatem  nolit.  neque  enim  hoc  uult  estendere  quoniam. 

filius  dei  sit  qui  uelit  iniquitatem  sed  ad  discri 

tionem  malorMW  qui  dii  putantur  àicitur  deus  inìqui 

tatenrnon  uolens  qnibus  est  error  familiaris  et  amica 

p<?rucrsitas..  wade  et  qiiod  (àicitur)  solos  uerus  deus  pater  ao 

si  inuenitztr  aliqnzd  simile  quod  honorem  pat 

ris  indicet.  non  tanien  id  aufertwr**  a  filio..  in  hoc  er^o  lo 

co  ut  dmmws  ad  ìàvXoTum  deferentiam  soli  àeo 


'  -i-  adaig  tarcesi  IditJii  -i-  infan  iét  àlaithe  dich'mnn  cosnaìh 
gnimaib  7  cosnaib  imnedaih  gniter  and  dotét  iarum  imthanu 
aidcJie  iar  hcesi  condermanammarni  innaimnedsin  imhiam  isind- 
laithiu  trichumsanad  inna  aidche  dodiarmorat-  7  nssdindfailti 
hisisinmatin  indad  imia  aidchesin  is  nomen  mane,  -i-  hnare  as 
failith  inmenmae  isinmcdin  occergiu  iarfoscaigiu  innaaithe-  trimi- 
herar  dindaimsir  matlndisin  ani  as  mane  ^ejy  dindfailti  hisindi 
•i-  mane  failid  iarsindi-  ha  mane  moch  riam        *  arafoim 

*  innacumcae        *  moch-        '  dimdérgud        '  moclitratae 

•  -i-  rem  dedoldae  -i-  rematindae  *"  nel  notandnm  et  sicut 
bis  and  sodin  et  sic  disponitur  fé  sodin  -i-  notandum  est  hoc 
contra  hereticos  non  solum  enim  indicat  rei.  sic  ut  rei. 

"  -i-  cksberat  asndia  doine  macc  oìsodin  as  gó  doib- 
"  ni  ercheltar  -i-  conapad  fìrdia  mac 


I.  Testo  e  chiose,  f.  21^:  Salmo  v.  43 

iniq2<«tatis  odiutn  inesse  perhibetor — 

"^on  habitauit  iuxta  té  malignus..  quia  haec  erat  F.  21 -f. 

opinio  iudeorum  qucd  in  hirusolimis  et 

monte  sìon  dà  esset  habitatio  commoran 

tem  in  terra  repromisionis  in  uicinia  dei*  ha 

bitare  credebant..  non  patieris  inqM?t  loca  * 

tibi  dicata*  ab  his  incoli'  quorum  uita  est  ab  stu 

dio  bonitatis  aliena.,  ob  hoc  etiam  nos  prò  mo 

rum  nequitia  atqMé"  foeditate  longius  ex 

puUisti  né  nominis  tui  posesio  de  consor 

tio  nostro  ìniuriam  sustineret  ||  licite  prnr&us 

*lTeqt(e  pe?Tnanebunt  inius^z  an/e  ocuZos  tuos,.  so 

et  caute  permanebunt  neque^  àixit  qtwniam  ad  tempws 

aliquos  manere  constabat  quihus^  diuter 

uitatem  manendi  concedi  negat  et  spatia 

longiora  ||iniquitatis  uocat  babiloni 

Odisti  do»2me  omnes  operan/^s  iniqui/afcm..  operarios 

OS  qui  eos  in  captiuitate  retinebant. 

ac  si  diceret  non  solum  a  tuse  habitationis 

uicinia  summouisti'  sed  etìom  istos  auersa 

ris  et  dìgnos  odio  iudicas  qui  nos  tenent  uic 

torum*  iure  captiuos  prò  operum  piane  suo 

rum  iniustitia  per  quam  tibi  iuste  exosi  esse 

merueruerunt  [sic]  |ibilonis  etiam  ista 

Perdes  omnes  qui  ìoqunntuT  mendacium.  de  his  ipsis  ba 

àicunttiT  [sangnium  |luocat  adsidua  sanginis  effusi 

TJÌTìwi  sanguinuììi  et  dolosMW  habomma&«7Mr  iomimis..  uiros 
one  gaudentes  Ijibo.  in  àomum  tuam..  bene  ait 

Ego  autem  in  multiturfme  misericorcZwe  tuas  intro 
[in  mult.  mis.]  tuae  ego  introito  in  dom?<jn  tuam.  quia  superius 
dixerat  non  dews  uolens  inìqmtatem  tu  es  et  malignum 
inxta  te  habitare  non  pateris  neqwc  iniquos 
an^e  ocu?os  tuos  manere  permitis..  ego  autem  quia  non 
sum  ab  istis  quos  detestaris  alienos  sed 
innumeris  peccatis  obnoxius  quae  me  in 


F.  21d. 

'  cosecarthi 

^  friscoirter  ceiU  *  -i-  isfaittech  rondhoisom  nant  neque  ma- 
nebuDt  asruhart  air  ataat  alai  feidligte  :so  aimsir  ni  tremfeidliget 
im  issasuthin  air  is  tremfeidligiid  suthin  incliosig  permaneo  non 
sic  maneo  ^  ni  tremfeidligfet  *  isarsuidih  ''  conroscaig- 
issiu        ®  innanibuadach 


44  I.  Testo  e  chiose,  L  22^  :  Salmo  t. 

captiaitatis  huiuB  miserias  compulleri^nt  in 
multifradine  nùsericordias  tuas  in 
-F.  22".  troiho  in  àomtim  tuam..  adìtatn  inqwit  quem  mt'Ai* 

peccata  obstruxerMnt*  ut  abductus  ab  so 
lo^  patrio  domum  tua*M  intrare  non  pos 
sem  nunZt  reducto  tua  misericordia  re 
seruauit  //.  resera.]  {]re  tao=.  ostendit  qtiod  pnos  ab 

ADorabo  ad  temp/wm  sanctiim  tuum  in  timo 

sque  timore  quem  solet  reuerentia*  •'acri  lo 
ci  et  diuini  cultiis  incutere  templum 
intrauerint  orationum  officia  reddi 
ttirì..  hoc  ergo  emendatt/ros  sé  posi  reditum  polli 
cent«r  ||meos  direge  in  conspecfw  tuo  uiam  me* 

'Domine  dednc  me  in  tua  institia  -pro^ter  inimicos 

unum  a.tque  idem  est  ac  si  diceret  reuoca 
me  ut  tibi  possim  templum  ingresus  adsis 
tere^..  direge  autem  id  est  omnia,  uiae  mese  inpedi 
menta  submoue..  et  sine  deflexionum  mo 
ris^  fac  iter  in  directum  agere  ut  rediu 
ntis  ad  te  gresùs'  nullus  impediat.,  hoc  auiem 
d»«t  secttndum  opinionem  illam  qua  àeum  in  monte 
Sion  credit  habitare..  quod  autem  possuit  propter 
inimicos  meos  mferpossitum  est  et  ad  utrumqw^* 
respicit  ut  sit  ita  deduc  me  in  tua  insti 
tia  prop^^r  inimjcos  m^os  et  i^erum  propier  ìmmicos  mcos  dire 
gè  in  coMspectu  tuo  uiam  meam  id  est  reuoca  me 
ut  de  inimicorum  qui  me  tenent  potestate 
et  uinculis  captiuitatirf  absoluas..  et  qtioniam 
addidit  in  instifza  tua  id  est  %\cut  Ubi  moris  indica 
re  ostendit  in  seqM^ntìbzts  q«omodo  aequum  sit 
illum  ab  inimicis  erui  à.um  mores  eoruj«  et  ui 
tia  producit  in  medium  j|  accussantwr  babi 

Quoìiiam  non  est  in  ore  eorum  ueriias  cor  eorwm  uanww  est 
lenii  et  tam  mentis  eis  uanitas  quaìn  men 
dacii  familiaritas  ^  inputate^r  **..  quique  ob  hoc  non 
sint  digni  qui  -pro  po;piiìo  iudeorMWi  impcrent  ztque  do 
minentwr^  Sepulcrum  patens"  est  gutor  eonon.. 


F.  22». 

*  erumsa  *  frisrodilnsat  *  oncUàr  *  -i-  inloc  diambu- 
iJiabartlii  ermitiu  feid  7  imhu  clioir  frecur  céil  dee-  atléntaisom 
adi  7  dognitis  cech  ndochrad  and-        ^  -i-  ac  duguidiusiu  adcé- 

^  cenfodriibu        ''  innaceimmen        *  asb'"  innadiad 

*  inteoiatatu'         *"  aUhisigthcr        "  -i-  adnaeid  nersoilcthe- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  22*'  :  Salmo  v.  45 

amore  et  asiduitate  helìOTWìi  occisorum  st  f.  22^. 

rage  IsetcntM?-  et  quia  rem  mortis  operantwr  sep 

ulcrorum*  uìce  longe  horrorem  foeto 

ris  eructant  Ijtìs  horrorem  malumque 

Linguis  suis  dolose  agebant..  ad  crudilita 

fraudis  adiungitwr  Ijtum  est  quanta     inqutt  omnia  in 

Judica*  illos  deMS..  indica  hìic  prò  condemna  possi 

illis  sunt  quae  merenUir  horrorem..  iustum  est  illos 

sententiam^  damnationis  excipere*..  quia  conuenienter 

prò  uitae  merito  sustinebunt..  nós  ìgitur  ììher 

tati  illos  trade  sapplicifs..  \\^^^  contro  nos 

Decedent  a  cogitationibMS  suis.  ea  quae  moliun 

non  sartiant?/r  effectum®..  ||si  nos  inqm't  digni  tua 

Secundn?»  multi^t«^mem  ìm'pietatum  eorum  expelle  eos  rei-,  et 

defensione  minime  iudicemur  in  illos  tamen 

propfer  ausus  graues  et  impietatis  nimietatem 

fOMuenit  iudicari..  ||suit  qui  sperant..  quod  facere 

ET  laetent?/r  omnes  qui  sperant..  consequenter  hiic  pos 

dedecerwnt  captiaitatis  triljulationibMS  era 

diti..  IjUm  hiic  uitae  eorww  tempws  indicat  qui 

IN  aeternum  exnìtahmt  et  inbabitabis  in  eis.  a&tera 

de  captiuitate  redierant..  quod  autem  ait  laetent«<r  rerutìi 

exigìt  conseq?/entia.  ut  succedentib?«  prosperis 

tristitiae  amaritudo  pellattfr..  et  perditio  siae 

cessatio  malorwm  lastitia  consueuit  esse  iustorMm.. 

inbabitabis  nero  in  eis  hoc  est  commemoraberis 

in  tempio  quod  est  hirusolimis  exstructum. 

ac  si  diceret  reuersis  nobi's  iternm  loci  illi 

US  eris  habitator  testimonio  eorwm  quae  Inter  nos 

mira"'  frequenter  operairis..  ||sequ5nt<»r  omm'a 

ET  gloriabuntwr  in  té  qui  dilegunt  nomen  tuum  con 

quae  secutMra  erant  enumerant  deletis  enim  ba 

bilonis  et  soluta  ca.'ptiuitate  po^wlo  erunt  gaudia 

cowferenda.  ||lat  po^Mlwm  non  uirtutis  studio  sed 

Quoniam  tu  domine  Jcnedicis  insto.,  iustum  appel 

in  comparationem  babiloniorwm  habentem  f.  22: 


F.  22b. 

^  -i-  aiìi  sluces  anadnacul  nersoilctJie  nitete  ina  7  dutét  hréntu  as 
sic  est  gutor  eorum  -i-  denu  oircne  7  testiu  nafuile  7  ami  érchlo- 
sadi  huadib  forcacJileth  7  eilled  cedi  oin  bis  innacóbfodlus  tri 
gabail  desnirechta  diih        *  comainse        '  indigail 

arafoimat        ^  dochre-"        ^  -i-  inffnimsón        '  -i-  adamri 


46  I.  Testo  e  chiose,  f.  22'  :  Salmo  vi. 

sui  notitìam  conditoAs  \\Tonasti  nos  dicendo* 

^Domine  ut  scuto  bonse  uolnntatis  tuae  co 

ut  scuto  admonuit  [l.  -mouit]  BÌmilitudinem  per  qaam  aug 

mentnm  diuinae  protectionis  expr»meret..  bo 

na  nero  uoluntas  clemens  àeì  circa  po^Ml«m  libe 

ralisqu      antentia..  ita  autem  ait  ut  scuto  bonse 

xio\\xatatis  tuae  coronasti  nos..  ac  si  diceret  ualde 

Bos  decretai  [sic]'^  ausilio  commonisti  ut  et  hono 

rabiles  apwc?  té  simus  et  nullo  hostìum  ledamur 

incursn..  apte  autem  cum  de  àeì  loquereft^r  adiutorio 

scutum  uocauit  similitudine  a  uiris  pe 

tita  strenuis*  qui  inennes  alios  solent  a  te 

lorwm  ietibws  scuti  sui  oppositione  defendere.. 

ExplictY  -u-  incipit  -ui-  jjbae  mixtns  admisit..  uti 

DE  peccato  beatus  dat«d  proprio  confitet^r  quod  bersa 

mur^  autem  bis  uerbis  in  tribulationibws  consti 
tuti  in  quas  specialiter  merito  facti  deformis 
incederat..  [{ra  tua  corrijjtas  me.,  ut  serni 

Dowtt'NE  né  in  furore  tuo  arguo^  me  ncque  in  i 
apwi  quem  est  domini  magna  reueren 
tia^  cum  conscius  sibi  fuerit  peccati  gran 
dis  admisu"  non  audei  quidem  in  totum  facti 
sui  ueniam  postulare  rogat  tamea  ut  ita  in 
sé  uindicetwr  ne  castigatici  mod^m  accensa  in 
dignatione^  non  teneat.  ita  et  dauià  argui*"  quidam 
non  refugit  neque  in  totum  declinat*^  correptio 
nÌ9  seueritatem  sed  supplicat  non  cum  furore 
et  ira  in  sé  quae  est  mesurae**  nescia  uindicari.. 
hoc  autem  dicit  humanae^^  consuetudinis  morem  se 
cutus  q^oweam  nos  cum  ira  in  ultionem  dilieti  accen 
dimur.  ìustitiae  non  tenemus  mensuram.. 
Misererò  mei  domme  quondam  infirmus  sum.. 


F.  22e. 

^  trop  't'  d::nadbatsom  isindisiu  i-  iniamaU  inso  frinech  tar- 
satocJiuiriher  sciath-  air  nach  ri  ole  *  lase         '  dondérchai- 

liud-  •[•  fortanroiclianni  hofortackt  dunderchoiliud  asrothoUsem  ishe 
di  intcerchoiliud  ut  honorabiles  rei.  *  dedarnaib 

*  itimmaircidi  diinni  innabriathrasa  intan mhimmi  in  tribula- 
tionibus  et  in  peccatis        *  ermitiu  féid        '  ontorgàbail 

'  nadnecmai  -i-  arnaesngaha  mod  àcuindrech        *  inlondas 

^°  cidingahthar  "  -i-  imhngaibson  "  -i-  oroibmesar  for- 
sindigail  *'    i-  fere  7  digàl  nephmesraigthe  india- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  22''  :  Salmo  ti.  47 

in  tantum  grauiora  nerberà  ferre  non  posnm 

ut  sim  miserationi**  magis  prò  ipsa  mei  adten 

uatione*  uicinior,.  mala  namque  tribola  F.  22''. 

tionum  quihus  prop^er  peccatum  meiim  traditns  sum 

omne  robur*  mese  ualitudinis^  adtriuerwnt* 

et  possjmt  mihi  ad  emendationem  uél  sola  suflBcere^ 

Sana  me  àomine  quoniam  cowturba^a  stmt  usque  ualde.. 

ad  augmentum  dicti  superioris  uim  mali  quo  tabe 

factae^  cames  eius  fuerunt  d?at  etia?»  ossa'  senti 

re.,  quae  contt^rbata^  reddunt  grauis  adflictio 

nis  indicium..  quod  autem  addit  et  anima  mea  twrbata  " 

est  ualde  ita  possuit  ac  si  diceret  tribula 

tio  ista  quam  patior  [ex]cesso®  corpore  usqtie  ad 

animae  interiora  pemenit  jlprotracta  ait 

ET  tu  dojjzme  usqj^e  quo.,  quasi  in  longum  castigatione 

et  tu  domme  nsque  q?<o*°..  m^errogantis  specie  qucerìt  quando 

dominus  malorwm  eius  terminum^*  ponet  timens 

ne^*  61  ultra  eius  protrahati/r  offensa  pondns 

uerberum  ferre  non  possit..  |!to*^  et  qui  auerterit 

CONuertire  do?ntne  et  eripe  ani^Hom  meam..  hene  ut  ira 

ab  eo  facìem  supplicat  quo  conuersis  in  eum  o 

culis  exoratus^*  aspiciat..  quod^^  nero  ait  eripe 

aniwwm  meam  quoniam  ipsi  specialiter  adflictionis  et  me 

roris  pondus  incubuit  ||nam  sibi  fieri 

SAluum  me  fac  prop^er  missericor(?mm  twaHi..  medici 

id  est  a  malis  sé  erui  inp^rtitu"  diuinae  mis 

serationis  inplorat..  cum  possit  in  sufra 

gium  ueniae  multa  a  sé  prtus*'  hene  acta**  nu 


^*  -i-  airimmou  ruicim  les  mairchissechtae  indaas  digàl  doiJia- 
bair  forni- 

F.  22d. 

^  -i-  armusemise  7  mumindchecht  isnaib  focliaidib        '  neri 
'  mosonartae         *  -i-  docomartatar         '  -i-  cidnaimneda  foro- 
damarsa  cose  romferat  doni  aUhirriuch-         ®  -i-  horudedsat 

''    ì-  horudeda  indfeuil  forsnaih  cnamaih  citahiat  iariim  inchna- 

mai  infochaid  *  anatafu  ®  -i-  anasnesngahthi  incorp  -i* 

huasringaih  corp  fulach  innafotho  do-   dotet  iarum  dochum  ind- 

folaid  tanaidi  innaanmcs        ^°  -ì-  ciofut  suid        ^'  -ì-  inforcennson 

*'  -i*  coni  -ì-  prò  ut.  V  mani  -ì-  prò  si.         ^^  am  as  dundfercack 

"  gessid        "  anisiri        "  hondfodail  h  hondtindnacul 

'''  -\-  retecht  dochim  bersabce        '*  innacaingnethi 


48  I.  Testo  e  chiose,  f.  23'  :  Salmo  n. 

merare  quae  ntìque  swnt  diuìno*®  testimonio  compro 
bata'*  stcut  seruus  offensam**^  tìmens  domiai  Sitqtie 
ad  promerendam*^  benignitatem  eius  adtentior 
sé  ipso  condemnat  Txihil  eonim  in  memoriam  qiiae  hene 
egit  rouocare*^  confidit  deleta  sestimans  omnia. 
tanti  adinisione"  peccati  qwasi*^  nullìus  ergo  iu 
titiae  sibi  cowscìub  solaw  dei  misericordiaw  ad 
restitntionem  salutis  implorat  |j  inferno 

Quoniam  non  est  in  morte  nsque  ttii..  id  non  àtTÌt  absolute*®.  in 
F.  23".  possitos  mórtìs  lege  dei  obliuia  snsti 

nere  sed  ita  neminem  esse*  àeì  memorem*. 

ut  peccatis  satisfactionem  '  possit  ad 

Libere*  et  -per  penitentiam  errata  corre 

gere..  finem  enim  uitse  huius  sequitur  tsxpunctio^  fa 

tura  merìtorom..  hoc  est  ergo  quod  uult  dicere 

[finibu5 
qtwniam  (tempus)  confitendi"'  id  est  penitendi  uìtae  nostrss 
terminatwr..  hic  ergo  satis  augendwm  [sic]  ut  reatiis 
bonera  doponantjtr  ut  remisionis  senten 
tia  seueritatem  ultionis  anticipi  et  ^..  ubi  enim 
est  tempus  poenitendi  ibi  est  tempt/s  et  uiniae.. 
Hiic  ergo  inqutt  ubi  est  satisfactionis  ®  locus  prò 
errore  supplico  quia  nolo  fieri  de  ac 
cepta  remisioae  securas..  ostendit  autem 
in  sequentibws  quam^'^  sollicìte  satisfecerit. 
id  est  quod  poenitentìam  no«  usqwe**  ad  nerba  sus 
cipmt  ut  iuste  uideatur  indulgentiam  postulare 


"  -i-  dorat  dia  forcéU  deso-  rongenisom  degnimu  resin- 
'"  medon  testi-'  inso        "  infritkorcuin        *'  -i-  hedairilUi 
"  adintogra        '*  untar gahail        *^  iartesUmin 
"  -i-  onaheth  foraiihmet  dd  hisuidiu 

¥.  23a. 

*  nad  ndixnigedar  nech.  *  comhed  doib  foraiihmet  bedtoP' 

hach  -i-  trisangnetis  aichirgi-        ^  ataidlech        *  donedòarad 

^  aconguin  bis  foraih  taatam  iniffairn  ni  cumcat  aiihirgi  ndo*' 
denum         ®  foisiten         '  V  mani  he  tempus  hifoitsecJit  Me  est 
ordt»  nerborum  -i-  quoniam  terminatur  finibus  uitae  nostrae  con- 
fìtendi  -i*  prò  confitere.  id  est  penitendi  «i-  prò  confitere- 

'  -ì*  coremifoil        '  intaidlich        ^°  ciafiu        "  -i-  ni  aiihirgv 
hóbriathraiò  nammd  ccngnim 


I.  Testo  e  chiose,  f.  23''  :  Salmo  vi.  49 

Laboraui  in  gemi^w  meo  usqw^  rigabo  prò  proct^rito 
futwrum  tempM5  admouit..  nam  prò  eo  quod  est  la 

ui  et  rigaui  ut  sequenier  dicto  supmori  p 

ossit  adiungi  labauo  possuit  et  riga 

bo  uarie  tempora  ac  licenter  inmo 

tans..  dicuntt<r  autem^^  ista  cum  [enfasi*^]  ut  etsi.  non  tantoa  q 

uantos  sonant  iamen.  ad  poenitentis  fio 

tds  uberes  indicandosi*  |  dei  qwam**  meretum 

Turbata  [sic]  est  ^rae  ira  ocuZms  mews..  prce  ira*^  utique 
peccantis  accenderat  id  est  irato  te*' 

ita  coMstematus  Bum  ac  mente  (Tonfusus. 

ut  etiam  corporis  mei  sensiis  officia*^  s 

uà  esplicare*®  non  ualeant  \\est  abussu 

INueteraui  iuter  omnes  inimico^  meos  id 

uestìum..  BÌc  hi  qui  me  oderant  uilit^r  trac 

tarunt..  uestìmentum  enim  quod  inuet^rescit 

ipsa  sui  atritione^*  testatwr  friqwentis 

usiis  sé  inÌMriam  pertulisse..  indicat 

nero  quod  in  tribulationibMS  possitus  ossoribtis*' 

Euis  dispectui  fuerit  atque  contemtui..  quas  f.  23*. 

quidem  tribulationes  deo  permittente  sus 

tenuit  ut  afflictus  et  sollicrtus  curaret 

quod  otiosus  et  remisus*  incurrerat  et  ob  hoc  poe 

nitentiae  suae  modum  non  tacuit  a,tque  enume 

rauit  in  qtiihus  malis^  prop^er  iram  dei  fuerit  dicit 

iam  in  sequentibws  quoniara  confundentwr  inimici  eius  cum 

ipse  de  aduersariis  fuerit  àeo  miserante 

liberatus  prop^erea  ergo  ait  [[suscipìt.  et  in  hoc 

Discedite  a  me  omnes  qui  operamint  ìnìquitates  usque 

loco  sunt  tempora  commotata..  nam  prò  exaudiet 

et  suscipiet  et  àixit  exaudiuit  dommws  uocem  Qetus 


\   "  issamlid  inso  asnibertar-  ut        ''  -i-  cosindhiud  -i-  cosindep't 
isingaib  niéii  hic  est  ordo  ut  dicuntur  tamen  ad  fletùs  ub[e]res 
ndicandos  etsi  Don  dicuntur  -i-  ad  tantos  quantos  -i-  uerba  so- 
lant  -i-  róbtar  lugu  nadcé'r  quam  adfiadatar        **  betis  aisìidisib* 
"  -i-  fere        "  fili        "  huaitsiu  fertach  -i-  anundà 
•i-  iniimrecht  naicnedti  frissarusuidiged  cedi  sens 
•i-  arnidìset  nochis  forfìatson   -i-   afa  dithrummain  afoch'" 
nsin-"  ^°  nochis  ónmlithson        '^  -i-  huanaiintib 

F.  28b. 

•i-  lax        '  -i-  eia  inolcaib 

Ak.,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  1.  4 


50  I.  Testo  e  chiose,  f.  2'ó'  :  Salmo  vu. 


ì 


[aon  (ero) 
mei  et  domimia  orationem  meam  suscipii..  hoc  ìgitur  sempcr 
ergo  in  angoribws  quoniam  exaudiet  me  àominus  et  pec 
catìs  mais  uiniam  largietur,  unde  conuenit  u  | 

ohis  ó  inimici  absidiendi^  malignitate  dis  1 

cedere.,  quoniam  id  etiam  inaiti,  cum  coopent  me  àeu%       m 
adiuuare  facietis  jjc^  hic  pra^sens  possa 

ERubescant  et  conbxrhetitxir  omnes  usqt<e  uelochiter.. 
it  prò  ÌMÌuro.  nam  prò  erubescent  et  conturbabuntt/r  eru 
bescant  et  conturbentwr  ài^it  cowseqwens  est  enim  inri 
tis  conatibws*  deformis  miserìcordiae  ^  pò 
ndus  incumbere,.  Explic^Y  -ui-  incipit  uii- 
Psalmus  hic  cowuenienti^  [^e]tulo  praenotatur..  cum 
enim  achussi'^  achitofel  fuisset^  sententia  de 
soluta  reuersus  achitofel  in  domum  su 
am  dolorem  repudiati^  cowsilii  sui  supendio*" 
pauplicauit..  quo  audito**  beatus  da?«'d  id  quod  f 
actum  fuerat  adscribens  deo  psalmum  is 
tnm  prò  gratiarw?n  cicinit  actione  [  q?/a«iuis  ipse 

DomiNE  àeus.  meu&  in  té  sp^aui  psalmum  [salvum]  me  fac 
àauid  chussi  Consilio  instructum*'  ad  ciui 
tatem  remisserit.  ut  id  quod  suadebat 
achitofel  suus*^  sermo  cassaret**  tamen  ne  ui 
deatwr  id  quod  acciderat  suae  sapientiae  repu  ; 

tare  ait  in  té  sp^raui  saluum  me  fac.  etsì  '' 

F.  23'.  aWquià  mquii  ipse*  utiliter  mentis  intentione 

prospexi  tcmcn  qwicqMid  animo  concoepi  a  té  id  credi 

[quia  ar 
di  prosperar]  ^.  docet  aufem  nos  per  haec  ut  cum  operìs  ah- 


'  innaintlide  *  -i-  nirelic  dia  doib  orcuin  dd  ^  issi  dì 
introcaire  ■[■  nacharomarhsom  dia  indigail  neich  dorigensat  frididà 
issi  indochraide  huare  nadnicsat  diriug  orcuin  duid  iarnaerbert::: 

*  fileriam        '  -i-  huare  laferr  inchomairle  donìbert  side 

*  dorimther  ascelsa  Mlehraih  rig      sudet  qui  legat 

"  hedfrithduntae  "  hogoistiu  -i-  dóbert  goiste  immahragaii 

fadesin  old  man  huare  nadndigni  ahisolón  achomairli 

"  -i-  dar  igni  achitofel  ^'  foircthe  -i-  armòad  dotdbairt  cho- 
mairle  doabisolon  notésed  7  arnabad  leso  forlongais 

**  -i-  indichuissi        '*  -i-  cofucrothad  -i-  cochonscarad 

F.  23c. 

*  fadéin        '  nosoinmigfed 


I.  Testo  e  chiose,  f.  23c  :  Salmo  \ii.  51 

ripimus^  etsi*  proprium  quiàem  ad  effectum^  rei 
studium  re({nira.tur..  non  nos  errare  tamen  si  in 
dommo  spé  possita  ea  quae  agenda  sunt  rnhilovoìnus 
intente  faciemns^  ||à  pessimis  a'^hitofel 

EX  omnibM5  -persequentibus  me  libera  me.,  quoniam 
cOMSìliis  et  omni  eius  nequitia  Tpraeter  spem'  fu 
erat  ereptus  a  dommo  petit  ut  a  caet^ris  seque 
perseqnentib?(s  eruat?(r..  ncm  achìtofel  cum  in 
repulsami  cowsilii  sui  uidisset  chussi  sen 
tentiam  fuisse  susceptam  reuersns  ad 
cìuitatem  suam  tielnt  in  doloris  solacium' 
uitam  ìa.queo  terminauit.  \\et  ìnfirmita 

Ne  quando  rapiat*"  ut  leo  anima?n  meam  usqwe  faciat.. 
tem  Buam  et  aduersarii"  potentiam  al 
ligat*^  ut  pc?'  haec  liberantis  àeì  adiutorium 
manifestius  adprobetwr..  Ijor  si  in  aliquem  qujp 

Domine  deus  meus  si  feci  ìstud  id  est  si  feci  quod  nunc  pati 
piam*^''  iniquitatis  admisi*^  quod  manifestius 
in  seqi/entib?<s  àicit.  ||a  me  commisam*^  actuu?n*^  m 

SI  iniquitas  in  manibt^s  meis..  si  iniustitiam 
eorum  testimonio  peràocetur  lima  Biait  in  rela 

SI  Teàiìài  Teirìhuentibus  mihi  mala.,  ea  quae  merito*"  pri 
tionis*"  ordine  secunda**  ponuntwr*^..  am 
plioris^°  enim  uirtutis  testimonium  est  iniuste 
in  sé  agentem  alterum**  sustinere  patienter  quam" 
ipsum  non  agere  aliq?«'d  inique  \-id  est  conatds 

Decidam"  merito**  ab  inimicis  meis  inanis'^. 


'  -i-  nocìiis  intinscanam  *  cid  ^  -ì-  dodenuni  dcgnma  -i- 
>(2t6  degnim  immefólngither  de  *  mani  ninàdndenamni  acid 

s  codugem  ''  -i-  cen  frescsin  -i-  d  ice  trisindrochomairli  dorai 
ichitofel        *  -i-  isanindarhae        ®  -i-  ani  hid  doic  agalair 

"  tropinso        ^^  •!•  fristait  friso         ^^  conrig   i-  asìndet 

"''  -i-  ni  ^'  maduroglusa  ^*  torgahihi  *'  -i-  fortgellat 
ignimai  sainemlaisos  nadnderginisom  anuilesin-  ^^  -ì-  innahi 
')atar  huthi  arthuus  dusrale  fodiad        "  inaisndis        ^®  tanisi 

**  -i-  isintsàltair  *°  -i-  nephdeìiiim  neich  diulc  frinnech  do- 
pii  ole  frii  aris  uiUiu  son  indaas  nadndene  ole  frinech  nadeni 
He  friut-         **  ulaile  forlaim  nainsedo        "  indaas 

"  dorothuusa        **  -i-  madugneu  innahui  remicerhiirt 

"  -i-  cenimfolang  indegnimo  san  as  ail  lini 


52  I.  Testo  e  chiose,  f.  23"  :  Salmo  ni. 

mei  nullimi  sortiuntMr  effectum*^..  nec  naie 
am  a-Uquià"  in  aduersarios  meo3  ultionis 
exserere^*..  [dem  \\qui  me  oderwnt  nihiì  a  me  patianti 

Persequatt^r  inimicws  animaw  meam  et  compir ehendat.  et  illi  qi 
aduersi  sed  e  contrario  impleant  qiticq^uid  nitu 
iitt/r  adaersum  me  efiBcere.  hoc  est  grauis  deic 
F.  23'.  tionis  testimonium  si  expossitus^  ini 

micis  sé  adserere*  et  defensare^  non  possit.. 

ET  conculcete  in  terra  uitaw  meam..  ita  a  me  at 

erat^  ut^  Xìihiì  memorise  meae  superesse''  patiatwr 

ET  gloriam  meam  in  -^yxhierem  deduca^,  ita  inqwtt  ad 

uersum  me  confortentwr  inimici  ut  cum  tw^erficerint 

sdque  in  infama  depulerint^  etiam  posteritatis 

'meae  indicia  non  relinquant.  id  enim^'^  temporis 

ìsrahelitae  prò  felicitate  maxima  cowpu 

tabant  si  relinquerent  tìlios  qw?  eos  ab  [/«]iu 

ria*'**  obliuionis  adsererent..  nam  e  contrario  mo 

ri*^  sine  superstite**  nei  herede*^.  id  est  sine  eo  in  quo  pìg 

nus*^  nominis*"  sui  uel  seminìs  resideret  repa 

tabat«r  dedecoris  et  pudoris..  ob  hoc  itaqne  erat 

etiam  lege  proeceptum  nt  morientis  filii  sme  fi 

liis  nxorem  frater  acciperet  ac  semen  in  defunc 

ti  memoriam  suscitaret..  |'eat  nwwc  rogatwr  ut 

EXsurge  domme  in  ira  tua.,  non  quod  aliqz<anf?o  deus  sed 

exsurgat..  sed  quoniam  nos  cwn  in  ultionem  accingimur 

promtos  nos  ad  uindicandwm*^  esse  tali  motu  cor 

poris  indieamus..  nerba  er^o  nos^rae  consuetudinis 


"  -i-  gnimoson  -i-  boni  operis        '^  -i-  madudrignius  ni  donaib 
remejaHkib        "  -i-  nosilaiger 

F.  S3d. 

^  anasìatharthe         '  asnind         '  donema         *  «i-  madugneu 
innaremp'thi  *  -i-  docomar  ®  -i-  connachonroih  nech  d%- 

chlaind  friaformet  dimeés        ''  forduair        ®  inrarpatar 
*  -i-  cen  nech  dimm  ces  dimchlaind  frimforaìthmet 
"  -i-  hithaU  -i-  isiìidaimsirsin  tali         ^^  -i-  arnàbeth  ^'andermei 
"  ised  dì  ancride  indermait  huith  cen  chlain        '*  nonibaad 
"  tighae        *'  comorbain         '®  -i-  geli  -i-  filius         ^'  -i-  form' 
hed  aainin  indfirso.  V  isamacc  diaces  cenibed  dainmso7n  hes  foir- 
'*  -i-  lediachti 


L  Testo  e  clùose,  f.  24'  :  Balmo  ru.  53 

ad  exorandwm  *'  admonet  àeo  ac  si  diceret  soUi 

die  in  uindictam  mei  ac  proprte"  commoue 

re*^  Sitque  ideo  ìntuiit  in  ira  tua  id  est  commo 

tior-*  ad  xilciscendMOT  uelnt  aspectu  indignan 

tis  accede.  ||"loci  supcrioris  erectio  faciat 

EXAltare  in  finibus  inimicorum  tuorum..  non  quod  aliquo  (loco) 

altiorem.  neque  enim  secundum  natwram  Buam  indiget  eli 

uari.  sed  cum  [quia]  miri  op^ris  facit  uelut  crescat  in 

agnitione  nostra  a.tque  intellectibws  nos^ns  ostenditur.. 

quod  aidem  aìt  finib^*  inimicorMw  tuomm  id  est  in  u 

niuersos  aduersarìos  tuos  seuenis^* 

exsiste..  per  hoc  enim  agno8cet«r  uìrtutis  tuae  poten 

tia.  eì  omnes  inimici  tui  tuam  sentiant  ultionem.. 

EXsurge  do?nme  deus  meui  in  praecep^o  quod  mandasi».. 

quoniaxn  inier  reliqua  legis  mandata  praeciperat  dommwa 

ut  iniquitatis  ausUs  uigor  iudicii  frena  F.  2i* 

ret  et  premerei.,  hoc  ait  censura^  quam  nobis  m 

andas  cantra  improbos  per  te  ipse*  partes  exse 

quere  nt  mandatonim  tuorum  ueritas  rerum 

testimoniis  adprobetur..  Urnos  apM<i  filios  isra^el 

ET  sinagoga  pojoulorMtn  cìrcumdahit  té.,  erat  iste 

ut  ad  sallendum'  dffo  concurrerent  hi  ad  quorum 

Bpectabat  officium*..  hoc  est  ergo  quod  ait  facien 

tes  choros  psalmos  Uhi  consona^  noce  can 

tabimus  et  altare  tuum  in  moàum  coronse* 

circumpossiti  ex  omni  parie  cingemus'..  \\id  eai 

ET  propier  hanc  in  altwm  regredire  domine.,  propi*^  han 

sìnagogam.  quontam  a  bellorum  soUicitudine  liber 

ìe""  licebit  tuia  laudibua  occupari'..  In  altum 

regredere  id  est  prostratis  inqwit  inimicis  nos^rta 

nt^tl  de  te  humile^  sinas  ab  omnibus  sestimari^^. 

ut  conueniens  operibus  tuis  laudum  nostrarum 


*•  doguidi        "  inerssssd        *'  condatoscaigiher        "  luindiu 
"  -i-  ciathes  hiloc  hesardu  ni  ardu-  de-  ni  salidsón  dunni  airi 
i  ardu  ni  de  tridui  isnalucu  ardu        ^*  feuchuir 

F.  iU. 

*  ónmes        *  fadein        *  -i-  hed  inoliai  V  domoìad 

*  -i-  ha  he  angnirnsom  moìad  dee        ^  «i-  hind        *  innacorne 

*  imtimcélfamni        '•"  -i-  soiraih        '  -i-  doninoUar 

*  •!•  mes  dimicTìie  són        "  mestar 


54*:  I.  Testo  e  chiose,  f.  24''  :  Salmo  vn. 

reddatwr  officium..  |!tao  bellorum  causaf  di 

VominuB  iudicat  popwlos  id  est  quam^"^  ìustas  inter  sé  mo 
uersi^^"**  habeant  iudicii  sui  adpendit^^  exanime  [sic]^'^ 

[ìnquit  ausi 
JTJdica  mi  [sic]  domine  secundnm  iustìtiam  meam.  dignum  me 
lii  hii  inp^rtitione**  decerne*^  sciens  profecto  quoniam  e 
quissime  opem  tuae  defensionis  imploro.,  nam 
cww  mìni  ipse  in  quempiam^'^  inique  fecerim  ini 
qwitate  pr^nor  aliena.,  quod  autem  iìicit  iustitiam  meam  sine 
ex  sua  mne  ex  persona  loqnatwr  aliena  hoc  indicai 
<\uod  iuste  aduersum  inimicos  dei  poscat  au 
xilium  a  quihus  ledatwr  iniuria..  nusqwaw  hoc  ita  ius 
titise  suae  meminit^"  ut  ad  studium  uitae 
suae  eam  referre  uideatio*..  docet  etiam  nos  qwod 
ìunc  possimus  mier  aduersa  possiti  diuinas 
aures**  aspectumqwe  comertere  si  sub  aliena 
iniquitate  laborantes  ipsi  ìamen  iustitise 
seruiamus  sd(\ue  ideo  cowsequenter  ìntulit  j|tia» 

*^ET  secimdum  innocentiam  meam  super  me.,  hii'c  innocen 
non  prò  semplicitate  possuit..  quae  mali  expers  uici 
na  uidet??r  infantiae  sed  eam  quae  nihil  in  eum  a 
quo  iniuriam  accipit  sit  iniquitatis  o 
perata..  sicut  ergo  inqj«'t  cum  ab  inimicis  affligor 
F.  24K  uicem  malitiae  reflferre  non  studio  ita  me 

oportet  absoluì  et  in  illos  seuerissime  uin 
dicari.  ||Cendi  ei  faciat  modus  a  té  corre; 

COnsummett^r  neqi«'tia  peccatorwm..  finem  no 
tionis^  inlatae..  fiendationem  aduersum  i; 

ET  direges  iustum..  proficìt  ad  iustitise  comm 
iquos  prolata  sententia*..  nam  tanto  magis  a  bonis^ 


lOb 


ciafiu  "  -i-  it  hae  "  uel  diuersi  iudicii  sui   7  ; 

suas  am  sodin  "  -i-  adrimisón  ^*^   i-  nois  ondìrgi  so 

ahrithemnachtae  '*  isindairite  ^^  afanirochoUse 

**  innech  ^^  -ì-  niruforaithnenairsom  afirinni  fadesin  coni 
soirad  dinaib  fochaidib  hiróbae  ^^  -i-  cluasa  dee  diarneitsec) 
intan  ìnlimmi-  istiaib  fochaidib  ^^  rofitir  dì  7  etirgein  ni  ó 
uìc  inti  lasììibl  indencae-  ni  fitir  im  ole  netir  infi  bis  isindencc 
ut  sunt  infàntes 

F.  S4b. 

'  -i-  sechis  innadiglae  són  *  -i-  indig.al        ^  -i-  Jiodegdoin 


I.  Testo  e  chiose,  f,  24**:  Salmo  vn.  55 

shidìo  sequitatis  insistìtur  quanto  in  malos* 

uiderint  uindicarì..  et  quoniam  sé  diregi  neqnitia 

peccatorum  poposcerat  terminata  ius 

tas  alligationes  suas^  nititwr  adprobare.. 

Scmtans  corda  et  renes  àeus  nsque  corde.,  cum 

profonda  eogitationis  inspìcias  €t  mentium 

secreta  rimeris  [sic]^  profecto  nosti  quia  iure  ttium 

adiutorium  postolamus..  quia  etiom  co wsuescas  sai 

uos  facete  eos  quos  nulla  familiaritas  tor 

tuosse'  prauitatis  inplicuìt..  et  arrecti  [sic]  calli* 

detorsit  et  cum  istnd  familiare  sìt  Ubi  compe 

tentar  petimus  ut  aduersarìis  "  tuis  admini 

culis  eruamur..  sed  quoniam  dixerat  de  àeo  quod  sai 

uos  faceret  rectos  corde  occurrebat  ali 

quid  q^o^stionìs*"  id  est  quod  inuenerentt/r  frequentar  ius 

ti  qui  de  uitse  pcriculo  non  n?7«"l  trepidationis  ìncur 

rerent*^  cum  e  diuerso**  peecatores  dies  suos 

no»  solum  in  securitate^^  uerum  etiom  in  laeti 

tia  terminarent  subdidit.  Heueniat  inqm't 

Deus  index  iustus  et  fortis  et  pati«ns  nsque  dies..  etsi 

ista  meritorum  confusi©  ut  bonis"  malor^m 
dominetwr  inprobitas  tamen  apwi  examen  *^  àei  institi 
a  monimenta  no»  pereunt..  qui"  qi^amuis  p«r  patientiam 
peccata  disimulet*'  et  tamen  uehìmenter  uindieat 
cum  ultionis  tempus  insteterit  et  qMonjom  iustum 
et  patientem  àeum  dixerat  patientiae  testimo 
ùium  ostendit  per  hoc  quod  ait  num  **  quii  irascitwr.  per 
singulos  dies..  iustitise  nero  in  sequentib«s  docum 
enta  subiecit  dicendo..  ||in  finem*^  per  bonum  pa 

Nisi  conuersi  ineritis  gladium  suum  nihrsihit.  id  est  non  usque 
tientise  impunita  uitia  sustinebit.  sed  exspec 
tat  conuersionem..  quae*"  si  non  sequatMr  nec  fecerit  dilatio 


*  -i-  isnadrocho  daini        ^  -ì-  a  aisndisnea  -ì-  agudi 
\   *  adrimisiu        ''  -i-  todernide  -i-  snithe         *  -i-  inchu::  hond- 
ftrc  drigthedo        ®  Jionaib  adhartaib         '°  innaìarfaigtho 

^^  ni  nadrindualdatar  acht  inrualdatar-  "  -i-   inchotarsnu 

!•  frisnafirianu  lite  hifochaidih  7  imnedaibsiu        "  -i-  cen  imned 
^(fodaitin  isinhiuth  frecndairc  dogrés-         ^*  -i-  donaib  degdoinib 

"  -i-  lasinmes  firhrithemnachtae-  dee-         "  indhisin 

'"  -i-  nisndig  focetoir-        ^®  aie  cem  ni  fercaigedar 

"  -i-  arduf esalar  asennad        *"  indhisin 


56  I.  Testo  e  chiose,  f.  24*  :  Salmo  tu. 

jr,  u:  meliorea*  non  morabitMr  ultio'  partes  iudicii  e\ 

sequente  iastitia.  ||catoribMS  ac  minacem 

Arcum  Buum  tendit  nsqwe  efficit..  ut  terribilem  pec 
tenderei  àeiim  uerba  nostri  moris  inseruit..  et 
nt  diceret  quia  ultìonìs  eius  seueritatem  noxiorwm 
nuUus  effugeret  alt  arc?<m  suiim  tendit..  quo  solent 
ntique  etiam*''  longe  stantes  laetale  uulnus  acciper 
e.,  sagitas  suas  ardentes  effecìt..  duo  quae  re 
OS  terreant  in  uno  iuctu  ^  amara  iungun 
tur  ignis*  et  ferrum  ut  per  aliud  urant?<r5  p^^  qH 
ud  inquitanti<r*  Ijtofel  co«siIia  et  funestum'  eius 

Ecce  parturit  ìniustitiam..  ad  pessima  acci 
finem  transitum  fecit..  personam  tamen  indul 
gentioris  patrìs  seruauit^  sollicite  ubìq^^e^ 
ne  ue\  inprecaret?^r  filio  tieì  amarlus*"  quaerì^'-  de  iniquo** 
tamen  pignoro  uideretwr..  signanter  Mero  aìt  ecce*^  ut  welut 
degito  extento  achitofel  indicare^*  uideat?/r  il 
lud  etiam  tali*^  osten..tione  continguens  *®  quod  superi 
US  dixerat..  quoniam  efsi  non  quotidie  in  peccantes  ul 
ciscati/r  dcMS  tamen  in  contemptores  emendationis  uin 
dicare  non  differat..  ecce  inqj«'t  achitofel  ctim  ad 
uersum  nos  Consilia  maligna  concoeperit  qualiter  est 
in  illum  prò  cogitatione  uel  suasione  noxia  uin 
dicatum..  ||rém  de  qua  doloris  causa  nascatur. 

COncepit  dolorem  et  ■peperit  iniqui^afem..  dolorem  uocat 

quoniam  ergo  consilium  quod  dederat  acbitof 
el  erat  plenum  periculi  «el  doloris..  bene  ili  od  uoca 
uit  non  consilium  sed  dolorem  uocabnlam  operi  de  ef 
fectu"  et  actione  de  fine  suo  nomen  imponens.. 
Lacum  iperiut  /sic]  et  effodit'*  eum..  non  tenui  inqwzt  neqi/ttia  e 


F.  24c. 

*  -i-  ferr  •[•  mani  lai  fersom-  de-  tri  essnadud  innadiglae  dotha 
hairt  forai!)        '  -i-  doherfhar  digal  forcechrain  pectha  hias  leu 

"*  cid        '  saigfea  ana        *  ifJié  inso        '  coloscaifir 

"  dufuihniter  ''  hasiu         "  -i-  niruforaUhnienair  dd  isini 

sàlmso  andurigni  ahisolón  fris        "  -i-  hicachdu        "  intserhu 

"  araneged  ^*  -i-  cialu  ole  àgnim         "   i-  s:sdmenmai% 

foilsigidir  som  im  indisiu  inpeccad  dorigeni  agitofél- 

"  incoisged         "  -i-  atcoisged  am  hid  hifrecndairc  ndheth 

'*  -i-  atchomaing  friagitofel  "  dindimfolimg 

"  foroichlaid 


I.  Testo  e  chiose,  f.  24*  :  Salmo  tiii.  57 

qttoesiuìt  ut  superficie"  p roder et^r*".  sed  doh's  in  altum  di 
misi's  ad  nostrum  est  armatus  interitum..  per  similitu 
dinem  ergo  lacùs  in  profundum  defessi"  grauia 
eius  et  noxia  Consilia  uoluit  indicare"..  Ijinquit  consi 

ET  incidit  in  foueam  usq?/e  discendet..  in  ipsum  (achitofel) 
liorum  eius  est  uersa  malitia..  nam  ipse  mor 
tem  qiiam  alii  parabat  incurrit  quod  qw/dem  ita  fac 
tu?M  est.,  nam  cum  non  potuisset  id  qtwd  suasserat  obtinere*' 
et  àeo  faciente  consilium  chuisi  fuisset  melius 
adprobatum*  egressus  laqueo  sibi  guto[u]r  adstrin  F.  24'. 

xit  [er^o  Ijagam  gratias  doMimo  qui  in  achitofel  ius 

CONfitebor  do»n'no  secitndum  mstitiam  usqwe  altissimi.,  prò  his 
tissime  uindicauit..  EXplici^  -uii'  psalmws..  incipit  -uiii- 

mhoc  psalmo  beatus  ààìnà  profetali  repletus 
sp/rtVu  de  àomini  incarnatione  ^raeloquilur  et  ea  dz'at  de 
christo  quae  sitnt  pos^ea  reb2<5*  inpleta..  per  quod  sane  cojtfa 
tatj/r'  oranìs  iadaicse*  conf radictionis  inprobitas..  nam  hoc 
quod  àì'ctum  est  ex  ore  infantium  et  ìactanthan  perfecis/t  lau 
dem  co?!stat  in  do?«mo  ipsis  esse  rebus  impletum  quando 
^profetine  ac  profetato^  testimonium  opera  red 
diderwnt..  uisum  sane  est  quihusiam  quod  in  tabernacu 
'lorum  fonfixione®  a  beato  dauidi  sit  psalmus 
iste  compossitus  quo  tempore  etia?w  frugum  qwae  per 
decimas  offerebantwr  fieri  solebat  inlatio.. 
et  ideo  superscriptum  esse  illum  prò  torcularibws^ 
BecZ  siue*°  hoc  uerum  sit  sme  falsum  non  uidetj^r  magnopere 
reqttirendwm^^..  quia  ad  psalmi  magis  intellectum  **  nitimur 


"  -i-  hlfoUus  fiadchàch        ''  -i-  conunierad        "  daissi 
"  incoississed        ""  rondlogad 

F.  Uà. 

*  (Brassaigihe        '  -i-  Jiogìiimaib        *  -ì-  rucaigthir 

*  -i-  asruhartaiar-  nani  he  macc  dee  rogenair  iarcólain  7  nani 
hce  rocrochsai"  "  -i-  immearnaic  donaih  gnimaib  7  dundfaith- 
sini  duaircet  and         *  -i-  donterchantu  ''  -ì-  conibad  si  ain- 

)  sersin  rongahthe  insàlm        *  isindólhud        '  arnaib  damdahchaib 
•i*  huare  issi  aims'sin  indeniae  estosc  inna  fine  in  damdabcliaih-'^ 
"  -i-  indi  st  rogabad  insalm  fanac  7  cessi  aimser  inroglath 
"  -i-  ni  lutili  saithar  niìnli        ^'  -i-  indfirinne  innastoir  fua^ 
rogbad  insalmso 


58  I.  Testo  e  chiose,  f.  24^:  Salmo  tul 

pgruenire..  nam  si  sciatwr  temous  in  quo  psalmus  decan 
tatus  est^^  pot^sf**  quidem  superscriptioni *^  quod  uera*^ 
sit  p^rhìbere  testìmoniom..  tamen"  non  Tpoiest  etiam  dicto 
rum**  notitiain  tradere  intellectumqu^  reser 

[sa"  sit 
are  *'..   BÌcut  e  contrarlo  *"  etiam  sì  ignoretMr  tempws  et  fal- 
inscriptio**  nihil  iatellectui  commodat  [l.  -miitatj..  neque  per 
hoc  dictorwM  erit  dificDior  et  tarda  cognitic. 
Notandwm  est^^  sane  illud  cantra  hereticos  qui  qm'dem 
ita  ut  DOS  tam  netus  quam  nouum  testamentuw 
recipinnt'*^  quoniam  grandem*^  deferentiam  inter  àeum 
nerbum'^  et  snsceptum  hominem  profetiae  ipsius. 
Carmen  ostendit.  et  tantam  dìstinctionem 
inier  suseeptum*'  et  suscipientem  ^'^  faciat  quanta 
discritio  inter  àeum  et  reliquos  omnes  (homines)  inuenitar.. 
a  iudeis"  quoque  psalmus  iste  in  deinn  et  hominem 
cui  conueniant  illa  quae  inferius^"  àicimiicr  indubi 
tanter  accipitwr..  inter  snsceptum  nero  hominem  et  àeum.  uer 
bum  quod  àiximus  tantem  esse  diuersitatem  quanta  est 
omnis  hominis  ad  de?/m  ad  natura  distinctio 
nem  uolumus  accipi  non  ad  honoris  diuersi 


**  rogàbath  "  -i-  diafessar  indainiser  Mrogabthar  insalm 

onic  doniberthar  forceiU  dintitul  asfir  ani  chanas  i-  iìidaimser 
ineper  cetal.  indsailm--  '^  -i-  intituil  "  fir 

"  -i-  ciarufessar  asfir  ani  asber  titul        *®  -i-  inisailréi 
"  -i-  aranosailcea  *°  -ì-  frisintitid  rélas  aimsir 

"  'i-  infitul  ^^  -i-  niredigedar  dà  intliuclit  indsailin  ceni- 
fess,.€r  indaimser  7  cemb  fir  intitul  ^'  -i-  asberafsom  aslaigiu 
deacht  maicc  indaas  deacht  athar-  ólsodin  as  eres  doib- 

**  -i-  roìegsat  canóin  ftarlaici  7  nufiadnissi  ani  rundalegsamni' 
acht  rondasaibset  som  tantum  *'  -i-  asherat  im  heritic  asned 
dechur  tabadar  isindisin  -i-  etir  deacht  maio  7  athar-  quod  non 
venim-  "  -i-  is  de  rogàbad  insalmso  dodechur  etir  deacht  7 
doinach  maicc  "    -i-  indoinacht  són  **  -i-  indeacht  són 

araroiat  indoinacht  ^®   -i-  ised  asberat  asndudeacht  7  dai- 

nacht  maic  rogàbad  insalmso-  "  -i-  indichtarchu  -i-  is  dodoi- 
nacht  maicc  cachlafocidl  7  r^iade  diadeacht  auaill  hotha  nbi 
dicit  qu   est  homo  reL  orici  dead  intsailm-  V  is  do  do  dia  teU 


I.  Testo  e  chiose,  f.  25*  :  Salmo  vm.  59- 

tatem^*.  nam  honoris  titulus  in  suscepto  homine 
'omnem  creatwram  longe  transgredi  F.  25'. 

tur.,  quam  qw/dem  honoris  eminentiam  per  comune 
tionem  p<?rson8e  homo  deo  unitus*  accipit.. 
&ed  iam  strictim  carpentes^  singula  non 
patiemur  expositionem  nosfram*  longius 
euagari^.  ^xioniam  hoc  nobis  in  omnibus  facere  psal 
mis  propositnm  est  ut  relinquentes  (\uae  extrì 
nsecus^  incurrere  poterant  ea  c^uae  ad  ex 
possitionem"  pcrtinent  sola  dicamus         {%anctì  sipiritus  |]gra 
*  Tpv  oiu/NE  down'nws  nosier  quam  admirab/Ze  est  usqwe  terra.. 
Ay  tia  reualante  [sic]  in  contemplationem 
futMrorum  adductus  ingenti  stupore  co?np 
let«r*..  et  inter  ipsa  psalmi  ini  tia  uocem  ad 
mirationis  emittit..  domme  inqwt't  do?ntnMS  noster  qvam 
admirabiZe  estnomen  ìuum  in  umuersa  terra,  hac  autem  noce  quam 
magnitudo  admirationis  elicuit*'  spiciali^cr 
indicatwr  quoniam  omnem  terram  pracdicatio  euan 
gelii  completwra  sit*^..  et  gentes  chrJs^o  posi  adnuntia 
tionem  fidei  relictis  idolis  creditivrae..  per  doc 
trinam  enim  euangeliì  in  uniuersa  terra  fac 
tum  esse  admirabUe  nome»  doMw'ni  comprobatur..  quod  ergo 
ait  quam  admirabiZe  est  nomen  ìuum  uniuersa  terra.,  welut  s 
tupens^*  ad  rerum  magnitudinem  pronuntiat 
et  quod  uidebat  per  coMsequentiam  esse  secutu 
rum  recipietwr  inqwit  praedicatio  euangelii 
in  omni  terra  et  nomen  tuum  erit  celebre*^  qua 


nàma  hothosuch  insailm  asque  ubi   dicit  quid  est  homo  7  ised 

insin    asinferius  ani    -i-  magen  hitait    for  aisndis    do  deacht   7 

doinacht  maic  "  -i-  air  doratad  ermitiu  feid  deacMae  dodoi- 
nacht  maicc 

F.  2óa. 

*  «i»  is  huaisliu  cechduil  andaratad  dondoinach        *  oinigthe 
*     '  -i-  nisecìimalfamni  and  centadal        *  •[•  artrachtad  són 

'  fonindlea  -i-  nibarigin        ®  -i-  ni  nad  dir  dotrachtad  intsailm 

'  -i-  dotrachtad  insailm  ®  -i-  noUnfed  precept  asoscélai  innule 
cuaird  intahnan  ^  hónmachdad  lintair  ^°  -i-  sechis  as  rind 
són        *'  -i-  noJinfed        '^   i-  am  hid  annumothaiged 

'^  erdairc 


60  I.  Testo  e  chiose,  f.  25^  :  Salmo  nn. 

qua**  doctrinse  tnae  senno  pgruenerit  quod 

quiàem  per  ea  quae  sequimtuT  fecit  esse  manifestimi 

[quii 
Quoniam  eliuata  est  magnificentia  tua^^  super  cselos..  ita 
nes  mundi  partes  honor  tui  nomi 
nis  occupauit*°  ut  amplitudo"  gloriee  tu» 
emensa"  terrarum  breuitate  ad  caelo 
rum  altiera  peruenerit..  hanc  enim  de  té  no 
titiam  cuDcta  mortalium  pectora  re 
ciperMwt  quam  haberi  de  d«o  cowuenit  et  opifiee^'  cae 
lorum  [mtno  op^r' e  est  et  rebj^s*"  impletum,.  ingrediea^T 

EX  ore  infanfmw  et  ìactentimn  •periecisti  laudem..  "hoc  in  do- 
ti" enim  hirusolimam  occurentes  paruuli 
F.  25*  cum  palmarum  ramis  et  olearwm  frondibt/s* 

clamauerttwt  dicentes  osanna*  in  excelsj's  bewedictus 

qui  uenit  in  nomine  dowmi.  quae  quidem  dieta  de  cbrzsfo  adp 

lieat^  psalmi  praesentis  oraculum..  coj?uincit  etiaw 

iudeos  qui  rebelli*  animo  manifestas  profetias 

inpugnare  ^  non  metuunt..  a/que  ideo  etiam  beatns  àauià. 

ivamo  sanctì  spir?YMs  gratia  ita  dispensauit  ut  hi'c 

profetia  quae  in  chrtsfo  dieta  est  alia^  quae  euidenter  facfc  s«nt 

miscerentwr  per  quae''  etìam  illa  quae  super/us  in  honorem 

ehis  relata  sunt  ad  ipsum  pertinere  nuUus  am 

bigeat  jjensorem..  laudem  quae  ex  infantium  ore 

VroVter  inimicos  tuos  at  distruas  ìmmicum  et  def 

procesit  ob  hanc*  causam  dicit  dewm  perficisse  ut 

inimieorum  suorum  id  est  iudeorum  ueì  infidi 

litatem  conuinceret  uel  impudentiam®  confutaret".. 


'*  -i-  seckidu        '*  domorgnefketu-         '*  -i-  sechis  rogah 
"  induille        **  amba  toimse        *'  7  dindanedenmid- 
**  -i'  nochis  ìwgnimaib  ón  dà        *'  dondl  inólaid- 

F.  SSb. 

*  -i-  innanólachaiUe        '  sldnaigihe        '  doinóla 

*  friihchathaigthiu  *  -i-  ash-at  nat  he  macc  d<é  rogenaìr 
nachrochrochsat  *  -i-  indfaissine  rochet  tali  tóbertar  desmrefa 
foilsi  diarélad  7  diademnigud  asnduchrist  rocét  de  ut  dixit  ex 
ore  infantium  rei.  '  trisnahisin  ^  ar  demnigud  innafaith" 
sinese  asnduchrist  rocét-        *  -i-  inesatnni  no  inroisri 

"  comruiccaiged 


I.  Testo  e  chiose,  f.  25'  :  Salmo  vni.  61 

ideo  enim  paruuli  dei  sunt  uirtute  et  gratia  congre 

gati  ut  rebws  ipsis  ea  quae  de  christo  pracdicta  sunt  imp 

leveuUir  et  honoris  dominici  magnitudo  aperte 

psalmi  testimonio  diceret?^r..  inìmicum  uero  et  do 

fensorem  uocat  populum  iudeorwm..  (\uoniam  non 

Buscipiendo  imrao  persequendo"  filium  dei 

manjfestas  in  à.eum  professi  sunt  inimicitias..  le 

gìs  ut  a  deo  datae**  defensores  sé  esse  simulantes 

Q,uoìiiam  uidebo  caelos  usqwe  fundasti..  cognos 

cam  inqwi't  et  credam  omnium  esse  facto 

rem.,  prò  intellegam  a^qwe  cognoscam  possu 

it  uidebo..  haec  deo  uerbo  ita  manifeste  àicvcntux  ut 

nemo  possit  uocem  con^radictionis  ^^  opponere.. 

siquidem  et  ìpse  dojm'nws  in  euangelio  cum  seri 

bas  ac  farisei  dicerent  no»  uides**  <\uae  isti  dica 

nt  et  agerent  ut  sua  domm?(s  correptione  p 

aruulos  a  laudandì  studio  summoue 

ret  respondens  ait  etiam  non  legistis  ex  ore  in 

fan^/w?»  et  laicientium  ■per&eìsti  laudem..  ostendens  ideo 

illa  a  beato  doMj'd  esse  praedicta  qiwntam  erant  operi 

bws  ac  rebws*^  implenda..  quae  quidem  de  ipso  esse  prò 

fetata  cowstat  a,tque  ipsi  manifestissime  cowue 

nire  qtioniam  addidit  in  sequentibus  dicens 

Quid  homo  quod  memor  es  eius  usque  sub  pedibws  eius..  un«s  p,  25'. 

Sitque  idem  et  àetis*^  uerbum*  cui  principia  psal 

mi  co?tstant  et  homo'  hi's  quae  inseruimus  dictis 

esse  signatMr  cuius  memor  est  et  quem  uisitat  et  quem 

minuit  paulo  minus  ab  angelis..  quem  ho 

nore  coronai  et  gloria  et  quem  constituit  su 

per  opera  manuum  suarum..  in  quo  quanta*  sit 

natt/rarum  diuersitas  bine  ostenditwr  quod  eius  cu 

ius  deus  miminisse  dignatus  est  ita  humilis  est^ 

condicio  afqwe  mediocris  ut  collecta  haec  in  illam  quae  [sic] 

àinimus  beatus  doutd  stupeat^  ac  miret^r,.  nam  cum  àicit  quid 


"  hóndi  adroigegrannatar  ^^  -i-  aiìi  intàbarthi 

•ì-  innafrithtuidechtae.         "  -i-  caniaccai 
"  sechis  hognimaib  són 

F.  2óc. 

*  -i-  ciddia        *  indeacht        *  -i-  doinacht        *  ciammeit 

*  foiUsigthir  asnisél  indóinacht  iarnaicniud  huare  asindeacht 
odaraithmine  7  nodafortachtaigedar-        «  conwthaigid 


62  I.  Testo  e  cbìose,  f.  25*^  :  Salmo  vm. 

est  homo  (\uod  memor  es  et  rd.  natMrae  nos/rae  aperte 
indicat  uilitatem'  et  q.uae  non  sit^  tanti  meriti  cuius 
debeat  deus  ita  memisse  ut  unitam^  sibi*** 
etiam*^  titulo  honoris  exsequet'*..  ob  hoc  enim  profeta  dei 
bonitatem  cum  stupore  miratwr..  q«onmm  ita  humi 
lem  uilemqM^  natwram  in  cowsortium  suae  dignità 
tis  adsciuerit  *^..  àeum  ergo  esse  uerbum  qui  memor 
fuerit  qui  uisitauerit  qui  imminuerit  hominem 
paulo  minus  ab  ajagelis  qui  gloria  et  honore 
coronauerit  ostensum  est  sufficienter..  qui  nero  sit 
iste  homo  in  quem  tanta  beneficia  conlata  simt 
ab  apostolo  paulo  discamus  dicente  dista  [l.  testa] 
tus  est  autem  quodam  loco  quis^*  dicens..  Quid  est  homo 
quod  memor  es  eius  usque  sub  pedibws  eìus  et  adiungens 
dectt  eum  qui  paulo  minus  ab  angelis  mino 
ratus  est  uidimus  iesz^m  ■pro'^ter  pasionem  mortis 
gloria  et  honore  coronatum..  grandis  ìgifur  di 
ferentia  inier  denta,  uerbum  et  susceptum  homi 
nem'  lectione  psalmi  praesentis  ostendit?<r..  qtuie  etia?» 
nouo  quoque  testamento  similit(?r  indicatirr..  nani  àominus 
in  euangelio  quae  Inter  principia  psalmi  dieta  sunt 
proesentis  sibi  competere*^  demonstrat..  in  quihiis 
piane  totius  creatjerse  factor  ostendit«r.. 
cuius  magnifìcentia  impiota'®  omni  te?Ta 
transcendisse  caeli  apatia  perhibet?<r..  apos/o 
li  sequentia  (testimonia)  de  homine  iesu  qui  tantis  benefi 
ciis''  ostensus  sit  dieta  esse  confirmat..  mani 
F.  25''.  festum  er/70  est  qtiod  aliam  diuinae  script2<raì 

nos  doceant  dei  nerbi  esse  substantiam  et 
aliam  hominis  suscepti  nattrram  multamqt^e 
inter  utrasqt^e*  esse  distinctionew..  Nam  alia  memor*  est. 
alia  memoria^  digna  censet?<r..  et  alia  quideta  ui 
sitat.  alia  beata  diornatione  uisitatio 


'  indoiscairi  *  -i-  afóliid  inna  doinaclitae  ®  -i-  innointaid 
•i-  prò  'unitatem'  *°  -i-  di         /^  -i-  is  honair  dorai   deacht 

dodoinacht         "  cochutrummaigidir         "  dorochidristar 

"  inihisin        "  immindaircet        "  arróbu  lintae 

"  honaib  mordegmainib 

F.  2ód. 

*  -i-  etir  deacht  7  doinacht  niaicc        "  -i-  indeacht 
'  -i-  doinacht 


M 


I.  Testo  e  chiose,  f.  25  ^  :  Salmo  viii.  63 

nis  efficitt<r..  alia  etiam  in  hoc  benefica  est*  si  ab  ang 

elis  paulo  faciat  minorem.  alia  nero  etiam  benefici 

um  accipit  si  angelorum  fastigio^  non  sequetur.. 

et^  haec  quidem  coronat  gloria  uel  honore..  hreec' 

autem  insigni^  captiptis  [sic]  decoratur..  h.aec  constituit  super 

omnia,  opera  mea  [sic]  man?«<m  suarum  pedìbws  adsumtaa 

cuncta  subiecens..  ista®  nero  adsumitMr  ut  domi 

nett/r.  bis  <\x(,ae  prms  subiecta  non  habuit..  cmn  ergo  audi 

mus  scriptwram  dicentem  aw^  honoratum 

esse  iesMm  2iUt  clarificatum  dtut  coUatum  illi  esse 

aliqMj'd  SLiit  accipisse  super  omnt'a  dominatio 

nem  non  deum  uerbum  intellegamus  md  ho 

minem  susceptum..  et  siue  a  patre  hcec  in  eum*° 

collata  sme  a  deo  uerbo  dìxerimus  non  erra 

bimus**..  (\xiia  id  dìcere^'  scriptz^rse  diuina;  sumus 

magistris*'  eruditi.,  nam  et  beatus  aposfoZ?/s  postea 

q?<am  testimonio  salmi  huim  quod  de  homine  àictum 

fuerat  usus  est  intulit.,  in  eo  enim  quod  ei  omnta  [subìecit] 

nihil  dimisit  non  subiectum  ei..  cum  in 

hoc  psalmo  dews  uerbum  intelle 

gat?«'  omnia,  subiecisse**  et  paulo  pos^  scqMi^Mr  n«nc  autem  non 

dum  uidemus  omnia,  subiecta  ei.  sme  dubio  homi 

ni*^..  nawi  àeus  uerbum  omntum  et  fuit  et  semper  est 

àominus  ita.,  et  cum  àicit  in  epistola  ad  chorinthios  cum  e 

uacuerit  omnem  pr/ncipa^um*^  et  potestatem 

et  omnem  dominationem  oportet  illum  reg 

nare  donec  ponit  omnes  inimieos  sub  ^edihus  eius.  de 

homine*'  intellegendMm  est.,  statim  enim  id  ({uod  dixe 

rat  psalmi  lectione  firmauit..  nam  omnia,  sub 

ìecit  sub  pedibus  eius  de  psalmo  translatum-  esse 

manifestum  est.,  ex  bis  quae  addidit  com*^  autem  di 

cat.  omnta  subiecta  sunt  ei  sino  dubio  praeter  eum 


I- 


*  -i-  caindenminde  *  donmiad  ®  -i-  afolud  inna  deachtae 
•i-  folud  ndoinaclitae-  *  donniind  *  -i-  indoinachf 
•i-  induine  aràroét  deacht  "  -i-  cip  he  ade  ash-am  hon- 
irroet  doinacht-  anuUe  araroet  -i-  im  hodeacht  athar  fa  hodeacht 
naicc-  ^-  -i-  asindh-^  -i-  inscriptuir  diadae  -i-  anisin  nat  com- 
'Orcon  dunni  cip  e  ash-^am  ''  -i-  sechis  honaih  scribturih  dia- 
libsón-  V  honaih  forcitlidib  -i-  honaib  p'sannaib  **  -i-  fomam 
idoinachtae  ^^  -i-  dodoinacht  maicc  "  -i-  dodoinib  1<  do- 
lemnib         ''    i-  didoinacht  maicc  is  intìnaircide         **   i-  inian 


64  I.  Testo  e  chioBe,  f.  26*  :  Salmo  tiu. 

F.  26:  qui*  subiecifc  omnia  sf  proprfum  apostoli 

fuisset  hoc  àictum  subiecit  sub  jtedibus  eius  superflue 

adderet  cum  autem  dicat.  sed  quia  psalmi  utebat«r 

testimonio  consequenter  intulit.  cum  atitem 

dicat..  quis  dicat  aine  dubio  beatus  àauià..  nam  ip 

sa  similitudo*  dictorum  ostendit  et  in  hoc 

loco^  et  ad  ebreos  psalmi  insertum  esse 

testimonium..  Jiam  quod  dicit  ad  ebreos  nMnc  autem 

necàum  uidemus  omn?"a  subiecta  ei  simile  est  die 

to  quo  ait  oportet  illum  regnare  donec 

ponat  omnes  inimicos  sub  pedibws..  nouissima 

inimica*  distruetifr  mors..  et  -post  panca  infert 

cum  autem  subiecta  fuerint  illi  omma  sine  dub 

io  quae  nunc^  subiecta  non  sunt  ei  cum  enim  dicat  omMj'a  su! 

iecta  simt  twnc  et  ipse  filius®  subiectus  erit  ho 

minem'  debemus  accipere  et  qui  sibi  subiecit 

omnia,  siue  hoc  de  patre  sine  de  àeo  uerbo  senseri 

*mus  now  patemus  errori..  Ostendit  autem  scrip 

tura  diuina  omnia,  a  deo  uerbo  bomini  esse  sub 

iecta..  indicatwr  etiam  in  alio  loco  de  quo  sit  u  ap 

ostoli  sermo  v  iste,  utrum  de  deo  uerbo  àn  de 

homine..  et  BÌcut  ad  ebreos  testimonio  psal 

mi  usus  est  dicendo..  Quid  est  homo  quod  memor 

es  eius.  ita  ad  choTÌnthios  ait  qiwììiam  per  hominem  mors 

et  -per  hominem  resurrectio  mortuorum.. 

et  s'ìcut  in  adam  omnes  moriunt?<r  ita  et  in  christo 

omnes  uiKzficabuntwr  et  rei.  quae  sequuntur..  quod  si  àictum  fue 

rit  a  quihtisàa7n  quoniam  haec  a  beato  dauj'd  de  commoni. 

homine.  dieta  sunt  apostoli  quidem  pau 

li.  qui  haec  opposuerit  dictis  uidebit2<r  esse  contrari 

US.,  sed  confirmabit  (apostulus)  quae  a  nobis  sunt  superius  dis 

putata..  si  e7iivi  hi's  uerbis  quae  beatus  àauià  de  com 


asmleir  apstal  cum   dicat  is  foUits  trisodin  is  asintsàlm  hodd- 1 
duìc  omnia  subiecisti  rel..^ 

F.  26a. 

*  -i-  deacht  athar  no  maicc  ciphé  ade-  ni  foindarpaide-  fo  doi-  ' 
nacht  macc         '  file  inepistlib  indapstoil  fri  eperta  indsailm 

'  -i-  isintepistU  ad  chorinteos  *  -i-  hannamae  ^  -i-  coti 
lae  messa  ^  archiiit  doiimcJdae  '  indoinacht  '  •!•  di 
do  deacht  atliar  cid  du  deacht  maicc  asheramni  foammamugud 
doinachtae  maicc  cosnaib  hulib  dulib  fomamaigter  dosuidi—- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  26'':  Salmo  ix.  65 

moni  homìne  dixerat  quod  dignus  liabeas 

6it  tanti  beneficii.  beatus  paulws  suscep 

ti  hominis  honorem  a  deo  inpertitu?n^  uoluit 

adprobare  stne  dubio  probauit  quantum"  ad 

natMrae  proprtetatem  pertinet  magnam  esse  ìnier 

uerbum  et  hominem  diuersitatem  illam  f.  w*. 

apwd  nos  fide^  sibsque  dubio  permanente.*,  quoniam  pos< 

ascensionem  tantum^  honoris  accipit  ut  omnem 

creatzo-am  longe  transcenderet  et  uuitus  cum 

deo  nerbo  sit  ab  omnibus  adorandus^..  quod  nero  beatus 

dauià  ait  omnia,  subiecw^t  sub  ^edibus  eius  et  intulit    |jdicen 

Oues  et  boues  universa  peccora  usqwe  maris 

do  quidem  omnia  subiecisti  sub  i^edibus  eius*  ostendit   quod 

sermo  illi  sit  de  praestantiore  ^  persona  qwam*  est  nostr& 

mensura.  sed  quod  addidit.  oues  et  boues  ac  rei. 

ad  commonem  respicit.  hominem.,  propfer  infir 

mitatem  id  temporis"^  auditorum.  quorum 

•capacitate  dictornm  suorum  modMm  uoluit 

exaequare..  Sitque  ita  de  christo  profetans  et  in  nos  dei  hene 

ficia  enumerans  psalmum  stupentis^  noce 

^''conclusit  dicendo.  |[raus  uiii-  Incipit  -uiiii- 

Domine  àominus  noster  u&que  terra..  Explicit  psal 

Omnes  circ«mpossita3  israheli  populo  ui 
cinaeqwe**  nationes^*  inimicitias  aduersus 
eum  atque  odia  inpaccata*^  geserwnt.  praecipue  nero  ara 
bes..  quos  moabditas**  et  ammonitas  a-ique  idu 
meos*^  diuìnae  scripttfrae  moris  est  nuncupare 
diuersis  uocans  eos  nomembus  prò  maiornm**  de  qutbu^ 


•  nephfodlaide        '*  ciammeit 

F.  2«l>. 

*  issi  amires  hisin  aia  mordechur  etir  deachi  7  doinacht 
'  animar        '  7  isgessi        *  -i-  fodoinacht  maicc 

•ì'  dimacc  són        *  -i-  indaas  ariomusìiai  4-  intomus  inchu- 
machtai  fil  Unni-  is  laigiuson  indaas  chumachtai  doinachtae  crisi 
•i-   Idtall  -i-   innaimsir  innafetarlar.ce  ®   -i-   aìn  rombói 

ingnae  càich  issamlid  rosnainmgestar  som         '  mothaigedar- 

•i-  am  as  homolad  7  adamrugud  inchoimded  intinscana  in- 

salnisa  insand  daforcentar  dà  ani  dundgniat  indfilid  Unni  cid 

insin        ^*  comaicsi         ^'  naceéla         ^*  nephchainchomracacha 

'*  moah  7  ammon  damacc  loth  maicc  ardn  '''   iadumdu 

ì-  cland  essau  '^  -i-  innasntithe  -i-  moah  7  ammon  7  cssau 

A«c.,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  l.  5 


66  I.  Testo  e  chiose,  f.  26°:  Salmo  ix. 

oriundi"  fuerant  distinctione..  plurimi  qi(0({ite 
potentium  ac  diuitum  de  eodem  israhelì  -popido 
tenuiores*^  quosq^e  praedam^^  sìbi  rapinamq?/e  fa 
cìebant..  JJnde  beatns  àatdà  de  utrisq?<e^°  id  est  tam 
externis  qitam  domesticis  malis  in  hoc  loco  7ie\  sup 
plicationes"  populi  inserit  nel  querellas^^  et 
in  pr/mis  qMfdem  psalmi  partìbws  sermo  sifc 
de  hostib2<s..  aguntwrqt^e  àeo  gratias  quod  eos  sit  ul 
tione"^  iustissìma  persecutus**  ac  ■p7'aeler  spem^^  is 
rahelitas  liberauerit  sub  eorum  dominatu 
atque  honere^^  laborantes..  in  po5iferiorib?<s  nero  ma 
la  domistica"  discribuntz^r  id  est  quod  gemere  pau 
pgres.  ■populi  diuitum  iniquitas  et  rapina  coj«pel 
leret..  hìc  atdem  nonus  psalmus  cum  apMo!  ebre 
F.  2Sr  *08  et  siros  diuisus  sit  in  duos  nescio  quare 

apud  nos  sit  in  unum  reductus  neque  enim  sola  quae  est 

in  medio  possita  incisio^  ostendit  illum  ap?/<^ 

ebreos  cowsequen^^r  esso  distinctum  secZ  etiam  ipsae 

qt/ae  conten^wr /s/c7  causarum  diuersitates^        i  fessio  prò  gra 

CONfitebor  Uhi  àomine  in  toto  corde  meo.,  con 
tiarum  ponitwr  actione  quod  in  ho 2  loco  non  sol 
um*  sed  in  multis  aliis  ÌMuenÌ!'?/r  'quae  a  té  nobis 

Narrabo  omnia.  mirab?7/a  tua.,  relatione  eoruHi 
profstita  siint  be«eficiorum  multos  ad  reddendas  tìhi  g 
ratias  caccipientis  animus  1»..  congregabo  osten 
ditwr  ejiim  nere  gratus  cum  beneficiorum  sibi  a  dea 


"    -i-   rocinset  '*   -i-   imiamindechu  ^^   -i-  arascelatais 

drecin  dofomair  doib  innahochtu  7  innadommu-  '°'   ì-  dinaib 

ciimachtgaih  echtrannaib  roadhartaigset  donpopul  7  dicacJi  disui- 

dih  immenetar-  ocadhartugiid  diàlailiu         ''  gudi         "  no  erigmea 

*'  odigail        "  -i-  inrograinn         "  -i-  ni  rufrescachtar  anic 

'^  -ì'  seriiitutis  hiróbatar        "  -i-  hoisraheldaih  imnienetar- 

F.  2Cc. 

*  inian  dongnìter  dasaìm  la  ebreu  ^iconfitebor  ashcrat  alaiìi 
hiassdiu  Icd  noin  sàlm  beatus  uir  7  quare  *  -i-  aiohae  oiamma 
•ì'  niatobae  namma  fd  and  dogni  dasaìm  de-  apud  ebreos  acid 
dagniat  cid  innaciaìla  mrecJitnigfhi  fd  and-  ^  -i-   innanint- 

liuchtae         *  -i-  asmenic  mlis  confitebor  dnaihigud  bude-   ciasn 
gnathiii  dofositin-  sed  non  est  hic 


I.  Testo  e  chiose   f.  26^  :  Salmo  ix.  C7 

praestitorum*  memoriam  noti  amittit..  |  ral)ilia 

*Letabor  et  e\SLÌia.bor  [sicjìn  té  pos^eaquam  opemm  taorum  mi 

sermone  digessero''  ut  beneficiorum  tuorum  me 

mor  in  Isetitiam  meutis  adducar..  \\quoniam  repullis 

Psalam  nomini  tuo  altissime  usqM«  retrorsum.. 

ti  a  me  liostes  meos  et  in  terga ^  uertisti  debitum 

tìbi  mese  laudis  exsolaam         ||commotatio.  nam  prò  ^raeterì 

INfirmabuntwr  et  peribunt  a  facie  tua,,  temporum  est  hiic 

to  possuit  futwrum.  quod  quidem  in  psalmis  fre 

quentissime  repperitur..  infirmabuntwr  ait  et 

peribunt.  prò  infirmati  sunt  a^qwc  perierunt  |  te  inier 

Quoniam  fecisti  iadicium  meum  et  causam  meam  id  est  ius 

me  et  meos  aduersarios  indicasti  ut 
me  ab  iniquitate  dominationis  eo^uw^ 
Ktque  oppr^sionis  eruerìs..  |jiudiciali  '"^*  Bugges 

Sedisti  super  thronum  usqwe  ìustitiam.. 
tu  emenentior  afq«e  districtior  egìsti..  qua«  cog 
nitori  ^^  asquissimo  co/tuenirent  id  est  ea  qwae  ab  aliis 
fiebant  in  examen  *^  uocasti.  ut  recte  in  illos 
sententia"  prò  bis  ^iiae  in  nos  peceauerw«t  tuae  se 
ueritatis  exiret..  a  similitudine  ì^itur  iudicum 
terrenorum**  ista  dicuntwr..  qwt  residentes*^  prò** 
tribunali  in  reos  cowsuerunt  gladium  ultìonis 
exserere*^..  sicut  aufem  cum  exsurgere  dj'a^wr  uindicta 
etus  ex  adiutorio  signatur.  et  (sictit)  cum  dormire  àicitur 
patientia  et  dilatio  ostendi/wr  ita  et  cum  su  f.  26'. 

per  thronum  sedere  àkituT  iudicantis  seueri 
tas  indicatj^r  Ijnorum*  inqwit  interitum  com 

INcrepasti  gentes  et  periit  impius..  ad  profa 
minutionis  [l.  minai.]  tuae'  seueritas  sola  suflScit..  sign 
anter  nero  possuit  periit  impius  ut  ostenderet 
ultionem  procesisse  iustissimam  (\uae  sit  uiuen 
tes  impie  persecuta^  lines  mors  inlata 

Nomen  eornm  delisi i  usqwe  saeculL.  ita  eos  om 


j  '  remfoiride  ^  is  les  -t-  isindlihursa  hriaihra  nasalm  anali 
doerlahrai  and  7  hertair  da  hriathra  asinsfoirsea  innun  dofuUl- 
tied  inna  salin  innunn-         ^  dorimluh  *  indrummai  -i-  for- 

Cìdu        •  -i-  hondasluch  messidiu  -i-  hrithemandu  -i-  fir  hriihe 
son        '°  1'  hrathìiigthiu-         ''  sechis  dondfirhrithemamsón 
•i-  immes  firasón       "  -i-  indigalsón        '*  talmandae 
"  adsaitis        '"  -i-  fiad        '^  insnastis 

F.  2«d. 

*  ittnacuilech        »  dotJwmtho         '  inroigrainn 


4 


68  I.  Testo  e  cliiose,  f.  27»  :  Salmo  ix. 

consumpsìt  ut  nihii  ex  eis  ad  posterìtatLs  me 

xnoriam  seruaret«<r  |juersaTÌi  quidem  nostri 

INimici  defecerMwt  h&meae  nsque  distruxisti..  ad 

omnes  cantra  nos  bellorum  machinas*  ad 

mouerunt..  et  omnia  in  nos  tela  uibrauerzmt'^.  ita 

ut  deficerat  eis  quod  in  nos  torquere  pos 

sint.  a.tqtie  iaculari^  sed  cum'  illi  multis  in 

nos  modis  ac  uariis  armarenfwr  uacuos  co 

natus  eorum  casusqwe*  fecisti  ita  ut  ciuita 

tes  eorum  monitiouesqwe^  distrueres      jjex 

Petit  memoria  eorum  cum  sonitu*"..  ita 

tincti  sunt  ac  deleti  ut  interitus  eorum 
ad  omHmm  notitiam  perueniret..  haec  aiiiein  àicit 
de  liis  hostibz/5  qui  ab  ipso  da?«'d  ad  interaìcìo 
nem  cassi'*  sunt.  multos  enim  uicinarum  genti 
um  armis  belloqwe  superatos  in  totum  dele 
uit..  quoTicm  in  regum  historia  apÉ'?-tissme  (bella  etc.)  contin 
enUcr  jjita  gestorum  non*^  erit  ulla  commo 

ET  àomimts  in  astsrnum  permanet..  horum  inq?«'t 
tatio.  siquidem  qui  ea  operatus  est  donn'nus  nul 
lo  regni  sui  utatur  fine  |,uit  in  iudicio 

PArauit  in  iudicio  suo  u^que  suum..  firma 
sedem  suam  id  est  stabilis  erit  hnius  decre 
ti'^.  examinisqz/e  sententia'*.  nec  ulla  Tenan  commo 
tatione  soluete^r  :j  bem  terrae  hiic  àicit  terraw» 

ET  ipse  iudic«Z;/f  orbem  terrae  usquc  in  iustitia..  or 
repromisìonis..  po^Julos  uero  filios  israheh.  ìgiiurque  pro*^  no 
bis  iudicat  cum  inique  ab  aliquo  fuerim?/s 
/•.  27-4  oppresi..  quotiescumqjYi?  autem  iudiciorum  dei  men 

tionem  fucit  iustitiam  bis  semper  adiungit 
agquum  illum  iudicem  uolens  per  omnia  comproba 
re.,  qui  sequitate  motus  auxiletto'  sub  in 
iquitatis  honere  constitutis  \\dixit  prò  fa 

ET  factus  est  dominus  refugeMm  pauj?«rz..  factus  est 


*  innatoclirechta         ^  róbertaigset        *  -i-  domhiddis 

'  -i-  oarrceoratar  anarma  doib-  ocarndihierciud-  ^  madachi 
1«  tuisledchii        *  nadaingnithiu         *°  cofiigur         *^  aschomartc 

"  -i-  ni  con  Ina  ciimscugiid  forpianad  hith  sutliin  innani  in- 
grennat  innafcrianu-  ciasn  erchride  aningraim-  7  forsoirad  inno 
firian  dinaib  fochaidih  fodaimet         "  indctrchoiliea 

'*  -i-  digal  dothdbaìrt  forsnapecdachdii  7  soirad  innafirian 

"    i'  tararcmni- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  27*=:  Salmo  xx.  Cà 

ciat.  hoc  enim  exigit  cowseqwentia  et  more  er^'O  suo 

tempora  commotauit..  pauperem  uocat 

popwlj/ra  ìsraheì  ^ropier  adsiduos  hostilis  ■aastationis 

incursiis*..  nam  humiliati^  fuerunt  in  dieb?vs  iu 

dicum  et  multa  mala  a  uicinis  gentibt^s  passi 

Adiutor  in  oportunitatib?(s  in  trìhulaiione^..  Nnm 

quam  ita  gratum  et  probabile  est  adiutorium  nohia 

cum  laborantibus  adbibett/r  commendatio 

Tjamque  eius  artis^  Tehus  augetwr  et  spebws  in  angustum 

redactis  amplum  ehis  monus  efiBcit?<r  ||sper 

ET  sperant  in  te  qui  nouerwnt  nomen  tuum  usqwe  domme.. 

ant  prò  sp^?*abunt  beneficio  aceoptse  defensio 

nis  edocti..  hic  iam  sermo  esortationis 

inducit^r  ut  discat  Tpojmìus  [(?x]perimento^  rerum 

prceterita  dei  beneficia  «elut  idonium^  pignus  reti 

nens  nihil  de  diuino  proesidio  in  animum  suum 

disperationis  admittere'*  i|opinio  quontam  eiìam 

Psalite  iomino  qui  habiYaf  in  sìon..  hoec  erat  &^ud  indeos 

an^e  templi  aedificationem  in  monte  sión  àeua 

habitaret  et  "poste&quam  templum  aedificatum  est  in 

interioribws  edis  sacrata  consisterei  ||sub 

Adnuntiate  inter  gentes  Btndia  eius..  haec  inqMtt  quue  circa 

ditos  sibi  popwlos  est  illi  moris^  operari  faci 

te  in  ommum  notitiam  p^ruenire*"  ut  in  glo 

riam  eius  proficiat  quod  nobis  mira  ac  magna 

largit?<r..  [illi  cu[|ra  nostri  ideo  ettcm  caedis  in  nos  ad 

Qunniam   requirens   sangt^mem   eorwm  recorcZa^Ms..  est  enim 

"misae  ultor**  esse  non  destetit  Hpo^ulMm  pauperem 

Non  est  oblitas  clamore?n  pau^erz<m..  iterum  gentis  susb 

uocat  |!etirtm  hiic  tempora  commotantor.. 

Misererà  mei  donnine  usqwg  inimfm  meis..-  ex  more 

nam  prò  misertus  est  misererò  possuit..  sic  etiam  et  aqui        p  ^rh, 

la  àicit  donauit  taihi  àominua  ut  uiderem  laborem  mewm.. 


F.  27a. 

iìid  indrid  7iaimtidi         *  isligthi         '  isnaib  emechaib  V  ho- 
laih  fortrommaih  *  tìmmarfaib  ''  liondetarcnu 

*  angeli  taraisse  -i-  innadegmaini  rongeni  dia  isintsechmadacJitu 
•rinpopul-  is  geli  són  tornisse-  dà  nondasoirfea  dia  7  domiera 
ortaclitain  doih  airchiunn        ^  nad  coiu 

•i'  arranibia  soirad  dinaib  imnadaib  imhia  ®  iihé  sidi 

tinbéso        '°  dofórbiat        ''  comairle  icthi-         "  diglaid 


70  I.  Testo  e  chiose,  f.  27''  :  Salmo  ix. 

*hoc  enim  eiìam  consequeniìa,  dictorum  uidetwr  espetere 

Qui  exaltas  me  de  ^orti's  mortis..  portas  mortis 

cat  periculum  qvod  ducit  ad  mortem.  per  quod  aditus 

qwtdem  ad  infama'^  reseratz^r'  j  aitasti  me  de] 

UT  adnuntiem  omnes  usqwe  sión..  prop^erea  inqwit  ex 

tis*  mortis  id  est  saluti  mese  qui  eram  morti  m 

proximus  reddidìsti  (me)  ut  ab  omni  hostili  metu  ^ 

liber*  atque  hierusolimis  habitans  in  dicendis^ 

libi  landibMS  occuparer'..  filiam  nero  sìón  uocat 

hìrusalem  [Iute  tua.,  ordo^  rerum  exigit  ut  ab 

EXultabo  in  salutar/.,  aquila  dilectatus^  in  sa 

omnibus  periculis  eruti*°  et  laetitiam  de  praestita*'  a  te 

nobis  salute  capientes  canamus  iugiter  id  est 

qwocZ  possit  tuis  laudib?/s  cowuenire'*  jinq^z/t  nostri 

INfixa;  sH?2t  gentes  in  ìnteritii  usque  pes  eorwm..  hostes 

traditi  s?mt  malis  quae  nobis  conabantt^r  inferro 

et  incederwnt  ea  quae  facere  uolebant  ut  commo 

Cognoscitt<r  àomim^s  màicia  ia.c\ens..  qvoniam  eommonis  àoìninì 

nis  qni^pe  factoris*^  nationes  idolis  seruientes 

beneficia  non  intellegunt  et  quoe  bona  usui  eorum  mi 

nistraret  ignorant  nec  student  referre 

gratias  largitori  cognoscent  illum  cladibus 

Buis  cum  iuste  in  se  uiderint  uindicari.  et  ul 

tionis  magisterio  ad  potentise  eius  documenta 

pemenient  [ipso  inq?/«t  | |actu  ac  studio  prauitatis  aui  eum 

IN  operibws  man?/w?n  suarMm  confprehensus  est  peccafor..  in 

poena  aid  uitae  ultiraus  finis  inueniet  sac 

Conuertentwr  ^eccatores  in  infernum..  familiare  est^* 

ris  literis  indiscrete  et  peccatores  uocare 

impios  et  impios  peccatores  dicere,  sed  in 

hoc  loco  uidetwr  quod  prò  impiis  peccatores  possuerit.. 

inferi  enim         [eisì  [^^aliqua  quae  motum  eius  desiderant  di 

Omnes  gentes  quae  obliuiscMM^Hr  ùominum   usque  pauperis.. 


r.  27b. 

'  -i-  combaci  sechmadachtae  noheth  and        '  donaib  islib 

*  arosailcther  *  dinaih  doirsib-  '  isme  ®  betis  aisn- 
disndisib  '  -ì-  sechis  comnumgabtJiae  són-  '  arruynsa  assar- 
caigfhese        ®  -i-  haimmaircidiu  frisinnintlmcM  ani  asb-^  aquil 

"  anumman  airchcltai         '^  foiridi         ^'  immcnairi 
am  is  indenmada  coifcJiin  -i-  aiu  ne  dor-.geni  cedi  nduU 

"   isgnathdi  "    -i-   hina    ancride    innafochaide    dobertai 

forsinnais   noib    ad  cobratsidi-    cumscugud  feroce  dee   dothabair 


I.  Testo  e  chiose,  f.  2V  :  Salmo  ix.  71 

latione  suspendat*"  n»7<»l  tamen  memorìaì"  eius  eia 

[nigenas 
bit«r"..  uidetìfr  auiem  p^r  omKea*^  in  hoc  loco  impios  alie- 
dicere  et  ab  hoc  maxime  perditione  dìgnos  F.  27' 

quia  Beqite  scire  deum  curent  neqtie  ut  iudicem'  for 
midare  !  re  suo  uocat  israhelitas  et  expectati 

PAtientia  paupcrum  non  pcribt^  in  finem..  pauperes  mo 

onem  inquit  eorum  quam  de  conferendo  diuino 
adiutorjo  susciperunt  inritam  non  esse  patietwr.. 
patientiam  hiic  prò  expectatione  dixtV..  ita  namque  et  sj 
jnmachus  inierpi-eta.tns  est  exspectatio  quetorum*  non  per 
ibit  in  finem..  etiamsi  tempus  pati  illos  aduer 
sa'  permitat  non  tamen  in  longum*  eius  ultio  protrahetwr.. 
EXsurge  àomine  non  conìorteinr  homo.,  acingere  ^  in  ul 
tionem  né  insolescant*  qui  nos  tribul 

ant"  sucesu  prosperitatis  elati*.  litur  et  mor 

ludicentìn*  ^enies  in  conspec/u  tuo.,  id  [est]  supliciis  subdan 
ti.,  nam  iudicent?/r  beatus  àaìiià  prò  confundent^r  pon 
it.  ut  est  illud.  indica  illos  dews  id  est  condemna® 
cwm  autem  non  contemnationem  Bcd  ultionem  postu 
lat  non  d/c?t  indica  illos  sed  indica  illis..  per  omnes 
prope  psalmos  tali  distinctione  nerbi  huius 
Boluit  ambiguum*"  ut  inimicos  (^icat  iudica 
id  est  condemna^*.  nobis  nero  iudica  id  est  uUor  adsistjB**.. 
COnstitue  domme  legislatorem  super  eos..  eum  ttel 

ut  soluta  liberiate  nullnm  sé  habere 
dommwm  suspicantur  neq«e  censura"  legis  aliqua 


dig::ì  ia::::sési--         **    i-  cenanid  fris         "  arindforaithmiut- 
'*  nicontuslifea         "  -i-  nerba  asb-tar  st 

F.  87e. 

*  'i-  aiìi  adnaigther  fir  hrithem  leres  digail  cech  ancridi- 
'  innacomailte  -i-  indaisso  noib        ^  innafochaide 

*  -i-  onaiissed  eiir  indigal  nihasamlid  insin  acht  dufiasfar  tra- 
cennsom  ^  fochridifjtUe  ®  -i-  ama  ccmaiitigetar  -i-  ama 
foirhret  '  -i-  fodansegat-  *  hudllig  ^  -i-  koruccai  7 
homehuil-  '°  incumtuhairt  -ì-  nachmagen  inimfogni  inhriatharso 
friainsid  ìsnaih  salmaiò  is  doruccai  7  indachi  ieit  nachdu  imm 
inimfogni  frifoxlid  "  is  dodigail  teit  Msuidi  „  1'  fritoharthid  dà 

*^  -i-  ruccaigthe        ^^  -ì-  tahair  digail        *^  mes 


72  I.  Testo  e  chiose,  f.  2T  :  Salmo  ir. 

conteneri**,  et  ab  hoc  etiam*^  peccare  non  metnunt  nee  ip 
ti  prò  male  actfs^^  sestimant  uindicari..  cum 
igitur  prò  iniquitate  in  nos  admisa*^  senserint 
ultionem  scient  et  agnoscent  quoniam  sit  illis 
et  nobis  commonis  index  et  àominus..  is**  profecto  quem 
DOS  confitemur  et  nouimns  qui  in  uindictam 
nostri  seuerus*^  exsfceterit  ut  inlato  suplicio*" 
meritum  operis  eserciti  in  nos  cogerentur 
agnoscere..  hoc  enim^*^  ipsum  apwcf  eos  uicem  legis 
implebit  (ueli-uit)  id  est  inlata  supplicia  docebant 
eos  ut  seruos  et  subditos  dommo  esse  sé  no 
uerint.  qui  in  peccantes  soleat  seuerissime 
uindicare..  consequenter  intulit..^ 
F.  Sf^.  ET  sciant  gentes  quoniam  homines  tunt  id  est  cas 

tigatìonibws  suis  sé  ipsos  cogantMr  agnoscere 
et  condicionem/  propream  confiteri.  quia  non  ablio  [sic]  fae 
ti  sunt  secZ  té  ò-ominuva  etiam  sf  nolint  patientwr  inuiti.. 
*UT  quid  domine  recissjs^j  longe..  usqwe  ad  hMwc  locum 
deuicinis  gentibMS  sermo  fuit..  quae  adsiduo  fi 
lios  israhel  incursu  belloqwe  quatiebant..  hinc 
nero  cantra  ipsias  poj>wli  potentes  qui  tenuiores^  quos 
que  uexabant  omnis  querella  cowsurgit..  nam 
tam  apwfZ  syros  quam  apwi  ebreos  alter  psalmus 
hinc  incipit,  quod  autem  àicit  ut  q««*d  domme..  uox  p^rcuncfa    ■ 
tionis*  est  non  querella3  •'^..  ostendit  autem  quod  sit  rati 
onis  aliqMid  propfer  quam  patiatwr  dojn/nws  sub  diuitum 
iniquitate  laborare  pauperem  quam  qMzdem^  ra 
tionem^  ignorantibws  taceret  ut  ius  sit  quam 
temerarium^  qw/ppiam®  contra***  àeum  ore  profer 
re.,  credere  namque  oportet  quoniam  factor 


'*  ogaibier  "  fóbitTi  indedi  remep'thi  "    -i-    airnaih 

mignimaib        "  anasforgahthe         "  inti         '*  feuchair 

*"  anibataircide  iniodernam  "  -i-  tdbairt  innandiglae  ar- 

gair  denum  niiilc  fochosmailius  aringair  rechi 

F.  2;d. 

'  -i-  antandoini  ^  ised  inso  tosacJi  indàlasailm  dognither 

duntsàlmso  laehreo        ^  innammindechu        *  indi  immechomairc 

'  ni  nanaerigme  "  cid  "  -i-  dliged  huthe  viboichf  fomam 
intsommai  nlretaltar  son  doneuch  naicJiidfitir  *  -i-  ciafiu  esà- 
main  *  dim  1<  ni  '°  -i-  ep't  nadfél  dliged  remcaissen  ladia 
intain  oairleci  innàbocJdu  fochumachtu  innasommae 


I.  Testo  e  chiose,  f.  28*  :  Salmo  ix.  73 

omMmm  curam  propni  op^ris  non  oraittat.  unde  si 

est  illi  rerum  suarum**  sollicitudo  non  in  totum 

disimulat*^  id  quod  operatus  est  alìorum  iniqui 

tate  uexari*^..  afifectionaliter  **  antem  non  localiter 

àeus  uéì  recedere"  ue\  accedere ^^  àicitur..  nam 

qui  ubiqtt?  per  nati/ram  est  omnihus  semper  pracsens.. 

Dispicis  in  c^ortunitatibus"  in  ìrihulatione.  id  est  patcris  nos 

tribulationib?/5  atteri  quarum  oportu 

nitas**  adiutoria^'  tua  potesi  apwi  nos  gratìae 

maioris  efficere*"  l|sequentia**  dictorum 

Dum  superbii  ìmptMS  incencZ/Ywr  pan^j^r  usqwe  heneàicitur..  con 

hunc  haòet  ordinem^^  àian  superbii  impius  incenditwr 

pauper  quoniam  laudatur  pecca^or  in  àesideriis  animae  susb 

Conpr(?bendunt«<r  in  consìlis  autem  quihus  cogitant  inter 

possitum  esi^^  prop^er  metri  necessitatem..  non  enim 

soluta  orafione^*  psalmi  conscripi?  %unì  sed 

mensuris  certis  et  nuraeris  ad  custo 

diam  er^o  disciplinse  (metri)  aliqwtd  frequenter 

inseritMr  ut  est  hoc  quod  possuimus  et  alia  simi 

lia  quae  sepe  inueniuntwr  hMtMsmodi..  uult  autem  hoc 

dìcere  qwo?tmm  elatio*  profani*  hominis  F.  28». 

aktque  prosperitas  et  hoc  quod  à  multis  prò  opum^  con 

gestione*  laudatur  a.tque  suscipitur^.  qwem 

nequitia  prò  morum  deformitate  fa 

cere  deberet  exosum^  ignem  in  osib«s' 

pauperis  offensionis  ac  meroris  accen 

dat..  qui  qwtdem  contristatur  premo  loco  de 

iniquitate  quam  sustenet..  crescit  autetn  ama 

ritudo  eius  quoniam  is  qui  iniquus  in  illum 


•ì-  agni  *'  -i-  ni  de  infamladarsom  -ì-  comleth  cendigail 

logrés  ìiibasamlidinsin        *^  ìmmcesaitar  ingimsin 

'*  inmfolngid         "  -i-  inminn         ""  -i-  ille         "  -i-  Jionaih 
'orirommaib         "  indfortrummae         '*  is  buidechu  leu  fortacht 
loib  isnaib  imnedaib  quam  isnaib  soinnecJiaib-         ^°  immefolnga 
•i-  intimmaircidetu  "  -i-  am  asinheir  si  issamlid  is  im- 

naìrcide  frisinceill  combad  he  fornaibriathraib-  ^*  etarrusui- 

Uge  -i-  is  ed  dudticcai  immedon        **  -i-  cenfornaidin  mefarde  són- 

F.  28a. 

indhuaU        ^  cuilich        ^  innanance        *  honchomtherchruc 
•i-  armunter  féid        *  miscsech        ''  -i-  isnaib  innih 


74  I.  Testo  e  chiose,  f.  28^  :  Salmo  ne. 

fuit  non  solum  nulli  uindictae  Bubia 

cet  Bed  eiiam  rebus  hene  sibi  cedentibMS  eleuatwr. 

atqwe  adulatorum  ^  laudib?/5  insolescit'.. 

ita  ergo  est  conexio  recta  uerborum  qnod  autetn  in 

terpossitam  est  id  est  conprehendentt<r  in  co?jsiliis 

qM»b//5  co^xtant  de  ipsis  diuitibMS  àicititi  quo  non  in  locwm 

sint  iniq!n'tatum  suarum  inpunitate*^ 

potit«ri**..  nam  àttm  mala  opera  pessimis  cò«siliis 

ordinant  et  id  qiwd  neqtiiter^^  faeton  sunt  delibera 

tione*^  commoniant^^  continuatione*^  pec 

catorum  usq?ye  ad  excipiendse  ultionis 

tempora  p«rducuntz/r  '  dnm  est  et  ulta  inpro 

EXacerbauit  dommum  peccator..  exacerbauit  *' 

bus**  et  iniquus  in  pauperem..  bine  iam 
quae  sint  diuitum  ad  peccand?<w  studia  ex 
pn'mitwr  et  quas  frequentent  delictor«m 
species  indicat»r  diim  dirìpiendi  ani 

^ecundtim  multitudinem  irse  sus3  non  qt^oerit.. 
dus  est  et  pauperi  qw^m  nudat*^  infen 
8us^  ad  dewm  oculos  non  retorquet  neque 
intellegit  quod  possint  conditori  suo  q^o^  fé 
cit  opera  displicaere  |  inq?«"t  cumulo  et  su 

Non  est  deus  in  conspectu  eius..  iniquitatum 
perbiae  tumore  lumen  in  eo  rationis 
extinguitj(r  nec  alìquando  mentis  eius  oculos 
reuerentia"  creatoris  ingreditur.. 
INqMmatae^*  simt  uiae  illius  in  omni  tempore, 
ideo  omni  tempore  sordidi  operis  equa 
j.  25*.  lore*  turpatj^r'..  quoniam  ab  ea^  qwae  purificare* 

Bolet  oculos  suos  dei  contemplatione 
detorsit..  necesse  est  enim  eum  qui  iudicem 


®    innanajìdaigihe  *    écmailtigidir  ^^   -i-   dorega  pia 

forni  hilloc  acloine  -ì-  doherthar  pian  forni  taranési  Aliter  is-  i 

longum  bis  ant  •[•  ni  ha  ciàn  mhete  ocadoinib  acJit  dub  thar  pia 

fon'H  taranesi-y         ^^  hondnephpiandatu         "  Jionacumachtaigfi 

'^  indandgid         **  -i-  hoimradud        ^^  -i-  forcanat 

'®  ìiongresgugud        '^  doracràid         ^'  amp[ro]in         ^'  durig 

*°  afrisnoirc        °*  indermitìu  fcid        "^  asruìenia 

F.  2Sb. 

'  hondoirmaigthetaid  '  dochraidigthir  '  -i-  hoimcaisiì 

dee        *  nglanas 


I.  Testo  e  chiose,  f.  28''  :  Salmo  ix.  75 

non  timet  delieta  et  cremina  sempcr  augere.. 
Auferentur  iuàicia  tua  a  facie  eius..  nuUum  in 

quìi  malorum  operum  formidat^  &ut 
futMrum  arbitratt/r  examen  et  ideo  hene 
possuit  a  facie  eius..  illi  Bcìlicet  futura  non 
uident«r  esse  iudicia  non  quia  non  sint.  futwra*.  ned 
quia  illi  [l.  ille]  hoc  in  animum  malao  persuasionis' 
induxit.  [tempus  nam  p7-o  dominatur  domi 

OMnium  inimicorMm  Buorum  dominahihir..  motauit 
nabitwr  ùixif.  ut  id  quod  ìniqwc  faciebat  estende 
ret  id  est  quoniam  nihi\  de  iudiciis  dei  cogitat  ideo 
dominationi  su»  subiecere  omnes 
nititi<r  et  inique  cunctos  oppr/mere  non  uè 
retnr..  manifestius  hoc  sim?nac//ws  possuit  omnes  inimicos 
suos  exsufflat*  id  est  aut  contumaciter  trac 
tat  aut  uiliter.  !'qw«t  cogitatione  persuassit 

Dixit  enitn  in  corde  suo  nsque  malo.,  hoc  sibi  in 
quoniam  5  prosperitate  praesenti  nulh's  aduersitatibws 
deducati^r  neque  commotationem  aliqMfl?n  ita 
susteuiat  ut  in  locum  felicitatis  eius  ad 
uersa  succedant..  dicendo  autem  a  generatione  in  gè 
nerationem  continuationem  ^  uoluit  tem 
poris  indicare*".,  quod  nero  possuit  àixit  enim  non  quia 
"in  talem  diues  uocem  erumpcrit  Bed  quia  ita 
agat.  atque  ita  pauperes  opprzmat.  ut  merito 
secum  ita  loqui  uideatwr  q?<asi  nihil  mali  sit  ip 
se  pasurus  atque  oblitus*^  natt^ralis  infir 
mitatis  nesciat  qt«"d  [sic]  sit  posi  omnia,  quae  fecerit  ma 
la  moritwrus  l^um  ìniquus  iniquitatibws  oc 

Cuius  maIadicf^^we  ós  plenum  usque  dolo.,  non  so 

cupatwr  sed  etiam  cuncta  lingse*^  uitia  fami 
Haritate**  facta  concelebrat^^.  ut  neque  male 
àicium  a  u^rbis  eius  aliqMfirncfo  neque  calliditas*^  et  circum 
uentio*"^  deesse  uideatwr..  per  haec  autem  omnia  tota  uìta  eius 
prauitas  arguitwr  j  dolorem  àicit  quae  malis  sta  F.  28*. 

Sub  Unga  eiua  labor  et  dolor.,  laborem  et 


*  naadhuadaiged        *  -i-  ninadtodoichfet        ''  inmiaslaig 
"  fristinfet'  -i-  frishruhdi  '  ingresgugud   -i-  liilardatu  inna 

aimsire  mlite  som  isindfognam        "  incoissised 
"  -i-  coneiwed  inninsciso        ^^  anas  ndermatach 

vibelrai        ^*  hontecnaiatu  formacMu        "  erdaircigidir 
^^  indf Olile        ^^  indtogais 


76  I.  Testo  e  chiose,  f.  28'  :  Salmo  ix. 

det  frequentar  incutire..  ad  facienda  inquii 

mala  promtus  ac  paratns  [non  unns  Èed  mul 

Sedet  in  insedis  [l.  insid.]^  cnm  òìxntilus  usqwe  innocentem.. 

ti.  taìis  studii.  in  j)opu\o  esse  signantwr.  q?«"  sibi  in 

oppresionem  pauperum  operas  multas*  et  ad 

iutoria  soleant  alterna^  praebere  non  intuii  quod* 

halet^  in  sé  notam^  iniquitatìs  puplicse  a 

perte  tenuiores'''  qnosqt^e  deripiunt  sed 

callide^  excogitant®  qj/ocZ*"  ad  nnditatem*'  eorww 

colore**  perueniant.  ut  id  qwod  faciunt  in 

iqwe  specie  honestatis  inuoluant..  insi 

dias  er^o  appellat  occulta  Consilia  qiiihns  dis 

ponunt,  ut  id  quod  agunt  rationis  non  ma 

litiae  esse  uideat?<r  quod  qniàetn  studium  est  fa 

miliare  eis  qui  patrimonia*'  sua  uo 

lunt  semp(?r  augeri.  j'anie"  oculos  eius  quem 

Oculi  eius  in  pau^^rem  respìciunt..  semper  inquit 

circumscribere*^  conat2<r  pauper  occur 

rit..  ostendit  per  hoc  quoniam  iugis  rapinan<m  me 

ditatio  in  eius  corde  uersetj^r.  [inquit  sed  in 

IXdicator  [sic]  in  abscondito  usqwe  sua.,  non  leui 

finito  cupiditatis  igne  succendit?<r.. 

IlXSidJatz/r  ut  ra'piat  paup^re?»  usq?(e  eum..  in  totum 

mentis  callida  uersatnr  ingenio  qualiter 

inlaqueari  *^  pauper  possit  et  dìsippi.. 

IN  laqueo  suo  hnmUiabit  eum..  laqueum  nocat 

fraudem  quae  est  ad  capiendwm  diuitis  arte  com 

possita.  Iquam  enumerauit  quihus  studila  ui 

IXclinauit  sé  et  cadet  nsque  pauperMW..  posfea 

ta  rapacium  diuitum  esset  intenta*",  quam  in 

sé  noxio  opere  manciparent**,  seueri 

tatem  nltionis  adinngit.  quae  omnia  «sluti*'  ues 


F.  2Se. 

*  -i-  inerelcaib  '  innaìeri  Hi  ^  ailidi  -i-  ecJitranna  donaih 
hochtaib        *  -i-  olsodin         *  -i-  intaircliéUad  liifollus 

'  incairi        '  innammindechu  ®  is  tri  inileda  7  hrelc  da- 

gniat-  ^  acid  ducrecliat  ^°  ol  "  diindiriug  '"  -i-  dath 
fìrinne  doilwclmr  farais  7  gau  7  fomraiili  fusuidiu  calléic 

'^  -i-  anatJiardanu  ^^  -i-  indithcm  durés  7  imradiid  fria- 

tJiogais        "  dimgaitlia        ^®  ingoistìgtlier        ^''  hainfeiii 

"  -i-  sedi  is  nondoirtais  7  arafoimtis  infiu  són 

"  -i-  indfìthis  lete  mpeccad  isliite  in  pian  innadiglae 


I.  Testo  e  chiose,  £.28":  Salmo  ix.  77 

tigio  male  facta***  consec[uifuT..  cum  ìnquit  sé  ere 

diderint  oppresisse  paup^res  tiene  eos  ru 

ina  exitiaUs**  inuoluet  et  tunc  lapsus  uitae 

censura*  uindice*  sustinebunt  [in  hoc  lo  f.  28*. 

DiXit  enim  in  corde  suo  usq?/(?  in  finem..  enim 

co  non  est  c^nuenienter  possitum  quia  non  causa  ^  id 

aliqua  postulami  eiìam  locis  inprop7*te  * 

co;àunctiones  possitas  inuenimus..  Hoc  ergo 

ueì\it  dicere^  quoniam  dies  cojnputauerit^  sibi  iam 

sé  pauperem  subiecisse  tunc  in  eum  ultio 

iusta  coMSurgih.  ita  enhn  sibi  persuasserat 

Sitque  ita  omnia,  in  afflictionem  pauperum 

Etne  timore  faciebat  qz^asi  de?^s  curam  rerum 

talium  non  haberet  rxec^  aliq?a'd  horum  in 

memoriam  su»  cognitionis  {ué\  cogitat.)  admiteret 

non  quo  alia  [l.  tal.]  diuites'  cum  opp?-?merent  paupcr 

es  sint  locuti  sed  quia  ita  illos  sentire  fac 

^torum  suorum  ipsa  opera  testarenttw,. 

EXsurge  domme  deus  meus  usque  tua.,  né  haec  inqMtt 

apwf?  diuitem  opinio  conualescat^  quod  inpuni 

ta  sint  mala  quae  fecerit  et  securitatis  per 

suasione  in  pauperem  afflictione  sit 

grauior  accingere  '■'^  in  ultionem  et  uin 

dica  in  illos  qui  in/quitatem  sme  timore  com 

mittunt**..  cum  enim  ultus  fueris  ipsa**  animad 

uersio  quam  excoeperit*^  cupiditas  té  esse  altis 

simum**  co??iprobabit.  j  personam  diuitis  talia 

Ne  obliuiscaris  paujjer?«n  in  finem..  quoniam  superius 

loqwentis  induxerat.  àixit  enim  in  corde  suo  ob 

liuitus  [sic]  est  deus  bene  hfc  [ait]  né  obliuiscaris  pauperum 

tuorum  in  finem  id  est  persuasionem  hanc 


so 


migìiethi        **  lastae 

F.  26d. 

*  onmcs        *  dìglaid        '  -i'  ni  rabae  accuis  aramheih  st  and 

*  innepMiìiiis  ^  adruirim  -i-  Un  maire  vmaazsire  roìnhói 
>ibocìit  hifoummamugiid  do  ®  ishes  do  som  't-  hiiiih  cen  cJtom- 
ccomla  "  iura  quae  praediximus  dorigensat  inf sommai  frisila' 
■ochtu          ^  -i-  cenid  ep'taissom  hohriathraib  dagnitis  liognimaih 

arnasoìiartnaigedar        "  imtlùmchéllsu        *'  -i-  doroghat 
indhuunmenman  hisin  -i-  indigail  hisin-         ^'  arroet 
huaislimem 


78  I.  Testo  e  cliiose,  f.  29'  :  Salmo  ix. 

eoram  qaa  credunt  tuas  memorise 
pauperes  excidisse  falsam  esse  contànce 
et  opere  estende.,  quoniam  curse  Ubi  sint  hi 
qui  péT  tenuitatem'^  suam  exponuntwr  in 
iuriae..  et  quoniam  talis  diuitum  cogitatio 
non  solum  de  errore  sed  etiam  de  profanitate 
nascatwr  inerito  quae  in  uindictam  pauper 
um  àetim  ualeat  commouere  addidit 
hoc  pfr  interrogationis  speciem.  [Hxit  enim  ì 

ProPter  quod  irritauit  impms  àeum  et  -post  haec  sequituT. 
F.  20'.  corde  suo  non  requirit..  in  hoc  er^o  maxime 

impius  d«Mm  ad  iracondiam  prouocauit  quia 
ausus  est  talem  cogitationem  mente  con 
cipero,  nulla  deum  ea  quae  inique  fiunt  iudicii 
seueritate  comprimere  uocem  secundiim  cowsequenti 
am  ex  operum  qualitate  fonaauit  ut  di 
ceret  hoc  est  quod  maxime  dcum  insta  indignati 
one*  commouit*.  quoniam  sine  ullo  diuini  timo 
re  iudicii  paupcres  opprtmebant  quia  ita  di 
ribiebant  ac  si  nulla  a.pud  àeum  esset  cura 
iustitias..  hoc  enim  quod  ait  Aixit  enim.  per  omnia  susceptum 
semel  '  scema  seruauit.  ut  qualia  agebant 
*taHa  loqw»  uiderentwr  quo^  maior  per  profa 
nam  sententia»»  uìtae  eorwn  prauitas 
apparerei  |  ras  usqi/e  tuas..  dictoru 

tJides  quoniam  tu  laborem  et  furor em  co wsi de 

est  ordo  conuersus.  nam  haec  est  consequentia^ 
quoniam  uides  tu  laborem  quod  proeposterans ''^"^  possuit 
uides  qMoniffm..  qwae  quiàem  uerborwm  co/mersio  per  interpi 
tationis  quae  de  ebreo  in  graecum  facta  est  ne 
cessitatem  sepe  cowtinguit..  quoniam  ergo  de  male 
potentibwa^  querela  proecesserat  uidili 


*^  iriamniincecht 

F.  29a. 

*  hondlondas  *  rólondaigestar  '  -i-  insciàm  arafoimso 
7  dungni  indóindid  foHacomaisom  dà  iaru  7  dusngni  dogr 
isnaib  sàlmaih  *  sechnisncerhatar  im  acJit  isarlndi  ronda geù 
set  hognimaih-  '  -i-  co  '^  ì-  indimmaircidctu  -ì-  ishce  inio 
co»>".  quoniam  uides  mani  dente  prò  necessitate  metri  uides  qu 
Biam  ^  -i-  indiarmindidenach         *  -i-  ani  ha  huthi  arthuì 

dotJiocJiur  fodind        '  denaib  mkhumaclitgih 


I.  Testo  e  chiose,  f.  29''  :  Salmo  ix.  79 

cet  quod  apui  semet  ipsos  ita  loquerentMr  dixii 

enim  in  corde  suo  non  reqwmt  intulit  uides 

qiioniam  tu  laborem  et  furorem  co«sideraa 

q^asi  ad  àeum  profetaa  sermo  deregatj^r.  qw/a  in 

(\ini  in  ianiuxD.  proficit*"  iniqja'tas  ut  tali  in  dica*' 

fiet  genere  cogitationis  audentior*^  di 

cendo  (\uoniam  no?i  sit  Uhi  curae  oculos  ad 

ope?'a  humana  cozuertere  neq»e  inter  oppr» 

mentes^^  et  oppr^sos  aliqwod  examen  adhi 

bere  SiUt  procesùs*^  malitiae  ultione 

coj»prtmere..  tu  aidetn  haec  uidens  desimulas  et 

expectas  ut  manibMS  tuis  ad  excipi 

enda;»*^  poenam  peccatorww  suor7<;n  cumulis 

ingerant?/r  et  ultricem*^  in  se  ira7n  iniq?a' 

tatis  congestione  succendant 

hoc  aiifem  iicit  de  Lis  qui  peccatìs  non  sunt  paucis  exi  j-.  ^^j. 

guisqwe  c07ztenti  sed  ad  multa  scelera  usu^ 
inuitante  procurrunt  et  fit  eis  congestio  ere 
minuw  et  numerus  lesoreon^  qwaerentiu?n^  ac  de 
p]orantiu?n*  calamitates  suas  maior 
causa  poenar?/?Ji  per  haec  tawen  omnia  dei  patientiam 
uoluit  indicare..  ]  inqwit  et  illi  in  no 

Tibi  derilictus  est  pauper  usqiie  adiutor..  quoniam 
cendi  studio  perseuerant  et  pauperes  a^qwe  or 
fani^  swn^  humano  praesidio  destituti  tua  ta«/Mm 
Buperes^  utriusqwe  defensio  [uocat  ut  non  ten 

Conterei  brachium  usqwe  maligni,,  brachium 
ue'^  [indicet]  sed  grande  opus  iniquitatis  id  quod'^  fit  ab  ea 

[peruw 
quae  facit  parte  (brachio)  signàuit^  id^^  inqwit  qttod  in  pau- 
moliuntwr  attrita  cessare  fàc^  operis  ministeria 


"  forasa 

''  -i-  esamnu  arcecJilau  duécnduch  d(é- 

''  esamnu 

''  fordengat        '*  inna  ioracht  són 

'*  ledenti 

'°  diglaid 

F.  29b. 

Jionderheirt  hiuth  doclioirethar         *  innafritUortae 
aracègtt        *  innani  chointe        *  indUeclitai        '  comtuairc 
tanee  ''^  ani  ®  -i-  tororansom  trisindoit  ingnim  gnls 

dot  qnoniam  dixit  contere  brachium        ^^  anisin 
•i-  tuaircnae  nani... 


80  I.  Testo  e  chiose,  f.  23*  :  Salmo  ix. 

ipsa  soluendo^"  {jeuni*^  tanta  est  alt  quom] 

Quoniam  quaeretwr  peccata»»  illius  et  inuenietwr..  propt 
panperes  exercet  iniquitas  ut  si  peccati  sui 
ab  eo  ratio  postuletwr  nullam  inuenire  possit 
jiec  ualeat  ueì  paulnlum^*  in  sui  adsertionem*^ 
defensionemqwe  consistere  aut  aliquo  peccatorum 
suor?^OT  multitadinem  colore  ^^  uelare 
Dominvs  regnauit  in  aet^rnum  nsqtte  sseculi..  qui  est 
iniqwitatis  ultor^^  et  iniuriae  consulator..  hene 
regni  dei  aeternitas  indicatwr  ad  utriusqwe 
partis  id  est  tam  patientis  quam  facientis  iniq?«' 
tatem  ueì  solacium  ueì  timorem  |  fìlios  israhéU. 

Pi?ribitis  gentes  de  terra  illius..  gentes  hfc  uocat 
prò  conuersionis  suae  malo  non  alio  quam  alieni 
genas"  dignos  titulo  nuncuparL.  peribitis  ergo 
de  terra  eius  id  est  haec  dei  in  nos  ultio  proferetur 
ut  de  terrae  suae  uos  habitatione  pertwrbet.. 
frequentar  terra  àicituT  dei  terra  repromisionis 
ideo  quod  eam  t/elut  praestantiorem  elegerit 
a.ique  ipse  filiis  israhel  in  hereditatem  possesio 
nemqwe  diniserìtc  qMon?am  er^o  electione  sui 
welut  melior  indicata  est  et  ab  hoc  poj?Mlo 
F.  S9*.  sortita,*  id  est  dioisa  ut  seperatus*  a  gentibws  caB 

teris  in  adsernationé  ^  iustitiae  et  pietà 
tis  studio  nersaret«r  hene  illis  comminatur 
expulsionem..  q?*onmm  nihiì  dignuw  ea  habita 
tione  facerent  q«ae  a  deo  non  solum  in  reqta'em 
eorwm  sed  etiam  propfer  bonum  fuerat  conuersatio 
nis  electa..  peribitis*  ergo  ait  gentes  de  terra 
eius  ne  eam  seelerum  uestrorum  opere  pulluatis 


^^  -i-  lase  dufiiasailce  ^V  -i-  arin  nignls  inpeccad   7   ini- 

dà  inchlóine  uel  propter  eam-  -i-  peccatum  -i- 

^^  cidanibec        '^  isin: 

aisndis  **  -i-  comheih  cid  dalli  deitJib  .     .     .    aicsin  les 

in  peccadsin  secìit  im  ni     ..... 

.     innaicsin  Msin-  Aliter 


"  diglaid         ^'^  echtargeindm 

F.  29c. 

'  -i-  accruinie  -ì-  róUaad  crannchur  foir        '  -i-  inpopuì 
'  •!•  indforcometai        *  athdaidsi 


I.  Testo  €  chiose,  f.  29^:  Salmo  x.  81 

Deslderiam  pauperum  exaudiait  àominuB..  desideri 

um  Me  prò  oratione  posuit.  quoniam  ea  quae  desi 

deramMS  adsidaa  oratione  deposcimttó..  id  autem 

pauperum  desiderìuw  q«o  cupiunt  ab  opprcsione 

sua  iniqua  diixitum  onera  summoueri 

Procparationem  cordis  usque  auris  tua. 

qwonwm  guperìus  daxerat  desidertwm  pauperum  exaudi 

uit  domt'nMS  ut  ostenderet  non  iniusta^  pauperum 

uota  deo  esse  suscepta  addidit  prseparatio 

nem  cordis  eorMm  audiuit  auris  tua.,  proba 

bìlem  et  recta??»  petìtìonem  praeparationem 

cordis  appellai*.,  aequissime  enim  eupie 

bant  in  eos  qui  se  oppreserant  uindicari"^  et 

quo  amplius  hoc  ostenderet  intulit  iudì 

care  pupilJo  et  humt7£..  patefecìt  quia  [sic]  in  deside 

riis  pauperum  et  pupilli*  uigor  aeterni  ia 

dicis  apparerei  Hconsequentia®  operis 

Ut  no»  adponat  usque  terraun.,  dixit  quod  erat 

ìnlatwra*"..  sine  dubio*'  qtiia  sub  animaduersio 

ne**  positi  sapere"  de  se  magna  non  possinL. 

cxpliciY  psalmKS  -uiiii-  incipit  -x-  psalmMs — 

Cum  beatum  àauià  persecutìo  saulis 
urgeret  hi  quos  fugae'^  eius  a.ut  cala 
mitas*^  6.ut  necessitudo  *"  cojìiunxerat  sua 
debant  quae  nei  timor  uéì  periculum  sugge 
rebat.  ut  de  hoc  monte  ad  aliujn  transe 
un  do*'  Bique  ab  ilio  rorsus  ad  alium  mig 
rande  periculum  cojnprehensionis  *'  et  mortis 
effugeret..  iunc  ìgitur  hunc  psalmum  cicinit.^ 

TT"]^  dommo  cowfido  qwomodo  dìcitis  animo*  usq«e  ar  f.  29<t. 

X_LN    cum..  qua  re*  inqwit  suadetis  debere  me 
effugientem*.  montes  uìce  passeris  com 
motare^.  quia  peecatores  ìd  est  saul  ad  capi 


'  *i-  achf  it  firìana  *  dogair  *  defesfais  *  hidUeclitai 
'  iìioimmaircideiu  '*  oldunaircihed  *^  -i-  duaircihed  dm 
"  fundigail  '^  citanibetis  ^*  dundairngàbail 

"  -i-  ànimhai  forìongais  am  dd        "  -i-  dcaratrad  -i-  nechbcd 
hare  do        ^'  lase        "  inna  ergahale 

F.  29d. 

•i-  arse         '  -i-  notes  ìwimmeningaib         '  -i-  sechis  cotam- 
wscaigse  isnaih  sìébib   i-  ìiosUib  dosìeih 

Asc,  Il  Cod.  irl   d.  Ambr.,  I. 


82  I.  Testo  e  chiose,  f.  30'  :  Salmo  x. 

enivm  me*  inteniue  est.  Bed  ego  in  àomiao  con^ào..  et  al 
hoc  declinandas^  eivs  insidias  cnm  magna  co 
ra  soHicitor'..  peccatores  nero  uocat  saulem 
et  eos  qfMÌ  cum  eo  erant.  ex  op^re^  eis  nomen  ìmpon 
€D8  ideo  quod  Bine  causa  odientes  àanià  eins  perse 
catione  peccarent..  hoc  ergo  est  (\itod  ait  transmigra 
in  montem  sicwf  paser  qnoniava  ecce  peccatores  intende 
mnt  arcnm  a  corniti?»?;»  dcMid  àicitivr  ut  loca  fu 
giens'  diuersa  commotet  |  persona  ipsius  daw/d, 

ParaaerwTrt  sagitas  B«as  nsque  corde.,  senno  ex 
de  saulis  opere  et  de  conatibws  conquirentis*'*  induci 
tur  ita  inqu/t  paratus  es^'*  nos  inter^cere  (\na%\  teneb 
bris  densitate  **'^'  sui  cuncta  inuoluentibz^s  teste?u 
operis  now  sit  habiturus..  in  obscuro  aiitem  ài%it  quod  est 
in  groeco  ctc&touevt]  /"-TivrJ**  id  est  cum  noctis  teneb 
ras  facit  etiam  lanae  absentia^^  densiores..  me 
ne  enim  lanam  greci  uocant  nnde  etiam  menes  qìtod  est 
menses  rectissime  nwMCupauenmt..  men  nomqMe  prò 
prie  apwrf  eos  certus  dierum  numerus  àicitnx  ac  fi 
nitins  ut  puta  qui  przma  die  crescentis  lu 
nse  usqwj  ad  ultimum  dificientis  implet«<r.  pos< 
qwem  iterum  ipsius  lunse  incipiunt  incre 
menta  reparari  q?«  numerus  est  semper  ai 
qualis  neqj/e  augmenta  aliqua  respiciens 
lìeque  ulla  sensiens  detrimenta.  no»»  lunse  cur 
BUS  sub  uno  semper  eodemqne  dieruw  numero 
terminantt^r  qwae  qiiiiem  ut  pos^  impletionem  sui  uacu 
atur.  ita  iterum  uacuata  co7wplet?<r  \inde  siue  xxx 
lunse  dies  qtndaw  uè]  in/eresse  siue  medium  diem  id  est 
ni-  horas  diei  subducant.  hi  qui  ibi  ujdentwr 
diligentius  supputare  ut  sint  xxuiiii.  et 
medium  diei  Bectmdum  unam  tamen  summam  circulus 
lunaris  implerett^r  nam  hi  qui  uulgo  ùiciiniur  menses 
I.  30".  per  quos  anni  orbis  i<elut  in  -xii-  par 

tes  caedit«r  nomen  hoc  non  proprie  reciperwnt  ncque 


*  dumgahailse  *  -i-  atoraisin  india  -i-  huare  nadfìl  naneri 

nail  indamerhainn  °  Ì7i7ia  intled  betis  dflliihi  -i-  betis  inigab- 
iJiib  •[•  indisaul  '  -i-  nomdeithidnigthersa  -i-  huaibsiólsem  frich 
muìitair        *  -i-  indingraimmae  dorigensat        ®  annutcscd 

"   arégi  ''  iserlam  ''""  Jniandluthi     -i-  fochosmailius 

dorelle        ^*  -i-  nc2ìhcscidc   i-  fortdàde        '^  cìd  intécndarcus 


L  Testo  e  eliiose,  £.  30'  :  Salmo  x.  83 

enim  ideo  menses  uocantMr  quod  eoTum  epatia 

astroram  certfs  cursibws  includantwr  nam 

non  [?]  exaeqnantM?'  ojnnes  dierMm  numero 

Tsam  aliis  mensibus  posf  xxx  dies  unus  addi 

tur  alii  nero  duo  n.e[?]  ad  xxx  perueniat  sub 

ànenntur  et  hoc  non  semper  nam  -post  anno  •iiii- 

unum  recipit  ut  uno  tantum  a  xxx  minu 

atwr  unde  eum  sìt  illie  diuersus  numerus 

inproprte  menses  uocantur  lunae  autem  sub 

hisdem  semper  spatiis  erescentis  ac 

senescentis  marito  h@c  coMuenifc  enius 

uocabuli  ignorantes  uim  atque  ratio 

cBm  statutuw  dierwm  numerwm  mensem  uo 

carimi  quem  cursus  propHe  eflBeit  lunae  impleto 

àierum  orbe  ad  inìtia  reuersus  nam  sicut 

annum  itinera  solis  explìcant  certo 

temporis  fine  in  orbitas  suas  re 

currentia  quihus  uelut  a  ianuis  ueris  egre 

sus  decursis  spatiis  ut  annum  ìmple 

at  aduersis  [I.  -us?]  iterwm  initia  reuòcatMr  ita 

«t  luna  per  tramites  suos  ascendens 

discendensqwe  implet  menstruum  tempt/s 

unde  et  proprie  mensis  uocat«r  praefinitus  dien.'w 

numerus  ab  ea  quae  hoc  efficit  mene  id  est 

luna.,  quod  ergo  ait  in  obscuro  id  est  in  scoto 

mene^  ita  possuìt  ac  si  diceret  in  te 

nebraru7n  et  caliginìs  densitate..  ita 

nos  alienos*  a  culpa  interfìcere  ni 

tuntMr  q«asi  noctem^  patientt/r''  inlunew^.. 

^tiae  nullius^  ad  uidendwm  quod  faciunt  oculos 

testes'  admitat..  frequentar  nero  ìnueni 

untMr  in  psalmis  ita  quaeàam  {nomina)  posìta  ut 

eis*  no»  addatwr  particula*  qMCsi  quam  re 


F.  80a. 

^  isindnepascaidiu  *  -i-  cinidfil  cJiairi  limi  '  -i-  am 

nadnairigther  7  nadfintar  andugnither  Jdsuidi  sic  ha  imfortgidiu 
1  ha  hitemul  dugnith  said  conamuntair  inUeda  7  erélca  fridd' 

*  -i-  sechis  am  nongnetis  ón  gnim  innaithclii  dorcJii 

*  -i-  nepJiccscaidi-  ^  iieich  '  foirdidi  ®  -i-  donaib 
anmanaìb  adiactaib-'*-  '  -i-  ainim  trén  san  •[•  nitaharr  am 
trén  friu  -ì-  foragah  duaid  innaanman  adieda  cen  tahairt  anmoji 


84  L  Testo  e  chiose,  f.  30"'  :  Salmo  x.  jj 

poscit*"  causae  consoquentìs.  ut  possit 
facilius  id  qiiod^^  àicitur  relucere..  sicM^  et  in  hoc 
F.  oOK  loco  oportoit  dici  ut  sagitent^  in 

obscuro"  (coMsìlio)  rectos  corde.,  rectos  miteni  corde 

appellat  quantum  ad  praescntem  ^  causajn  pe;-ti 

net  qui^  non  sint  sibi  culpae  ullius  co»scii.. 

p^r  qwom*  digne  odia  saulis  incurrerint 

neque  aliq«id  iniqMitatis  admiserint  ut  perse 

cutionem  ìUam  uideantt/r  merito  sustine 

re..  qMosi  peccatores  prò  rerum  uocat  merito  il 

los  qui  iungebantwr  sauli  ita  et  rectos 

ad  causam  respiciens  eos  qui  recti  erant  ap 

pellare  non  dubitat  "mquit  ac  decreta 

Quoniam  quae  tu  perficisti  distrnxerwMt..  statata 

tua^  inrita  moliuntt^r^  efficere.  nam  conantwr  oc 

cidere  quem  hi  in  regem  infusione'^  signasti  '_,* 

Justus  autem  quia  fecit..  scema  interroga-xitìs  et  neìui  quae   ' 

rentìs*  inducit«r..  quia  ad  haec  inqiiit  iustus  faciet  id  est 

ego^..  iustum  sé  appellat  respiciens  ad  cau 

sam  in  qua  est  alienns  a  culpa  sione"  ras 

Dommws  in  tempio  sanerò  eius..  subiecitwr*"  cum  multa  osten 

ponsio..  domimcs  inquit  eius  in  tempio  sanerò  ac  si  di 
ceret  adiutor  c/ws  e5i5  dommt^s..  freq?/<?nt^r  enim  prò  indicio  adiu 
torii  solum  dommi  nornen  inseritz^r..  uult  aittem  indicare  ^• 
quod  eo  qui  in  tempio  habitet  defensiore  [sic]  utat«r  et  uin 


tren  friii-  fubitli  istrimetur  roccia  Intsailm-  ^^  -ì-  datlduchetJiar 
intiniliucht  cenidlcci  imnetur  tabairt  indanmae  triuin  frisanainm 
nadiacM  ^^  -ì-  anainm  nadìacht-  ^'  i-  trlthahairt  indanmce 
triuiti  fris 

F.  SOb. 

coduhidctis  *  -i-  dnaidhdcfar  atafiriensom  7  :::::::n  dirgi 
i:ockridiu  alle-iheri&sa-inhgraissi  ataroigrainn  savi  intan  asmh^ 
rectos  corde  -i-  nifìl  cir.t:::  doib  frisaul  ^  it  hee  insi7i  aia  rechti 
corde  *  -i-  ma  mcbeih  ^  du  insudigikisiu  ®  ducrecJiai 
^  -i-  hiiesie  -i-  inongraitJi  7  flaiihemn:::::iae'  ®  condaìg 
^  -i-  cid  dugénsa  osme  "  -i-  Jmduuic  animchomarc  -ì-  iustus 
autem  quid  fecit  fo:::ccomla  dà  ia7-um  frecrae  comadas  ndusiddiu 
'ì-  dominus  in  tempio  rei.  "   -i-   cosinfaidose  U  -i-   rondgah 

coimdiu  comaciis  ìes  diafortacJd        "  in  fé 


I.  Testo  e  cliiose,  f.  30'  :  Salmo  x.  85 

dice''.,  in  quo"  spe  possita  securus  cantra  omnium  con 

sistere  possit  insidias  l|ca  dei  possita  ncm  tem 

Templum  àicit  aufem  tabernaculum  in  quo  erat  ar 

plum  nonàurn^'^  fuerat  exstructum..  et  quoniam  taber 

nacul?/m  templum  uocatum  sit  manifesto  re 

gum'^  testimonio  perducitwr..  et  dormiebat  inqm't 

Samuel  in  tempio  dei  in  quo  erat  dei  arca,  eum  tem 

pli  sedificatio  id  temporis^'  jìon  coepisset  [itens 

Do»j?'nws  in  caelo  sedis  eius..  ìterum  hiic  uéìni  magna  **  promi 

ait*^  àominus  eius..  cuius  babitatio  est  ac  sedis  in  caelo 

sub  ipsius  agit  (sé)*""^^  patrocinio**  ac  tutione"  secu 

rum  {ué[  -s)..  sestimatio^^  namque  ac  dignitas  dommi  adtollit 

animos*^.  nec  patititr  lacere  ^^  famulor^m..  ita  enim  ait 

dommws"  in  cselo  sedis  *^  eius.  ac  si  diceret  potens  est  et 

uinci*  nescius*..  cuius  iste  securus  est  BÌcut  etiam  no  f.  30<:, 

bis  moris^  est  dicere,  iste  illius  est.  iste  ad  ìUum 

pertinet*  id  est  domini  est  potentis  et  magni.,  ita 

er^o  praesenti  (psalmo)  iustus  inqm't  haftet  dommMm.  cuius  tes 

tati/r  sedis  in  cselo  possita  dignitatem  cum 

Bit  ìgitur  illi  lalis  defensor  qui^pe  ut  proprius  pò 

sesor  ac  dommws  confidens  in  illum  insidias  ad 

uersarii  non  uereretwr..  et  ne  sestimes  qMOwiom  hic  domj'nws 

in  C£elo  possitus  ab  bis  qui  in  t^rra  sunt  ìpsa 

sit  regionum  diuersitate  sepossitus^  iwtulit 

Oculi  eius  in  orbem  terree  aspiciunt  xx&que  homi 


"  -i-  ondigìaid  ^*  ì-  isindisin  -i-  isinditid  **  catecht 
"  'ì-  atà  hi  lébraib  rig  anisin  "  -i-  MtTidU  -i-  isindaimsirsin 
"  -i-  asoiradsóm  asnaib  fochaidib  son  *'  ised  inso  dlomas 
*°  gnithisium  fadesin  ^^  uel  agit  -i-  deus  7  is  securum  bis 
and  aiìi  sodin  "  fundfortackt  "  funinuiUigud  ^*  inmes 
"  -i-  innani  ogae  ^®  -i-  cenafortaclit  hodia  intan  mbite 
"  -i-  ata  incoinidiu        "  -i-  aia  asuide  indisin  innim 

F.  80c 

'  -i-  dóiiìier  '  -i-  isainib  ^  -i-  is  Ices  Unni  ep't  iniicha- 
ras  necli  7  fortét  focertar  side  iarum  Jiiselbad  indfirsin  foridtet 
ani  asmb-^ar  isceìe  dee  infer  hisin        *  isdir  -i-  is  detJiiden  dò 

'  -i-  airis  etarscartJìè  -i-  ama  tomn:::i7iar  necli  bed  nàarscartlie 
inti  dia  liuaid  triabuith  ::::di  innim  7  Jidsi  i:::::  talam  is  airi 
tuie  som  oculi  eius  reL 


86  I.  Testo  e  chiose,  f.  30^  :  Salmo  x. 

num..  in  calo  inquit  est  secl  ocuh's  eius  subìacet  qm'c 

quia  extrennis  terree  finis  includiti,  quod  autem  ài%.it 

palpebra  eius-  mf^rrogant  fìlios  hominum 

id  est  ita  solHcita  examinatione'  omnium  fae 

ta  diìudicat*  ut  cognìtione  eius  nihiì  possit^ 

elabi**.,  ex  more  nostro,  qiioniam  et  nos  palpebrasi'  iuten 

dimus  ci/m  aliq«/d  uolumus  diligent^r  iwspicere 

Dominus  interrogai  iustnm  et  impium..  nuUus 

inqwjt  ab  etits  iudicio  subtrabetur  sed  tam  ins 

tus  quam  peocator  meritorum  suorum  frac 

tiis  ipso  discemente  percipìet  'miserat  (prae-) 

Qui  autem  dilegit  iniqu/tatem  usque  suam..  quoniam  prò 

sub  tM^^rrogatione  id  est  examine  dei  ta»? 
insti  probanda  esse  merita  quam  profani'*  consequen 
ter  intulit  quoniam  qui  dilegit  ìaìquitatem  odit  ani»iam  suam 
nam  cuni  singulorum  opera  appendat'^  libra '^ 
iustitisB  proprfi  sme  dubio  fructus  pra^misa*^  se 
mina  consequentt/r..  odit  er^o  animam  suam  quia  illawi 
iniqm's  actibws  mergit  ad  poenam  |  uaria 

'^Pluit  super  pecca/ores  laqueos  usqwe  procellarum. 
perditionis  genera  àxcuntux  a  deo  peccatori 
hus  inf erenda  [rata  diuersitas  erit  in 

^'Pars  calicis  eorum.  poenarum  enume 
q«tt  pars  calicis  ut  totus  (calix)  profecto  ac  pie 
nns  intelligatur  contenere  grauiora..  calicis 
eorum  ac  si  diceret  hoc  potabunt**.  hoc  eorum 
1.30^.  austibu^^  ingeretur  [talia  [sustinebunt  qwonwm  iustus 

Q«o«/cm  iustus  dowm?<s  et  ìnstitias  nsqne  eius..  haec  iwqui  et 
domi'nMS..  iustitiae  autem  reposcit  officium  sequi  me 
rita.  et  reddere*  quod  debetwr  singulis  non  mo 


"  duetarrat  '  hónmes  '  -i-  midithir  ®  -i-  nidigenamnr 
nacJingnim  forssaitmestar  som  ^"  diifiiisledar  ''  iìznamaU- 
gea        "  inchulich        "  -i-  doìin  -i-  asriri         ^*  iniomus 

"  remfoiti  "  hriathar  dee  inso-  '"'  airmidetu  7  Un  inna 
7  Icme  inna  pian  is  ed  dogairsom  lioanmrim  chaUicJi  -i-  doin- 
nasatar  innapiana  Jiilani  innacorpu  7  innananmana  feib  dun- 
dalla  indib        '*'  deugaigfit  -i-  ibait  son 

F.  SOd. 

^  donaiUodalil     ■   ^  -i-  am  mhias  agnini  càich  7  a  airMiud  ' 


I.  Testo  e  chiose,  f.  30*^  :  Salmo  xi.  87 

tare^~.  Eipli«<  psalmws   x-  incipit  aa..  pietà 

Deplorata  in  hoc  psalmo  a,tque  conquireiur^  quod  re 
simplicitate  certatim  molti  sé  ad 
studia  fallandi  BÌmulandiqtte'  contullerint 
et  quod  amicitiarnm'  fidem*  &tqu€  puritatem  do 
li  admixtione  corrumperint..  generali 
auiem  sermone  in  commone  ^  consulit*"  ut  hi  qui  sé 
tali  nitae  generi  dederant  uel  emendentMr"  die 
tis  eius^*  uel  certe  caueantur^^  [sic]  Iplicae  la 

0(   A  lanm  me  fac  deus  quo7iiam  deficit  sanctus.,  pa 
ÌOJ-JL  bis**  periculuiM  in  morum  corruptione" 

uersatur.  nom  cum  relieta  fide  ab  omnibus 

in  cola"  simulationis ^'  studiumqwe 
cowcurritur  nusquam  integra  amieitiae**  iura 
seruantt^r^  ut^^  autem  magnum  et  singulare 
bonum  amicus  uerus  cuius*"  societas 
queetis  qu^d^m  rebus*'  iacunditatem  aduersis  nero 
exhibet  consulationem.  ita  grane  et  intolle 
rabile  malnm  est  cum  sub  amicitiarum 
specie  dolus  tegitur  et  uirns  fraudis  ab 
sconditur..  nam  si  desit  (is)  in  cnius"  qutspiam  ronfidat 
affectu  et  qnem  securus*'"**  ue\  consilii  uel  negotii 
sui  faciat  esse  participem  et  cum  quo  ita 
ac  secum  loquatur  grauis  illi  uita  tristisqu^ 
ducetur^^..  timet  enim  omnia,  et  quasi  infida  circumspicit 
cum  non  sìt  qui  commonicatione  sui  dum  pa[r] 


*  naàndUga        *  -i-  coinid        '  -i-  arégi        ®  intseeJUaigthi» 
'  nacarat        ®  aflr  1«  intarasin        *  -i-  dochàch 
^^  adgladathar        ^^  -ì- rohuchoadersetar        ^^  -ì- indforciUada 
''ordacain  "   -i-   arandentar  anindarhae  mani  eroimet   afor- 

"Mal  7  arnarogabthar  midesmrecht  dih  "  innasaile  foilse  'ì- 
pedha  trisamU  apaltu  ^  '^  inna  léso  sainenUcB  ^"  isnafrecru 
zeiH  "  infsechtaigtha  "  incaratrid  -ì-  odiuti  cen  fomraid 
7  togais        ^'  lechosmailius  lesom  inso  trischotarsnae 

"  indisin  '^^  donaib  gnimaih  comautib  ^'  -i-  imfolang 
?-chomairìé  son  '     "  ishé  secunis-  deid-  marisar  infer  Msin 

**  -i-  issamlid  is  deid  som  maari  infer  so-  mani  nairi  im  nideid 
7  i^Mrxmach  ahethu  ani  sodin-  "  -i-  dudichestar  -i-  miastair  -i- 
hìmdfesin  -i-  ishe  mes  donibera  fair  fesin 


8$  I.  Testo  e  ^ose,  f.  31*:  Salmo  si. 

titttr"  aduersa  onera  meroris  inminuat  atqtie 
ideo  beatuB  àcniià  talis  iiitse  quae  sit  piena  in 
sidiis  cupiens  miserias  esplicare  rogat 
ueìut  in  medio  discriminum  C(wstitas  [sic]  ut 
ei  salus  a  deo  specialiter  conferatwr  qwcsi  *'  in  de 
fectu  profecto  amicorum  et  abundantia  per 
fidorum**..  hoc  enim  eiiis  nerba  indicant  cum  àicit 
F.  SI".  salum  me  domine  v&que  sancfws..  quoniava.  inq^/t  tales 

amicitiee*  &unt  periculis  plenae  dei  adiutorium 
necessari nm  est  ut  de  tantorum  laqueorum 
medio  possit  euadì*..  sonefos  autem  in  hoc  loco  no 
cat  qui  haec  pnus  familiari tatis  oflScia  nul 
la  doli  admixtione  temerabant  a.Tpud  qnos' 
relegio  erat  amicitiae  intemerata  iura 
seruare  unde  manifestius  id  quod  dixerat 
aperiret  addidit  |jtionem  possnit  prò  defoà 

Qttoniam  inminutae  &U7it  usque  hominum..  inminu 
tu*,  ita  BjmmMhus  ait  quomam  fides  est  exacta*  de  medio' 
ac  sì  diceret  apwc?'  nulhon  remansit  studium  cu 
raqwe  neritatis  a^ud  nullMm  fidelis  ueì  sermo  uéì  fa 
miliaritas  inuenìtwr..  omnes  sésé  ad  simula 
tionis'  ac  fallendi  studia  contullertmt  qualiter 
nero  ista  fiant  seqwenti  sermone  patefecit.. 
Uana  locuti  swnt  \xa\isqui&que  ad  proximwm  suujm..  uana  ap 
pellat  prò  fictis  ^  ac  subdolis..  et  generaliter  uana  dicere  co«su 
euit  ea  quae  sunt  piena  errore  et  distituta  uè 
ritate,  eo  quod  nuUus  ex  bis  frnctus  orìatwr 
nihiìque  commodi  talium  cowstet  operum  cape 
re'  sectatores  "..  uanam  er^^o  appellat  neqwam  ho 
minum  uè]  intentionem  uéì  corzsuetudinem  men 
tiendi".  qMÌppe  nt  totius  boni  et  utilitatis  ex 
pertem*-  quae  frustretMr*^  mentes  eomm**  quos  in 


"  fundali        "  am  hid  isinterchru        "  innanainiresacJi 

F.  31a. 

*  -i-  apelugud  hdbélugud  hóbélaìb  7  fomraid  hicridiu 

*  asroinnea        ^  -i-  ani  runibói  ahram  7  isac  7  iacoh-  airhata 
carait  iresaig  adi        *  arerchru        ^  -i-  foroxlad  Jiudih  anires 

*  -i-  ni  deruarid  lannech  '  intsecktaigtha  -i-  innatogaise 
"  doilbihib  ^  ni  '°  innasechimthidi  ^'  innatogaise 
"  -ì'  ani  as  nesrantaid  cedi  maiih  indindithem  andgaidsin  inn 

ndoine        "  aracliéla  1'  dogaitha        "  -i-  innandoine  nangaid 


I.  Testo  e  chiose,  f.  31'':  Salmo  xi.  89 

Bui*^  inquisitionem  "  meditationemqMe  cottuerterìt  quam 

tamen  in  hoc  ostendit  esse  grauiorem  Aum  àictt 

nnnsquisque  ad  ^roxìmum  suum  non  enim  subdola  atque  falla 

eia  ad  quoscumqjte  loquuntuv  ignotos*^  Bed  neque 

*^cuni  bis  fìdelia  conserunt^^  uerba  cum  quihus  necessitutZt 

ris  iure  iunguntjir  ||qMO  queriiuv''^  arguraenta'*  cu 

Labia  dolosa  usqMC  locutì  sttnt..  mala  uitii  de 

rauit  expr/mere**  cum  àicit  in  eorde  et  corde 

id  est  duorum  motuo  sibi  loquentium  par*^ 

ad  dicipiendum  alternm  est  uoluntas  et  si 

milìs..  ambo  enim  sibi  nicisim  nituntwr  inpo 

nere  sermone**  callido  atqne  simulato.,  non  est 

ut  uno  mentiente*  alter  fidelit(?r  loquatur  et  pure*  F.  3i'>. 

nec  una  tantum  pars  captioni^  studet  &ed  aoqualiter 

in  alterutroqwe^''  fallendi  studium  repperitt^r..  hoc  enim  indi 

cat  quod  àixit  in  corde  et  corde  quoniam  tam  hic  ad  il 

lum  quam  ille  ad  ìstnm  piena  fraudis  conserunt  uerba  ut 

occurentes  motuo  fallanti<r  et  fallant*..  uult 

autem  per  hoc  estendere  quod  omnes^  uitiorum  uno  a 

more*'  teneantwr  quid  autem  his  prò  talibMS  studiis  inprecatwr' 

Disperdat  domtnMS  uniuersa  labia  dolosa  usqwe  magniloqua»». 

rectissime  talia  interitus  et  perditio  ora*  conclu 

dit  qMae  nunqtiam  ueritati  sed  mendacio  iugiter  studiose 

que  patuerM«<^  quod  uero  addidit  et  linguam  magniloquam 

continum  est  uitium  et  satis  uicinum..  necesse  est  enim  ut 

de  sé  magna  *  "  loquant^r..  [quihus  est]  familiare  mendacium  "  *  *. 


"  -i-  indandig  "  ishiniarfaigid         *^  sechi  donaib  anetar- 

enaidib   -i-  nibiatsom  friatogais  adi  dir  '®   -1-   ni  radat  som 

frisudih  aclit  hreic  7  togais        ^®  nisernat  -ì-  niaisndedat 
"  arégi        "  inna  aithirciu        "  -i-  sechis  asnindisedón 
*'  -i-  is  cummae  mhis  memncB  ceclitar  de  fri  togais  alaili 
**  -i-  Iriathra  addi  lacechtar  de  frialaile  7  inenmae  togaise 
càUeic  lacechta  de- 

T.  Slb. 

^  anguaigedar  alaile  acht  is  immaUe  guaigitir        '  inglé 

*  dungahail  innammraithemnacJitae        ''*  -i-  lacechtar  de 

*  -i-  cechtarde  alaile  ^  -i-  innadausa  ón  *  -i-  is  acobur 
leu        ''  cid:::::::::  -i-  acht  inso...!ii         ®  innaginu 

'  niconairsoUset  -i-  innagimi  "  -i-  lahrad  huallach  7  chain- 
tomtenach  dib  f adesivi  "  -i-  ::;  nad  ra::at  gài  "  A-  issain- 
red  doib  insin  «i-  ep't  gue 


90  L  Testo  «  chiose,  t  31^  :  Bahno  tj. 

ìimgunt  atttem  ad  faUendi  studìam.etiam  malum  ìac 

tantÌK  nt  ^àìgrà  p«rdiiìoiie  merito  censeantur» 

est  ìgitur  usta  orìs  petalans-^  et  iamoderata  iactatio 

[ster  àominus  esi 
(^ui  dlxerunt  lingoam  Jkostram.  rnsignificabimus  usque  quia  b< 
libertatem  ìnquiont  quae  inest  nobis  uolomus 
lingae^^"  Ikentia  compróhare  noUius  domìnatio 
lùs  timore  roOTpr«nimur  "  ut  non  quae  libnerint 
tierba  proferamu*  nostro  lari  in  loq«endo*=  non  ali 
eno^^  seroimas  imperio  non  quia  omnimocfo  talìa  di 
cerent  aed  quia  ita  sé  posse  loqui  rebus  ^^  osten 
derent.  nam  enm  sine  timore  itilo  in  lùtia  li 
bere**  proeurritar  iadìeis  seneritas  no»  timetwr. 
consnetodo  autem  est  sanato  àauià.  uocem  ex  op^rom  qua 
litate  formare  ut  id  quod  agit  clarìus  £aci 
at  relucere  *^.  sìcut  in  psalmo  -uiiii-  àixit  enim  in  cor 
de**  suo  non  requtret  ita  hoc  loco  ab  bis  quae  fie 
bant  iusolentia-*  sermonis  inducitur^ 
"coi^equent^r  er^o  aìt  linguam  msLgnificabimus  ut  uide 
antur  meritum  op^ris  nerba  signare  et 
quia  linguae^  spectat  officium  omne  quoti  lo 
'^quimur  seruat*^  ubiqwe  soUicite  consequen 
tiam  a  lerum'^  tenore  susceptam  ||usqué  àicit  iomintn 

^roPter  miseriam  inopum  et  gemitum  paup^rum 
F.  31  f.  inopes  nocat  et  panp^res  qut  ^opier  monun*  mo 


"  dubal        '"  inheìra        **  oiseatsom        ^*  lase  làbraimmi 

*•  -i-  corbu  dureir  nachaili  labraimnie  "  hognimaib  -ì-  ah 
in  di  dondarigensat  is  airi  asb-'som  a  ep*t  doib         '^  intsoer 

"  -i-  dliged  innaaisndisenadfet  som  '°  -i-  aimi  esrbaradsóì 
hóbriath  kóbriathraih  acht  is  huare  rongnith  ingnimaib 

"  indecmaUte  "  -i-  trimiherar  hognimaib  donaih  hriathrai 
7  ni  arindi  asndaróbartis  ini  innahriathra  Jiisin-  "  inhélrc 
■i'  is  and  at-gnim  tengad  is  indhuiliu  lahramami- 

**  huare  dì  asné  gnim  tengad  comlairae  is  iminaircide  andu 
rigni  duaid  ingnimsin  irUengad  duairhiri  argnimaib  inchoir, 
olchenae  -i-  ani  rogneni  hognimaib  a  ep't  asróbradsón  hobriù 
ihraib'  noch  ni  ccrbara  són  cali:::  "  am  bite  ingnitnai  issamli 
tnf:tsom  innaisndis        ^*  innangnimae 

F.  SI*. 

^  -i-  indaiso  hoicht 


I.  Testo  e  chiose,  f.  31':  Salmo  xi.  91 

desfciam*  a.tque  probitatem  stne  ulla  malcrura 

cautione  hi6^  de  qmbMS  supra  q«estus  est*  misce 

bantwr^..  ei  ob  hoc  patebant  inproborum  homi 

num  captioni*..  prop^er  tribulationem  ergo  et  gè 

mitum  pauperum  in  operi  ultionis  accin 

gar'..  et  eorum  qui  circumueniuntMr*  ue\  simplici 

tatem  ue\  iniuriawt  uindicabo..  bene  autem  promitens  (prae-m.)  ^ 

miseriam  adiunxìfc  et  gemitum  ut  causam 

non  tennis  sed  grauis  doloris  ostenderet  per 

quem  usque  ad  suspcria*"  uenereti/r**..  consuerunt  enim  homi 

nes  onera  angorum'*  suorum  amaris^^  gemi 

tibM5  indicare..  li  te  mé^*  iniquitatis  ausùs 

Ponam  in  salutari  ust^ue  in  ec.  cum  exsurgen 

ultio  insta  compr^serit  saluti  pauperum  poe 

na  proficiet  inproborum  praestabo  inqMt't  ìllis 

salutem..  et  pro^stabo  non  remisse*^*^  ad  uindican 

dum*'  Bed  exserto  uìgore*^  consurgens  ita  ut 

id  quod  pasi  fuerint  neqneat*'  ignorari 

ostendit  autem  -per  haec  in  eos  quihus  familiare  erat 

circumuenire  *''  simpliciores  quosqwe  atque 

decìpere  non  esse  liuiter  uindicandwm..  et  sìcut  scemate 

petite*^  ut  iniquitatem  exprimeret  ab  operibMS 

ad  nerba  transitum  fecit  ut  illos  etiam  saper 

ba^^  loquentes  induceret  ita  quoque  ut  ostendat 

supplicii  grauioris  horrorem  quod  fallen 

tnm"  nequitiae  praeparatur  uocem  dd  minantis** 

induxit  quae  promiteret  dicens  propter  miseriam 

inopum  et  gemitum  pauperum  nunc  exsurgam  àicit  àomiaus.. 

et  eorum  qui  circumueniuntur  *^  fiducialiter  id 

est  Cam  multa  auctoritate  iniurias  uin 


"  donali)  drochdonih  innafoimrcBihe  hicridiu- 
I   *  aregisom        *  «i-  trimiairilliud  ón        ®  dungahail  -i'  conda- 
mhiis  intais  ampiom  trianintleda         '  fomchridichfidersa  óldia 
sbriatharde  insin  't  ^  ithesidi  dugaithatar        ®  arreiniroid 

iHimiseriam  duthahairt  arthuus         ^°  cóosnada        *'  duforhaiihe 

'"  acumcae         ^^  serhaib        ^*  anaiamresa  óldia        *°  annad 
iomairleciuh  -i-  nadndUgub        ^^  1«  niba  indlax        ^'  dudigail 

"  hongremmaim  srithiu        *®  conicumai        "  dungaitis 

"  ónsceim  ascnaidi        "  cidnahualcha        "  natogaitach 

**  domatili  "  it  hesi  dugaithatar 


92  L  Testo  e  cMose,  f.  BV  :  Salmo  xi. 

dicabo       i  nerba  inqwft  ant€f7i  quae  commiiiutionem  fi.  -nai.]'*^ 
Eloquia  dommi  casta  argen^Mw  usqwe  septnph^n.. 
sonuerwnt  dom/ni  non  sunt  mendacii  admixtione 
corrupta  Bed  casta  swnt  id  est  a  uitio-"  uarieta 
tìs  aliena  quod  [ut]  manifestius  faceret  addidìt 
argentum  igni  examinatum  °^  probatum  terra  ^^ 
F.  31^.  purgatnm  septuplt^m..  decretami  InqMzt 

quod  anima  ^  aduersarii  iustitia  promul 
ganit^  ita  probum  et  colatum  est  ut  argen 
tum  auod  admixtione  nilioris  matiria 
ignis  admunitione*  purgatwr  et  ita  sin 
cerum^  redditwr  ut  etiam  probum  uocetwr 
quo^'°  uilitatis  coutumilia  ab  eiiis  estimatione* 
pellatur..  ita  er^o  a  deo  prolata  sententia 
cum  wdut"  de  iustitiae*  fornace  processe 
rit  no«  potasi  inprobari®  &ed  ita  ut  egresa 
est  in  Ofus  effectumqwg  ducetwr*"  {jin  pricipio 

Tn  domine  seruabis  nos  nsqt<e"in  aetemum..  qMO»?am 

psalmi  saluum  sé  a  àeo  fieri  postu 
lauerat  diflBcientibMS  bis"  qmT&ws  moris**  er 
at  Banctum  opws  id  est  officium  amicitiso 
absqtfe  doli  admixtione  seruare  et 
BuflBcienter  studia  iniquse  simulatio 
nis*^  expreserat  sententiamqwe  dei  uin 
dictam  promitens  ostenderat  come 
quenter  addidit..  tii  domine  seruabis  nos 
nsque  in  setemum..  cum  sit  multa  iniqu^'tas 


*'  intomaith  ^'  ì-  acht  firimie  tantum  ^^  mese  1«  hrath- 
nigthe  -i-  forìoiscthe        "  -i-  conàbitàlà  and 

F.  31d. 

*  -i-  interchoiliud  innadiglce  dee  son  ^  1<  animaduersarii  -i* 
innadiglae  7  is  ainmnid  ani'  sodin  iustitia        ^  durinìiiailc 

*  -i-  honchumscugud  1'  admotione  -i-  triaglanad  Jioteti 

*  -i-  cenfuhudur  nairi  ^^  -i-  arindi  ®  -i'  cowwa  hi  ni  fre- 
stai  a  mes  ón        '  -i-  aììi  as        ^  -i-  ìuesidechiae  incMide  dee 

'  -i-  conaib  fir  ani  ash-a  insce  de-  "  -i-  ani  ni  ofil  ni  ara- 
choat  anargat  nglan  aclit  a  techt  inaicdi  sic  comlalrai  inclioìmded 
infolngar  gnim  disuidib  fochetoir  iamalabrad  ^^   -ì-  sruihi 

nafetarlaice  -ì-  abraam  7  isac  rei.        ^*  -i-  is  dusuidih  lainhesa 

"*'  -i-  intsechtaitlio  -ì-  inna  niraiihemìiacMae 


1.  Testo  e  chiose,  f.  32'  :  Salmo  xi.  93 

ìnproborum  et  amicitiarum  nulla 

sincerifas  recta  (Consilia)  a  àeo  ut  cantra  h.aec  mala 

custodiatttr  ìnplorat..  qw/a  urgentibMS 

periculis  aliunde  spem  salutis  spera 

re  non  poterat..  qwoc?  aiiteni  ait  a  generatio 

ne  hac  subauditwr  mala.,  ita  enim  et  ciim  die 

tis  sup^rioribus  consequentiae  ordo  ser 

Mniiir  ac  si  diceret  a  uiris  nocentibus** 

uìtas  praesentis  et  temporis,.  sìcm^  et  iohan 

nis  babtista  in  euangelio  ait  gene 

ratio  mala  et  adultera  qn?'s  demonstra 

ult  uobis  fugere  ab  ira  uenttira... 

generationem  malam  uocat  homin 

es  praesentis  aetatis  ita  et  in  hoc  loco  ait. 

a  generatione  hac  id  est  mala  ac  si  dice 

ret  hominum  pessimis  studiis  dedi 

torum..  in  aefcrnum  autem  quod  possuit  secundwn  con 

suetudinem  suam  isternum  uocat  temp?/s  ui 

tee  nosfrse  smc  ulla  interreptione*  continu 

um*..  per  omne  inqwz't  uitse  nosifrs  spatium 

tti  nobis  custodias  admoueto^  né  do 

lis  hominum  ac  fraude  capiamur  neque 

enim  per  nósmetipsos  wel  prehendere^  [eas]  possi 

mus  ue\  cauere  (i-  scire)..  quare^  inqt«'t  hoc  tam  sol 

licite  postolas  ligrandis  est  qiio  circum 

IN  circuitu  impii  ambulabunt  qi(oniam  et 

damur^  numerus  pj'ofanorum'  et  sM«t  ad 

dicipiendum^  semper  intenti  Ijfilio*  hominum 

Secundum  altitadinem^  iuam  eleuasti 

etsi^°  impiorum  nós  agmen  includat** 

c^si"  illi  ideo  ambulent  ut  aliqwem  inno 

centum*^  ualeant  inretiere**  tu  autem  sub 

limior*^  es  et  praestantior..  qui  nos  de  impi 


'^  -i'  erchoitechaib 

F.  32a. 

^  cennach  nindlach        ^  gresaich        ^  conoscaigesiu 

*  gammai  ^  «i-  am  hìdnech  iarmidoised  dosum  cid  araiO' 
'Maither  inso  -ni-  ólsesmn  ised  fodera  da  in  circuitu  impii  rei. 

*  Jwnuniogaitarni        '  inna  culech        ®  domiimhirt 

®  Jiuaisletu        ^°  fochetoir  dognitlier  inso        ^'  -i-  eia 

^"^  ciam        "  innanennac        '^  inlinaigetar        ^^  huaisìiu 


A 


3i  I.  Testo  e  chiose,  t  82'"  :  Salmo  ziL 

omm  medio  tteìat  in  edito**  possitos  pos 
sis  erìpere  et  in  sup^rioris*"  loci  moni 
tione  erutos*^  conlocare.,  nam  quod 
ait  esaltasti  filios  hominum  id  est  eie 
uasti  nos  snp^r  eos  qui  nos  sua  nnme 
rositate  cingebant  ^^..  filios  autem  honii 
num  possait  ac  si  diceret  nos  qnos*° 
Becundum  altitiidinem  tnam  defensionis  tuse 
ficisti  adminiculis  eminere**..  expliciY 
psalmMs  xi"  incipit  -xil"  i'tus  admisit*^ 

peccato  quo  bersabae  forma**  cap 
nititwr  beatas  iauià  confessionis 
satisfactione  *^  ueìxit  hostiae  {'nf^rcessio 
ne'^  pnrgari..  nemo  nero  meretwr  [l.  tnir.J^si  dieta 
quae  poenef^jjtiam  continent  ut  per 
i*.  32''.  gratiam  sancii  spiritus  prolata  ^  inter  psalmos  possita 

repp^riamus..  statim  namqiie  comictns*  a  nathan  prò 
feta  foeditatem  peccati  sui  ut  reuerens^  do 
mini  famulus  non  disimulati on e  *  texit  sed  con 
fesione  notauit^  dicens  peccaui  domane  et  continuo 
uocem  poeni^tise  est  indulgentia  subsecuta  ita 
ut  nathan  qui  haec  nerba  confiti  entis  audir  et 
statim  diceret  et  àominus  abstulit  peccatum  tuum.. 
^ost  indulgentiara  igitur  creminis  recipit  etiom  Bipiritua 
Bonetì  gratiam  qua  prius  solebat  repleri^  Bed 
quia  erat  uir  instus  et  timens  àeuva.  si  quando"^ 
aliqua  incurrìsset  aduersa^  statim  ad  pec 
cati  sui  memoriam  recurrebat..  ac  prop^er  Illud 
pati  se  ea  quae  illum  cotnprehenderant  tristia  iu 
dicabat  sictit  scriptum  est  iustus  sui  accusa 
tor  est  in  primordio  sennonis..  ut  hoc  non  solum 


'*  isindigas  -ì-  isindundaingen  "  -i-  as  huaisliu  -ì-  fot' 

achtae        "  inna  erchéltu        "  -i-  immintimchéltisni 

*°  issnisni        *^  doroscaimis  ^'  •ì-  ara  àlidi  ade 

^^  hótorgàb        **  hochairitaidliuch  "  ain  hidon  etartdarcufi 

¥.  S2b. 

*  -i-  a»»  atafcabthi  inno  epHasìn  ^  amba  cloithe 

'  «i-  emiiinech  féid  h  dindaitach  *  hosecìitugud 

^  roetarcnaigestar        *  twlintae  '  -i-  nach  thain 
'  doinmecha 


I,  Testo  e  chiose,  f.  32^  :  Salmo  xii.  95 

in  tribulatioriibMS  possifcus  agebat  Béd  etiam 

quietis  rebus  et  a  curfs'  liber  externis  sibi 

omnem  inpendebàt*"  op(?ram"  ut  peccatnm 

suum  iugib?/s"  deploraret*^  lacrimis  et  ueìat 

recenti**  seraper  tristitia  compleretwr *^.  a.tque  ita 

cowtinuam"  ageret  poenitentiam  qMasi  nuper  et 

non  multo  Siute"  peccasset..  merito  ergo  psalmoru«i 

*^  numero  oratio  confesionis  eìus  inseritu7*  quia  et  con 

fesionem  uenia  secuta  est  et  conlatae  ueniae 

testimonium  gratia  recepta  posf*^  praebuit 

quod  uei'o  posf  remisionem*'  peccati  agit  poeniten 

tiam  grandis  in  ilio  diuini  timoris  cura 

signat?/r..  nam  et  magni  peccati  sibi  c(Jnscìus^*  ido 

neam  satisfactionem**  d<?o  et  tantam  quae  eius  pec 

cata  dìssolueret  non  sestimat  obtulisse"..  et  ideo 

confugit**  ad  continua  remedia  lacrimarum.. 

dieta  Bunt  autem  haec  illoram  maxime  tempore 

quo  aduersum  eum  abessalon  surrexit  F-  32'. 

inprobitas..  qui  qi^td^m  ideo  est  aduersum  patrem 

insolentir  elatus*  qtiia  àauià  ob  meritum  facti  sui 

pe;Tnitente  d^o  faerat  tribulationibws  ilHs  ex 

possitus*..  nam  dedit  quiàem  àeus  statim  ueniam  confitenti 

flagillari^  nero  eum  tribulatione  pe>Tnisit*  ut 

castigatione  sua  melior  factus  soUiciti 

or^  esset  in  reliquum,.  co/isequenter  er^o  ista^  et  si  qua 

sunt  alia  hwJMsmodi  beati  da«td  dieta  psalmis  prò 

bantwr  inserta'.,  quia  poterant  plurimu?n  utili 

tatis  conferre  lectnris..  docent  enim  qitod  debeat 

modus  confessionis  adhiberi  id  est  quod  non  solwn  in  ip 

80  peccati  tempore  operam  gemitibws  dare 

conueniat  sed  continuis  fletib?^  ora*  perfundere  etiam 


'  honaih  deithidnìb  ecldrannaib         '"  asrenad         "  Uri 
'    "  greschaih        "  conucoined         ^*  miai        '^  comdintae 

''  gresaig        ^'  -i-  nibimcidnriam        "  -i-  it  ilsailm  hitadba- 
lar  foisitiu  apecihae  duduaid        ^°  iartain        ^°  iarsiudUgiid 

''  cidamha  cocuihsìd        -'  àcaintaidlech        "  adróbart 

^*  taich 

F.  32c. 

'  conuargàbad  *  airrubuìatharthee  ^  nosroiglide 
conrairleic  ^  deithidnigiu  ^  -ì-  aUkirge  duaid 
csnaissi        ^  nagnidssi 


t 


96  I.  Testo  e  chiose,  f.  32-^  :  Salmo  xn. 

si  multas  diemm  nnmerus'  elebatwr.  et  p^r  re 
cordationem^  deformis  facti  semper  inuoca 
re  tristitiam..  neque  enim  oportet  ad  momen 
tum*'  sensum  meroris  admittere  et  pos^ea  per 
obliuionem  aculenm"  doloris  excludere..  si 
enim  beatus  dcwfd  -post  spem  acceptae  uenise  de  qua 
qwidtfm  profeta  spendente  dubitare  non  potè 
rat.  tamen  non  qwiescit  satisfacere  et  ita  gemi 
tihtis  ìnsistit  quasi  recenti**  peccati  memoria  per 
nratwr*^  quanto  magis  nos  quihus^*  prò  nenia  ac 
cepta  nuUas  sponsor  accessit  *^  continua  re 
cordatione  reatiis  nostri*®  poenitentiae  lac 
rimas  debemus  effundere  Uncm..  sesto 

(qaequo  domine  obliuiscerìs  me  in  fi 
psfdmo  praesens  nt  causae  nnitate''^ 
ita  etiam  supplicationum  *^  similitudine  mul 
ta  coniungitur.,  nam  sicw^  in  filo  non  refagit  in  totum  *' 
arguì  neque  poenitus  a  correptionis  aspiri 
tate  se  subtrahìt  Bed  rogai  nt  *°  sme  fu 
p,  32*,  rore  id  est  ne  commotias*  in  sé  quam  modus  *^ 

^patitur  et  seneritas  nindicetwr  ita  et  in  proesenti 
x^on  obsolttte^  possoit  nsqu^qno  domane  obli 


US' 


*  -i-  hodurogbad  inpeccad         "  -i*  nicuit  hroto  acht  is  dogrci 
"  ingulhan  -i-  dconguin  chridi        "  gresach        "  .•  am  nul- 

loiscthe  "  is  dunni  "  -i-  aiìi  asróbrad  fri  duaid  dorólgido 
apedhi  do  ni  ep'  ini  frinni-  intain  duìuigte:  dun  arpedhi 

**  armh^damnachtae  ni  "  -i-  aranderlaigtke  dosom  pecad 
techtae  dochum  l>ersabae  isdc  ocanat  dihlinaih         **  cidnanguidt 

*'  -i-  0  na  ingaòtke  dir        *°  -i-  codufessar 

F.  3Sd. 

*  indluindiu        *  -i-  acht  am  fundló        '  •!•  inniesar 

*  'ì'  corubmesraigthe  fuìach  afercae  ^  -ì-  ni  intuasailc- 
thid  -i'  connahdh  in  fenem  and  ni  ed  in  insin  asrubart  so  ali 
mad  ed  asb-ad  usque  quo  domine  obliuisceris  me  7iama-  7  n, 
iaibred  in  finem  and  ised  rogigsed  am  sodin  air%iacomarleidhi 
Jiifochaid  dir  -i-  ciofut  dundaroinmifese  ackomdiu-  -ì-  nachamder- 
mainie  dir  7  nach  chomairlic  hifocliaid  ised  nóbiad  sin-  manibec 
in  finem  and  huare  rundgab  són-  and  ised  guides  am  sodin  ar- 
nachndermanadar  dia  hiforcenn  ì-  nachomairlecea  hipeinnadfu 


I.  Testo  e  chiose,  L  32^  :  Salmo  ^u.  97 

msceris  me  sed  usque  quo  obliuisceris  mei  in  fi 

nem.  sicut^  igitur  deuotus  famulus  timens  of 

fensam'^  domini  longiorem  prop/er  peccatum 

quidem  siium  iuste  sé  excedisse®  zeli^*"  memo 

riae*^  con&tetur..  rogat  tanven  né  profcractione 

obliuionis  «elut**  oculis  dammi  dìutius  emen 

detwr*^..  in  quo  quiàeìn  multa  cura  Bandi  timoris  os 

tenditur..  neque  enim  beatus  dautd  bis  quae  illum  preme 

baut  angìiMr"  malis  sed  ad  hoc  solum*^  tota  est  ani 

mi  intentione  sollicìtus  qtcando  possit'^''  in  domini 

gratiam  depossita'^  memoria  offensionis 

admiti"..  Omnia  er^o  sustinere  dura 

omma  aspera  ferro'*  no»  refugit*^  tantum **  ut  sit  de 

reconciliatione*^  securus  |j  similitudine 

JJSque  quo  auertis  factem  iuam  a  me.  a  corporis 

et  a  nostro  more  ista  dfcwn^Mr  quoniam  cum  aliqwibtts  iras 

cimur  facies  nostras  ab  his  in  aliam  parte??i 

aspectumq«e  cowuertìmus  i|de  diuina  prò 

Quandiu**  ponam  Consilia  usqtte  et  noctem.. 

fecto  propitiatione '^  sollicitum  necesse 

erat  talia  cogitatione  uoluere  ac 

mente  tractare..  putas  né  reconcilia 

tus  est**  mihi  putas  né  suscepta  aduer 

sum  me  eius  indignatio^^  conquesiuit  //.  -quievitj^^.  àn  ad 

huc  irascitur.  àn  offensionis  meas  ad 

huc  apMd  eum  memoria  perseuerat. 

et  quaecunque  in  hMTtc  modum  sollicita  mente 

dtcMn^Mr..  hoc  est  ergo  quod  ait  quandiu  me  ista 

cogitatio  adficiet"  quandiu  discru 


®  isfrisaìidliged  reimp'tJie  dà  aia  incomailiuso  sis  7  isfochetoir 
dugnither        '  infrithorcuin        ^  asringaib        '  indeoit 

"  -i-  asringaib  mod  neuit-  docoid  som  aforaiihmiut  dee  -ì-  ni  ed 
amét  anadrobae  etugud  de  desom  dee  desom  airis  iìnmacu  hiid  són 
acht  diiruinenar  som  dia  diadermut  propter  peccatum  Siium 

"  arinchuimni  ^^  -i-  conachnaccaitis adi  ^^  arnaaithir- 
restar        "  nicunigaigtJier        '^  -i-  conneta  rath  ndilgudo  do- 

^^^  -ì-  sechis  còncumaisón        ^*  diuscarte        "  oairleicther 

^'  follo  '*  nlerngaib  "  acht  ssamma  "  dssaid  centra 
deum        "  eia  arai        "  IwndercMs sechi        ^*  inradchotadaiged 

*°  iidondas        ^^  inritchiimsan  "  ciaerai  fritammiorsa  ì- 

Asc,  Il  Cocl  irl.  d.  Ambr..  I.  7 


98  I.  Testo  e  chiose,  f.  33*  :  Salmo  xu. 

cians  me**  haec  in  animo  sellici 
jp,  33»,  tudo  uersabitwr^  donec*  ìnquit  tu  àuer 

tÌ8  faciem  tuam  a  me  id  est  non  me  rectis  ocu 

lis  intueris  necesse  est  me  haec  suspieionuw 

et  cogitatioDum  onera  sustinere*..  hene  autetn 

dolores  cordis  tales  cogitationes  uo 

cauit  quae  sine  dabio  aoimae  eius  dolores  i«cu 

terent^  peccatum  suum  diuino  fir 

XJSquequo  exaltabitwr  ìnìmicus  meiis  super  me.  quia  p?-()p  • 

at  ausilio  dis^ifcutus  coniortahantur  ad 

uersarii  eius  et  malis  eum  sine  inpedimen 

to^"^  aliqtto  grauiasimis  adterebant^..  era 

nt  aiitem  id  temporis  hi  quos  in  inpngna 

tìonem'  eius  abesalon  factio*  congregaret.. 

hoc  est  quod  ait  quem  ad  finem^  exaltabuntwr 

hi  qui  me  inpugnare  coepertmt  iam 

Eespice  et  exaudi  me  àoniine  àeii.s  meiis..  hinc 

oblatione^"  pr^cum**  a  seueritatis  rigore 

àominum  nt  reconcilietM;-  sibi  nitit»r  inclinare 

INlumina  oculos  meos  usq^e  mortem..  re 

conci iiationis  tu»  gratia  ueìut  claro 

lueis  radio  tenebras  meae  disperge 

tristitiae  né  meroris  onere  et  continu 

atione  consumar.,  et  quoniam  in  angore  **  pos 

sitis  tenebrae  «dut  erepta  laetitise  lu 

ce  nascuntwr  hene  ait  inlumina  oculos 

meos..  reuerso  enim  doììilno  in  gratiam  eius^^  isquimc  J.  ni.] 

rebat  omni  tristitia  liberat«r  et  se 

reno*^  gaudii  reddito  rarescunt*^  te 


dijaldé         ■*  nudamchrocJia 

F.  33a. 

^  ceine  nosoifesiu  'i-  ised  aerai  fritammiurat  mna  huìi  remi'- 
hart  ceine  nosoisiu  hutìim"         *  fuìós         ^  intaircitis 

*   -ì-   cennach  frithorcuin  /tuadauid    doihsom  ^  1<   -i-   cn 

nadmlid  fortacht  de  desom  ni  hoi  ni  nogahad  dibsom  tabart  > 
chaide  foir  *  dufuiarctis  '  isintogail  *  indfoirinn  1'  (  i- 
mrath  ®  ciadi(forcunn  -i-  ciaeretmlete  ocmvigrainimaimsel 
daforcenn-  doherthar  f&raib-         '°  ondedbairt        ^^  innanguc 

"  hicumcai        ''  -i-  diafortacht  7  diasoirad        '*  roithino 

"  huatigitir 


I.  Testo  e  chiose,  f.33'':  Salmo  xiii.  99 

nebrse  quas  offensa*®  dcnsauerat*''  quod 

quiàem  tunc  piene  sit  cuna  minime  de  spe 

reconciliationis  ambigitwr  j] forte 

Ne  quando  dicat  inimtcMS  meus  usqz<c  eum..  ne 

té  diutius  irascente  inimicus  meuB 

factus  fortior  insolescat  et  glori 

etur  c{uod  in  me  placita'^  sui  cordis  imple 

Qui  tribulant  me*®  exnUabunt  si  ==uerìt 

motus  fuero..  si  protractae  longius  erum  F.  33*. 

nas'  me  ostenderint  a  tua  protectione  sum 

motum*  inimicis  meis  ut  rebus  3"*  ex  noto  cbb 

dentibws  nasceretwr  matiria  gratiarum 

Ego  autem  in  tua  misericorc^^a  speraui..  in  tua  mise 

ticordia  id  est  uinia  Sit(\ue  clementia  bene  misericordiaw 

possuit  si  qwtdem  prò  peccato  cowfidens^  mhtì  sibi 

de  suis  uirtutibt^s  ad  spem  salutis  uhi  dei 

scit  misericordiam  suffragari..  ||qutt 

EXultaui  [sic]  cor  mewm  in  salufan  tuo.,  laetabor  in 

cum  a  te  mihi  salus  fuerit  restituta 

CAJftabo  dommo  <\ui  bona  irìhuit  mihi  usqwe  altissimi.. 

non  soImw  accepta  salute  co?nplcbor'' 

6ed  etiam*''  ad  cantandnm'  et  sallendwm^  Ubi  ut  b^tefico' 

et  excelso  et  qui  me  ab  inimicis  meis  libera 

ueris  omni  studio  praeparabor*"..  expliciY 

psalwMS  XII-  incipit  xiii-  |;syriorum  rex  mul 

Sub  ezebia  rege  iudae  sennaceri]}  as 

tis  iudeae  cinitatibws  bello  armisqwe  su 

peratis    x-  tribtis  captiuas  iure  uictoris" 

abduxit..  cowprehendit  etiam  plurimos  sub  eze 

hiae  imperio  cowstitutos.  nam  et  hirusalem  uo 

lens  obpugnare^*  misit  rabsacen  ut  popwlMm 

qui  erat  in  ciuitate  ue\  promisioiiib«/s  ^^  inliceret** 


i|     "  -i-  indfrithorcun        "  rundluth        '®  -i-  namii  rohutJiól  do- 
\  iofritJioircnìb  framsa  forfhui-  '®  indi  fodamsegatsa 

À  F.  S8b. 

Ij      *  imiairogturoigfhi        *  cumscaichte        '  am  is  donaib  retaih 
!  dufoscaiget  -i-  is  duthracht  ssesssim  ailugud  huide  domimnedaibse 
hoduthracht         ^  -i-  aconnidrerhsom  -ì-  immet  apectha  onaro- 
chret  ale  triafirinni  fessin        ^  nolinfldersa        ^^  cid 

duchetul        *  •!•  domolad        *  am  as  duncJiaindénmidiu 
'°  fomfìrfidersa        ^^  -ì- maidmriam        ^^  dufesed        ^^  ronda- 
liad  cech  maiih  trihuith  hisoimtecht  sennachrib        **  codudursed 


100  I.  Testo  e  chiose,  f.  3if'  :  Salmo  xm. 

uei  comminuatione  [l.  comminat.j^^  terreret*^.  qui  uenien» 
inter  nerba  iactantiae"  (\uae  minando**  regis*^  per 
tulerat*".  non  a  dei  blasfemia  temperauit  ad 
terrorem  pollili  tali  personans  noce  non 
nos  seducati*  ezecbias  dicens  c^uoniam.  deus  uos 
liberabit.  numqw/d  liberauerwnt  dii  gentium^ 
^^unusqt«'sq«e  regionem  suam  de  manu  regis 
asyriorum  ubi  est  [dez/s]  emath  et  arfath  Sit(\ue  ite7-um-* 
qMzs  eruit  terram  suam  de  manu  mea..  haec  \ 

Sitque  alia  bis  similia  uanitatis  et  superbise 
piena  iactabat^^  per  quae  credi**  uolebat  quo  i 

potentia;  e»Ms"  ncque  àeus  possit  obsistere-'..  quce  qìiiàem 
F.  33'.  uerba  stultitiee  eius  erant  certa  docu 

menta.,  hopc  &rgo  beatus  da?«'d  in  praesenti  psalmo 
longe  an^e*  fut?(ra  -^rceìoqiiituv  [in  bebitudc 

Dixit  insipiens  in  corde  suo  non  est  à.ett's,.. 

nis'  profunda  palude^  demersum^ 
nocat  asyrium..  qui  nMllwm  profecto  dc?^m  credit 
ùum  sé  prirferre^  non  metuit..  insipientis  ìgitìir  est  et 
boni  («el:  -se)  luce  rationis  estranei  dicere  non  est 
àeuB  cuius  notitia  cunctis  natziraliter  uide 
tur  inserta^..  \esft  ut  qui  uacuns  a  cognitio 

Corrupti  Bunt  et  SLhominahìlcs  usqtte  suis..  conseq?<ens 
ne  sui  fuerit  conditoris  omnibus  uitiorum 
sordibMS  impleatzjr  non  enivi  dubitabit  ad  prob 
ra'  uitse  omnia  prosilere  [l.  -ire]^  qttem  nulla  diuino 
rum  cura  cowpreserit..  in  studiis  uero  possa 
it  ac  si  diceret  in  operib?/5  suis..  uult  autem  osten 
dere  qtiod  et  morum  feritate'  et  ignoran 


^^  ontomaith  -i-  ceyiithaisid  ar  ois  daregaid  arecin 
"  cofotaboihad        ^'  inna  hiiaille         ^®  -i-  ontomaith 
'*  -i-  sennachrìb  ""  durairrìc  '^  -i-  cucuimsed  dia  h 

forsoirad  arsenachrih        '^  innacenncl         "  -i-  innisoer 
'*  •!•  rabsacen  dicit  a  p'sain  sennachrìb        '^  imluadad 
*®  nocrete        "  -i-  senachrih        -^  fristairissed 

F.  33c. 


inchianrìani        '  inna  haise        ^  isingoitlilusli  fudiimain 
*  dirathe  ^  dundrosced  ^  csnaisse  '   donaih  idi 

athisib  -i-  ad  omnia  peccata  •!•  manihe  ómun  dts  Ics        *  lias 
^  hofcuchrai 


I 


I.  Testo  e  chioee,  f.  33''  :  Salmo  xm.  101 

tia  diuinì  cultus  longe  ab  omni  huma 

nitate  discesserìnt  jjorum  familiari 

No»  est  enim  qui  facìat  honum  ita  ait  apwd  iUos  uiti 

tas  inoleuìt*"..  ita  peccandi  consuetudo 

omnes  ìnplicuit**  ut  nemo  z^ud  eos  possit*^ 

boni  operis  inueniri..  conseqttenter  Viero  de  asyris 

ista  à.icuniuT  qui  uictoria  insolentire'  usi**  in  om 

nes  crudiles"  uictos*^  exsfzterant  |jqj/omam  no«  er 

Dominus  de  cselo  respexit  super  usque  requirews  deum.. 

at  profetia  tantum  pondus*'  examinis  ut  p 

ossit  de  omnibus  talem  ferre  eententiam 

ac  pronuntiare  quod  non  esset  in  his  qui  possit  fa 

cere  bonum  dei  intuentis  àicit  ocnlis  esse 

perspectum*^  et  c6??sideratìonÌ5  eitcs  acie*®  compreh 

ensura^"  quod  nemo  in  eis  ue\  a  malo  uacuaret" 

opere  uél  ad  cognitionem  dei  curae  aliqwtd 

ac  sollicitudinis  admoueret..  quales 

er^o  dei  apparuerint  oculis  sequeati 

sermone  producuntur..^ 

Omnes  declinauerwnt  usqw*  ad  unum.,  gran  /:  33<i. 

dis  his  uerbis  àum  àicit  omnes  declinauerunf 

usqwe  ad  unum  errantium  cowsensus^  os 

tenditwr  cum  in  tanta  profanorum  multitudi 

ne  nullus  excipìt«r..  nitia  autem  quae  in  eis  generali 

sermone  comprehenderat  per  spìcies  latius 

pergit  aperire  j|qui  mentis'  indici am  in  ser 

Sepulcrum  patiens  [sic]  gutor  eorum.. 

monis  prolatìone  uersatwr  fetor  de  ore 

eorum  malae  uoluntatis'  egreditur.. 

Nom  id  quod  loquntur  desideria  eorum  ac 


"  forrubart        "  inrufill        ^^  -ì-  cid  oin  dune  dugneth  maith- 
"  nirhu  Tour  leusom  huaduguth  dib  acTit  unuUe  d:gent  7  anibrith 
indoiri-  issi  écmailte  inchostair  insin  ^*   anarruhartartatar 

hiuth        ^^  diandilgiunn        "  -i-  immaccu  israhél        ^^  inmor- 
thomus  -i-  ni  ràbae  diesamni  dd  -i-  conaijjred  hofaiihsini  fadesin 
ìiad  rohae  nech  cenjyeccad  sed  dixit  dauid  dominus  de  cselo  re- 
spexit       "  dorencanas        ^®  hondrosc        ^^  -i-  doretarracht 
"  -i-  sechis  ni  conseclimaUad  nech  són 

F.  S3d. 

*  inchomchethaid        *  -i-  immeradi  anale        ®  innammithule 


l 


102  L  Testo  e  chiose,  f.84':  Salmo  xm. 

uota  manifestat  quae  ita  et  ad  cedem^ 

hominum  abida  sMwt^  et  interiectorum^  gau 

dent  multìtudine  ut  sepulcra  qt«t  con 

dendìs"  cadanerìbi/s  parata  sunt  uideantwr 

emitarì.  lut  quorn»)  studia  ad  efun 

Lmguis  Btiis  dolose  ag'ebant..  Decesse  est 

dendwm  sanguinem  sunt  semper  inten 

ta  ut  eorum  lingua  sit  ad  dici 

piendjrm^  parata^  |;  eorum..  ut  qua 

Ueninum*°  aspidwm  sub  labiis  eo 

litatem  doli  expWnjeret  quem  dixer- 

at  in  eonim  ore  uersari*^  né  de 

rebws**  forte  leuibus  crederetwr  per  ex 

secutionem  *^  uenini  ostendit  noxium 

esse  Sitque  mortiferum  [est,,  uarietate 

Quorum  os  rnsileàìctione  usque  plenum 

sermonum  feritatis"  eorum 
et  truculentiae ^^  cremen  exagitat*^.. 
quod  non  manus*^  eorwm  a  cede  hominum 
non  a-dicipiendwm  [sic]^^  lìngua  cessaret  quod 
laqueos  mortis  his  qwos  dicipire 
parabant  fallendo^'  praetenderet *". 
no»?  rapsaces  T^opulum  qui  sedebat  in  mu 
ro**  hac  uerborum  uolebat  poi 
licitatione'^  decipere..  si  uultis  benedici*^ 
F.  34'.  exite  *  ad  nos  et  manducabitis  unws 

quisqt<£  de  uinìa  sua^  et  de  fìcu  sua  et  bi 
betis  sìngulì^  aqwaw  de  lacu  uestro.  donec 
ueniam*  et  accipiam  uos  in  t^rram 
m^om.  terram  quae  est  sìcut  uestram  terram^ 


*  duàr  *  atalainìii  ®  nanairthide  ''  hetis  fustih  «i» 
adnachtih  ®  dumiimbirt  ®  erlam  ^^  -i-  nem  insin  nad 
chonricihar  scch  nem  nathrach  ^^  -i-  ammratJi  "  -i-  ni 
duminpecthih  asrobrad        "  -i-  irisintuirim  -i-  tris  intindrim 

"  innafeuchrae        ^^  7  innmcnatad        "  coerchlói  h  imluadi 
"  andm        "  domiimhirt        ^*  Jiothogais        "  -i-  remiescsed 
■ì-  innephcliumsanad  indaim  nohitengad  dà        ^^  -i-  formur  hie-^ 
rusalem        ^^  onchuirrigu   i-  óntairgiriu        **  nóbendachthar 

¥.  84a. 

^  -i-  tait  -ì-  ille        ^  ■[•  hitir  israhél        ^  -i-  cechoin  huaib 

*  munissi  farndochum        ^  -i-  ni  mesa  indas  talam  fortiresi 


I.  Testo  e  chiose,  f.  34'  :  Salmo  xiii.  103 

(io  terram)  frumenti  et  uini..  haec  auiem  dicebat  ut  pojjulo 

tali  ipso  misione^  decepto  nolentibus 

oiaitatem  capire'  manum  nullus 

opponeret*..  cuius  semel'  facti  domtni*"*'  ute 

rentwr  captino  ^opulo  prout  ira  uicto 

rum**  ViUt  libido*^  uoluisset..  merito  ergo  fai 

lacie  Buas  conuenientibMS**  uerbis  et  c[MO 

dam  nequitiffi  carectere*^  signatur.. 

qui  humanitatem  qM^dem  uerbis"  praeten 

derent..  ré  enim  ipsa  exitiam*'  urbi 

molirentwr  inferro  |ldura  sangui 

Ueloces  pedes  eorum  a.d  «ffunilen 

nera.,  subiectio  uersuum  singulorum 

accussationis  **  coMtinet  incrementum.. 

nam  dicendo  superius  sepulcrum  patens 

tst  gutor  eorwm  indicauit  qwod  nimia  homi 

Dum  morte  gauderent..  per  hoc  Mero  quod  ait 

ueloces  pedes  eorum  ad  effundend 

um  sanguinem  ostendit  eos  ad  st 

rages*®  faciendas  non  prodii*''  necessitate 

inpelli  sei  solo  furore**  raptari 

Costritio.  ci  miseria  «conclusorì**  «  in  ui 

is  eorum..  ei  in  memores*^"**  eorum  ui 

tuperatio  dirigitur  et  tota  generali  ac 

cussatione  ulta  danmatur»  aliena 

inqm't  sunt  é.  salute  et  morti  nicina  quae 

faciunt..  nam  id  K\uod  contritum  est  amisa*^ 

soliditate  ad  nihilum  ipsa  sui  ue\  ten 


®  ondfoit  -ì-  doimmarnad  hosenachrib        '  nondoirtis 
*  conifrithsuidiged  -i-  conifrithtaised        '  -i-  indoindid  -i-  achi 
ducoistis  oinecht  cosinrig  comhetis  hidoiri  semper  *"  atis  for- 

cmachti  -ì-  assair         "  -i-  coimdid  -ì-  assirii         "  innamhuadach 
*'  intsartol  '*  immaircidih  ^^  ón  chartur  ^^  nlboi 

hicridiu  immurgu  hicridiu        "  anesid        "  indainsemo  -ì-  in- 
nacaire        ^'  donaib  araib        "  inchatho        "  hodasacht 
**  -i-  arindisin  fordunfu  -i-  rahsac&tz  conapopul 
"■**  -i-  isnaforaithmechu  -ì-  indi  foraithmenatar  assaru  hia)m' 
denum  pectha  friu-   condirgedar  dosuidib  -i-  is  immaircide  doib 
incairigud  7  inpian  doratad  for  asru-  "   anasndithrechihe 

intsonartae 


104  I.  Testo  e  chiose,  f.  34'  :  Salmo  xiii. 

uitate  liei  infìrmitate  **^  perducit«r  *'..  uo 
Jens  ergo  omnia,  opera  eorum  opera  mor 
tis  ostendire  contritionem  in  uiis 
eorum  ait  infelicìtatemqMe  ucrsari. 
r.  34K  ET  uìam  pacis  non  cognuerwwt..  ferro*  ntqìie  ar 

mis  adsueti  Bunt'  a  cowsìIììb  quietis  et  pa 
cis  alieni  jjcatisam  xmde^  efs  mala  qnae  enume 

ì^on  est  timor  dei  ante  oeulos  eorum..  subiecit 
rauerat  cuncta  proeesserwnt..  ubi  eràm  nwi  est  ti 
mor-  dei  ibi  universis  parantwr  regna  ere 
minibws  \\e»t..  prap^er  metri  custodiam  yp^ 

Nonne  sciant  omnes  qui  operantwr  iniquiia^ew  usqwe  iusta 
baton^  fecit..  nam  consequentia  dictorum  hrmc 
ordinem  ^  poscìt  nonne  scient  qui  operantur  inìquitaiem.  qt 

[generatic 

deuoraw^  plebem  meam  sicut^  cibwm  panis  qiconiam   àeus  in 

[catierunt  il 
ius^a  est  et  Urne  inserendw???"  quod  àictum  est  àeum  non  inuo- 
lìc  tTipid3iuenmt  ubi  no»  erat  timor..  Quorum 
dictorum  hoe  modo^  sensus  absoluit?/r..  isti  inq?^?t 
qui  familiaritatem  cum  iniq?«'tate  fecer?mt  ad 
Bumendwm  populum  meiim  ita  auidi  sunt^  ut  uì 
"deantt^r  esuriem  *°  sustinere  et  ita  ad  interfec 
tionem  eorum  festinant  ut  q?/asi  longam  fa 
mem  passi**  uice  panis  eos  cupiant  deuo 
rare,  nonne  rerum  magisterio  perdocent?/r*-..  quoniam 
dews  in  generatipne  iusta  est  id  est  in  genere 
poj9Mli  israhel..  iustos  autem  uocat  non  uirtutis 
studio  secZ  ad  comparatìonem  asyrio 
rum  quos  de?/m  dixerat  ignorare  quomodo 
scient  asyri  qvod  de?/s  in  generatione  ius 
ta  sit  plaga  sene  dubio  illa  qua  cassi 
8«nt*'  qua  magnitudine**  sui  dewm  esse  in  mi 


^*  ahruithea        "  -i-  dede  immefólngi  dundi  contuarcar  achom 
iuarcan  -i-  asémgiud  comhitanu  de  sso  ahruud  da 

F.  84b. 

'  hochuàilgae         "  rognathaigsetar        ^  •!•  can        *  incummas 
'  -i-  ash-am  arclùunn        ®  -i-  ani  nadìigait  lius  disuidiu  issam 
lid  insili  nisgaih  som  lius  difordìuc  laimm-wiuthaitJiese' 
'  is  aisndissi        ^  asruhartmar  V  isliesosis        ®  itlainni 
"  -i-  itnacuhur  denma  uìlc        "  -i-  am  fidafondamtis 
forcantar  écin-         "  horesarta  -i-  ab  angelo         ^^  -i-  vib 


13 


I.  Testo  e  chiose,  f.  34' :  Salmo  xiii.  105 

dio  iustorum  euidentissime  coj??proba 

uìt.  BÌquiàem  ira  qua  extincti  sunt  omm'a  quae  dei 

uirtute  retro  *^  acta  fuerant  noui 

tate  sui  et  admiratione  superauit  ".. 

nam  in  uno  temporis  puncto  -clxxx 

v"-  angelo  caedente^^  deleta  Biint.  hene  ergo  àixit. 

nonne  sciscnt  quem  dixerat  asyrius 

■quis  eruit  terram  Buam  de  manu  mea  quoniam 

liberabit*^  deus  hirnsalem  de  manu  mea 

et  multa  bis  similia.  per  quae  esse  deum  negabant.. 

Qiiod  autem  in  medio  positura  est  deiim  non  inuocauerwwf      F.  34  < 

de  ipsis  asjTÌs  dicitur  id  non  cognouernnt  quoniam 

quem  cognoscit  inuocat..  constabat  er^o  ìli 

OS  deum  quia  non  ìnuocauer!ojt  ignorasse.,  quid 

ergo  illis  euenit  quia  deum  non  inuocauertmt  il 

lic  timuerunt  timore  uhi  non  erat  timor 

id  est  nnde  non  sperauerMnt  sé  aliquzd  pasuros  ad 

uersis  [sicj^  inde  illos  ^erìcnìum  mortis  oppr^sit.. 

ascender^nt  enitn  ad  hirusalem  elati  ^  mul 

tis  succosi onìb?/s^  proelior?/m  et  freti^  tam  uir 

tute  quam  numero  niìiil  de  sé  humile^  senti 

ebant..  dispicientes^  q?/oq?<e  hostium'  pauci 

tatem  credebant  eos  impetu  pn'mo 

se  esse  captwros^..  Ita  namq^ie  et  ad  iudeos  dix 

erat  rapaces  misus°  a  rege  asyriorwm 

dabimus  uobìs  -ii-  milia  sequorum  si  pò 

tert'tis  uos  dare  ascensores*'*  eorum..  contra  ergo 

**omnem  spem  non  acie'^  certatnm  est.,  non  ueì  pj'tmis 

telis*^  belli  temtatus  enentus  nullo  iu 

deorum  loetali  uulnere  conruente"  sub  u 

nius  noctis  spatio  tant»  multituc?mes 

armatorum  sub  manu  angeli  cowruer 


plage  innanasar        "  forcul        '®  forrorbstis         "  -i-  coiemUi 
ochtmugat  archét        ^^  ascliomart        '^  -i-  hiroinsoiss 

F.  34c. 

^  ssonaidoinmecJi        ^  liuaUaig  ^  liothoracJitaih  ilib 
*  anarrubartatar  hiuth        ^  hisel        ®  andiimmeciiis 

"  innannamat  -i-  maccnisrahél  ^  nundageUis 

'  anibafoiie        "  -i-  marcachu  "  -i-  nirures  cesset  tabairt 

catha  do  assarib        "  oergaU        ^^  Jionaib  cetnaih  erchuraih 
^*  annator:har  nech 


iOtf  I.  Testo  e  ehiose,  l  34^:  Salmo  xm. 

unt  llezeehiam  qui^pe  humanis  copis*^  et  s 

ConSnìum  inopis  confadistis..  inopem  nocat 
ubsidiis  distitutum  qui  paucis  ad  conpa 
rationem  asiriormn  in  armis  possi 
tÌ8  non  modo  a  uictorise  spe  aberat^^  sed  nec  ad 
"resistendwm  putabatHr  ìdoneas..  quod*^  autem  consìlium 
ezechiae  quod  ab  illis  àicit  esse  dìrisum  &ine 
dubio  illud  quo  snadebat  ìudeis  ut  confi 
tentes  in  deo  asyrios  minime  formida 
rent.  cum  e  contrario  asyriì  loquerentwr  ad  T^optilum 
Non  uos  seducat  ezecbias  uerbis  quihus  non  potè 
rit  uos  emere  et  non  dicat  uobis  ezchias 
q«omam  liberabìt  uos  àomimis  et  non  tradetur  ciui 
tas  haec  in  manu*^  regis  asyriorum  noli 
te  audire  ezechiam..  haec  ergo  dicentes  asy 
jr_  34H,  rii  beati  ezechias  Consilia  diridebant  ex 

oriationum*  eius  dieta  quthus  confortabat  pò 
pu\um  ener[a]uare*  cupientes  uos  inqm't  in 
ridetis  consìlium  ìllius  |ad  ^opuhim  irrita  ^ 

D^MS  autem  spes  eius  id  est  qui  ea  quae  \òqiiitur  ezechias 
non  esse  patiatwr  nam  id  quod  ille  uerbis  poUicie 
h&ìur  est  posfea  xehus  impletum  j|ficia  et 

Q«ts  dabit  ex  sion  saluf^m  ìsraheì^  quoniam  et  sacri 
oblationes  &tque  omne  diuinl  cultiis 
ministerium  ut  in  monte  sion  offe 
rent  erat  lege  praeceptum*  habiebant 
hflnc  opinionem  apwd  semetipsos  quod  in 
monte  sion  dews  babitaret  sUque  ideo 
ait  quis  dabit  ex  sion  salu^cm  israbcl  id  est  quts 
de  monte  sion  pra^stabit  nobis 
salutem  et  adiutorium  largietwr  ut 
subaudiatwr^  dc?<s  manifeste  indicans 
neminem  esse  alium  nisi  è.euva.  montis  si 
ón.  qui-a  periculis  instantib^s  possit  eru 
ere  |]sulta&iY  iacob  et  laetabitwr  isra/jcl*..  twnc  mquii 

Cum  àuertìt  dommws  ca.pt itcitateìn  populì  sui  ex 
piena  Isetitia  p^fruemur  cum  pò 


"  hóbuidnib        **  tesarbae        "  -i-  cid  terissem  namma  nirhu 
toraisse  les        "  cisi  chomairle  ceni        "  -i-  inam  -i-  hicumachta 

F.  34d. 

*  innannertae        *  nonénartaigtis        ^  betancerasaigthi 

*  arforruchongrad        ^  -i-  ijitan  asnib-som  eia  doh-u  ic  dosión 
foéitsider  hisuidiu  deus  '  -i-  asinai  alaili  ciasa  for  oin  fiur 


I.  Testo  e  chiose,  f.  35^  :  Salmo  xin.  107 

puìxi&'  solutis  captiuitatis  uìnculis  fue 

rit  reuersus^  ad  propria,  -x-  tribus®  àicit  <\u<ie 

nup^r  captae'"  ab  assiris  in  regiones  ilio 

rum  de  proprti  soli*^  habitatione*^  graua 

rent..  con&e(\nenìer  ergo  ait  tunc  perfectam  illis" 

laetitiam  conferendam  **  cum  etiaw  reliquos*^ 

generis  eorum  ita  àeus  di  captiuita 

te  reuocauerit  sìcut  istos*^  in  iudea 

possitos  contra^''  omnem  spem  a  malis  ex 

imit*^  instantibws*'..  hoc  autem  addidit  in  hoc  psal 

mo  beatus  dcwtd  ostendens  quotiiam  et  redi 

-"tum  illorum  proecipere  animo  co«neni 

ret  sicuf  et  impletum  est  tunc  cum  omnes  a 

cyro  rege  p^rsarum  dimisi  sunt^^  cune 

tisquc  data  lìbertas  sì  in  iudeam  nel 

lit  redire*.  Notandnm  autem  quod  cum  F.  35". 

psalmus  hic  in  asjTios  specialiter  die 

tus  est  beatus  apostolus  paulus  disp 

utans  ad  romanos  testimonio  eius  usus 

est  ut  dictis  eius  uellit  generalit^r  adproba 

re^  omnes  homines  peccati  ferre^  do 

minatum*  ita  enim  ait..  quid  ergo  tenemws 

amplius  causati  enim  sumus^  iudeos  et  graecos 

omnes  sub  peccato  bssb  %\cut  scriptum  est 

quoniam  non  est  ìustus  qm"sq«am  intellegens  et  rei-.,  quii 

nos  ad  haec  adferemus®  a  beato  quiàem  àauià  prop^er 

^proonìsam  cauBam  qiiae  hoc  psalmo  non  contine 


ataat  inda  nainm  so  -i-  iacob  7  israhd-  combad  dudethruih  ssotesad 
qn  iacol)  7  combad  du  deichthrih  ini  an  israhél        ''  7  is  inpopul 
fadesin  am  duadchuridar  ùnd        ®  lase  donaiihfoicherr  -i-  deus 
I     •  innadeichtribu        *°  arrumtar  doirthi        ^^  indiles  lair 
j     "  -i-  sechis  hatrom  foraih  són  cen-tichtain  àtire  fadesin 
"  -i-  dodetkrih        ^*  bedtaircidi        "  -i-  deichtrib  són 
^®  -i-  detrib        ^'  -i-  nirufrescechtar  asoirad        ^*  amdurogab 
'*  intairissitis        "  -i-  atachur  huli-  etir  deicJitrub  7  deirib  is- 
raìiéldai  huli        *^  -i-  onairleicthea  asindoiri  hochir- 

F.  35a. 

'  mad  cobra  -i-  libertas        *  nderbas        *  folongat 
*  incoinidemnacht        ^  roerbirigsem        ^  -ì-  cidasindisem 
'ì'  remfoiti  -i-  asrubart  pòi    ì-  immeairic  insalmso  duiudeib 


108  I.  Testo  e  eWose,  f.  35^  :  Salmo  xui. 

iur^  dieta  esse^  xton  dabium  est  et  hoc*"  aperte  ipsa 
cowseqwentia  lectionis"  ostenditto-  quoniam  non  pò 
terit  generaliter  de  omnibus  homìaibMS  ta 
lem  ferre*^  sententiam  qnoniam  si  sine  exceptio 
ne*^  a  profeta  uita  omnium  culparetz^r 
qwrtsi  a  recti"  calli *^  deuia*^  de  q?«"bws*'  adderei 
id  quod  Bequituv  qui  deuorant  ple&em  meam  quo  die 
to  ostendit  esse  plebem  ad  àeum  propr/e  per 
tinentem  quam  opprtmire  aduersariorww  la 
ber  et  intentio  et  cuius  sé  curam  àeiis  prò 
mìttit  habere..  talis  er^o  uerborum  inter 
possitio*®  now.  conuenìat  ei  (apost.)  cuius  in  omnes*^  su 
perius  querella^*  processerai  uidilicet  quod 
sé  impietati  iniq?</tatiqwe  tradidissent 
Bed  ut  uerbi's  profeticìs  asyriorum  dedi 
ta  peceatis  uita  damnatwr  ita  etiam  pos^ 
illam  aetatem  omnìbtts  peccandi  amo 
re  pcruasis^*  ac  uitiorum  adsidneta 
te  corruptis  eadem  ratione  praesen 
tia  dieta  cowueniunt..  usus  er^'o  testimonio 
hoe  beatus  apostolus  non  quia  ob  id  a  profe 
ta  àictum  sìt  sed  quia  non  fallerei  etiam  sì  illius 
temporis  hominibMS  aptaret?tr  per  qìiod  quiàem 
iudeomm  grandia  peccata  signentwr  quo 
rem  morib«s  conueniunt  qw^e  a  profeta  in  solos 
F.  35*  dirignntMr  asyrios..  hoc  ita  adsumsit  apos 

toluB  ut*  facere  soleamus  non  solwm  cum  seri 


7  gentib        ^  •!•  ni  si  accuis  insin  arinrogàb  dd  achf  is  do  asra^ 
intsainriud  7  issi  't'  inchetbuidsin  forthef  inlehur  archiunn.     uel 
propter  praemisam  [caum]  causam  -i-  as  diassaraib  rogàbad  in- 
sàlmso      quae  non  continetur  -i-  ni  fU  ainni  nassar  isintsalm 
im  oep'the  is  dih  rogàbad  intsainriud        ®  -i-  nerba  -i-  a  dauid 
•i-  ha  iimmaircide  cid  fosodinogabad  dd  ì-  foni  fuantuic  joól 
'**  -i*  asndiassaraib  intsainriud  rogàbad  insahnsa 
"  indlegind        "  dunairced        "  cen  daufessaim 
"  indirig  "  hondlurc  "  desdaigthe  "  -i-  air  eia 

dunaibhi  dofoirmsed  ^®  intetarsuidigud  "  -i-  etir  iudeo  7 
genti  ^°  issaeregem  adi  *'  dunaib  huUib  indirsib  -i*  inror- 
thatar  fochosmailius  assar 

F.  Sób. 

*  -i-  niedamet  demnigmini  amdligeda  hotestimnih  screpiaire  in- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  SS»»:  Salmo  xui.  109 

bimus  aliqua  sed  et  cum  in  oecksis  dispu 

tamus  (p7-aedicamus)  ac  dieta  nostra  uolumns 

testimoniis  scriptMrarum  adp/'obare  quae 

sermoni  nosiro  similitudine  magna  iniun 

gantiir^  ut  puta  aMquod  adferamt<5^  exemplw?;» 

quo  possit  clarius  id  quod  àicimus  relucere  si 

quis*  uideat  multos  bominum  relieta  prò 

bitate  moruw  uitia  passim^  cuncta  sec 

tari  non  ullam  honestatis  habere  ratio 

nem  ca.\\setìi?'qìie^  de  tali  inproborum"  studio 

atque  addat  illud  quod  a  profeta  àicium  est  quoniam  per 

it  reuerens^  (de  terra),  hoc  antem  dico  no?i  quia  de  ilio  sit  iem 

pere  profetatami  ?,ed  quod  causis  qj^'bj/s  raotus*' 

est  possit  plurimum  conuenire..  sic  er^o  et 

beatus  apos/o??<5  ait..  causati  enim  Bum?fs  iudeos 

et  grecos  omnes  sub  peccato  esse  et  intulit 

%\cut  scriptum  est  no»  est  iustus  quhquam  et  rei-.,  nsus  (est)** 

er^o  co;?uenienti  testimonio*-  et  quod  dieta  eius  ad 

strueret*'..  sic  ì^itur  accipiend?/m  (est)  aposfo?Hm  uer 

ba  profetae  ideo  ad  suam  episfoZaju  necessi 

tate  transtulisse  quia  causai  de  qwa 

agebat*^  constabat  plurimum  cojzuenire 

quod  qviàem  ut  dixi  et  nobis  moris  est  facere*^ 

Hofc  autem^^  consuetuetudo  a  plurimis  ignora 

ta.  maximi  fuit  erroris  occasio 
his  uidilicet  qui  scripturart/m  consuetudi 
nem*'  nescientes  omnia  quae  nono  testa 
mento  inserta  t,nnt  per  profetiam*^  dieta 


ian  nondascriham  sed  rei.  adchomlatar        ^  coduaircemni 

*  secliihe         ^  indimdu        ^  erlìrigiihir  A-  quis 
'  iìiìiam  x>rom         *  -i-  indindaitach  -i-  incrmitnech  fcid  -ì-  int- 
asardae         *  niarindi  donairchet  "  -i-  ruucsliar  fricachrét 

7  damunetarsom  isfosodin  rogahad        ^^  •[■  arrubart  biuth 
''  hond formi  immaircidiu        ''  7  oladorotaig 

•i-  asndis  do  iudaib  7  gentib  *^  -i-  demnigud  arforciial 

hodesmrcchtaìb  screxAaire..^        ^^  -i-  toimiiu  bed  foie  nogabtis  inna 
dligeda  inna  canone  feiar  foni  fuatabarr  isindnuiadnissss 

•i-  tabart  testimne  inna  cane  fctarlaice  dodemnigiud  dliged 
indniiiadnissi  lasna  auctaru  tri  immaircedetàid  '*  -i-  doriime- 
natar  combad  fou  nogabfhe  is  intfaithsi  foni  fotabarr  isindnufiad- 


110  I.  Testo  e  cliiose,  £.  35'  :  Salmo  xit. 


m' 


esse  credìàeTunt  et  ab  hoc*®  non  ueritatem  rerum 
sed  fabulas'"'**  in  suìs  expossìtionìbMS  *'  ad 
ìnWeriint..  expMcit  -pseìimus  xiii-  incipit  xiui- 
e  psalmas  praecedenti  non  sohim  ordì 
ne"  quo  subiectus  est  aed  etiam  causse**  uici 
nìtate  coniungitur  nam  et  dauid  ut  omnem 
filiis  israh^l  spam  noxise  securitatis*^ 
F.  33".  inciderete*  quae  per  hoc  qtiod  recenti'  dei  auxilio  extra* 

periculum  omne  constituerant  (sé)  ac  de  metu  fuer 
ant  captiuitatis  ereptì  poterai  eorum 
sensiis^  adtollere^  ut  uidilìcet  de  sé  mag 
na  sentirent  ac  non  parui  apwd  deum  meri 
ti  esse  crederent.  ne'  ergo  abiecta  omni 
sollicitudine  uitae  melioris*  in  otium  ^ 
sé  desidiamque*"  laxarent  h«nc  psalmum 
cicinit..  qui  uoeem  magistrì*'  et  exortatio 
nis  inpleret^*  quatenus*'  piacere  deo  mo 
rum  probitate**  contenderent  et  in  adpetitu 
sé  grandi  cura  omnis  uirtutis  exten 
derent  no*j  [sic]  crederent  aliter  sé  posse  esse 
de  urbis  illius  habitatione  securos 
nisi  ea  qu<B  uellet  deus  agere  curassent  SLtque 
cmne  studium  snum^^  depellendis  ni 


nisiu        "  Jiure  nadfitetar  infirinni  forochet  **•  -i-  inna  scc 

togaitacha  -i-  inna  ai^ndisnea        "  huare  nadfitetar  infirinni 

*'  innatrachtaib  '*  -i-  huithe  innadiad  "  -i-  archosmaili 
indfochuinn  diaraghtha  -ì-  diasoirad  dilamaib  asar  rogab  incetna 
salm  dùscia  atrébea  isinchathraig  iarsinisoirad  hisin  rogab  inso 

*'  haerchoitechndoib  toimtiu  nadrancatar  Ics  denma  maith 
iarnasoirad  de  manu  assirionim 

F.  Shc 

*"*  eodufubath  V  incederet  -i-  codufaUceddon  -ì-  onaconbdh 
leu  dir        '  hondfortackt  nui  -i-  asoertha  de  manu  assiriorum 

*  •!•  conaruaigsdar  guasacht  innadiad  intsoirthasin 

^  sechis  namemana  son        ®  oucbad        ^  iartestimin  inso 

*  -i-  denmae  degnimae  son  ®  isinnanad  "  isindeeis 
nephdenma  caingnima  "  -i-  is  magister  insahnso.  -i-  nertaà 
denmaith  fil  in  hoc  psalmo  7  ergairi  cech  uilc        ^^  nochomaìlad 

"  4'  co        '*  -i-  sechis  ondfoirbtlietaidson 
*'  -i*  acomairberte  hitith 


I.  Testo  e  chiose,  f.  35':  Salmo  xiv.  Ili 

tiis  admouerent  qui^^  si  hoc"  non  facerent  de 
^^habitationis  suas  securitate  nuta 
rent^^  et'vtm  si*"  uiderentwr  cantra  oranem  spem 
de  malis  circuinstantibws  nuper  erepti 

Domile  quis  habitabit  usque  in  monte  sa«c/o 
tuo.,  non**  ab  hominibj/s  quaerit  ne  mi 
nus'*  ponderis'^  adferat  secuta  r 
esponsio'*  ac  uelxit  hotiosus*^  interTOga.t  di 
cens*^  quis  est  qui  babitabit  in  tabernacuZo  dei 
&ut  quis  requescet  in  monte  sanerò  eius  sed  ?/elut 
sollicitam^"  consulationem  [l.  -sulL]  admouet  deo 
dicens  doj?tme  quis  habitabit  usque  sanerò  tuo., 
ut  post  àtentam**  inquisttionis '^  curam  sen 
tentiam  dei  respondentis  inducati"  per 
quam  maiore  auctoritate^^  ad  ap 
petitum  uirtutis  et  custodiam  probi 
tatis  accingati*.,  specie  erpo  m^errogantis 
adsumpta  ait.  ó  do7J2/ne  dece  nos  qua 
lem  patiarìs  hominem  ^^  secure^*  in  hac 
ciuitate  consistere  ut  agnoscamus  pa 
riter  quihus  nos  rebws^^  studere^^  conueniat. 


*^  -i-  indisin         '^  -i-  comscugud  acomairbertae  hiuth  fricech- 

foirhtaid        "  -i-  manitentis  maith  iarnasoirad         ^'  noroisfitis 

-"  -i-  nirochreiiset  ànic  donaib  iniìiedaib  -i-  de  manu  assiriorum 

,       ^^  -i-  ni  hodoinib  condaig  aithesc  st  sed  quaerit  a  deo  quando 

il  dixit  domine  quis  habitabit  "  indlaigiic  "^  intoimseo  -i- 

fi  inna  ermiten  feid  -i-  arnibad  moude  armitiu  feid  intaifhthisc  huare 

is  dia  dodbeir  7  ni  dd  huaid  fessin-  7  arnabad  dimictJiiu  leusoni 

de  aìiaiihesc  ma  duine  d6b~'ad-^  '*  -ì-  afrecrae  "  aììi 

hitliespachno deid        "  -i-  anasrubart  -i-  mad  quis  est  qui  habi- 

j  tabit  rei.  doberad  and  baimsliomarc  ssspach  :::ni-  am  sodili  mani 

taibred  domine «i-  inna  inne  acom...cht 

anaitliesc        "  am  hid  innacàldim  deithidnig  -i-  ebeti  dodomine 
and         "  indiilimich  "  inna  iarfaichtheo         ^  comidithir 

1«  codudi        "  -i-  insce  .de.  ismou  ade  dì  indaas  insce  duin 

"  focridigedar  -i-  dauid  "  -i-  ciadune  indinnisseo  -i-  fon- 

iidmaesiu        "  -i-  ind:::::   i.  con  de:::::m  dodenum         ^^  ciore- 
tuib        '*  consessnam 


112  I.  T€sto  e  chiose,  f.  35"  :  Salmo  xir. 

fT,  3j<r  uél  quam  Bit  possìbile  mala  trìbiilatioiiìs 

effugere  Sitque  aduersarionim  insidias  de 
clinare*  ac  subita  tutione  possitos  in 
cursus*  hostium  non  timere  |iqt<asi  dei  magis 

^Qui  ingreditar  sine  macu^  usque  iustitiam. 

terio*"^  emdìtus*  incipit  decere  quae  àicif 
iste  inq«?t  in  hac  ciuitate  possitus  pò 
terìt  longa  habitatione  consistere  cuiiis 
actus  ac  aita  nulla  peccati  admixtione  fus 
catMr*  cirius  opera  ne  quid  paruum  maluwt^  tor 
mentumqtte  habeant  ad  normam*"  ius 
titiae  dirigunt?<r..  iste  inqwam"  securus 
habitabit  dei  munitus*^  semper  ausilio 
qtiod  hoc  aifc  qui  ingreditzjr  stn;?  macuba  et  operatwr 
iustitiam  tale  est  ae  si  diceret  qui  ab  omni 
malo  se  abstinet  et  bona  facere 
non  omittit*^^..  neqwe  enim  perfecta  uirtus  est 
tantum^*  uitiis  non  fedari*^  et  nullis  uitae  in 
signibMS*^  cumulatius*'..  sane  hoc  exorta 
tionis  genu^'-^  aperit  in  sequenti  ut  sciamus 
et  quae  facere  et  uitare*^  conueniat       Iquo 
Qui  ìoquitur  ueritatem  in  corde  suo~  a 

abesf^"  studium  fallendi^*  non  prout  fors*- 
tulerit  Bcd  ex  decreto  mentis  atque  propos 


F.  Sód. 

*  inimenimgàbamsón  kiiandinuilliugud  talmaidech  -ì-  fortach^ 
ian  dee  tanaic  talmaid  iudoib-         *  innainVuras         '  ised  inso 
anaithesc  dorai  dia  tfodauid  *"^  onmagistreclit      I<   magistri 

'i-  nochis  dia  inforcilid  hisin-^  ^  anibafoirdhe 

'  forcliain  infordUaid        ^  niforondar        °  cidnaolc  nibec 
^^  dongìosnaithiu  "  -i-  indiad  '"  anibasfoh'dhe 

"  nad  sechmaUa  '*  -i-  mani  dena  maith  acid  ised  amiert 

foirbihe  imgabail  cech  JmUc  7  denion  cech  degnima 

*^  nadndochridicJdhcr  '®  honaclimindaib-  -i-  bonorum  opo- 

rum"~  "  \Y  cumulari]  -i-  7  nibi  indumaichthiu  -i-  nihi  cliou' 
dumu  do  degnimaib  [or  nephdenum  induilc  *®  -i-  doma  maith 
7  ergairi  huilc  ^*  imdaimgabam  '**  docsta 

^'  innatogaise  "^  -i-  iocad  -i-  tecmang  -i-  niradi  ni  tritìiaìr 
madchi  ani  dmidchuirdhar  inna  heidu  acid  asrochoili  7  imradi 
odiò  sa  inemail  nanni  ìahrathar 


I.  Testo  e  clùose,  f.  36":  Salmo  zit.  118 

sito  II  lum  id  est  qui  non'  aliud  retìnet  cor 

Qui  non  egìt  dolwm  in  lingua  sua  usqwe  ma 

de  aliud  ore  promittit..  et  quoniam  superius 

dixerat  qui  increditMr  sme  macula  et  o 

pgratur  ìustitiam  uidilicet"  qui  utrum 

que  pari  cura"  obseruationis  exsequitur 

ut  uacuus  a  uitiis  possit  et  plenus  uir 

tutibMS  inuenirì  pro*^  oratione*^  er^o  insti 

tiaj  posBuit  qui  loquiti/r"  ueritatem  in  cor 

de  suo  ambulantem^^  autem  s/ne  macula  eum 

uult  intellegi..  qui  etiam  [linguae]  lapsus  effugiat'* 

non  facit  umqwam  quod  ad  incommodum'"  prosi 

mi  spoetare  uiàeat«r..  per  haec  omnis  pec 

cati  species  summouetur  ||  um.  Buum..  qui  non  ita  f.  se". 

*ET  obpropnum  non  accipit  adnersus  proxìm 

nsus  est  consanguneis*  suis  istos  enim  uocat 

proiximos  qui  generis  adfinitate^  iunguntMr 

*ut  mala;  tractatiouis  opprobrio  uel  ab 

ipsis  ue\  ab  extraneis  inuratwr*  ||apu(?  quem' 

AD  nihilMwt'  deductus  est  in  conspectu  eius  malignttó.. 

tantum  est  probitatis  studium  ut  disciden 

tes^  ab  ea  etiam  si  sint  diuitiis®  et  honore  conspi 

cui*"  auersetwr**  a^qwe  dispiciat**       ||fectio*'  de  praemìsa** 

Timentes  autem  dominum  glori^cai..  ita  mentis  af 

uirtute  gneratwr  sequitwr  enim  ut  in  cuius  con 


"  cenniennair        "*  -ì-  ni  lour  less  necMar  .de.  manihet  andiis 
*'    artestimin  inso-        "  arindinsci  -ì-  issamlid  isinsce  firinne 
làbrad  firian  hicridiu-  doaccomul  7  gnim  foirbthe-^ 
"  imbriathraih  inso      "  ingnim  inso  ini       *®  inti  immeimgavb 
*°  dondecuimliucht 

F.  86a. 

^  nicontarat  [athis]  \forachomnesam  is  si  cétlaid  alanaile  ani  sin- 
niedgaibes  stoirier  iin  s  -i-  ni  condergeni  etir  gnim  trissataharthe 
athis  foir  hochomnesam-  '  hochoibnestaih  '  Jionclwcrichtatu 
*  ni  arhart  hiuth-  ceni  ut  rei-  ^  coheMr-  *  donepKni 
'  is  lasinnisin-  ®  indifoscoichet  ®  hoanaib  *"  -i-  rude  -i- 
erdarcai-  ''  co adbartaigid  '*  ut  codunessa  "  dodemm 
degnima-        ^*  -i-  nant  ni  les  insommae  pecihacJi- 

Asc,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr ,  I. 


114  I.  Testo  e  chiose,  f.  36*:  Salmo  xiv. 

spectu*^  uilis  et  detestanda"  fuerìt  iniqu/tas 

illa  quce  ex  timore  àei  nascitwr  probitas  digna 

honore  ducatwr^'..  c^ui  ergo  glorificat  timentes 

àominiim  non  paupertatem  eorMw  auersatiir***  non  proposi 

sito  humilitatis  **''  offenditttr  j;  quoniam  sub  leg^ 

*®Qui  iurat  proximo  suo  non  dicipz7  eum 

possitis  loqwi'ebatur  [sic]  non  remouet  iusiuran 

dam***-^*  si?(?  imparai  [p^riarii*^]  canitionem^^  \i  quoniam  et  sub 

Qui  pecuniam  sua7)i  non  deiìi  ad  usurani*^.  notandton 

lege  usuras  prohibeatwr  exactio  '^  et  quasi  unum 

inier  reliqua  quae  castigabantMr*^  uitia  ducebatwr.  us 

ura  enim  unum  iniquum  miserum  al 

tcrum  facit  àwn  et  ille  maiorem  quam  derat 

summam*"  exigit*^  et  iste  qui  ideo  accipit 

*^quia  non  babebat  àwn  redJi[dit]^°  amplius  quam 

accipit  incipit  plus  egere.  '  plex  in 

ET  munera^*  super  innocentes  non  accip?/..  du 

hoc  uersiculo  sensus  inducitwr^*.  id  est^^  quod  neque 
cowdemnauerit  acceptis  muneribits'*  in 
nocentem  negue^^  id  quod  innocenti  iure  cowpe 


^*  isina  imcaisin  adi         ^®  7  aidcitchide        ^^  coincsair 
^*  ni  adhartaigedar  aclit  cotautaing  7  arasmuinethar  feid- 
^^^  -i-  innabochtae  imhiat  som      ^®  -i-  ised  indas  itidfirsco  heus 
direfea  hitahernacuU  de         "  àfirliige  -i-  ismaWi  ics  àfirlugae  no- 
ihongad  cadi  frialaile  Mreclit  7  ni  chairigedar-      ^^  -i-  nochomallad 
nech  [inti]  dodfongad        '*  -i-  indethich       **  infaitigus  -i-  amate 
nechirialugae     ^*  dufuiUem  argait     " -i-  indacraidecM  ì- indrecli- 
tairecht  indfiiiilema-        ^"  doimmairctis        *'  -i-  ìnaì'im  •[•  afoìud 
"^  doiliiicheiliar      *'  «i-  ni  asriad  dofsichemain  rodligestar  nido 
1'  nidoronilad  fadesìn  orairleceddo  ^°  -ì-  huare   asren  fiiilem 

f nani  ara  reilced  do  ^'  -i-  ter  adiro  chraicci         \''  IS  he  incét 

sians  dì  ni  orogàb  teì-ocìiraic  Jiofìur  somu  arforhrisshid  fir  ira- 
aip'ishé  insians  aite  ni  orogdb  terochraic  liofiur  domini  arep't 
afirinne  ìes^^  -ì-  ocpred  frisindommae  rafetarsa  atfìriansu  acid 
dafa  -fìriuii  tale  damsa  alog  a[r]e;p't  dofirinne  lai  7  arnaditfor- 
diucaU  infer  snmmae  "  is  he  incetnae  sians  iso-  "  hona- 
ih  terochraidh  -i-  huantsommu  a  ardimidm  7  diomainsem  in- 
holijcht  niarroitsom  insìn        **  is  he  insians  tanisse  inso 


I.  Testo  e  chiose,  f.  36'':  Salmo  xiv.  115 

tebat  muneribMs  acceptis  addixerit^^. 

uult  igltur  iustitiam  non  esse  uenalem^  et  meri 

to  eam  suo  non  peccuniaa  quantitate 

taxari^^..  notat^^  uitium  quod  nostris  pra^cip 

uè  diebws  increbruit^"..  nam  tunc  a  multi's 

cum  manu  sapere  '■'  piena  fuerit  sententia  F  5C*. 

insta  ^  profertwr  [  in  pn'ncipio  psalmi  admo 

Qui  facit  haec  non  mouebitwr  in  aeternum..  q«omom 
ta  *  percunctatione  quaesiuit  ^  dowune  quia 
habitabit  in  tahernaculo  tuo  aut  quìs  requiescfi  in  monte 

sancto  tuo  B,tque  intulit  qui  ingreditwr  si'ne  macu/a  usqwe 

in  corde  suo  et  quae  ^Qquuniur  conuenie^t^r  er^o  sub 

iecit  qui  facit  haec  non  mouebiVur  in  aeternum  id  est 

qui  sé  harum  uirtutum  quas  supfrior 

sermo  [djegesit*  studio  et  amore  deuinxe 

rìt  nullam  praesentis  securitatis  mota 

tionem  poterit  formidare  et  erit  per 

dei  adiutorium  de  habitationis  suae 

perpetuitate  securus..  ostendit  autem  per  hoc 

qwoniam  is  qui  fuerit  a  propossito  proedictse  tur 

tutis  alienus  etiaw  sì  uideti^r  in  locis  illis' 

ad  tempus  habitare  tamen  firmam  in  ci 

uitate  mansionem  habere  non  possit. 

nam  (ostendit)  a  malis  illum  patere  *  seqwtfntibws 

a.ut  insperata  ^  morte  subduci  *•  a,ut  capti 

uitatis  uincula  non  uitare  ^^..  qui  autem*-*  ita  ni 

uere  decerneret  ^^  et  habitaturum  ^*  in  ci 

uitate  det  et  non  mouendwm  in  aeternum..  aeter 

num  auiem  more  suo  praesens  et  unius  cui 

u&que  uiuentig  indicat  tempt^s..  explia^  psalmus 


'^  nitàirilb  "  rithi  "  nadcuicsedar  •{•  nadfegar  '®  cairi- 
gidir        *"  romincigestar- 

F.  36b. 

^  -i-  citaìiibé  'ì-  intan  citambi  indiani  inierocliraic  V  sape  -i- 
homlas  '  interfochmcce  -ì-  foxlaid  anme  iriuin  a  infinit- 

'  1'  rapere  fit  in  aliis  libris-  7  is  manus  dà  bis  indib  •[■  aracela 
1'  hoaircJiellad  '  -i-  is  and  duacair  inflrinni  hórbi  làn  alani  di- 
therfochraic        *  -i-  roitiu        '  conaitecht        "  doruirini 

''  -i-  innacaitìgnimae        *  aranosailcea        '  nephfrescestu 

^°  fuduidchestar         ^^  nadnimgaba         ^^  ita  ostendit  -i-  inni 

'*  asrocJwiled        ^*  cidàtrébrefea 


116  L  Testo  e  chiose,  f.  36*;  Balmo  xt. 

xifii-  incipit  -lu*  Il  litudine  sub  eodem  *• 

Psalmns  praesons  prò  caussa*^  simi 

quo  'Uiiii-  argumento  conscxìhìtur. 
nam  prò  caesis  *'  finitimis  "  gentibws  augentwr 
gratiae  "  quas  quiàem  àauià.  omnes  pene  àeo 
adiuante  prostrauerat..  canitwr  er^o  ex 
persona  j?op«li  totiis  psalmus  in  cuius 
commodum^"  [fuerit]  omnis  manus  *^  hostium  csesa**.. 
docentwr  etiam  qualiter  in  l'eliquum  et 
quihus  utantwr  uerbis  cutn  àeo  prò  interfectione  *^  ad 
uersariorum  necesse  fuerit  supplicare. 
i-'.  30'-.  /^ONserva  me  domine  quoniam  in  te  sp«ra 

\J    ni.,  quia  uicinarwwi  undiqwe  gentium  pre 
mebat«r  incursibus  consequenter  sé  a  deo  p 
ostulat  custodìri.  Ij  ac  s[p]ernens  *  idola  [et  deos] 

Dixi  dommo  d^Ms  meus  es  tii.  id  est  omnia  abieciens 

et  qui  dii  a  gentibtes    aestimantwr  in  té  spei 
mese  praesidium  collocaui  ac  té  ^  sum  àominum  me 
habere  profesus  tj  hidui  modi  sensus  est.,  quotiiam  bo 

Qtioniam  bonorum  meorum  noìi  eges..  in  graeco  quiàem 

nis  quae  apwcZ  me  Bunt  ipse'  non  indiges..  aipud  syr 
OS  autem  qtioniam  bona  mea  a  te*  Bunt  et  mihi  haec  quibus  fruor 
cuucta  largiris  qtiae  quiàem^  id  est  bona  mea  no»  ha 
bfcs  necessaria.,  ista  intellectiis  consequen 
tia  '^  concurrit  ad  reliqua  dixi  do??imo  dews  metis  es 
tu  qtioniam  bona  mea  a  te  Buni  id  est  àominum  te  me 
um  '  sum  dicatam  *  Uhi  seruitutera  profesus 
et  bonorum  qiiae  a.])ud  me  sunt  omnium  largì 
torem  ac  nuUius  rei  quae  apncZ  me  est  inopem  ° 

[aliam 
ucì  egentem"..  haec  autem  ìoquitur  ut  ostendat  [longue  sibi] 
causam  esse  qtiam  gentib?<s  **..  ego  profecto  iuste 


IS 


•i-  airisergem  file  isinihicJi  ioisech-  di  confitebor  :::::::::::::::dcr 
::::::::::dì  :::::::ged  suicìiu  file  :::::  psalmo         "  fondoin  failsignd 
"  esartaib        "  cocriclithib        "  intatlaigthi  laide 
'°  isinnacJiubnlecht  adi        ^^  ani         *°  -i-  as comari 
*'  arindeiarimdibin' 

F.  SCc. 

^  an  danmesus        ^  tiissu  choimdid         *  «i-  ade        *  -ì-  ade 

'  cidnahisin         "  -i-  file  laasseru  7  ehreu      ''  -i-  tussu  mucho- 

imdiusa        ^  cosecarihae  ì'  cer        ^  indómae        "  -i-  ni  rie  dia 

less  neich  di:::::: sechi:  h:::::ainni'         " -i-  sainaccuis  do  dd  sedi 


I.  Testo  e  chiose,  f.  36^:  Salmo  xv.  117 

àominum  noce,  quoniam  bona  quae  habeo  te  conferen 

te  possedeo  et  tii  jìihil  a  me  in  usura  tuura 

uélut  egens  "  reposcis..  gentiom  nero  dei  ^^  n^qwe  praesta 

nt  bona  aliqua  cultoribMS  suis  et  ipsi 

«dut  inopes  spectant  "  quia  *^  eis  manus  '*  ho 

minis  largiatur  *'  emendicantqwe  **  honorem 

quia  sibi  eum  per  se  *^  praestare  non  posswnt  ||  intel 

Sawcfis  qui  in  terra  BUìit  rairificam'^  uBque  in  éis..  secundunt 

lectum  qui  de  graeca.  lectione  uéìnt  in  promtu  *"  pos 
BÌtus  uidetwr  occurrere  facile  ipoìest  ali 
quis  BDspicari.  de  israhditis  àictum  esse  sancfis  qui  in-ier 
ra  Bunt..  ita  namq^e  quidam  istum  sensnm 
tamqwom  ad  manum  possitum  *'  seqj^entes  mul 
tum  deuianxnt  *'  a  ueritate  et  nirtute  die 
torum..  ap«(f  syros  auiem  siae  ebreos  non  ita 
habetwr  apw(?  q«^s  hoc  modo  possitum  est.,  super 
bis  ac  magnis  potentibws  ac  robostis  *^ 

id  est  gentìbus  quae  in  circumcitu  [sic]  "nostro  sunf  et  nobis    F.  so 
moleste  es«e  *  non  desinunt  admirabilìs  os 
tensus  est.,  ut  omnes  uoluntates  roeae  fierent 
in  illis  dum  té  persequente^  pereunt.  atque  exìtio' 
deputantt/r  et  gladio  haec  namqwe  erat  peculi  israhd 
nolnntas  ut  impugnatores  eius  *  ultio  diuina 
disperdet  iuxta  hunc  sensam  gra[n]di  conseqwen 
Ha  ^  omma  sibi  dieta  iungunt^^r..  Nam  ctftn  dixerit 
superius  dixi  dom«no  de»^s  meus  es  tu  quoniam  bona 
mea  Bunt  a  te  [ad]  probationem  honorum  a  deo 
praeteritornm  intulit  finitimis  gentibMS 
admirabilis  ostensus  es  '  caede  illorura 
maxima  persequtus '-.  uere  enim  inter  reliqua 


mch        ^^  -i*  am  aicUicen        *'  indcè         '*  -i-  it  hithdommaisidi 
ié  gente        "  -i-  mar        ^^  •{•  anam        "  -i-  diacumfuch 

*'  -i-  mindchigitir  ^®  -i-  trisnadeu  fessine  *°  -i-  is  mòrder' 
lanute  innaceUesin  as  -ì-  àbrith  doisraheldaih  "  -i-  affi  hid  hilàim 
'nohed]  is  erlamaidirsin  insians  remicerharfmar  -i-  ahreth  doisra- 
héldaib      "  doreUsat     "  sanc[iltis  -i-  Unni  iar cèsi  incethardai  seOf 

F.  sed. 
•!•  indemilt  -ì-  ocfrithorcuin  dun        *  anundagreinnsiu  ade 

'  doessid        *  innafrithchathaigihi      ^  Jwnchomimmaircidetaid 

*  -ì-  a  dee        '  aninroigrann  -i-  illos 


I 


118  I.  Testo  e  cliiose,  f.  ZV:  Salmo  xy. 

dfl  beneficia  etìam  hoc  fopulo  pra^stitam  esse  ^  consta 

bat.  ut  inimici  eius  gladio  cedente  ^  conruerant 

ujìde  hoc  quod  ait  quoniam  bona  raea  a  té  sunt  coìiìcquenìcr 

etìam  -per  id  uoluit  adprobare  (\uod  àeo  d?cit  persequen 

te  suos  aduersarios  «if^nsse  *"..  Ita  et  sjmmachus 

prò  sancfis  ualde  magnos  possuit,   secundun  hunc  igitur  in 

tellectnm  et  ea  qitae  sequntwr  inueniuntt^r  esse 

conexa  "  intulit  namq««  [  posfea  adcfcle 

Multiplicatas  siint  enim  infìrmi<a/fs  eorum 

ranerunf  simmac//?<s  multiplicat[a]  ^unt  idola 
eorum..  retrorsum  festinauerwwt  *2"*'..  c^uod  uult 
dicere  tale  est  <\uoniam  idola  (\uae  fecerit  genti 
um  error  innnmera..  quorumque  apitcZ  profa 
nos  **  erat  freqwens  *^  celebrisquc  cultu 
ra  ut  festinato  et  uelociter  perirent  *^..  d^o 
enim  alienigenas  perseqwente  *'  cum  cìuìtates 
hostium  in  solMm  ^*  israhelitarum  manu  *^  aries  *•* 
actus  **  effunderet  "  ruinis  urbium  tem 
plorum  ({uo(\ue  euersio  -^  et  idulorum  contritio 
iungebatwr..  xxam  sanctus  àauià  prò  zelo  religionis  *^ 
et  denoto  in  deo  animo  persequebatwr  *^  simu 
lacra  qnotiens  faisset  nictoria  prosper 
atus  ^*..  uTìde  cowuenienter  adiunctum  est  quia  csesis 
hostibws  sint  eorum  etiom  idola  comminuta  " 
f  ^^  si  erp'o  hoc  quod  àicium  est  sancfis*  qvi  sunt  in  terra  miri 

ficasti  -  qwonmm  (sM«t)  omnes  uoluntates  mese  in 
eis  secundum  syros  intellegatwr  id  quod  fortes  na 
tiones^  qMac  in  circuitu  fuerant  uindic 
ia  sit  diuinitus  persecuta  *  et  hic  sen 
SOS  qui  occurrit  de  syro  hebreoquc  [a  reliquis] 


•  renieroired      *  -i-  annudacomart  cJilaidéb      "  asindhathatar' 
**  immainsi  *i-  aia  nimmaircidisidi      "  ised  inso  les  prò  postea 

adcselerauerunt       ^^  -i-  dorocìiratar  forcul  són       ^*  lasnacuilechu 
"  grésacli      ^^  co athéltais-  Indoiniadordaismnaidh(-  1'  ìndidaU 
fadesin-         "  andundaseijfaìnn  "  -i-  illar  -i-   comtis  cafrai 

friscUar  "  hond  animai-  "^  inìuud-  *'  -i-  roitfe 

"  -i-  dofortad        "  incorfarcenn        "  -i-  ar  et  imclirahud 
"  ingrenned        "  soinmicUhe        "  conaiilrmihea 

F,  3-8. 

*  honaibirenaib      '  romorais        '  -i-  innacenél"         *  olinroi- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  37»:  Salmo  xv.  119 

teneatnr  in[ii]gentwr  sibi  aptÌ8[si]me  om«ta 

quae  hequuntuT,.  multiplicatas  Btmt  inqutt  ìmqvdtates 

eorum..  utiqwe  gentium  niciuaram  quae 

jiopulo  ìsrahél  nincente  ^  cowraerant..  sf  nero  quis 

ea  alitar  ®  uoluerit  accipere  secundum  enm  sen 

sum  ^^  qui  facile  occurrit  a  graeco  quoniam  sanctìs 

[qui  sunt]  in-terra.  id  est  ìudeis  admirabìlis  '  osten 

BUS  sit  secundum  quam  consequentiam  *  comungentwr  quod 

intulit  multiplicati  Bunt  ìn^rmìtates  eoram.. 

dicendo  enim  eoram  (sancforam)  aperte  ostendit  de 

his  sé  dicere  de  quihus  sermo  pro^cesserat 

qm  sé  [l.  si]  israheWtte  intellegant«<r..  qwts  audebit' 

de  poj?Mlo  iudeoram  accipiendnm  mnl 

plicati  Bunt  in^TmUates  eoram  ^*..  n-ade  ille  roagis 

sensus  qui  de  syro  Bi\ie  ebreo  nascitwr  est  se 

qaendus..  nnde  et  relicorum  dictoram 

conseqaentia  **  reppmtwr..  dìficaltas  uero  Bine 

ambiguitas  ìntellegentisB  istius  de 

interprctationìs  necessitate  prouenit.. 

malta  namque  apud  eobreos  inuenianttir  quae 

ex  rebttó  **  sibi  ìnsitis  accipìant 


firainn  °  rocMói  *  -i-  frissifajns  nehraide  7  serdae  ^^  -i-  ubrithe 
doiudaih  '  -i-  inti  -dia-  ®  «i-  is  ed  immaircide  airdoih  danau 
airdoib  herthair  fhir  anisiu  sls  -i-  eorum  -i-  iudeorum  hadoib 
b-'thir  s&nctìs 'i' inàeis-  ólsodin  nadchoir  iarsint  intliucht  cbridiu'" 

'  'i-  eia  heraid  doibaremepHJie  -i-  sanctis  qui  sunt  rei. 

"  Hic  est  sensus  uerborum  -i-  huare  is  sanctis  conoincheUl  and 
(•!•  conoibi  fiamma)  dób-'amni  doihintud  insuìn  ebraidi  sluindes 
Usésu  7  issiniliuchtu  laebreu-  dogni  doidngi  7  chumchumdubairt 
insili  '1'  huare  ataat  Uchiaìla  isintsun  ebraidiu  7  nadtaibremni  acht 
oincheiU  asindiasintsa.nctis  7  huare  nach  dunoibi  téit  laeb-^  hist 
itison  diandidtiniiid  linnai  [a]  sanctis  sed  dici  tur'  superbis  7 
magnis  7  potentibus  7  robustis-  Aliter.  issi  inchumtubart  7  in- 
doidnge  nad  feiammarni  imduiudaib  fagentib  herthair  a  sanctis 
fi-l  st  hare  as  necen  odiò  oinson  Unta  in  son  nehraide  ■  cosnaib  il- 
chiallaib  techias  -i-  scss  (1'  sanctis)  cos[ind]óinchel  nammà  as  reil 
7  as  ad  blom  •  as  •{■  àbrith  doiudaih  •  ólsodin  nadchoir  hi  st  iar- 
sint sians  ebraidiu  •  acht  is  dogentib  is  coir  àbreth 

"  ineomimmaircidefu  "  «i*  ani  [mbis]  inne  neich  sluinde 


I 


120  L  Testo  e  chiose,  f.  37\-  Salmo  xv. 

nomen  quod  quiUem  *'  inter  propWetatam  **  collectiones 
in  pra^fatione  signauimus  *'.  ut  est  hoc  de 
quo  senno  uersatwr  *^..  omnc  sanctum  si 
ngulare  et'uim"  et  pra^cipiam  uocauen^nt  (ebrei)'*  eo 
quod  in  commonionem  **  nel  in  ex8ecutio[neiii]  *" 
reliqnomm  "  per  meriti  eminen 
tiara  "  now  ueniret..  hinc  etiara  uasa 
F.  37K  templi  sancfa  *  dixer^nt  a  promiscuo  *  usu 

in  dei  ministerium  '  separata.,  uam  et  ho 
mines  uoacamus  s<7mc?os  *  utìque  quos  uitse 
meritum  a  uulgari  ^  conaersatione 
distiux[erit]..  praecipuura  *  er^o  generaliter  dicimus 
quiàem  [?]  per  id'  quod  aliqaa  sui  praestantia'  distat 
hinc  pra<?cipuos  forma  aliquos  dec/mus 
«el  decere  °  eo  quod  sint  elegantiae  singu 
laris  '"..  praecipuos  '^  etiam  uocamus  qwos 
multa  peritia*-'  facit  ab  eius-àzva.  artis  con 
sortibMS  *'  eminere  **  sic  et  robore  praeci 
puum  aliquem  appellare  cowsueui 
mus  qM«m  inter  reliquos  corporis  uirtns 


inna  anman  issamlid  doher[lar]  anman  doib  la  ebreu—- 

"  indemin        '*  -i-  intan  asruhartmar  disaindilsetaid  cech  rèi. 
asrubartmar  hisuidi  isfodobertar  inna  anman  fonna  inni  forò 
grai-^  "  nintanic  ade  ar  is  taÌ2>e  inso'  '*  -i-  sanctis 

arishoinni  dorai  intainmnìgud  Jiisin  donaib  cJiélaib  immeraht^ 
iiideu-  "  indem  '®  -i-  insoii  file  iarcnl  indi  as  sanctus  asl 
són  ducec  sainredacli  7  ruhrigacJi  icchtas  necJi  ap.  eb.  '®  -i-  coi 
censa  fricàch  '"  -i-  ìiitoclioisgim  *^  alanaile  "  frisinde 
scaigiJiefaid  -i-  sainred  dosom  sedi  cadi 

F.  s;b. 

^  sainrcfha  noetarscarthi      ^  -i-  coitdienn  -i-  frltimthredit  fuatae 
'  is  iniimthrecht        *  sainretJia  -ì-  noiha'  dinfsainraind  iìignima 
innanoihe  teditae        ^  foindledaig  -i-  daiscuìr  són         ®  -i-  riibri- 
gadi-  ''  irisani  *  derscaigtJietaid  -i-  asainrcd  techfas  sedi 

cadi        *  hóli         ^^  -i-  imiacaine  saìnrcddiae        ^'  innaruhricu 
"  -i-  sainred  neidais  leu  isindan  frisgnìat  sedi  cach  fodglein 
ólchene-      "  honaib  cocrannih      "  -i-  doroscat 


I.  Testo  e  chiose,  f.  37':  Salmo  xv.  121 

adtollit  *^  sed  non  hwmsmodi  *^  etiam  sancios  uocamws 

hebreas  nero  ab  eo  quod  *'  Baneto  etmin  praecipuam  inest 

profcipuum  *^  Bancium  appellare  consueuit  *•  nude 

in  hoc  loco  *"  sanctos  prò  fortibJ^s  possuit  finitimos 

utlque  populi  habitatores  **  qwasi  uirtu 

te  prcestantes  **  ut  cresceret  in  laudera 

dei  quod  ualentes  uiribtts  prostranerat 

Siique  deieeerat  "..  simile  est  **  et  qwoo!  Idola  eo 

rum  infirmitates  uocauit  ab  eo  quod 

eultores  suos  iuuare  non  possint  nec 

adminiculo  suo  "  face[re]  *'  fortiores  de 

ré  quae  illis  ìnerat  conueniens  nomen  imponens.. 

ab  hoc  "  etiom  deum  uirtutem  po/)?/li  appella 

re  consueuit'*  quoniam  qttthus  auxiliatwr  posse  eos 

plurimum  faciat  ac  ualere  ut  cum 

àicit  dominus  uirtds  mea  et  Aominus  meus  forti 

tudo  mea  |;  persona  igitwr  -popuW  conseqMcnter 

T^on  congrega&o  coMuenticula  eorww  de  Bainguinibus..  ex 

ista  decuntMr  nam  cum  superius  cses 

sfs  "   a  àeo  hostibws  etiam  ìdula  quihns  famu 

lant?/r  ali[enig]ene^°  dixisset  esse  contrita^*  bene  intuì 

lit  dicens  non  congre[ga]bo  conuentìcwZa  eorum  F.  37 '. 

de  Bainguinibus  id  [est]  nulla  in  operum  crudiliam 


''•  i-  conmiargab  "  -i-  ni  hoimidneirt  nóchaine  dogairemni 
noihu  aclit  asberam  sanctos  sainrcdchu  nonibriciu-  doib  dintsa' 
inriud  iìinanoihe  tecìdae-         "  -i*  hondi  indiznigedar 

"  anibrigach  ^®  -i-   osò-'  side  dundubrigach  tecìdas  nech 

secJiip  herét  is  ainm  sanctus  do-  dindruhrici  sin  "  -i-  isintsalm 
obi  dicit  sanctis  qui  sunt  rei-  *'  -i-  innachencUsscocrixthi 

inpopuìl  trlunu        "  ani  fidnaderscaigtJiiu  •  rosnainmnigestar  dd 

"  -i-  quasi  sanctis  comhad  monde  donadhastae  molad  dee  tria- 
chaingnlmu  aforhris  ade-  "  -i-  am  asrohrad  leusom  donaih 

feraihtrenaih  di  inni  anneirt  sanctis-  is  cosmail  disiìi  dà  asrohrad 
i  donaih  idlaih  di  in  anenartae  infirmitates         "  hofortacht 

"  nadndenat  indidail  innalii  "  -i-  huaninni  indncrt  rothe- 
clìt      "  -i-  osruhart  anainmso  do  dia     "  -i-  csartaib 

"  -i-  echtargendi        "  homaccaih  israhel 


\ 


122  I.  Testo  e  chiose,  f.  37':  Salmo  rv. 

emiiationem  emniatione  *  trans 

ibo  *.  ut  congTBgem  '  twrbas  ad  op^ra  cru 

enta  *  populosquc  in  effasionem  hu 

mani  sainguinis  cogam^  sicut  illis  est 

moris  facere..  conoenticnla  *  igiiur  san 

guinis  àicit  CDÌtiones''  inter  sé  gen 

tiam  quihus  ad  belli  prflffparant?<r  accin 

ctnm  '  in  quo  necesse  erat  multum  **  oc 

eisiomm  sangninem  fandi  "  j}  bia 

Kec  memor  ero  nommum  illoram  per  la 

mea..  in  tantum  quae  alieniginse  faciunt  auersa 

bor  **  ut  etiam  uocabula  eornm  obliuio 

ni  *'  tradam  et  in  memoriam  **  meam  uè 

nire  no»  patiar..  sf  hoc  ìnquii  promittis  ut 

té  belloimm  usu  ue\  ab  hostium  ce 

de  suspendas  '^'*^  qMomodo  terram  posse 

BÌonis  tnsB  ué\  "  defensurus  [es]  uè]  certe 

tenttims  **..  occurrit  buie  questioni  et  op  ^ 

time  accedit  {|  am  mihi..  ne^^ne  armoruw 

Domm^s  pars  heriditatis  mese  nsque  me 

pratfsidio  indigeo  neque  inferendi  praeVn 
cura  solb'eitor..  quonùnn  heriditatis  meae  quae  mihi 
ta  terra,  repromisionìs  data  est  et  qualicis 
mei  id  est  omnis  iucunditatis  mese 
afqtce  Isetitiae  àominum  habeo  portìonem 
qui  mihi  haec  omnia,  praestetit  et  restituit  mihi  he 
riditatem  meam  id  est  firma  me  eius  posse 
sione  donauìt»  sub  tali  er^o  adiutore  '^ 


t.  Sìe. 

'  honachintamail  *  -i-  ni  digensa  ón  insin-  ^  -i-  tii  deniw 
insin  *  •{•  dothestin  fide  '  nidenim  on  da  ®  innacomiher 
chomrac  «i-  sechis  comthercJwmrac  inna  cenci  fritesiin  fola 

''"  -i-  innacomthaiteclda  -ì-  innacomiher cliomns cu  ®  dundfochri 
digud  ^^  antl  ^^  donesmider  ^^  -v  adhartaigfersa -ì- fri$ 
siurr  són        *'  -i-  cen  foraithmct  ananmae  etir  són  dam 

'*  -i-  cidcuii  aforaitmit  dam  '*  i-  matii  dene  cliathu  ocdi 

tin  dothuathe  —  '*  lasss:  -i-  ::; th  d....  madathssir  man 

cathaiged  oec::::::::s:::::innacestae  :::::  dominus  :::::  ri. 

*'  -i-  :so      "  •nochechruth  arafoiris        "  fu  dia  san  airis  k 


I.  Tesfo  e  chiose,  f.  37'':  Salmo  xv.  123 

non  utar  in  defentionem  meam  talis  "  et  già 

dio  **  neque  caede  hominnm  mese  cietis  [l.  quie-J 

Becnritati[ejqjfe  prospiceam  qiM>d  nero  ait  ||ine 

Tu  es  qui  resUtnes  raihi  hendiiafem  meam  id  est  firraam 

ac  stabilem  ab  h£s  qui  incurre  ^-  ^' 

bant  fines  meos  et  nitebantwr 

inuadere  *  possesionem  ha 

bere  fecistì  ||Tnorig  est  terram 

Funes  ^  cicìderMwt  mihi  in  pro^claris  '..  quomom 

in  porHones*  fnnis^  extentio 
ne  •  et  limitis  '  in  praé-cìsione  *  signari  ^ 
non  tantum  *°  haec  ìnter  unìus  familiae  contri 
bules  co«snettido  seruatMr  nam  et 
singnlae  quoque  a  commixtione  ali 
arum  buìs  finibws  *'  separantwr  ita 
et  popttlo  israhel  terram  repromisio 
nis  ttclnt  circumducto  fune  in 
heriditatem  àicit  possesionemqM? 
cessise  **...  hoc  ìgitur  nult  dicere  quod  Btcut  ad 
mota  dimensione  *^  ita  in  porti 
onem  meam  mihi  ierrss  optima  pars 
id  est  snpcrior  gleba  **  proaenit..  nam  quod 
possuìt  ciciderwMt  sirailitudinem 
qua  sortes  *^  ieciuntwr  expr^sit  Bìcut  in 
actibt«  apostolornm  refertwr  cici 

dit  **  fors  "  6np<?r  maden  |;ìnqf«*t  bere 

ETenim  heredi^as  mea  praeclara  est  mihi..  haec 

ditas  id  est  possesio  terrae  re 
promisionis  pro^clara  **  est  mihi  acsi  dì 


I  tide  asfortachtaid  ausa  "  innisseo  -i-  niba  samlid  doemsa 

moihuaid  insili"        "  -i-  diglae  forcach 

F.  37d. 

*  in  restai s  '  «ì-  sechis  natireson  '  -i-  isnaib  rugetrachtaih 
•i-  anastecJi  (ire  isedrat  dam        *  •!•  hiranna        ^  intsuaneman 

*  Tiondrogud  '  innacriche  '  isintohu  '  -i-  nochisran- 
farsón-  "  «i-  acht  hiid  cid  etir  iìtrehu  foracahsom  lethosmailiusin 
immuig        "  •!•  trideligud  innacrich  honaib  suanemnaib 

"  -i-  doforscaig  ^'^  hontomus  chumscaigthiu  '*  infótas  ai- 
rechdusón  ''  innacranchur  '®  -i-  nocJisindapstalacht  són 

trissacocrann-        *'  cocran        "  isrugsólus 


124  I,  Testo  e  chiose,  f.  38":  Salmo  xv. 

ceret  bunobilis  est  de  cuius  perìculum 
ammissione  non  uerear.  quoniam  [mlln]  uelni  sor 
tito  1®  ita  te  *°  adiaante  pronenit. 
Benedicam  àomino  qui  mihi  tribuit  in 

tellectnm..  ad  confi  tienda  eius    bene 
ficia  agendasqu^  gratias  mea  (labia) 
ingiter  reserabo**..  quoniam  non  solum  mihi  o 
pimam  terram  **  in  possesionem 
dedit  sed  intellectu  me  ac  sa 
F.  55".  pientiae  magistris  erudiuit  le 

gis  8anctionib«5  *  pra^crìbens  quae  -  me 
facere  quae  uitare  '  conueniat  |i  re 

INsnp^r  nsque  ad  noctem  eruder^nt  me 

nis  mei.,  noctem  uocat  tribula 
tionem  quia  in  tristitia  possiti  ueìut 
qaodam  meroris  nibulo  *  contin 
entMr..  renes  autem  cogìtationes  Aicit  quia  de 
renibws  concnpiscentiales  motns  ^  o 
riuntttr  qui  naturae  insiti  ^  frequentes 
consnerunt  animse  sugestiones  inge 
rere..  agam  inq«»t  gratias  quia  ncque 
ipsas  tribnlationes  infrnctuos 
as'  mihi  esse  permìttit  sed  ita  mihi  earum  ex 
ercet  angoribu^  ut  sensùs  ueì  cogita 
tiones  qui  mihi  de  ipsis  nascuntwr  sint 
mihi  utiles  et  uice  me  magistri  ^  effi 
cacis  emdiant  quomod-o  inq?«"t  sub  tri 
bulatìonum  proficisti  '  onere  jj  sem 

Prouidebam  domtnMm  in  conspectn  meo 

per.,  cum  ntìque  amaritudine  earMm 
urgerer  ad  àeum  oculos  dirigebam 
Quoniam  a  dexteris  est  mihi  né  commoncar.. 

illam  intnens  opem  solitam  prarstn 


I 


*•  -i-  am  hid  Jwclwcrunn-         "  ade        '^  arosulcuhsa 
"  immdae  «i-  hitoirthib  són 

F.  SSa. 

**  honalb  nessaib        *  innaJii        ^  imdaingaih        *  néldn 
"  comacuburdi  «i-  ani  is  hoimratib  gnaitker  ceclignim  is  hofethii 
gnitir  comaccóbra  7  imrati         °  inna  asìachsòn  '  -i-  naim- 

fólngitis  foirbthetaid  són  da        ^  -i-  galit  donmagistir  són 
•  ciachruth  forrarsissiu 


I.  Testo  e  chiose,  f.  38":  Salmo  xv.  125 

labar  *"  quoniam  adiutor  meus.  est  et  non  permittit 

me  inter  aduersa  concedere  "..  quoi  autem  ait  a  dexteris 

est  mihi  ne  commouear  id  est  adiutorio 

suo  inter  aduersa  ^^  mihi  constantiam  praebet..  adiu 

torium  autem  dei  a  dexterls  a  melioribws 

partibws  indicauit  |l  mea..  prop/er  [hoc]  quoniam  prae 

Prop/er  hoc  lastatum  esi  cor  meton  U8q?/e  lingua 

uìdifebam]  dowinwm  in  conspectu  meo  semper  et 
in  illum  teudens  oculos  spei  mese 
non  Bum  frustratione  deceptus  "  quoniam 
iDqutt  a  te  adiuuandum  esse  me  ere 
didi  impleta  Bwni5  quae  quaerebam  colla 
t&que  est  mihi  magna  laetitia--- 
INsuper  et  caro  mea  requiescit  in  spe..  id  ■^-  ^si» 

[suetudo  est 
est  (requiescam)   ego.  a  parte  (carne)   totum  *  uocauit  con- 
diuìnae  scriptMrae  intigrum  homi 
nem  et  a  parte  animse  et  a  parte 
carnis  uocare..  a  parte  carnis  ut  cum  àicit 
corrumpit  omnis  caro  uiam  suam..  a 
part[e]  animas  cum  ait  in  -bcxu-  animabus'  dis 
cendit  iacob  hegiptum..  in  praesenti  igitur  hoc  ait 
quonmm  longua  habitione  et  cujn  multa  fidu 
eia  in  solo  propreo  commorabor.  mhil  aduef 
si  2  metuens  nihil  quo  offeudar  aspicens  prop 
ter  spem  quae  mihi  mierpossita  est.,  nam  insuper  *  ita 
possuit  ac  sf  diceret  diu..  ||iterum  hi'ie  ab 

Qwon?*am  [non]  derelinques  aniinom  meam  in  infernum.. 

anima  intigrum  uocat  hominem.,  fr 
uar  ìuquit  onmi  securitate  qfwntam  sub  tutio 
ne  tua  ^  possitum  non  patieris  erumnis 
ac  periculis  deperire  ^  ||  no»  tradis  me  inqutt 

l^eQue  dabis  sanc^wm  tuum  uidere  corrupiJtonem 
id  est  non  sines  ut  aduersarìorww  iniqu^tate  co» 


IO 


frisailefarsa        *'  condammairleicea        ^^  liitar nadoinmecha 
"  lioerchellad'  V  homurnhirt  -i-  ìiothogais  -i-  nimthorgaith   mo- 
fresdssiu- 

T.  88b. 

^  -i-  etircor  7  anmain  *  -i-  cosnacoic  anmanih  sechtmugat- 

nochdacJioiar  coirxj  ini  anisin        '  inchotarsnai        *  inchim 
•ì'  foditesiuón        '  as  inbela 


126  1.  Testo  e  chiose,  f.  38'  :  Salmo  xvi. 

rampar..  &anctum  autem  uocat  populiun  in  corti 

parationem  gentium  quae  dei  notitiam  non  ha 

bebant  !;  tatis  àicituv  quae  ducit  ad  ciuitaten 

Notas  mini  fecistì  uias  uitae..  sìcut  uia  ciui 

ita  et  uias  uitaa  uocat  eas  per  quas  ìtur  ad 

idtam..  hoc  ergo  in  praesenti  dicii  eripiens  me  de  perì 

culis  per  itenera  uitae  salutisqwe  duxisti..  s 

tatuisti  me  inquit  in  uiis  uitaB  id  est  uiuere 

me  fecisti  j  niat  mihi  inquit  laetitia  a  facix 

ADIsiplebis  me  laetitia  cum  uultu  tuo.,  proue 

tua  id  est  cum  apparuerit  miht"'  cum  me  adiutorio 
tuo  dignum  iudicaueris  laetitias  iucuu 

ditate  co»iplebor  ||  torii  tui  est  proprmHJ  ab  at 

Dilectationes  in  dextera  tua  naque  in  finem..  adiu 
uersariis  liberatos  etiam  magna  gaudii 
uoluntate  cowplere..  notandum  autem  quoniam  ultima 
parte  psalmi  beatus  petrus  ih  &ctìhus 
F.  3ò  '.  SL^ostolorwn  ita  usus  est  ^  ut  proprie  dicatur  *  de 

dommo..  non  er^o  ab  apos^oZo  ^  lestimonium  hoc  usar 
patum  est  Bed  causae  suae  réd[d]itum  *..  nam  f 
uerat  uidilicet  a  profeta  praeàictutn  ^..  et  id 
eo  conuenienter  personas  doH?t'ni  uendicatum  nam  prt 
US  in  similitudine  '^  àictum  fuerat  et  figura.,  prò 
prie  er^o  et  aecundum  uerum  intellectum  '  qui  ipsis  re 
bus  impletus  est  àomino  cowuenit  ad  quem  cum  per 
tinere  *  impletae  sint  rés  '  loquunt?<r  '*'..  ExpliczY  psàìmus 
xu-  incipit  xui'  i  periculM?»  fuisset  salutis  * 

Cum  saulis  persequtione  beatus  àauid  in 
adductus  hunc  psalmum  cicinit  qui 


''  -i-  dugmàssiu  ón  nudufortachtsu- 

F.  38c. 

*  -i-  dauc  cucai  innasairse  ^  -i-  iiifesfimitiso       '  -i-  ni  h 

apstal  cltarogdb  intestininso-  Aliter  ni  fon  dauc  intapstàl  fon- 
cheiU  fuandragah  infaith  *  -i-  danuicsom  dofortacM  indligit 
rogabad  tri  immaircidetaid  fris  immicsin  foraróbae  ^  -i-  issaii 
funtuc  side  frisili  fuandragah  petar  ^  hifuath  ^  -i-  issi  run  sòr 
immfiurae  rongah  infaith  ^  -i-  intestimni  ®  -i-  inian  rocom 
allad  iìigniinaih  innatesssmni  tair cheta  de  som  -i-  ainrumho 
ancBScerge  docholain  cr   risiu  adcheth  druaihied  legtha  7  rei 

•''  -i*  in  praicibtorai  V  na  testimni         ^''  -i-  inni  imnieforlaini 


I.  Testo  e  chiose,  f.  38'':  Salmo  xvi.  127 

uicem  oratioriis  *'  impleret  |i  tum  iustiHaD 

EXaudi  deus  iustitiam  meam  usqwe  mese.,  -non  ob  meri 

suae  audiri  sé  a  (Leo  postolat..  neque  inso 
lente;-  **  de  equitatis  suae  uirtute  gloriatur 
sed  absolutionem  malis  suis  *^  quippe  qui  inìqua 
saulis  persecutione  **  laboraret  àicit  sé  ius 
tissime  postulare  ||  dolos/s..  proprtum  est  cum 

Auribf<s  percipe  orationem  meam  non  in  labis 
dolo  loquentium  aliut  corde  tegere  Sitque 
aliut  ore  proferre..  quod  ìgitur  superius  dixerat  ex 
audi  msiitiam  meam  id  est  iuste  me  postulantem  non  welut 
surda*^  aure  praeterias  hoc  iterata  petitione**  gè 
minauit..  auribus  percipe  orat/onem  meam  non  in 
labi's  àolosis  id  est  exaudi  orationem  meam  quam  nosti  non 
me  simulatis  *'  labis  suplicare  **  neque  sola  uo 
ce  iustitiom  pj-aetendere  et  ré  a^que  opere  a  uicissi 
tudine  malorum  *^  àum  me  de  aduersariis  '^  uìn 
dico  ^'  minime  temperare.,  ipse  enim  nos 
ti  quam  "  insta  *^  postolem  qMom'am  nuUas  offensi 
cnis  **  sauU  praebiens  causas  odia  eius  iniqua 
Bustineo  li  tuo.  id  est  adstante  "  ac  proestante  **  '' 

De  uultu  tuo  iudiciuw  meum  prodiat  sub  conspectu 

té  inter  me  et  inimicos  meos  ajquitas 
tuae  examinationis  -*  agitetMr  *^,  uultum  pos 
suit  prò  praesentia  sme  hostentione  manifesta., 
multam  uero  semi  de  operibws  suis  habentis  f.  3S<^. 

fìduciam  est  dommi  ad  iudic[a"ndum  ^  praesenliam 
postulare  -hi  qui  eius  amentiae  iungeban 

Oculi  mei  uideant  aequ/tatem..  quoniam  saul  et 


guasacht  diaic  són  7  diahethaid'^  ^^  isernaigde  fil  and 

"  -i-  sechis  commór  ^^  -i-  honaib  ingrammaib  hirabae 
**  Iwndingraimmim  '^  luidir  '®  -i-  dathodlugud 
"  sechtaigthib  '^  nadnguidiin  '°  honengraicuil  tarcési 

induilc  dognitker  frinì-  -"  -i-  dinaib  saibaib  "^  sssmdichimse 
formnaiintea  "  -i-  cia/iu  todlaigersa  "^  -i-  innammessu  fi- 
rianu  ^*  innafrithoircne  "  an  dunerissidersu  ""^  a:s:n- 
datferai  1'  anunda  frecndairc  ■* -i-  ::erbrith  étriimi  '^  com- 
erchlùither 

F.  38d. 

'  is  solam  fair  7  diithluchedar  techt  immes  inchoim  diafogni 


128  L  Testo  e  chiose,  f.  38'^:  Salmo  xri. 

tur  iniquo  mentis  propossito  [per]sequeban 

tur  àauià  et  socios  eius  nec  ullam  rationem  ini 

mìcitiarum  ^  iustiqwc  ^  odii  proferebant..  hoc  * 

autem  recti  regula  non  probat.  eratqwe  peruersum 

ut  bonos  mali  iustos  p^rsequerentwr  ^  iniusti 

ideo  ait  oculi  mei  nideant  seqMitatem..  uìq 

dicante  enim  àeo  et  ausiis  ^  iniquitatis  seue 

ritate  debita  comprimente  '  partes  suas  * 

impleat  (!'  -et)^  sequitas..  qwoi  q?«'dem  uidere  da?/jd  bea 

tus  optabat  ||siiperius  oculi  mei  uideant 

Probasti  cor  meum  et  uisìtas^/  nocte..  dixerat 

aeqwjtatem  id  est  cowpresam  malitiam  et  innocen 

tiam  Bubleuatam..  oetenderat  inmerito  '° 

sé  saolis  odia  sastinere..  ad  fidem  erao 

Terum  faciendam  testem  ^*  aduocat  deum..  tu 

mquit  nosti  quoniam  nulla  ezstante  causa 

ìnferuntwr  mìhi  aduersa  quae  patior..  qui  cordis  et 

cogìtationum  mearum  probationem  etiam  in 

ter  aduffrsa  **  ficisti..  hoc  est  enim  quod  ait  uisitasti  noe 

te  indicat  namqwe  quod  inter  erumnas  "  et  tribù 

lationum  mala  affecium  et  motiis  cor 

dis  eius  inspexirit..  noctemaw^^m  more  suo  perì 

culi  indicat  tempws  cum  uice  tenebrarum 

patitwr  qMi**  tristitiae  densltatem  qw^b^s  conseq 

uenter  intulit  |j  me  iniquitas..  &\cui  inquit 

I6ne  me  esaminasti  et  non  est  inuenta  in 

ignis  admotione  *^"**  ita  me   usis  *■'  peri 

culi  «ci  erumnis  probumqi^e  in  tempta 

tionibws  inuinisti  **..  et  queva  *®  nulla  tri 

bulatio  a  ìusti  pracpossito  summo 

aeret  stique  [ad]  iniquitatem  malorum  **  pre 


*  innannaimtine  n  deithbir'  *  cid  *  -i-  nad  rabae  deii 
huadd  ^  coingrlastais  ®  inna  letena  ^  Jiondfeuchrai  fio 
cìiaigtìd  arruthroith  *  -i-  mia  doroachi  forsyiapecthachu-  a  cl( 
7  intan  rosoirfka  indfiricn-  ^  Unaid         ^^  ind ìiex)h  deithlìr  • 

cen  airiìliud        '^  fiadain        **  -i-  innati  ingraimman        "  et\ 
natrogai         '*  inthifodaim         '^''^  ain  is  onchumscugud   ì-  a; 
chon  noscaigther  tene        "  honaih  erhertaih  hith        **  -i-  setir 
astoiiher  oc  imfólung  indoir  pvomthi  sic  imimforlaingisse  promtl 
trisnafochaidi'        **  is  messe       "  -i-  denma  uilc  tarcési  indan 


I.  Testo  e  chiose,  f.  39»  :  Salmo  xvi.  129 

Bora  **  deduceret  quod  perfecto  [?j  ìoquitur  conse 

quenter..  nain  cum  eum  p^rsecutio  saulis  urgeret 

et  esset  illi  de  ulta  *  ac  salute  '  certamen  ^-  •55". 

traditum  manibus  suis  inimìcum 

^  dfmisit  inleswm  *  elegens  cum  metu  ^ 

periculis  uiuire  quam  ®  mercari  peccato 

securitatem  lime  inter  adustioues''  tri 

UT  non  loquatwr  os  meum  opera  hommMW..  cum 

bolationum  et  maximi  angoris  ^ 
inspiceris  ita  iuuenisti  ab  omni  op^ra 
tione   iniqttttatis  alienum  et  longe  pos 
situm  à  mali  uicisitudine  quam  recipere 
vaereniur  inimici.,  ut  ea  quae  ab  ìllis  fìunt 
neque  tenui  ^  relatione  contingerem  *"  &ut  in 
familiarem  usum  ^^  sermonis  admit 
terem  in  tantum  a  malorum  opernm  inten 
tiene  discessi  ||  ui  uias  d[ur]aB  '^.  magna  su 

Trotter  nerba  labior«m  tuorwm  **  ego  custodi 

perius  de  sé  et  laudis  piena  protuler 
at  id  est  lesus  ^*  ab  inimicis  in  tantum  sé  a  ma 
li  uicisitudine  ^^  suspenderit  **  ut  caue 
rot  etiawi  ea  quae  ab  illis  fiebant  sermone  con 
tingere.,  consequenter  ergo  causam  tantse  cus 
todise  uirtutisqi*e  reseruauit  dìcens 

propier  usrba  labiori<m  tuorwfft  ego  eixBtodiui  uias  dnras., 
omma  inquit  egi  atque  sustenui  ut  praeceptìs  tuis 
atque  itnperiis  obederem  elegens  aspera 
quaeque  et  grauia  sustinere  quam  in  iniuriam 


eridi  dognithe  friunn        ^'  intaircur 

F.  89». 

^  dinlethaid  suihin  *  foirhthi  ^  -i-  aiìi  dundrigni  dia  so- 
rastar  saul  foìr  isinnuai  imhói  7  hamór  fecMae  cenae 

*  nephfrithortae  '  huthe  forlongais        ®  ind[asj  nocundra- 

daiged  -i-  odenadfigail  archuinged   soinmige  do-  '  etirna 

loisthiu  *  innacumcae        '  séim  "  -i*  cidcuit  aocmaide 

fiamma  ^^  -i-  cidcuit  àimraid  commenic  nidernus  '*  -i-  ar 
chomallad  dohritharsu  ade  ^*  -i-  cidbed ammet  innafochaide 

7  innaningramman  fasrodamarsa-         "  am  hafrithortae 

"  -i-  nadndergeni  ole  far  cesi  nuUc        "  atrosoid 

Asc ,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  9 


ISO  L  Testo  e  diioge,  f.  39":  Salmo  xn. 

mandati  tui  prc^uaricatione  *'  commit 
tere  "..  erat  enim  rés  non  parui  opms  et  labo 
ris  adsidua  inimicoram  iniqwttate 
pulsati  *®  et  nihiì  Isedentibws  '^  iniurìas  re 
ponere  **  ue\  doloris  sed  né  uideatwr  glori 
osa  de  sé  magnaqwc  iactare  ^*  sibi  opus 
tantae  uirtutis  adscrìbens  petit  ut  a 
dommo  talis  sibi  operis  perfectio  conieraiur  et  ait 
Perfice  gresus  meos  in  semitìs  tuìs  usqt/e 
mea..  hsec  inquft  opera  mea  ita  ad  fin 
em  ducantur  ut  a  tua  noluntate  non  dis 
crepent  ne  quando  *^  ab  bis  qtiae  vaihi  bene  acta  ** 
F.  iSK  Buni  sinistra*  uoluntate  commotes»"- 

Eao  clamaui  quoniam  esaudisti  me  deus.,  mo 

tauit  tempM5  nam  -pro  clamabo  et  exaudi 
es  clamaui  et  esaudisti  me  dmY  recur 
rit  '  bine  ad  principia  htque  ìterum  incip 
it  supplicare  ^..  media  autem  qttae  dieta  sunt  inter 
possita  uidentwr  ad  iustae  petitionis  prò 
bationem  id  est  quod  ipse  quiàem  multa  aduersa 
pcrtulerit  et  mhi\  mali  inimicfs  referre 
curauerit  quae  quiàetn  ideo  fecerit  ut  dei  man 
data  sernaret..  lesus  igitur  ab  inimicis  et 
nullius  miJd  facti  similis  conscius  magna  pe 
titionis  mese  noce  proclamo  (1'  -bo)  prò  certo  ^  sci 
ens  quoniam  exaudias  iustis  alligationibws  ^  per 
iurantem.  *  \\  mea..  hiic  ostendit  qtwd  fit  tempi 

INclina  aurem  tuam  et  exaudi  uerba 

superius  commotatum  nani  si  fuisset  ibi 
esaudisti  de  prceterìto  utiq«<e  àictum  superflue 
biic  diceret  inclina  aurem  Uiam  et  exaudi 
uerba  mea..  haec  enim  uox  adbiic  rogantis  est  et  ad 
bue  adiutorium  postulantis  |j  ae..  os 

Mirìfìca  mÌBeTÌcordias  tuas  uBque  àe^terae  tn 


"  hontairmtliecht  "  indaas  doroghàinn         "  nunaUte 

nomhethe son  "  donaihhi  frissidnoirctis         *^  nadfrithsuic 

gednl        "  conucbad        "  nachthain        "  caìnrognatlia 

F.  SOb. 

'  tuaisrenndi      '  -i-  ani  durigni  hitosuch  intsaUm  ised  dug 
Me  -i-  gude  hi  cechchtar  de      ^  nges      *  arderh       ^  honaibguio 
inni  aspcna  -i-  atcich   i-  gudes 


e 


I.  Testo  e  chiose,  f.  39':  Salmo  xvi.  131 

tendit  qtiod  non  ideo  tantum  dei  inplorat  auz 
ilium  ut  ipse  a  malis  circuinstantib?<« 
eruatwr  sed  ut  iper  adiutorium  sibi  praestitum  '  glo 
ria  in  largitorem  recurrat,.  ita  inqMtt 
fac  mecam  misericordiam  [taam]  ut  mirentwr  * 
omnes..  liberationem[que]  meam  in  occasio 
nera  tuae  laudis  accipiant..  conuenient^r  ergo 
addìdit  qui  saluos  facis  sp^rantes  in  te  a 
resisten^^'ÒMS  àexterae  tuse  quom'cm  morìs  inqtttt  est  spe 
rantes  in  té  saluos  facere  haec  etiam  circa 
me  tua  consuetudo  seruata  docebit  om 
nes  Y>er  adiutorii  mihi  praestiti  documenta  quod  fi 
dere  ®  in  té  debeant  mirariq^e  *"  faciet  quoniam 
non  sinas  eos  qui  tuo  innituntwr  **  praesidio  opprt 
mi  **  ab  bis  qui  dexterae  tuas  obsistere  ^^  non  ueren 
tur**.,  resistunt  autem  dexterae  tuae  id  est  adiutorio 
tuo  iniqui  impugnant  quo%  *  tii  protegis  f.  39'. 

ac  tueris.  et  quoniam  dixerat  qui  saluos  fa 
cis  sperantefe  in  té  id  est  continua  in  eis  inter 
adn^rsa  opem  salutis  impertis  ^  hene  ali 
Custodi  me  domine  ut  pupillam  ^  oculi..  ut 

cantra  omnes  p^riculoram  cassìis 
munimen  *  sibi  a  àomino  sufficiens  in 
petraret  ^  hene  a  pupilla  *  aduocauìt 
exemplum'.  cui  a  factore  mire  ip 
sa  opens  qualitate  et  ingeti  cautione  ' 
prospectum  est  ut  non  facile  aliqwo  extrt 
nsecus  laederetur  ìncursu  '..  nam  primo  est 
tunicis  multis  *°  et  fortibws  inuoluta.. 
^osi  etiam  ad  tutionem  eivs  palpebrarwm  teg 
men  expansom  est  *^  oppossitiqwe  orbes  ** 


'  foiride        *  co  ad  amraigthar        '  taraisnigte-        "*  adnam- 
raigetar        "  arasissetar      "  forndiassatar        ^'  fristairissetar 
^*  ni  ageiar 

F.  88e. 

^  innahi        *  f odali        '  «i-  ani  inmace  nimUissen 

*  indaingnigud         *  -i-  conuìogad  -ì-  coadcotad         ®  huamacc 

imblissen  '  -i*  ani  dunemar  inmace  imUissen   connachroig 

ni  deodare  nofrithorcuin  odimthe  dd  Jiuadia  sic     *  huandfaitigud 

'  •!•  nachafrithoircne  ^°  honaihtunchaih  -i-  sechis  honaib 

srebnaib  són  "  asrochess  -i-  rorecht        ^^  inchuartai  frith- 


132  I.  Testo  e  chiose,  £.  39"*:  Salmo  xvi. 

quos  superciliorwm  *^  et  genarum  ^*  uicinitas 

fabricatwr  ut  primi  exciperant  ^^  si  quos  fo 

rs*^  ictus"  inferret  qw/s  (1'  qulhus)  lehìis  munita  '' 

raro  pateret  "  ad  noxam  ■"  ji  ^ost  pupil 

Sub  umra  alarum  tuarwm  *^  protege  me.. 

lam  "  a  similitudine  auium  sedule 
auxilium  tutionis  implorai  quae  pin 
nis  suià  -'  complexse  fetus  non  solum  fouent  ** 
sed  etiam  ab  insidientium  *^  protegunt  raptu.. 
sub  umra  alaru?n  tuarum  protege  me 
nsque  adflixerttnt  id  est  adiutorio  tuo  defen 
sum  me  ab  omnibus  impiorum  malefac 
tis  "  adserua..  qui  me  erumnis  multis  ad 
ficiunt  "  àum  cogunt  persequentes  ^^  de    hoc  lo 
co  ad  alium  *^  a.ique  inde  rursus  ad  aliiim 
sepe  transfugere  ^^  j;  admotis  undiqwe 

INimici  mei  animam  meam  cìrcumcZederMjjt.. 

tribulationibws  ^*  coartanmt  me  ^*  a/q«e  in  om 
nes  uitas  angustias  corwpulertmt  j  pffritas  ^* 

ADipem  saum  '^  concluserwwt..  ita  mqidt  eorum  prò 
tuta  est  ut  nullum  patere  uideantz^r  ^^  iwcom 
modum  ^^.  ita  obsessa^'  ac  distenta  ^'  nequitia, 
ut  inminui  macie  ^'  non  putettrr  id  enim 
F.  39*.  quod  conclasum  est  uéhxì  custodia  traditum 

pcrirere  [sic]  non  sinit^r..  hoc  indicat  dicando  concluse 


suìdìjthi  -i-  file  etir  forhni  7  griiade-         "  imiaf orini 

"  innan  gruade         "  conugabiis  adi  -i-  comhad  frìsnagruad> 
7  frisnaforbru  citacommairscd  secliijpaded  dodaissedsom 
*•  tecmang  V  togad       "  hemmen        ^*  am  V  amdemnigihe- 
"  coarosailced         ^°  doerchót  "'  dusciaih  "  -i-  iar 

taidbsin    acliosmailsea   frimmacc    nimlisen-    doadbat    cosmailiu 
naile  -ì-  ani  donemiie  eoin   asuthii  arinderoima  som  dia  samlit 
"  huasciatJiaih        "  -ì-  guirit  són        "  -i-  intledaigte 
**  -i-  sechis  hondrochgnimaiì)  san  onacumset  ni  dam 
"  fritammorcat         •'  andumsennat        ^  -i-  Jiosleih-  dosìeih 
"*  óldd         ^'  -i-  cech  fochaid aliuàir         '*  dommimchomart 
"  aloaii  '*  •!•  inda  leu  som  nìsroissed  imned  na  ercliro 

dogrcs  asoinmigi  acìoinaih-         ^^  dunaidhditis        ^^  -ì-  doeeun, 
liucht        ''  -i-  -r-  nephesse        ^*  7  rechtae        ^'  hochoili 


I.  Testo  e  chiose,  f.  39':  Salmo  xvi.  133 

Tunt  uidilìcet  quod  ita  secundis  *■  rehtis  afla 

ani  *  ut  omnes  erumnfs  ^  aditiis  obstrux 

isse  *  credantj<r  |j  tate  uifae  rerurnlque]  aflaentia  ^ 

O'S  eorum  locutum  est  in  snperbiam..  a  prosperi 

in  Boperbiae  et  plasfemiae  uerba  prò* 
currunt  et  quia  nullo  aduersse  ^  rei  ferì 
unt«r"  incommodo^  neque  facere  quicquam  norunt 
neque  dicere  modesto®  || quando  me  in 

Jecientes  *"  raé  nunc  circumdederMnt..  quìa  ali 
qm't  laudibws  efferentes  "  beatum  dice 
bant  mine  *'  persequntMr  *'  et  in  inferendo  mìM  in 
tenta  cowgregantwr.  ita  et  sìmmachus  beatifican 
tes  **  me  statìm  circumdiderwnt  me.,  ie 
cientes  autem  in  hoc  loco  malluit  prò  beatifican 
tib?/s  dicere  quia  noti  erant  illae  laudes 
puri  affectds  ofiBcia  '•*  sed  captionum  *^ 
retia  '"^  ut  adalationibws  **  inrettìtus  *®  et 
fomentis  ''  inmodicae  "  laudis  abstrach 
tns  iecieretwr  de  uia  modestise  suse  ^^  &fque 
connieret  '^  jj  in  terram  declinant  oculi 

Oculos  suos  statuerwnt..  merito 

a  caelo  euersi  hoc  student  cowtendnnt 
qwc  ut  me  de  terra  herìditatis  me 
se  ieciant..  Suscip^rant  me  BÌcut  leo.. 
uice  inqMt't  leonis  qnem  famis  armat 
in  ■praeàa.vt  insidiantes  uitse  meae  opor 
tunum  inferendae  '^  mortis  mihi  temp?^.? 
exspectant  *^  [nam  prò  exspeetant]  possuit  sascipemnt 
qf^om'trm  qui  opinantwr  *"  aliquid  futurarum  rerum  operi 


F.  89d. 

'  -i-  soinmechaih         *  -i-  doejDrannat  -i-  imdaigiiir 
^  ■[■  nisrochret  irogai  diaticlitin-         *  frisrodunsat 

,  *  -i'  imdaigetar  són-         '  -i-  doinmig         ''    i-  arindi  nadfedar 
•  honacli ecuiiidiucM        '  inchennais         "  -i-  indi  nodamfind- 

'odaigefarsa        ^'  ancondammuchaitisse        ^^  incénn  naili 
'^  -i-  atamgrennat       "  annuìnfindbad::igtiss:        '^  frithgnamai 
"  innandoirthe        "  Una  '®  -i-  lionaiMuUemaib  buide  són 

''  amhadninVmaigtJie         ^°  honaih  foithnih         "  nephhic 
"  achennsae    -i'    oidroghad   huall   triachumgabaU   7   trimolad 

'oibsom-         "^  -i-  hipeccadson         ^*  hedtaircidi         "  ameiihet 
•ì'  indi  domuinetar  dundoichjianldoib 


Ì6 


134  I.  Testo  e  chiose,  f.  40'  :  Salmo  m. 

nntttr"  aduentiis...  Sici/Y  catulos  leonis..  gemi 
nanit  '*  p?'«orem  sententiam...  Exsurge 
domine  praeueni  eos  et  subuerte  eos.  id  est  comsì 
lia  qwae  aduersum  me  concipiuntwr  praé-parant 
(\ue  captioni  festìnam  difensionis  tuae  *^ 
namen  excladat...  eripe  animam  xaeatn. 
inimicos  wero  ^°  manus  snas  dei  eos  iìicii  <\ui 
conabantt<r  eum  a  regno  uitaqjfe  prjua 
F-  -iO".  re  cum  utiqwe  ipse  esset  a  deo  unctus  *  in  re 

gem  \xnde  manifestura  est  qui  essent  in 
inaici  dei  qui  statutis  eius  conabantwr  ob 
sistere...  domine  a  paucis  a  terra  disp^r 
tire  eos  in  uifa  eoruwi..  tii  qui  homines  mo 
ri  *  prt'raa  constitui  sanc^ione  ^  ìusisti  disp 
ertire  illos  hoc  est  disperge  eos  de  ierrac  hnius 
habitatione  ut  dispersi  luant*  poenas  ^ 
ante  cowmonis  mortis  incursura...  de 
absconditis  tuis..  ac  si  diceret  de  animad 
uersionibjrs  tuis  ^  atque  suppliciis  '  q«ae  ìtehit 
repossita  ^  ap?/(f  te  ^  retinentwr  et  elusa  et  quae 
in  uindictam  hominura  subito  et  eum 
nolueris  proferis  ac  produces...  Batj^rati  sunt  '" 
filiis  *'  '*  et  relinquerM?2t  quae  superfuerint  (tormenta)  *'■**  par 
uulis  suis:.  ita  illos  reple  misseriis  ut 
usq«e  ad  filios  eorura  seueritas  tuae  transeat 
ultionis  sifque  a  fìliis  in  nepotum  decurr 
at.  aetatera  hoc  itaq2<i9  uult  dicere  ita  ili 
OS  punias  ut  neqiie  ipsis  neque  fìliis  neqne  ne 
potibM9  parcas..^  Ego  autem  eum  iustitia  apparerò.. 


'^'  frissaicat  "*  dixit  prius  sicut  leo  7  dixit  iterom  sicut  ca- 
tulus  leonis  is  munii  lesom  't'  insin  '^  adce  ^^  -i-  it  namait 
do  dia  indi  frisorgat  dondi  oirdnes  dia 

F.   40a. 

*  oirdnide        '  nomhatis         ^  hrithemnacht         *  coasroillet 
'  -i-  atecJit  inasro[ii]id         ®  -i-  dit  diglaibsiu  '  -i-  ditodér- 

namaih  inchlidih        *"'  athuisti  -i-  hitiamralb sin  adcé 
"  -i»  scchissasatar         ^^    i-  maccaih  -i-  ammaicc  ón 
"  1'  felis  -i-  hiiamucmaìrhtiib-  ut  alii  dicunt  olsodain  nad  choii 

hist         "  nad  tarla  foranaithrea         **  sain   tintud   les  som  a- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  40":  Salmo  xvii.  135 

pulcre  fine  suo  psalmi  respondit  '^ 

initio  quo  iprecum  sua  non  commendauerat 

ceqMj'tatejn  quod  ^^  ait  in  conspectu  tuo  semper  ìlli 

quod  tradantwr  suppliciis         Ego  autem  inno 

centiam  meam  seruabo  né  quando  reddam  "  vi 

cem  iniuriae...  satiabor  dum  manif 

estabitwr  gloria  tua.,  explebor  **  bonis  om 

nibMS  si  adiutorii  tui  gloriossa  deffen 

sione  fuero  ereptus  saulis  insidiis..^ 

IN"  finem  **  puero  [dommì]  dawj'd  qui  locutus  est  domino  uer 

ba  hwms  cantiqMg  [l.  -tici]  in  die  qua  domj'nws  de  manu 

omninra  inìmicorwm  eius  eripuit  eum  [et]  de  ma 

nu  Saul  et  àixit..  etsì  quihusàa.m  uerbis  '"  commo 

tatwr  hic  psalmus  regum  historia  -^  con 

tenetur  prope  ultimum  uitas  suae  tew 

pus  a  Bando  àauià  prò  gratiarwm  actione  canta 

tus  titulo  suo  *■  contenens  argumentum...,  F-  4<^. 

Delegam  te  domine  uirtus  mea..  multa  in 

quii  [in]  me  tua  commoda  praecesserwnt  et  quia  rìihtl 
est  '  quod  wel[ut]  dignum  ^  refferam  solam  Uhi  animi  afec 
tionem  afferò  ut  ingenti  cura  tui  amoris 
adstringar  omnia  quae  in  honorem  tuum  p^-ofi 
ciant*  ue\  libenter  faciens  ue\  patient^r  accipi 
ens..  dommws  firmam^ntum  usqwe  in  eum..  tantfs 
benefìcfis  eruditus..  protector  meus  et  cor 
nu  salutis  [meae]..  a  similitudine  animalium  cor  - 
nu  incurrentia  proterrentium.  uidicem  ^  sui 
deuinam  opcram  confitetMr..  adiutor  meus  xisque 
dominwm..  gratiarum  actione  psalmis  admix 
ta  tempore  periculi  mei  ad  domiuMm  clamabo.. 
et  ab  ìnimicis  meis  xisque  mortis..  sub  enu 
meratione  periculorwm  *^  Buorwm  defensionis  de 


nisiu  "  -i-  taidhsin  afìrinne  ash  hitosuch  intsailm  -i-  quando 

dixit  exaudi  domine  iustitiam  •  meam-  7  ised  da  tadbat  imi  a  diud 
quando  dixit  ego  autem  in  iustitia  apparebo--  "  ol 

^'  -i-  huare  nad  n  denim  ole  tareesi  nulle       '*  -nom  linfithersa 
^®  -i-  dilaitJduhratha  "  -i-  atd  debe  mecnand  archuit  for- 

gnuso-  "  -i-  aia  hilehraih  rig 

F.  40b. 

*  -i-  is  argumeint  do  cidatitul  ^  manidanaigtliersu  da 

'  daitsiu  ade        *  fordsat        '  indiglaid-        "  indi  dd 


136  I.  Testo  e  cWoBe,  f.  40':  Salmo  xvn. 

ninae  totìus  loci  ipsius  contextns  amfaficns' 
canifwr  ut  tali  ^  scemate  uél  potentia  diuini  ad 
uitorii  ue\  dignitas  augeatMr..  Et  torrentes 

[oxcur 
ìn\quitatis  conturbauerunt  [me..]  inimicon<m  subiti  et  exitiales 

[tales  do 
sus..  dolores  inferni  [circumdederunt  me..]   ac  si   àiceret  la;-^ 
lores  totura  autem  similitudine  àicit  parcntis  ® 
ut  erumnas  sna%  graues  ostenderet...  praeueno 
nini  me  laquei  morf/s..  tam  insperatis  "*  plerum 
que  [inimicorum]  insidiis  circumuent^us  sum  "  ut  locus  do 
esset  efugionis*^''^  n/5/ ad  suplicandum  *^  ronsulandi'^ 
studia  et  nota  u^rtissem..  et  in  tribulafione 
usqwe  clamaui..  tribulationunj  nomme  freqwen 
ter  angustias  constitiitas  uocat..  inuocaui 
dom?n7/m  et  miseri  cordi  re  eius  auxiliura  postu 
laui  c]ui  me  inuocantem  exaudiat  et  adiuto 
rio  suo  me  festinus  eripiat..  et  exaudi 
uit  de  monte  sancfo  usque  terra..  (\uia  dixerat  ex 
anditum  sé  nunc  m  uendictajn  sui  corporcum 
liubituw  dei  uinientis  indicat.  et  tali  ueTborj^w 
scemate  p?r  omw?a  utit?<r  ut  aducnientis  àomini 
ai  oppem  ferendam  sit  terror  (\ni  prrsequentes 
40r,  coHsiimat  et  stupefaciat  adiutores..  Et  fun 

damenta  mon//?/m  usq?<e  in  ira  eius..  propr/um  siq?«'dem 

fumi  est  ut  ignem  nuntìat  secutwrum  atq?<e  ideo 

^ost  intulit..  et  ignis  a  facie  eius  exardescet..  ut  in  fi 

ne*  pra^cidentis  fumi  piena  inflammatio  oo7?se 

qwerett/r  quae  non  té-rret  ^  sed  obia  quaeque  uastaret..  ET  ignis 

a  facie  eius  exardescet..  dei  motum  ^  uindicem  *  ignem 


^  -i-  vvoisndisse  V  ólìasndissc  «ì-  las:  dicecJithrup àlailc 5 

du  ....ihsiìi  imss.gnas  7  insoirtha   hodia-  *  -i-    cachlactin 

aìs7zdis  (liaihrogai  inccinnaili  ai^òidis  dlnd fortaclit  durai  dia  do 
7  indas  dundret  ^  -i-  ani  as  fvàr  agalar  de  7  as  comacus 

duhas  7  as  tiepliimga'bthi        "  neplirescastaìh  ^^  amtogaitae 

se        ^^  indataig         ''  1'  effugio  -i-  anatach         ^*  diindàìl 

"  -i-  rcmcaissen 

F.  40c. 

*  airis  gnàth  lassar  hìiiarmoracht  diad  '  aìrnìfiibiliad  fii 

isvìdlassir-        '  inlondas  -ì-  indigaìl  són        *  -v  digìaid 


I.  Testo  e  chiose,  f.  40':  Salmo  xvii.  137 

nocat..  carbones  succensi  ab  eo..  qiiod  igni  est  familiare  ^ 
et  inclinauit  caclos  et  cliscerKf?Y..  per  corporalem  habi 
tum  ®  praesentìa  dei  auxiliantis  ostenditwr  et  nnde  nel 
qualiter  ad  mouendas  ierr&B  uenerit  sub  ea 
dera  figura  narratwr  quo  '  enim  aut  unde  discenderei 

[[«M5]  usq?/e  et 
cvius  pra^sentia  om»n'a  compi ent?/»"...  Et  caligo  sub  -pcdihus 
uolauit..  ut  non  solu?n  terribilis  discensio  sed  etiam 
welut  curru  q?/odam  gloriossa  e.fset  inuectio..  Uo 
lanit  super  pennas  uentonim..  metaforicos  *  é.  uelocifa 
te  auium  pennarwjn  ^  ut  non  8oh<m  uissitantis 
habitus  sed  etiam  uelocitas  ipsa  terreret..  Et 
possuit  tenebras  \a.tìhìdnm  suum  *'..  uult  estendere  qnod  ob 
possita  ^'  aduersus  inimicos  caligine  ipse  in 
maiorem  terrorem  latuerit  né  possit  ab  hosti 

[[e/w5]  aduer 
hus  ne]  conspici  ve]  caueii...   IN   circuitu  eius  taheì-nacuìfim 
sus  inimicos  q?«'dem  prffetenduntwr  tenebrae  qiiae  àominum 
hoc  etiam  faciunt  terrebiliorem  qwo  abscond 
nnt  dum  euw  inimici  nec  mirent?<r  [l.  mer.]^^  aspicere  et  de 
bent  sempcr  tiraere..  cu?»  ergo  illis  practendant2<r  te 
nebrae  ipsum  mira  {V  nera)  lux  insfar  tab^rrna 
culi  *^  cìngit  *^"*^  mire  sane  uariauit  hos 
uorsiis  et  tcribilibus  *®  -"  gloriossa  pc7*miscu 
it  né  scilicet  uideretjrr  prò  iure  susceptaa  **  fi 
gnrBD  *'  satis  humile  '^  de  deo  iudicium  dare  *' 


'  •!•  richsca  dudenum   iarlassair  mdir 
(luchirt  dugni'ùs  deh        '  eia  dii        *  inmeiaforecdaid  -i-  intro})- 
daid        *  ItecJi         "  àcJiìid         "  monde  àadhuath  trisodin 

"  nadnairillet         ^'  indi  lis  indi  ^*  imtimchélla  '^  is 

lés  innatabcrnacuil  di  issolus  7  astoidi  do  intsoiìse  h'is  inname- 
dón  si-  7  is  dorcliae  donaih  ìiaimtih  lite  frie  anechiair 

'*  •!•  cacldafcrs  and  diadhuath  7  gràin  infers  aile  di  huai- 
.  sletu  "  -i-  tue  dd  fersu  hitadhadar  induchàl  de  7  ahuaisletu 
ut  est  uolauit  rei.  inarrad  innafersae  hitadhadar  cosmailius  do 
frisnariga  tàlmandi  airdommuissfide  hcd  nisel  inti  dia  ma  atis 
he  indfersai  grandi  insin  namma  dumherad  dd-  ut  est  7  ignis  a 
facie  rei.         '*  -i-  aisndis  dinaih  grandi!)  7  dinaih  islih 

"  -i-  intruip  filisnaihfcrsaib  "  hisel  •{•  isairi  asindcisom 


138  I.  Testo  e  chiose,  f.  40"  :  Salmo  xrn. 

disc^neio  et  caligo  sub  i^edihus  eius  et  tenebrarum 
latibulum  et  aqua  tenebrosa.,  singulis  uor 
sibws  honoratius  "  scema  subtexuit..  ut  non 

[bin  et  uè 
uilis  esse  crederetwr  diseensio  (dei  ad  terras)  [currum]  hiro- 
torum  pennas  admouit..  ne  nero  tenebria  clau 
BUS  exp(?r6  luminis  putaretz^r  interius  tabernacu 
f-  iO^'  lutw  lucis  qj/am  habitabat  expr^sit  pos^  quae  *  demum  ad 

superiora  reuertitur  [in]  (\uihus  ait  possuit  teneb 
ras  latibulum  suum  et  subdendo  ^   u  in  nubib?^s  t  te 
nebroso  aqua  aeris  [sic].,  per  banc  twrbati  aeris 
faciem  mire  dei  fingitwr  apparatus  '...  A  fai 
gore  in  conspectu  eius  nu&cs  tra.ììsiert(nt..  prò  praesentia  dei 
fulgida  *...  grande  et  carbones  ignfs..  sicut  superi 
US  iwdignationis  diuinae  scema  in  fumo 
igni  carbonibws  decenter  inpleuit  sfc  bi'c  pe?rf?^rba 
tionem  aeris  dei  irascentis  babituw  consequen 
ti  inlatione  substruxit  =..  praeparante  in 
qm't  deo  bostium  inte7-itum  *  obscuratMr  aer  et  te 
nebrescunt  omma  scisione  nubium  cur 
ruscnnt  fulgora  ieciuntwr  grandines 
tonitrua  mugiunt  quae  omn/a  3iUt  uocem  dommi 
seqMontwr  nui  ipsa  swnt  uox  eius...  ET  intonuit  de 
caelo  domtnMs  usqt^e  eos..  post  clangorem  tonitrui 
«elut  caelestis  '  cuiusàam  bucinae  pulchre  fui 
mina  *  uel  grandines  tawqMow  sagittas  quas 
àam  iaculatum  esse  ®  discribitwr  non  contentus  *"  terru 
isse  hostes  frangoris  **  apparatu  **  nisi  deb 
ellasset  '^  jpgo  c^Twflictu  **...  Et  fulgora  mnUìplicauit,.  haec 
solent  te/rasmotibus  eueniere  ita  ut  insoliti*^ 


donaib  huaislih  indiad  ina  nlsél  ^^  dumi' a  cecJiae  diib  V  dumh'at 
huili  '*  duic  fersu  Mtadbadar  induchal  de  indiad  inna  fersae 
liitadhadar  agraln  focliosmaìlius  innarig  tdlmandae 

F.  40d. 

*  iarsnaib  hisin  *  -i-  lase  futàbair  '  •!•  duadhadar  liuaisletu 
de  tri  Jmaislciu  induisci  fuasnaidi  fil  isindaier  *  -i-  luaichti- 
din  'ì-  aittoitech  -i-  giul  ^  oroiaig  ®  -i-  intan  oairleci  dia 
etartliotìiaim  innamat         ^  -i-  ised  tohchetal  nime  iniorainn 

*  -i-  indsaigneàin        ®  dorrubidc        ^^  annarbu  buidechsom 

"  -i-  intoràinn  ón  "  huand airmnirt  ^^■^*  -i-  manitoissed 
•i-  togaì        ^^  neph  guatila 


I.  Testo  e  chiose,  f.  4P:  Salmo  xvii.  139 

aquarum  meatiis  appareant  discisio 
ne  **  et  qaadam  subuersione  ierT&rum  siue  welut  in 
clausula  pompatica  *"'*  narrationis  istius 
prtncipiis  c{uihus  contriinuisse  terrajn  dixerat 
quid  efficeret  commota  respondit...  Et  reue 

[p?nu8 
lata  swnt  usqw^  [domine].,  manifestauìt  quoniam  ea  i\uae  su- 
dicta  sunt  so\ummodo  pompse  *®  seruierint  cww  ad  de 
lendos  hostes  ìncrepatìo  diuina  sola  su 
ffiiceret  *"...  Missit  de  summo  iisque  me..  s{c  indi 
nauerat  caelos  a/que  discenderat  (\uovaodo  nwwc  de 
summo  d^Ms  mitit.  nt  uindicet  **  supplicem  **. 
ostenditr^r  ergo  qwm  ipse  motari''  loco  moueri 
<\ue  nescius  circa  nós  awf  prò  nobis  aliqwid  fa 
ciat  q?/ae**  iamen  [cum]  figurate ^^  àicuntur  op^ra  eius  honora 
tius  explicantj^r  et  gratius  hic  ìgitur  ueìnti  suges  r.  il" 

tu  quoàam  gloriossa  eripientis  potentia  ibi 
prumta  ad  subueniendum  *  et  festina  pietas 
indicatwr  ut  in  appellationibMs  uariis  diui 
nae  operationis  diuersitas  explicet?^r...  Adsuwi 
psit  [me]  de  multitudine  aquarwm..  aquas  per  tro 
pologiam  *  inimicos  appellat  qwos  supra  tor 
rentes  uocauit  qwos  etiom  sequeus  uorsus  ex 
ponit  ^...  Eripuit  me  de  ìn\micis  usqwe  adflictionis 
meae..  hoc  uult  dicere  (\noniam  \n  tempore  malorw?» 
ita  steterunt  inimici  ut  ncque  uacationejn*  aliq^am 
ei  darent  cogitandi  Siique  prouidendi  ^  qualiter  p 
ossit  mala  instantia  declinare  *...  et  factus 


"  -i-  oruptar  fadirci  indusci  robatar  hifudumnaih  talman  tri 
indlach  innatalmaìinisin'  *^  -i-  aiii  hid  huàlailiu  chlausul  ad- 
hchlostu  -ì-  irop  "  -i-  aisndis  n[u]allach  7  troj^dae  isindisiu 

ani  rongdb  hitosucJi  aaisndisen  '*  doadhcJilois  '"'  -i-  cenita- 
barthae  indaisndis  nuallach  tropdae  *^  «i-  taracenn         *^  -i- 

ingessid        "  -i-  airis  nepJichumscaigtJieside        ^^  innahisin 

*°  intropdaid 

F.  41  «. 

•i-  dufortacht  san  *  irisinmhcestindrim  ^  asnindet 

•i-  conibethré-  imradad  són  7  nomheth  cen  ole  huadihsom 

'  remdéicsen  -i-  rece  centabairt  diglae  foir  ni  odróbac  soni  indrcesin 

'  immenimgàbad 


140  .1.  Testo  e  chiose,  f.  4P:  Salmo  xvii. 

est  àominus  nsque  in  latita dinem..  p7*o  secnritate  ac 
prò  req«2e  prosperis  siqwidem  reb?<s  ue\atì  defundimur 
cum  arctìs  '  et  ardui's  constringamur...  Saluum 
me  faciet  nsque  [me].,  qui  iam  tale  pignus  salaatio 
nis  dedit  saluabit  in  relicMMm...  Et  retribuit  mihi 

[aliqMem  in 
àominuB  UBque  meam..  quoniam  ìnquit  laihi  cnrjE  est  [ne]  in 
iquus  existatn  et  ut  ab  omni  nocendi  ^  studio  a 
lienus  itiueniar...  Et  secundum  innocentia???  n^que  dommi..  ut 
caueret  né  nocendo  alteri  innocentise  suse  ^  cor 
rumperet  dignitatem...  Nec  irapie  usque  meo 
quod  fecernnt  emuli  qtii  inimicos  sé  sioe  causa  *°  profi 
tentes  me  inferècere  sunt  conati...  quoniam  omnia,  iudicta 
usqwf  semper..  prouidi  sollicite  né  q?//d  i«iqt<2tatis  incu 
rrirem  quia  semper  metus  iudicion<m  eius  anie  oculos 
meos  et  seueritas  *^  uersabatwr..  Et  iustitias  eius  us 
que  ero.,  apud  ipsum  domjnwm  studiui  per  omjua  me  abs 
que  rcprehensione  seruare  né  inimicos  le 
derem  ne  cui  iustas  aduersuw  me  odìoTum  eau 
sas  ingererem...  Et  obseruabo  usque  mea..  ne 
/•■.   4ih.  té  offenderem  et  praeuarieatione  praecep 

toFMm  tuoTum  *  impius  ìnuinirer...  In  con 
specta  oeulorutn  eius  id  es^pu^ita^  manuum 
xnearttOT  anfe  oculos  eius  est  nota  illi  atqj/e  co?7rperta.. 
Cum  sanerò  sanctus  eris..  hoc  uult  dicere  quoniam  famili 
are  est  curam  habere  meritorum  et  re 
tribuere  unicuiqt^  prò  studio  ut  sanerò  et  in 
nocenti  *  et  electo  fruetus  prò  operum  uirtu 
te  respondeat...  peruerso  quoque  -pro  operib?<s  m 
erces  a  té  par  sirailisqwe  reddatMr  id  est  iu 
diciam  tuum^  prò  accidentium  qualitate  aari 
at7/r  idcirco  ego  securus  meriti  uicera  a 
insto  retributionis  indice  exposco...  Et 
cum  uiro  innocen/e  usqwe  eris..  ad  sancfos  soncfa  fa 
cies  ^  et  ad  semplicem  semplici  ter  ages.... 
Et  cum  electo  usqwe  peruerteris..  quod  mitis  sit  bo 
nis  et  seuerus  malis...  quoniam  tu  populum  hu 


'  huanacumgaih         ®  frinech         ^  àenncce  ^°  -i-  centorhae 

n  doihsom        "  -i-  innammessideclitae  dee 

F.    Uh. 

'  adcc        '  dunennac         ^  adcè        *  dugene 


I.  Testo  e  chiose,  f.  iVi  Salmo  xvn.  141 

milem  s&luum  facies..  popt^Mm  humilem  uocat  qui  ob 

fcdebant  ei  afq?/e  eius  tribulationibus  iunge 

bantwr...  ET  oculos  6upe7-bort(m  ìinmUìabis..  inimico 

rum  [tam]  suort/m  quaìn  ^  populi  àicit  quorum  elationem 

postulai  inclinari...  Quoniam  tii  inluminas 

nsque  àomine..  lucernaw  suam  pra^sentis  uitse  exigum 

tempus  appellans  quod  ita  ut  lucemae  lu 

men  breuiter  locentis  cito  possit  estìngui  ui 

ta»n  inqwtt  mea?n  inlustras  *  et  fac  esse  coHspicu 

am...  Deus  meus  usqtie  meas..  quando  uitaw  suam  luoer 

nam  uocauerat  q?/am  frequ^nter  in  tribulatio 

nibM5  possitam  uelat  oleo  opitulationis'  diui 

nse  animatam  *  esse  dixerat  ait  tuo  me  ad 

iutorio  malis  quae  partior  [sic]  non  patieris  ®  ex 

tingui...  Quoniam  in  té  eripiar  à  iempiafione..  nullum 

mihi  erit  periculum  formidabile  quia  q^tcquid  F.  4i 

aduersi  occurrerit  tuo  adiutorio  *  sum 

mouebo...  ET  in  àeo  meo  usqwe  murum..  si  tam 

qwam  muro  inimicoiMm  circ?onder  ^  insidiis 

Ubi  innitens  ^  effugere  poterò  omnes  insidias 

SLtque  transcendere...  Deus  meia  usq7^e  eius..  prò  o 

p^ribus  atqwe  iudiciis  insto  enim  iudicio  nós 

a  pmculis  eruit  hostes  uero  nostros  ad 

fiixit...  Eloq?/?a  dommi  igne  exami«a?^a...  decr 

età  a.tque  sententias  sui  causa  prolatas 

eloquia  àe'i  uocat  quae  ut  probabiles  ita  etiam 

plenae  swnt  ueritatis  quo-modo  *  nero  hoc  opere  ius 

tus  apparuit...  Protector  est  nsque  grader  àominum.. 

uerus  autem  àeuB  quem  nós  nouimus  a.tque  uè 

neramur  illi  inquit  non  Bunt  dii  iustissime 

ergo  eius  adiutorium  promeremur...  Aut  quis  ieus 

usqwe  uirtutem..  iste  inqwi't  uerus  cuius  ego 

nuntitiam  [sic]  habeo  quem  gentes  ignora 

nt.  praestat  mihi  ut  sim  strenuus  inter  certa 

mina  ei  bella  rubustus.  quod  [ait]  prflecinxit  me 

a  similitudine  eorwm  qui  pro^cinguntur  ut  faci 

le  possint  perficere  quicquià  arrìpueri 

nt  laboris  ac  operis...  ET  possuit  inma 

culatam  uiam  [meam]..  facit  me  non  [ut]  possim  ab  hostibus 


'  indnamait       ^  addi       ''  -i-  innafortae        *  nertai      ®  adcu 

F.    Ut. 

*  adcd    *  maimmimtJiàbarthar-       ^  anarasissiursa      *  -i-  cruth 


142  I.  Testo  e  chiose,  f.  41^-  Salmo  xvu. 

capi...  qui  [p«r]fecit  U8[q«ff]  ceruorMm.,  non  solnm  [me]  inuic 
txxm  procstitit  sed  etiam  nelocitatem  praestitit  ad 
nersarios  Tpersequenàì  ^„.  ET  super  excelsa  stsituens 
me.,  eminire  me  *  super  '  hostes  meos  facit  et 
uirtute  sapsriorem  ^  uelut  loco  edito  ^  colloca 
BÌt;,  qui  docet  manus  meos  in  •proQliìim..  lata  ^^  iectatus 
telorww  meorww  non  fallitur  ìumquam  deuinis  raanibus 
dirigantMr  in  aduersarios  ..  ET  possuìsti  [ut]  ar 
F.  éf.  cum  Tìsque  mea..  non  sol^m  dirigendi  *  artem  sed 

etiam  pmmendi  *  potentiam  cowlataw  sibi  ^  di 
uinitus  gloriatur  *  ntraque  ^  enim  in  bellicoso 
quseruntMr  uiro...  ET  dedistì  mihi  nsque  meae.. 
qui  enim  non  est  passus  illuni  ab  hostibws  capi  mani 
festuTT»  est  quod  protector  salutis  extiterit...  et  dex 
tera  nsque  docebit.  id  est  magisteriuwi  legis  tuas 
et  exaltat  me  et  ad  ea  quae  in  me  oportet  facere 
instituit...  Dìletasti  gressws  subtus  me.,  impig 
rum  *  me  ut  possim  extento  gradu  '  et  concito  ^  fugi 
entibws  insistere  reddidisti...  ET  non  swnt  infirmato  ues 
tiffia  mea..  celeritatem  mihi  extra  sensum  contullis 
ti  laboris  ®  ut  ita  indeffensus  ac  impiger 
essem...  Persequar  inimicos  nsque  illos..  nec  pe 
dem  refferem  donec  multi  conruant  et  iniqwt 
conlapsi  foeraut  conteranta<r  ac  perseqwentem  *"  fere 
non  possint.-.  Et  non  conuertar  nsque  m^MS*^..  meis  nutibws"  sup 
pliuabnnt  et  dedent«r  "  imperiis...  Et  praecinxit 
nsque  ad  bellum..  adiutorio  dei  adseribens 
uictorise  suae  felicitatem...  supplan^asti 
nsque  me.,  quia  superìus  circa  sé  beneficia  dei 
narrauerat  nt^nc  e  contrario  enumerat  quae 
hostibus  in  ultionem  sui  aduersa  peruene 
runt...  £t  inimicorom  meorum  uso  uè  dorsum;.  tua 


'  dusesdlnn        *  duroscainn        '  sech        *  secTimunaìntea 
'  digas        "  anindarbae 

F.  41d. 

^  cuindrigthea  -i-  dlrge        *  airdbi        '  -i-  sonarle  ocae 
*  moidessoìn        *  -i-  sssede  7  dirge  7  airdbe        ®  nephlesc 
'  ceÌ7)imim         *  didn  '  -i-  niticed  scis  moclmamai  ón  ad 

diati  7  ciati  nothéisinn  nephlesc        *°  inni  duseinned 
**■"  duincìiGScaihse      -ì-  conrurélsa  doih  anasaccóbur  Uum 
"  -i-  geiUfìt  ón 


I.  Testo  e  chiose,  f.  42":  Salmo  xvu.  143 

nirtute  **  p^rterritos  terga,  uertere  ac  fugam  pe 

tere  compulisti;.  ET  odientes  me  usque  faceret.. 

in  fugam  uersi...  clamauerwwt  ad  àominum  xxsque  eos.. 

Bubauditwr  suum  hoc  est  idula  quae  nequeunt  *^  propnos 

saluare  cultores  quod  peculiare  d^i  opus  est  ".. 

Et  comminuam  illos  usqwe  uenti..  tanta  fa 

cintate  hostes  adfligam  quanta  facili 

tate  puluis  uento  flante  *'  hdc  illìicqwe  dis 

pgrgitMr...  Ut  lutum  usque  eos..  nilitcr  eos  conta  F.  42». 

miliosseqwe  tractabo...  Eripe  me  usqwe 

populi..  cu»w  hostes  atriueris  pra«sta*  né  qwts 

vaihi  meoruw  obedire  detractet*.  et  notan 

dum  est  qwam'  sit  in  suos  moderata  petitio*  nt7(»l  ali 

ud  in  suis  msi  secessionem^  metuens  quam  prtmo  posi 

saul  prò  insposseth®  certauit  prò  abìsolon'  ^ecun 

do.  tertio  prò  siba...  Constitnes  me  ueqwc  gea 

tium..  cum  alìenigenas  mese  potestati  sub 

ieceris  me  principem  ac  ducem  facies*  exter 

nge  etiam  nationis*\..  Popwlws  qwem  non  cogno 

ni  nsque  xùihL.  de  allophilis  àicit  quod  nero  ait  quem 

non  eognoui  id  est  i\uem  non  sperabam  mese  posse 

subieci  potestati..  hic  ad  maiorem  rerum  ad 

mirationem  factus  est  mei  iuris...  Auditu 

auris  usqwe  mihi..  altro®  iugo  impcrii  mei  colla  sub 

iecit  per  quod  docnmentum  deuini  circa  me 

adiutorii  euidens  adprobatwr  cum  praeter  spera  *' 

hostis  suscipit  uoluntariajM  seruitutem.. 

Filii  alieni  usqwc  mihi..  filios  alienos  appell 

at  alienigenas  ac  si  àiceret  qwfdam  etiam  meta  ac 

necissitate  compulsi  simulauerint  sé  ser 

aire  mihi  uelle...  Filli  alieni  inueterati  swnt..  licet  in 

niti  pcrmanserMMt  tamen  sub  imperio  meo  ita  mila  in 

longum  tempus  seruientes  ut  center entur  et  inn eteree 


**  ada  "  nad  chumgat  "  -i-  (e  neich  fritcurethar  cheill 
"  andundinfet gdith 

F.  42a. 

'  adcB  *  arnaoip  '  ciafìu  *  -i*  niguid  digail  dutha- 
hairt  foraib  acht  corruanat  innaarrad  ''  ackt  infoscugud  -i- 

huad  ón        *  «i*  artiadechsaitis  cosuide  iarnécaib  saul 

'  «i-  arnadechsitis  dà  conechtar  innadesese  *  dumgnese 

ade        *''  cid        '  intsolam        ^°  -i-  nlotormenarsa 


144  L  Testo  e  chiose,  f.  é2^:  Salmo  zrn. 

cerent.i.  Et  claudìcaaer«wt  usque  suis..  clau 
dicare  àicuntUT  dam  et  sacra  paterna ^^"^*  diuturna*^ 
subìectione  deserunt  uél  in  gratiaw  domino 
rum  [suorwm]  sé  deserere  mentiuntwr  et  i«  ueritalem**  re 
ligionis  nostrae  utpute  inuiti  '^  non  transe 
ont  licet  affectare*^  uideantt<r...  Uiuit  àominus 
uBque  deus  meus..  ac  si  diceret  osternus  est  in  p»*a(?stitis  eti 
et  ideo  benedictus...  Et  exaltett^r  nsque  meae..  ojd  excels 
US  per  hoc  ìntellegit«r  quod  hostes  nostros  m^erimit*'. 
nobis  nero  erutis  de  medio  discreminum 
confert  salutem...  D^ms  qui  dat  nsque  mihi..  qui  me 
nlciscitwr  imuriatn  sustinentem...  ET  snbdidisti 
pop«los  sub  me.,  magna  prosperitas  est  cuw  et  ìnimi 
F-  ^-  ci  et  hi  qui  prtus  opreserant  non  solwm  puniuntwr  sed  etiam 

ad  obidentìam^  pra^parantHr...  Liberator  me«s  de  inimì 
ei's  mei's  iraconcfis..  grauior  est^  ìnimicus  qui  ad  cau 
sas  odiorMm  etiam  feritatem  adiunguit.-.  ab  insur 
gentibws  usq^e  me.,  pro^stabis  ut  sim  hostib«s  meis 
uirtute  supmor...  A  uiro  iniquo  usqwe  me.,  ut 
iustitiam  ause  petitionis  expremeret...  Propterea 
cowfitièor  nsque  dorn/we..  sub  oculis  ìnìmicorum  prò  his  om 
nibws  gratias  Hbi^  refferam...  Et  salmum  dicam  us 
que  jpsius.  id  est  meas  salutes^  qui  proprie  eius  sum  rex.. 

{et  semi 
Et  facìens  xmsericordiam  chn's^o  suo  id  est  mecuw."  dauid 
ni  eitis  nsque  in  saeculMm  promissum  qMi'ppe  fuerat  ut 
semen  eius  continua  successione^  regnaret.         |  ad  e 
IN  finem  psalmns  dam'd..  hunc  quoque  psalmura 
uangelium  transferre  apostolus  abusus*' 
in  oportunitate  *  sententisB  àisit  in  omnem  terram 


*'  cidnaarracMa        "  -i-  iuduìa        ^^  grasach       "  -i-  nifira^. 
drad  huatliuil  bis  leu  dudia        ^^  -i-  airisarecin  dtib-"  foraib 
"  -i*  areciìisón        "  etirdiben 

F.  42b. 

^  dodd  *  -i-  lassamhi  indfeuchrae  7  incrodatu  quam  necMar 
da-        '  ad(S         *  -i-  asalutes-  filtàl  meas  frisodain 

^  A'  cadi  dib  indiad  aìaili  ®  anarnibart  bhdh  '  -i-  ù 

dososcélu  heridiapsial  insàlmso  -i-  ithe  cseli  lasuide  indapstail  so- 
sceìae  asnindedat  di-  7  is  he  sonus  Ics  fogur  sosceìai  an-  eonim 
is  do  apstalaib  beirthi-  ccnid  fou  ragab  dd        *  isindemigi 


1.  Testo  e  chiose,  f.  42":  Salmo  xvm.  145 

exiit  sonus  eorum..  caet^rum  proprtam  argamentum* 
eius  est  institutee  a  dee  creatwrae  ordinem  pandere  *'*** 
apcrire  causata  '^.  per  haec  adprobare  **  prouidentiam  dei 
qui  ex  hoc  ipso  multam  curam  hominum  sé  habere  m 
onstrauit  dum  ita  elimenta  a  sé  creata  compo 
nit  ut  per  ipsa  possit  cognosci..  ||  iodicium 

Caeli  enarrant  glortam  dei.,  idonei  sunt  *^  cseli  ad  sui 
creatoris  et  dispossitio  ipsa  creatwrarum 
ita  sé  habere'®  testatwr  opificem  "  ut  mhiì  mìnus 
quam  narratio  ^*  possit  efficere...  Et  opera  manu«m 

[efiBceret 
eius  Siànwatiat  èrmauientum..  quoniam  de  rluobus  caelfs  illud 
quod  est  superius  '^  non  uidetar  inferius  *"  uero  oculis  nos 
tris  ingeritur  proprie  intulit.  Opera  *^  manuum  eius  ad 
nuntìat  firmamentum  "..  utique  hoc  caBÌum  uisibi 
le  quod  intuemur  opera  "  manuuw  eius  ^*  propemodum  " 
ipsa  sui  facie  confitet^r  *®...  Dies  dici  usque  uerbum.. 
inpertit  *"  eloqMtum  et  notitiam  dei  welut  quoda7n  ia 
culcatoris  "^  officio,  id  quod  caelum  de  suo  facto 
re  testatur  id  etiam  ^^  diei  noctisqwe  nicissitudo 
signìficat...  Et  nox  noeti  usqwe  scienfmm  et  cantera 
usqwe  uoces  eorum..  In  laudem  dei  natMralis  eli  F.  42^. 

mentorum  adtestatio  *■  et  quaedam  hine  arte  ^  uox 


l      *  aithairec.  •  noihaidbsiu        ^°  -i-  anem  hitat  aingil  iinuachtar 

7  firmint  aìleth  fstssìnnai  ille  sic  et  rei.         ^^  aranosailcet 
1      'M'  aranosailcea  indargumint  innord  innord  inna  dolo  insin 
■  7  isfo  huath  ani  sodin  an-  institutae  creaturse'         "  •!•  atorbae 
aratorsata  -i-  doaithgniu  7  etarcnu  dee  treu        **  derhdae 
"  it  taraissai         *®  -i-  alaihar  sin         ^^  innanadeinmid 
"  -i-  tii  lugu  asnindet   lathar  innandule   do  dia  7  nundfoilsi- 
gedar  indaas  hid  praieceptóir  asidindissed  7  nodjjrìthched  hohe- 
laib-         ^®  htiachtarchu         "°  as  ichtarchu         ^'  atangnimai 
"  -i-  indfirmint  -i-  annem  adchiajnni        **  -i-  atangnimai 
"  -i*  as  dia  dorigni  infirmimint  nisin         "  inmór 
"  -i-  sechis  atùn  san  ^'  f odali  -i-  inroiihiud  roithes  alaiih 

alaill  riam  duadbat  etarcnaendce  insin-      "  indnephchomainsedo 
•i-  arh  nech  nad  cJiomaimsea  achoimdid  sic  dies        **  cid 

r.  He. 
^  aforcell  *  i-  censairse-  foglaimme  7  frithgnatna  doneuch 

Abc.,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  IO 


146  I.  Testo  e  chiose,  f.  42"  :  Salmo  miL 

cunctìs  gentìbMS  nota  est  cum  humani  sermonis 

officia  ^'*  &-pud  lingae  ^  ignaros  muta  '^  plerum  " 

qìie  sirt..  IN  omnem  t^rram  usqwe  eorum..  nulla 

gens  est  quae  non  ab  alia  gente  lingae  a  propraetate 

discreta  sit  ac  propte?-ea'  motui  sermonis  inui 

cem  carent  notitia..  Cfielorwm  ergo  *  dierum  ac  noctium 

non  talis  est  qualis  articulatse  ^  uocis  oratio  quae  fre 

qtienier  cum  sonauerit  ''^  ab  aliense  lingae  hominibws 

jgnoratwr  sed  qyae^^  omnium  lingart<m  uice  fungatur  **   nul, 

lam  difficultatem  "  auditiis  sui  apitd  gentem  *-^  diucrsi 

sermonis  esperta  *^...  Et  in  finis  usqjve  illor?/m..  ut 

possint  omnes  natwrali  ìntellectu  factorem  de 

qualitate  operis  adprobare  *^"^'...  In  sole  possuit 

tàhernaculiim  suum..  pos^  discriptionem  possitionis  eius  et 

egresùs  d/c?t  et  cursum  sine  aliq?/o  impedimento 

confectum  *^.  ut  àlicìims  potentis  *®.'.  currendi  apatia  et 

causas  simul  amplecfitwr  simmac^J^s  àicit  soli  possuit  ta 

bernaculu?n  in  eis  id  est  in  cselis  habitationem  mo 

bilem  soli  co?jstituit...  Et  ipso  tanq?/om  spons?<s  iprocedeus..^ 

Bponso  comparatwr  sol  propte;*  splendorem  ni 

mium  ue\  decorem...  de  tbalamo  suo  [sol]  pulcrior 

et  gratior '°  procedit  tenebris  pra^cedentib2/5  co??imen 

datis  **  in  expectionem  "  desideriis  "  ipsa  delatio 


•i-  ttmcthar  Incedi  hdru  mdas  fograigte  innaduli  7  diinaidhdit 
etarcnae  ndcé-  tris innoipred  hdogniat  7  innimthannd  fi  foraih-'" 
*  innatimil ir  edita  *  -i-  mnatimihrechta  indìalrada  innid 

euìa  nedi  7  innahriathra  radas  imfoìngaisón  amlabar  inni  fris- 
sarater  doancidchaib  inhelraisin-  ^  inhcìrai  ®  amìabra 

'  «i-  nitucai  càch  dih  leìrae  alaili        *  -i-  airtlmccai  cadi  die- 
nti hicoitdtctdicnas  aninscisidi         '  -ì-  airnihi  eulach 

^°  -i-  mtan  radas  nedi  insci  ahelrai  fesin  frinecli  nadiidetar- 
géuin        *'  id  est  oratio  -i-  innaìidide  duetarcnu  de  treu 
"  diisniicai  cedi  mlélrae        "  -i-  nidoirh  lannedi  atahairt 
"  -i-  is  coitdicnn  do  cedi  heìru         ^^  anadnetargéuin 
*^  -i-  iuisten  innaìiduìe        ^'  duadhadar  liuaisletu  inddioimdcd 
tri lìuaislctu  ingnimasin-        "  forlaide        ^^  -i-  fl?«  lidaìai  dm- 
machtaig-  rethes  cenerdiót  àr^^ho       '°  hiudidtiu         "^  anasnim- 
thrénaigtìie-        "  inindnaide  "  -i-  is  mo  de  accohrassi  la- 


I.  Testo  e  chioBe,  f.  42^:  Balmo  zviu.  147 

ne  crescentibws...  EXsuUauit  ut  gigas  UBque  «nam 
qtiod  Bine"  impedimento  cursus  buos  explicet  *^**  et  per 
hoc  uoluit  indicare...  A  summo  ceelo  UBque  eiua.  qui 
Bit  modus  cursus  [eius]  ac  recursùs  **  [eius]..  Et  occura 
US  eius  usqwe  ad  6ummM?n  eius  *'..  optime  causam  "  cursus 

[uniu^r 
eius  calorem  **  esse  àixit   non  lucem  siqMj'dem   cowlucescere 
so  orbi  uel  uno  Icco  sistens  potuisset  uè]  uno  tr 
actatu  '°  means  ^^.  calefacere  nero  nisi  uicina  nequis 
set  ^'^.  Lex  dommi  usqwe  animas..  quoniam  creaturas  dixerat 
narrare  gloriam  dei  adnuntiare  ^^  opera  manuuwi 
eius  eructare  uerbum  et  indicare  scientiaw  id  est  prouì 
dentiam  quihus  omnibi/s  ^*  erudimur  in  agnitione 
factoris  quod  proprmm  legis  officium  merito  ergo  *  cau  ^-  ^''^ 

sas  huiuB  coMsiderationis  legem  uocauit  *  qwae 
Bunt  in  omnium  elimentorwm  factwra  ^  conlatione 
effectuque  mirabili..,  Testimonium  dei  fidile 
usqwe  parwttZes.  sicut  praecepta  legis  commendata  lit 
teris  testimonia  et  iudicia  et  iustificationes 
oocat.  sfc  hoec  omnia  ad  magisterium  hoc  crea 
twrae  exhibent..  cujn  legis  nomme  tron&tulit  fidelis 
adtestatio  creatoris  in  creatHrt's  est  quae  inlumi 
nare  possit  ac  docere  eos  no«  qui  astate  Bcd 
qui  eruditione  ^  swnt  paruuli...  JUstitiae  domini 
rectae  usqwe  corda.,  àicitur  [creatoris]  ex  creaturis  iustitia  ut 
qui  utittór  elimentis  honoret  auctorem  [ac]  ut  dilec 
tetur  in  bonis  anima  eius...  Praeceptum  domìni  usque 
oculos  per  horum  inquit  ordinationem  ita  est 
hoc  quod  praecipitwr  apertum  ®  atqwe  manifestum  '  ut  p 


càch  trissaninnaide  araneter[s{]  isindaidcJii  **  oladfssi  V  fa  7 
is  fochetoir  tra  fosin  7  is  iosach  am  sodnn  et  per  hoc  rei. 

"  1'  is  sic  dispositio  -i-  uoluit  indicare  per  hoc  quod  explicet 
rei.  "*  -i-  intaithchuir  *^  -i-  corrici  innor  "  -i-  arthessugud 
cech  luic  "  intes  *"  -i-  secliis  óin  fithison  -i-  ceti  frisnga- 
hail  centoined  rei.         ^'  noaconimiéised         *'  -i-  nicumcaibed 

"  creaturas  duihabair  fricechninfinit  fìl  st  sis  "  -i-  remier' 
hartmar 

F.  i2d. 

*  iartestimin  inso  '  isrecht  duetarcnu  dee  tréu  *  isinde- 
num         *  aforcai        '  hoforcitul        *  follus        ''  réil 


11$  I.  Testo  e  chiose,  f.  43°  :  Salmo  x\m. 

ossint  etìam  bi  inluminarl  et  ad  agnition 
em  uenire  factoris  qui  pr^us  fuenmt  minus  oc 
calati*...  Timor  àominì  satictus  nsq^ue  sseculi..  non  so 
lum  docent  elementa  òeum  credere  sed  timere 
Bavcie  cum  gentiles  metoant  impie^...  ludicia 
dei  uera  usqt^e  ipsa..  haec  inq?«'t  indicia  uera  sunt 
id  est  non  fallunt  adnuntiatione  sua  '"  relucere 
in  factwra  **  dei  iudicium  atq?/e  prudentiawj..  iustifi 
cata  uero  id  est  optime  statuta  atq?/e  firmata  iu 
semet  ipsa  c\uod  co«cinnenter  *^  a.t(\ve  concorditer  *'  un 
Tim  atq«e  eundem  omnis  indicai  creatj^ra  fac 
torem...  Desiderabilia  super  anrimi  usqj^e  mul 
tum  Clini  sint  igitwr  alia  hìdìiB  legis  iudieia  atqwc 
propr/uOT  artificem  indicent  bis  qzn  notitiam 
eius  ex  eorum  ministerio  didicerent  ita  affecti  (!'  e-) 
\)us  eoTum  cowciliantM?*  ut  fiant  disiJerabilia  ut 
r\ihi\  ap«f?  eos  neq?/e  p7*oetiosius  neqtte  dulcius  estimet?//-  ** 
ET  dulciora  usq?/e  ea..  denique  ego  ipse  qwae  ex  eo 
rum  magist^erio  dedici  etuJeo  obseruare 
Bollicite...  IN  cnstodiendo  illa  nsq?/e  mul 
ta..  non  est  inquit  infructuosa  *^  huius  legis  **  cus 
f.  43".  todia  omnis  '  namque  qui  haec  seruare  dee 

reuerit  et  semper  haec  diuino  cultui  mancipare  * 

multum  reportat  p7*aemia  multa  remune 

ratione  donati/r...  Delieta  quis  intellegit  id 

est  quii  ita  erit  circa  studiiwn  uirtutis  adten 

tus  ut  possit  oranes  peccatorHwi  species  effu 

gere  prudenter  ^..  per  dubitationis  ergo  sermonem 

dicendo  quis  raritatem  huius  studii  uoluit 

indicare...  Ab  ocultis  meis  usnne  do?«tiie..  ab 

his  inq«tt  quae  ignoranter  ■•  admitto  ^  be«e  etiom  oc 

ulta  uocantj<r  ea  quae  latente/-  seciindum  mutiis  animi 

et  alfectiis  incurrimus  q?/ae  multi  *  homin 


*  nepJisuilig  ■[•  nejìlifcgi  sóìi     ®  -i-  «fsancte  intómunfìl  lasuidlh 
'"  huanaisndis        "  is  indenum  -i-  elementorum        ^'  inchom- 
fograigihid         ^^  incìiocrìgiliìd         "  conimessar  "  ctoirthech 

"  -i-  innandùle 


F.  43a. 


*  incàch       *  -i-  nondaìssgaba  -i-  madfrifrecur  cheill  de  noshera 
'  i*  cendenum  jpecilia        *  indainh        *  dorogbaim        ®  os  ni 


I.  Testo  e  chioee,  f.  43'':  Salmo  xviii.  149 

um  ita  penitus  ignoramus  ut  ncque  cum  fece 

rimMS  ea*'  nós  peccasse  credamus  quae  qui 

dem  sensibws  maxime  Bubripiunt*  et  falla 

nt  animam..  cum^  a.ut  irascimur  *"  ìnrationabi 

liter  SiUi  odia  iniusta  suscipimas  SLut  quihus 

non  oportet  piacere  *'  curamus  aut  infiamma 

mur  **  gloria  *'  ani  superbia  extollimur  a.ut 

aliorum  corte  p^'osperitate  torq^eraur**  haec  max 

ime  sensum  fallant  animae  quae  ita  mul 

ti  agunt  ut  nec  sé  peccare  sentiant  intel 

kctura  peccati.,  qwodammorfo  '^  ipsa  sui  sabtilita 

te  (sé)  rapiant  et  quia  peccasse  eé  non  putant  SMwt 

ad  cauendum  **  cura  minori  solliciti...  ET  ab 

alienis  usque  tuo..  ia?M  bine  *'  (parce)  de  hfs  quae  necessita 

ti  proueniunt...  Si  mei  usque  mei..  In  hoc  mese  uitae 

stata  possito  cum  multo  affectu  etiom  ipse  ** 

respicies  *®  et  eflBceris  "'"*'  iucunditate  pluri 

ma  ymnos  **  me  ^ibi  psalmosqwe  dicente.. 

ET  meditatio  cordìs  usqwe  semper..  meditationem 

uocat  curam  cultiis  diuini  ac  si  àiceret  cum  uacuoro  " 

ab  omnibus  oecupationibws  hoc  meditabor  F.  U*. 

hoc  agam  qt^omocZo  ea  faeiam  quae  Uhi  piacere  non  am 

bigo...  Do"tme  adiutor  meus  xx^que  meus..  Tii  mihi 

haec  praesta  qui  mihi  adiutor  fuisli  et  eripuisti  raé 

de  hostium  semper  insidiis..  ||  est  cum  assirio 

IN  finem  psalmus  àauiù...  profetia  in  ezecbiam, 

rum  obsedit  *  exercitiis  ex  persona  iamen  pò 

puW  in  sollicitudine  maxime  ob  metnm 

obseditìonis  *  possiti  &tque  orantis  prò  re 

gè  suo  ista  àicuntur..  pnncipibM*'  enim  in  hum^modi 


ili        ^  -ì'  xjecihi  lite  immenmain  7  inimradud  ®  foihonsnàt 

'  adit  fallunt  fil  archiunn       ^"  «i-  is  peccaci  sin       **  nitechtae 

sotnugud  dosiddib         ^^  nundanlaisrigther         '^  hohuail 

'*  -i-  nongaib format  fr'm  dlasoinmichi-  '^  -i-  neplithoìmtlu 

hedpeccadsón        ^®  dofoimtin  V  cofummenaiar        ^''  ciddusin 
'*  -i-  cidosiìi  '  ade        ^*  addéicidcr        "  7  imfolngaesiu 
*'  1'  afficeris  -i-  carcsìu       "  -i»  secJisnahnuson  da        "  •!•  «n- 

tannoscairiuh  frisnahuili  deiihidnea  domaindi 

T.   4Sb. 

'  imssasiassair  -ì'  imhirusalem  ^  innaintlidide         '  «i-  se- 


150  I.  Testo  e  chiose,  f.  4S  :  Salmo  xix. 

maxime  necessitatibws  fussae  suplicati 

ones  *  non  solujn  regibw*  sed  etìam  urbibws  prosf/nt  ^  com 

mone  6Ì  qu/dem  tam  regis  quam  populi  lue 

rum  ^  est  triuwphus  '  prtncipis  et  uic 

toria  de  hostibws  adquessita  ^..  '  nis..  di 

EXaudiat  té  àominus  in  die  tribulatio 
em  tr'ìhnlationis  uocat  tempus  quo  cinctu 
ra  *  erat  assirioru»»  obsidio  *"  ciuita 
tem..  obtime  ergo  orant  id  temporis 
audiri  regera  suum  quo  diuino  spe 
cìaWìer  egebat  auxilio..  pj-otegat  usqj^e  ia 
cob..  hoc  nomen  té  inquit  adiuuet  ^*  [q?^oc?J  ab  bostì 
hus  inridetMr...  Mittaf  Uhi  auxilium  de  sfl«c^o..  de 
tabernaculo  ubi  àotrinus  habitare  crede 
balur  ad  quem  locum  "  ezechias  blasfema  *' 
hostium  uerba  portauit  **  asscripta.. 
ET  de  sión  usque  té.,  eadem  repetit  siqw/Jem 
templum  super  montem  sión  fuerat  ex 
structum...  Memor  sit  omnia  usq!/^  tui.. 
quicquià  [a  te]  bene  umquam  ac  recte  actura  est  hoc  mmc 
in  dei  reuocetwr  *^^^  memoriam  siqwj'dem  rex  ius 
tus  erat...  ET  holochaustum  tuum  pingue 
F.  4S'.  &at..  id  est  libenter  accipiatwr  et  grate.,  pinges  siqMt 

dem  hostiae  ob  hoc  quia  offerentis  *  deuotioni  ferebant 
testimonium  gratae  *  suscipiebantwr  a  domino.. 

[stet  3  quae 
Tribua^  Ubi  dom/nws  secundum  cor  tuum..  omnia   tibi   prac- 
mente  pertractas  *  et  id  quoi  co»cepis  animo  ad  finem 
ducat  obtimum...  Et  orane  consilium  usqj/e  Isetabi 
mur..  rege  siqja'dera  saluato  letitia  subditcrum  ^ 
est  aique  tranqu^'Ilitas  qwaHJobrem  ^  apostolus  etiam 


chis  naihrigaib  són        *  innaguidi  testi        °  durorlanat 

^  indcb        '  -i-  amhuaid        *  incoscuressse  -i-  regis  7  populi 
'  -i-  lionimihìmchcllfad         ^°  animjìsuide         ^'  fortatictsu- 
"  -i-  hitabernacuìl  "  -i-  écndaigthidi  -ì-  dorigcnsat  som  do 

ecnduch  dee         '*  -i-  condaarUg  fiaddia  Jntempul         ^^  -i-  ioro- 

garthar  -i-  tarala  dia  archeill  dodegnimiisu  oìinjjopul  coutra  eze- 

chiaiD* 

F.  4Sc. 

*  «i-  innidbairt  són        *  hudeclia        '  foircd       *  immeradishi' 
**  innafoammamaigthe        ®  -i-  arisfailtigi[u]d  inpoj^uil  imniefo- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  43^:  Salmo  xix.  161 

praecipit  prò  gregibws  supplicar!. ..  ET  in  nomine 

domini  dei  nostri  magnificabi?WMr..  Magni  et  admira 

biles  erimus  a-pud  omnes  quia  -per  inuocationem  dommi 

sumMS  de  medio  periculi  instantis  erepti...  Im 

pleat'  àomimis  usque  taas..  orat  etìam  hic  ut  su 

perius  ut  ex  uoto  ^  ei  cuncta  p^rueniant 

Nane  cognoui  xxsque  faciet..  r\une  inqwj't  nota 

omnibus  facta  est  salus  quam  es  diuino  adiutorio 

consecutns  ^..  chr^s^Mm  ^^  dei  uocat  ezechiam  ob  hoc  quia 

reges  chrisma  in  regnww  id  est  unctio  **  cowsecra 

bat...  Exaudet  illum  usque  suo.,  quia  superi 

US  dixerat  mittat  tibi  anxilium  de 

Bando  et  de  sion  tueatwr  te  ne  putarent  intra 

templum  **  dewm  esse  conclusum  ideo  adiecit  exau 

diet  illum  de  cselo  sawc^o  suo.,  maiorem  *^  per  hoc  deui 

ni  auxilii  indicans  dignitatem  et  ut  os 

tenderet  ab  eo  habitari  templum  qui  pos 

sesor  est  caìli  ut  et  meritum  ezechise  pene 

trans  **  cselos  et  dei  exaudientis  tam  procul  digni 

tas  maior  ac  potentia  signaretMr...  IN  pò 

tentatibi/s  *^"*^  salus  usqwe  eius..  salus  inquit  quae  adia 

torio  tuo  contigit  ualde  potens  est...  Hii  in 

curribMS  ei  hii  in  equi's..  adrogantia  om 

onis  *'  assiriorum  fuit  in  eqwis  et  in  curribws  •* 

quod  etiam  uerbis  *  rabsacis  apparuit...  Nos  F.  43^. 

[men  exprob 
autem  in  nomine  domini  dei  nostri  magnt^ca&mur..  quod  no- 
rat  assirius  *  in  hoc  nos  magis  *  nomine  fide 
bamus  *.^  IPsi  obligati  swnt  et  ceciderunt..  nos 


Ingi  failte  innarlg        '  -i-  rolina        *  hodutJiracht         ®  orutho- 
chaisgessersu         "  oirdnide         "  •!•  intongad  "  •?    hifem- 

pulsón        ^'  ■{•  arnibad  dianim  racloadsom   7  arnàbad  atempul 
tantum      ^*  tremiethtai     ^^  -i-  hondias  poteatas  aia  són  hondias 
potente-         "  -i-  prò  potestatibus        "  indhuile  huall 
"  -i-  roeirpset  dsonartai  hisuib 

F.  48d. 

*  -i-  intan  asrubart  su  frimmaccu  tsraheZ  inihói  dioinachdaib  leu 
roheth  f ordii  milih  ech  *  rahsacian  '  -i-  indaas  hicairptib 
7  innechaib  7  indaas  arnethud  innarneurf-         *  notorasnigmisni 


ÌS2  I.  Testo  e  chiose,  f.  43^:  Salmo  XX. 

qnoB^  undÀq'ue  instante  certamìne  timor 

Btrauerat  erecti  sumus  *  animo  et  plurimo 

elati'  gaudio  interitam  hostium  ìntuentes  nostris  ocnlis 

[nostra  prò» 
Nos  uero  resurreximus  et  rdiqua  cuius  (regis)  incoloraitate' 
peritas  ®  cOMtinet?<r.  Et  exaudi  nos  in  quo  die  uocauerimas 
IN  finera  psalmus  da?/ed..  Post  assiriorum  ce 
dem  psalmus  iste  canitur..  de  ezechia  me 
moriam  contenens  eins  medelae  quavi  ci  d^r^s  admoue 
rat  aduersa  ualitudine  *'*  laboranti..^ 
DomiNe  in  uirtute  tna  usque  rex..  ezech 

as  ereptus  captiuitate  et  insup^r  uindica 
tus  "...  Et  saper  salutari  tuo  exultabit  uechunenfer..  prò 
salute  ex  té  "  praestìta  *^  rex  maxima  lastitia 
pe7-fraitMr  ^*.^  Desiderium  usque  eiiis..  desideriu?>7  uocat 
cordis  eius  ea  quae  proé-dicta  B?o?t  id  est  adiutorium  diuì 
rum  dirensionem  calestem  salutera  propr/a?» 
ac  solutionem  omnium  quae  instabant  *^  malo 

[sti*"  enw 
rum.,  et  uoluntate  xxsque  eiiis  diabsalmo..  quotiiara  procneni- 
usq»/e  dulcidinis..  proBcisti  *"  **  dona.  muncrib7(s 
q?«a  non  soImw  difensujg  est  sed  etiam  uindicatus  esf  *'..,  pò» 
suisti  usqne  praetioso..  quia  conscruata  est  reb?/3  dubi 
fs  *•'  ac  confirmatur  inpossita...  Uitam  pe 

[culi]  Cam  ergo  longitudine 
tit  usque  tuo  com  egrotat  ^'.  [Longitudinem  dieruw  usque  sae- 
in  saeculum  "  saeculi.  per  té  salute  reddita 
mnltum  "  adeptus  est  **  gloriae..  nara  et  tamii 
exercitiSs  uastatio  *^  et  solis  pracstatio  **  atque  re 


*  isni  ni  foraìaig       ^  -i-  róbumaì'  cumdrichthi  -ì-  tri  ainm  dee' 
'  ami  cumgabthi        '  is  intsldntu         ^  arsóinmiche 
'"  Jmavdmarfai chotarsiìai         '*  7  andftruacht         ^'  -i-  «  àé 
''  foìrifìi         "  arhcir  hinfh         "  arahitis  '®  -i-  foroilìang 

'"  -i-  forrassaissiic  -ì-  ròfoirWiiclisersu  «ì-  adàe-  "  1'  prò  -i- 
tarasi-  uicisti  -i-  rodoìssin  -i-  it  uiìliii  innammai  doraiaissiu  damsa- 
indatae  indunai  innanjìddc  rongadsa  dalisìu  adce  ^®  -i-  acht 
daruich  •[•  dia-  '"  -i-  hacumdubart  inétaste  fanaic  irisnaguidi 
ani  rogaidsom  -i-  asoirad-^  *'  lóbraigedar  "  isinsaigul 
"  anil        '*  adcotad        "  indred        ^*  remthairissem 


I.  Testo  e  chiose,  f.  44':  Salmo  xx.  153 

gressio  *'  clarnm  eius  Apud  gentes  nomen  efficit.. 

Gloriam  et  vnngnum  usq?/c  saeculi.  saeculum  bfc 

ad  longum  <emp7/5  respicit  propter  prosperitatis  ^-  ^^■ 

gloriam  de  claritate  factorrs...  Laetificabis 

eum  UBque  tuo  id  est  numquam  de  adminiculo  dei  ul 

la  disperatione  frangeti<r,.  Et  in  missericordia 

altiss/mt  no»  commouebitMr.  id  es*  rwìniuam  de  regai  arai 

sione  nutauit  ^..  Inueniat?(r  manus  usqwe  tui's.. 

omneì  inquft  illos  ita  ultio  arcta  *  cojjcliidat  ut  n 

ullus  possit  effugere  ^.  in  hoc  u^ro  loco  in  adflictio 

[tera 
nem  eorwm  (assirioruni)  exseri  *  d«?i  postulai  nianu»j  ^...  Dex- 
tua  usqwe  oderwnt..  adiutorium  q»oi  nobis  inpen 
dis  *  compr<?bendat  omnes  qui  sunt  in  nós  animo  ini 
mico  "  semper...  Pones  eos  usq?;e  tui..  prò*,  cwm  ap 
parucris  in  utraqj^e  parte  ussurpat.  hoc 

Mei  in  adu^Tsa?»  parte?»  ne\  in  p?-ospe;'am.  s/ue  cu»i  adiuuat 
cum  uendicat...  Do7))/n?/s  in  hira  sua  usqi/?  ignis..  ex 
cussa  securitate  coHt?<rbabuiit?/r  cwm  ad  ulciscen 
dum  '  iratiis  accesseris...  Fructu?»  eornw  de  t^rra 
perdes..  uirumque  de  filiis  recfé  àiciiur  nam  et  semen 
*'  Y>^-0'^>\er  prz'ma  congula  et  fructus '^  propter  obsolu 
fam  effigiem  corporis  con^Qquenier  et  proprie  àicuniur...  Et 
semen  eor^nn  a  filiis  hominu/»..  etiam  filios  eonun 

[runt  in 
tua**  seueritas  prosequatw?"  (I'  per)  *^..,  Quoniam  declina?<e- 
te  mala.,  posi  excidinm  gentium  conuertunt  in  té 


*'  'i-  innacoic  Irotai  deac  docoid  ingrian  foracuìu  7  ised  in- 
rochoisseclit  trisodin  coicUiadnaideac  totórmiuch  forsaìgid  eze- 
chise— 

F.  44ii. 

'  nirorois   \-  niruderchoin        *  •!•  dedairnn  -i-  iimmariae- 
'  -i-  indigail  són-         *  -i-  ascesar  «i-  roichther  *  aciimach- 

tat         *  -i-  asrcnai         '  naimtenach  ®  iarési  °  dodigail 

1'  codufess  '"  -i-  arnaìh   cétnaih  coifeicthib  -ì-  immrfólangar 

dundsil  ferdu  iarnàesfóit  isinmlroin  mathardi  '*  -i-  infan 

diifuissemar  sechfair  a  sii  sin  7  gaindliar  honmaihir  is  and  is 
ainm  do  fructus-         '*  -i-  adcé        '^  -i-  toihned  V  ingrainned 


IM  I.  Testo  e  chiose,  f.  W:  Salmo  xxi. 

et  in  taos  [tnaqwc]  arma  ^*  et  blasfemias...  Cogitane 
runt  cognòs  [sic]  usque  stabilire.,  talia  ìnquit  cantra 
DOS  anioo  concoeperunt  quae  ad  finem  ducere  *^ 
non  ualuerunt...  Quoniam  pones  eos  dorsww  "..  àum  maxi 
ma  parte  deleta  pauci  qui  effagiunt  *'  ter 
gnm  *•  dtcMD^Mr  dedisse  tracta  similitudo  *'  a  png 
nantibMs...  In  reliquia  tuis  usque  illorwm..  id  est  aduersos 
reliquos  *"  hiiius  cedis  armaueris  *^...  Exalta 
re  domine  in  uirtute  tua.,  excelsus  ìnquit  ap 
parebis  **  hominibMS  rei  factae  *^  poten 
tìam  uirtutemque  mirantibws..  Cantabi 
aius  et  psallemus  usqw^  tuas..  nós  etiam  pò 
tentiam  op^rum  tuorum  celebrauimus 
imnfsqwe  prosequemur  **  et  laudibws.., 
^'  ^^"-  IN  finem  prò  susceptione  *  matutina  psal 

mus  dflMid..  domini  ultima  in  cruce  oratio  do 
cuit  *  ad  quem  debeat  ^  hic  psalmus  reffer 
ri  qui  tamen  suis  temporibus  *  habuit  figurawi 
illius  historise  quce  narrat  dauid  coniuratione  ' 
abisolon  in  erumnas  coactum  in  qwibws  pos 


^*  -i-  inna  arma  dorataissiu  doibsom  isfri  frithorcuin  daitsiu 
dosratsat  som.adi'  a  dcu-  "  -i-  nisrucsat  coforcenn 

"  'i*  druim  •[•  condichret  andridm  ftianavntea        ^'  -i-  asinai  t! 

^'  -i-  druim  i-  fortechiud  rinnanaimtib'i  "  -i-  a'^ìi  hid  ned 
tochorad  adruim  frianaimtea  forteched  remih  issamlid  insin  ro- 
iachatar-'         *"  «i*  doherae  digail  forsandered  duruarid  dib 

'*  noiarmaesiii        **  -i-  ados        "  -i-  ingnimae  dongnisiu- 


•ì-  dorimfem 


F.  44b. 


*  •!•  dintuidechi  dundechiiid  crisi  hitech  innasacard  •!•  hiiegdai 
annse  7  cafae  7  ditecld  do  dochum  pofélait  iar  isinmaiain  resiti 
chessad  is  dee  rogab  dd  insalmsa  7  di[a]cìiesad  roces  iarsin  li 
cr  ut  dicitur  in  tractatu  libri  marci  secundum  hieronymum. 

'  -i-  as  duchesad  ches  christ  ragab  dd  inso'  '  -i»  eia  dio 

fiachaigedar        *  «i-  intan  citaroichef  insalmsa  is  immaircide  d  • 
dd  oc  ergim  re  abisolon  maddusioir        '  -i*  hocliomlugiu-  -i*  he 


I,  Testo  e  cUose,  f.  ii^:  Salmo  xxi.  155 

sUus  ®    hoc  Carmen  uice  orationis  cecinit..^ 

Deui  ùem  raeus  xaque  mea..  quare  me  inqutt  tam 
diu  in  malis  esse  permittis..  quod  nero  ait  respi 
ce  in  me  id  est  propitiare  (Uprospice)'  mihi  i  similitudine 
irascentinra  *  qui  quihus  ofFensi  swnt  facies  frequen 
ter  auertunt  ùicit..  Uerba  '  delictorum  meorum  *"'" 
ex  persona  domini  per  «n/errogationem  pronun 
tiandus  hic  uersus  est  quae  tamen  uim  ha 
beat  rennuentis  **  hoc  mocfo  numq?ad  uerba  delie 
torum  meorwm  quae  non  suni  té  a  meo  auxilio  re 
moueri/nt.  soles  *^"^*  qn/ppe  talibus  rebus  sempcr 
auerti'*.  wel  **  *'  certe  ita  cum  salutem  meam  delie 
torum  p?'0cul  remotorum  uerba  non  impedì 
re  debeant,  Cur  me  dreliqwisti..  deus  meus  us 
q«e  mihL.  cum  die  nocteqj<e  clamans  non  mererer 
audiri  reputaui  hoc  admiso  meo  **..  non  gemina 
ui  *®  flagitium  "  Btulte  quid  (1'  qui)  "  de  tuis  iudicis 

[ignos 
Bensiendo  {V  sensio)  "  quod  &ut  non  curaris  "  aut  nesciris 
cere...  Tu  aiitem  in  sonerò  usqwe  israhel..  hoec  in  animum  ** 


léludsón       ®  «i-  crist  madurùin       '  airchis       '  -i-  ani  hidnecJi 
risambeth  frec  sechnirohad  frissom  iiTi  do  dia  '  «i-  indatm 

iriathra  "*"  dalathar  't'  domber  intrachtaita  forsintestimiso 
ì-  quare  me  dereliquisti  -i-  deus  -i-  cair  rom  leicisse-  longe-  in  cJilan- 
i  salute-  mea-  huandc-  intUucht  't'  oricci  sin  7  istosach  iar  uer- 
)a  •!•  indai  mhrithra-  delictorum  meorum  -i-  inned  insin  furaar 
ìait  nate  ni  ed  ar  nisrothechiusadi  7IS  [ed]  't'  inso  a:aihar  aill 
i-  quare  ne  dereliquisti  -i-  cair  romleicse  à  dee  ■  longe  -i-  is  in-r 
-Man  -i-  lase  ascian-  a  salute  mea  •  uerba  delictorum  meorum  -i- 
■nr  nisfail  liium  innabriaihrasin  sechis  innatorgababala  són  ■  ni 
Il  adi  liumsa  arcrist  friathir  ^^  -i-  indi  frisbrudi  -i-  disluindi  ón 
"  «i-  àdde  ^*  1'  solet  -i*  olintrachtaire  "  nosoe 
^*  -i-  noisinchruthsa  -ì-  latJiarthir  "  -i-  is  ferr  lesom  ala- 

■harsa      "  dumihorgabail  ì-  dopeccad      "  -i*  ciarudhd  inimniud 
I»  drburt  naeharmupeccad  orad  for-       "  innairguir-       "  -i-  ni 
**  •!•  lase  citarobasa        "  -i-  nisamsin  duitsiu        '*  -i-  oldd 


r.  44". 


156  I.  Testo  e  chiose,  f.  44':  Salmo  xxi. 

ingresa  est  ratio  ^uia  ob  hoc^^  cum  sanc^MS  bis  ac  sine    5 

qIIìus  maculs  ac  uilitatis  admixta  me 

qMff  aaerseris  *®  propt^r  multitudinera  graui 

nm  peccatorum  rectissiine  prcces  meas 

repudiaucris  atqwfi  contemseris..  et  \xnde  "'**  inqwtt 

*'  in  hanc  considerationis  sententìam  perue 

ni  '"  addidit..  in  té  speravenmt  usqMf  nostri 

inde  merito  àuersaris  ^*  iniustos 

cum  adnueris  ^*  sepe  notis  piorum  ^^...  Ad 

te  clamauerunt  usqwe  non  homo  id  est  non  sum  si 

milis  patrura  ^*  ned  longe  a  maiorum  ^^  nu 

bilitate  degenerans  ^*  quia  (V  qui)  amissa  q«oqMe  homi 

nis  dignitate  dum  in  peccatorum  uol 

uor  sordibt<s  uideor  amicos  luti  nermes  * 

imitari...  Et  obproprmm  hominum..  ob  hoc  sntn 

inqMzt  in  miseria  co«stitus  7  obpropn's  adpossi 

tus  uilisquc  &j)ud  omnes  et  qMasi  *  nullius  pretii  dig 

nas  apendor'...  Omiies  uidentes  me  àmserunt.. 

praffteriti  statiis  ^  mei  [memores^]  àut  stupentes®  cum  me: 

&uf  insultantes'  inrisione  *..  Loquuti  SM«t  labiis 

usque  eum..  Ha^c  inrisio  eraulorum  ®  testimonium 

est  Bando  àauià  omnibus  eum  retro  temporibus  *"  spem 


^^  arse         "  -i-  e  fritammoircise  ''''*  -i-  can  uel  disin 

"°  -i-  intan  doratad  foìch  forum  sa  trimpeccad  issiiaichnid  ni- 
riithórhasa  isinninscesea  frìscissen  indiutsu  Mrofhorhatar  mai- 
thir  -i-  in  te  sperauerunt  rei.  "  -i-  oì  dd  "  adhartaigihe) 
•\-  frisorcaissiu  ón  ^^  lasc  fortéig  ^'  danaio  duthracJitil 

innangor        "  innasruithe        ^^  innasruiihe  -i-  abraam  rei. 
"  'i-  acht  is  arrondoicheneìaigsiursa 

T.  44c. 

'  inncriad  -ì-  am  aiacarit  incrumai-  diincliried  7  atanacomaìta 
dunialam  sic  sum  oì  dd  coniunctus  temptationibus  ab  inimicis 

*  -i-  airhin  fiu  leu  etir         '  -i-  ni  chutrummaichthersa 

*  -i-  innasòinmige  hirohasa-         ^  -i-  itlicè  foraitmitig 

'  -i-  rohuannumothaigiis  -i*  mocharaii  ha  hrón  disuidih  maicsii 
inimniud  iarnibuiih  socumail  ''  A-  monait  san  *  hoinchuit 
hiud  ®  itmanascad  -ì-  imianamat  són  asherat  lid  cohuir  [de 
india  forgeni  7  hirufrescachae-  Jiiroin  són  •ifn-  "  -i*  is  force 
ceni  •{'  innsin  rothccld 


I.  Testo  e  cliiose,  f.  44':  5t.lmo  zxi.  157 

Boam  in  àeo  repossitara  habuìsse  et  uerbis  prae 

dicasse  et  rebus  expertam  qnae  fuit  prosperitas  prtor 

qiiam  exprobrant  vailii...  sperauit  in  ùoinino  usqwe 

de  uentre..  (u  mihi  ut  de  abdito  mater 

dì  ut^ri  in  hanc  uitam  effunderer**  praestitisti.. 

spes  mea  usqjte  mese.,  pos^  aetatis  pr/mse*-  crep 

nndia  ^^'^*.  cum  pr/mum  sapere  *^  potui.  in  té 

spfraui..  Iniectus  sum  ex  utero.,  tuee  tutellse  ** 

a  parentibws  commissus..  de  uentre  usqwe 

mese.,  ac  si  diceret  quoniam  et  a  parentibus  tuo 

nomini  consecratus  sum  *''  et  ego  cum  us 

sum  rationis  adeptus  sum  '*  in  té  semper 

speraui  et  tuo  sum  protectus  semper  auxilio 

qtiod  quidem  mihi  in  tuam  etiam  exprebratwr  ìniuri 

am  *^  et  ad  praesens  nullus  auditor  (P  adiutor)  est  inmin 

ente  discrimine  tot  ergo  causis  commo 

tus  noti  *■•  mei  compotem  *'  redde  (me)...  Ne  diseedas 

a  me  usq?<e  qui  adiuuet  id  est  ueloci  auxilio 

malorum  inruentientium  *'  pondus  ^^  anti 

cipa  **...  CiBcumdederunt  *^  me  usqt^c  multi.,  prò 

fortibws  astate  **  prima  inimicis...  Tauri 

pingues  usque  me.,  bine  iam  mala  quae  patia 

tur  Iutiere  •'  sermone  proseqwttwr  **  ut  àeum  erum 

niarum  *'  explicatio  ^°  ad  ferendam  opem 

magis  inciinet...  Appcruerunt  nsque  suum.. 

Ita  parati  ueniunt  ad  interficiendum  me  ^'. 

ita  auidi  Bunt  ut  uorare  me  '•  faucìbws  non  mo 


''  corogenarsa  7  cotahéu  iriutsu  àdce  codummesmidese 

*'''  -i-  adcé      "  -i-  ìmactad  indentar  cedi  semplae  7  cedi  hàis- 

"  -i-  iarsnaih  fotliih  \'  iarsnaih  soilgih-     '*  1'  ripudia  -i-  iarsnaih 

YiUtib        ^^  -i-  citamlénn        '*  -i-  dut inuiìligiud su  •  àdé 
''  -i-  aiamroipred     ^®  adcotadus     *'  -i-  cidinancride  n  diiitsiu- 

idee  •ì-  atberat  nirasoir  ddioimdiu  inrufrescachae-  inti  dd- 

**  •!•  aìii  dunihlaidiiursa  cucut  a  da  ar d:  thufortacht- 

'^  comairmid     "  inotgat      "  intomus      **  -i-  remfolaingsiu  ón 
"  "  imimikimmercheìsat  ^®   i-  sediis  hooclacJias  ón  cenided 

sehetnae  ndis  in  homine         "  as  letha        "  dorimi 
**  innatrogae  -ì-  infochaide  ^°  indaisndis  *'  -i-  coetar-' 

lamdiletsa        "  fortamdiucuilset  sa 


158  I.  Testo  e  chiose,  f.  44^:  Salmo  xsl 

f    w.  raotur...  ^icut  aqaa  nsquf  ossa  mea..  ut  enim  deff 

ussa  aqua  disp^rgitMr  *  ita  totus  resolutus 
sum  *  à  compage  membrorum..  ossa  autém  p' 
ossuit  ut  uecliimentem  dissipationem 
sui  ab  ea  re  (\uae  est  \n  iiobis  ualida  ^  p^r  scema 
exacerationis  *  expremeret...  Factum  est  cor 
usq««  mei.,  sicw^  propWum  est  cerae  cum  fuerit  ad 
uicinitatem  ig'nis  admota  disolui  sic 
cordis  speciale  ^  est  difectum  sustiaere 
rationis  *  cum  fuerit  '  multo  timore  com 
pletum...  Exaruit  tamqtmwt  usq«e  mea..  fami 
liare  est  tristitise  ut  exsìccet  sucum  mem 
brorwm  *  et  omne  corpus  adtenaet  *..  merore  inqm't 
inruentium  malorum  contabui  *''...  Et  lingua 
mea  usqwg  meis..  et  hoc  uenit  ex  nimio  timore 
pffr  omnia,  enim  uaria  ^^  magnitudinem  *^  adu^rsorum  *^ 
adprobare  nititwr..  ET  in  puluerem  usqwe  me.. 
non  hoc  àicit  quod  deus  illum  deduxerit  ^*  sed  qiiod  deduci  *^ 
passus  fuerit  atque  per-misserit  *^..  familiare  *' 
enim  scriptMrse  est  ea  qune  permittente  d^-o  fiunt  qwasi 
ipse  faciet  dicere.,  quia  cum  possit  prohibi 
re  propter  Hiquam  eius  utilitatem  qui  patit«r  **  p«-mit 
tit  inferri...  Quoniam  circumdederjmt  me  nsque 
multi.,  né  auctorem  malorum  crederes 
d^um  intulit  circumdederwMt  me  canes 
multi.,  utique  iclatione  osteudit  quod  àeus 
non  ita  fecerit  "  sed  pcrmissit  firi..  p^rmisio 


F.  44d. 

'  -i-  atìi  ditncsmar  7  asroliher  uìscc  foriahnain  cechldh 

*  -i-  rolaad  cedi  alt  asachoir  dam-  asincJiolàs  hirohae 

^  -ì-  ho  aisndis  incnacnamae  airit  it  hesidi  atasonartam  indiunni- 

*  induichtho  -i-  innanimned  rochesom        *  •!•  issainred  do 

*  -i-  connahi  ingnae  les  fritaibairt  nachreto-         '  hes  lintae 

*  cothirmaigid  cadi  sùg  Vis  isnaih  hallaib        "  cosemigidìr 

"  rodedussa        ^'  «i-  trisnadligeda  mrechtnidithi  innaisndissen 
"  «i-  anilarson        ^*  innànadbartaichihe         "  -i-  asndia  dud- 
nuic  issanimned         '^  -i-  isnafochaidi-  '*  •!•  sediis  cotrair- 

ìéicsom  ón  inti  dia        ^'  -i'  istecnatae  -i-  is  gnath  dU 

'i'  artormuch  fochraic  n  dosón        ^'  -i-  ni  augtorside  uilc 


18 


1 


I.  Testo  e  dùose,  f.  45':  Salmo  xxi.  159 

ni  "  ergo  eius  non  operi  '^  imputat  factum  '*..  Consili 

um  malignautiuwi  obsedit  usqwc  pedes  raeos.. 

omnia  scrutati  s«nt  ^'  opera  ex  qutbus  rebus  **  confide 

rem  *^  ue\  ianiterer  -^  sollicite  quesierunt  "^.  De 

numerauerMnt  omnia  nsque  mea..  prò  diuiti 

fs  c^uae  firmitates  "  swnt  possedenti  ossa  pos 

8uit  quihus  corpws  solidatum  est...  Diuiserunt 

fiibi  uestimenfc  nsque  meara..  haec  omnia  *®  captfs 

hirusolimis  a  coniuratione  ^°  abisolón 

circa  dawid  constat  impleta^'..  euangelista 

auiem  in  àeo  *■  prò  rerum  similitudine  ^  hoc  tes  F.  4: 

tìmonio  usus  est  sicut  et  in  alifs  estendi 

[dium  àicìt  et 
mas'.  Erue  a  framea  animaw  meam.  frameam  proprie  gla- 
qw/a  erui  sé  uult  ab  hostibws  consequenter 
se  gladio  postulai  liberar!..  Et  de 
wanu  canis  unicam  mcam.  ac  si  diceret  banc 
Bolam  quam  prò  (1'  prae)  omnibj/s  habeo  ^.  Salua  me 
usque  leonis..  sicut  canes  et  leones  inimicos  uo 
cat  ita  eos  etiam  unicornes  ^.  quod  animai 
ualidum  est  atque  terribile  ^...  Narrabo  usqwc 
mei's..  non  ero  inqw/t  bf'neficiorum  tuorum  in 
gratus  '  Siut  immemor  quod  nero  ait  narrabo 
id  est  semper  nominis  tui  recordabor..  In 
medio  sècìesiae  laucZa&o  [te],  ne  putaret«r  singnli's  *  n 
arraturuB..  Qui  timites  dominum..  timentes 
àeum  semen  iacob  et  semen  israhel  unum 
significata...  Timiat  donu'nwm  omne  semen 


"  doìichomairlechid        *'  -i-  ni  dia  dudgnison  aclit  is  he  oair- 
leci        "  -i-  videnum        ^^  rutuirset        **  -i-  cioreiaih 
"  notorasnigin  se        "  -i-  noarsissinn        "  conaitechtat 
"  sonartai        "  -i-  JioaMsolón  dugahail  rigi  for  chenn  àathar 
'°  -i-  huan chommund -ì'  hochomìugu  -i-  hoélud     ^'  rocomalnada 

F.  i5&. 

*  •!•  dodia  ràuc  *  -i-  innafiugrae  fris  inrùin-  '  -i-  assaìn 
indfiugor  fuandrogah  infaiih  7  indrùn  fuantaihret  itisuuischelai- 
chthi  *  «i-  asduliu  lium  cech  indiuì)  7  cechret  ^  oinaida- 
ircechu  V  oinhenchu  *  -i-  huathmar  ''  dimdach  '  -i-  do- 
naih  oindaih  (1'  donaih  sainredcha-)  -i-  achi  is  dosochidi  nopri- 
ihchib  isairi  asrubartsom  in  medio  eclesiae  laudabo  *  «i*  w 


ì 


160  I.  Testo  e  chiose,  f.  45'':  Salmo  xsu. 

usqwe  paopercs..  hoc  est  meara  quamnis  *'  tribnla 
tionib?/s  atriuerit '^...  !Nec  àuertit  faci 
em  usq«e  laus  mea..  a  te  *'  ìnqw/fc  non  alio  mihi 
confertttr  hoc  ipsum  qMOC?  exsultans  laudare 
possum...  Uota  mea  usqt/e  eum..  quod  uà 
leo  id  "  quod  [uoui]  pra^sentibMs  "  multìs  exsoluam  g 
ratiam  *^  prò  heneficiis  tuis..  edent  pau 
peres  et  sa.t\irabuniur.,  replebuntwr  consulatìonum 
boDis  id  est  (replebimur)  nos  qui  nimc  uiles  pretio  a  peri 
uentibus  *^  estimamur  nam  ut  tribula 
tiones  famis  sepe  nomine  indi 
cat  ita  honorum  co«3ulationem  uo 
cabalo  saturitatis  appellai.. 
ET  laudabunt  àominum  nsque  saeculi..  re 
suscitabuntwr  a  mortificatione  " 
P-  ^s*.  tristitiae..  ReminiscentMr  et  conuertentur  usque  t^rrae.. 

omnes  contribules  in  cultum  tuum  * 
ab  [sic]  recordationem  liberationis  istius* 
pariter  mecum  firmabuntur,..  ET  ado 
rabunt  usque  gentium..  si  me  regno  meo 
restitueris  consequens  erit  ^"^  gentes  per  me 
subditas  tuis  dabo  ^  cerimonis  ^..  Qtioniam  domini 
est  usque  omnes..  diuites  terrse  nobilis 
simi  quique  potentissimiq7^e  tuis  cotidie  u 
tunt«r  muneribws  '  et  satis  abutuntwr  copi 
is  '..  gemino  ergo  '  ad  seruiendum  obnoxii  "  modo 
et  creati  a  té  et  nutriti  per  té  habituri  **  fin 
em  et  terminum  uitas..  IN  conspectu  eius 
cadent  usque  terram..  lege  mortis..  ET  ani 
ma  mea  illi  uiuet..  [etiam]  ego  ipse  tibi  dicabo  *' 


i 

do  óin  fiur  asróbrad  iacób  7  israhel        ^°  aneti        ^'  docomar 
"  -i-  adcé         ''  ani        "  -i-  innasoinmech  domhirsiu  dainsa 
"  -i*  innatlugumbude     ^^  honaihhi  atangrennat     ^'  ómnarìm 

F.  4ab. 

*  •!•  addi        *  -i-  mosorthasa  ón  ^'*  immaircide  -i-  anasht, 

innadiadsis        ^  V  dedi  -i-  domlertar-         *  dotedbariaib 

'  -i-  adcé  ®  -i-  honaib  imbedaib  innananae  *  •!•  asheir  «M 
diad        "  -i-  itbibdid  V  it  fechemain-  "  ishe  inso  indalam 

mod         "  cosacrubsa 


I 


I.  Testo  e  chiose,  f.  45:  Salmo  xxii.  161 

uitam  meam..  ET  semen  meum  Berviet  ipsi..  T^oster 

OS  *^  qMoqwtf  ad  deuotionem  tuae  seruitutis 

instituam...  Adnuotiabitwr  ^*  geueraiio  uentura... 

id  est  filli  filiorum..  Adnuntiabunt  cash  *^ 

iustitiam..  ut  pari  studio  in  mores  ""^'  in 

stituant  '*..  Populo  q«t  nascetwr  q«oe  [sic]  fecit  domùius.. 

pos^eritati  ^'  cunctae  *°  per  gradùs  successi 

onum  decurrentibus..  -xxii-  jipopuli 

T^Ojalmus  dawid..  p?aed?ctt  hoc  psalmo  reditum 

-Lio     de  babilone  enumerans  quantis 

revertentes  ^*  in  itenere  solacis  ussi  sjmt 

dei  quanta  ^ost  reuersionem  rerum  uber 

tate  "  donati.  i'  sicut  pastor  egrf 

DomlnUS  reget  me  usqwe  deerit..  id  est 
gius*'  de  inimicorutn  medio  abduc 
tos  DOS  et  inlescs  reuocasti  ita  ut  mul 
ta  ^*  nos  eliam  in  ipso  itenere  rerum 

praestita  bona  afluentia  *  et  prosperitate  p  ^^ 

donaris..  IN  loco  usqwe  collocau.t.. 
multam  miìii  requ/em  prccstitit  labores 
asperi  iteneris  submouendo  ^.  Super  aqttam 
refectionis  educauit  me  ^..  siqMt'dem  fa 
milare  est  uiatoribus  ibi  nelle  cibum 
sumire  ubi  currentes  aquas  s^ut  luci 
dos  fontes  inuenerint..  Animam  me 
ara  co«uertit..  in  requiem  Siue  in  gaudium..  De 
duxit  me  usque  iustitias..  causam  pan 
dit  cur  in  captiuitatem  deduci  *  per 
missus  sit  ut  nos  dignos  exitio  ^  re 
seruaret  ad  ueniam  et  conuertiret  ma 
gis  qwom  perimeret  ^  delinquenles..  Nam  etsf 


"  -i-  mocìdandasa  ón  **  hacoru  't  hid  adnuntiabit  no- 

'heth  hic      ^^  -i-  innanime  fadesin  V  it  ind 


,     .  .     .     ,       ^    .         .        ^     i  forcitlaidi- 
bestatu  forcnanat-  innamme  ata  ) 

"  1<  minores-  innaés  moith  7  anfoirUhe        '*  -i-  cofarcanat- 

*®  -i-  asindisset  "^  -i-  dunhuilhi  iarbunatattu-  7  is  ilarsón 

hiiacheill  ciasu  huathatae  hosun        '^^  inpopuil         "  -i-  ìnnaso- 

Inmech'         "  -i-  am  degugaire         ^*  il 

F.  ihc. 

•i-  ondinibud        ^  lase  conroscaig        ^  rommalt  sa       *  dun- 
diastae         ^  -i-  Jioesld  -i-  houircuir         *  -i-  oldaas  itirndadih-cd 

Asc.,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  li 


162  1.  Testo  e  chiose,  f.  é5^:  Salmo  xxio. 

ambulauero  usque  mortis..  ob  hoc  ìnquit 
etiam  si  discriminum  in  medium  uè 
nero  quae  mihi  uìdentu/*  metum  incutire 
mortis  tuum  habens  adiutorium  ' 
formidare  ^  non  poterò..  Non  timebo  ma 
la  u&que  co;tsolata  Bunt.  nirgam  et  baca 
lum  ®  uocat  dei  adiutorium.  uirgam 
qua  infirmorwm  uestigia  deriguntwr 
baculum  uero  qui  suppleret  *"  sustenta 
tione  sua  quod  "  captiuitatis  fuerat 
miseriis  inminutum  *'..  Parasti  usqwe 
mensam..  uocat  mensam  omnium 
bonorum  habundantiam  non  solum 
inqutt  me  de  malis  aduersisqwe  liberas 
ti  sed  etiam  rerum  necessariarurn  ussu  ha 
bundare  fecisti  et  hoc  sub  oculis  ini 
micorum..  Adu^rsus  eos  usqwe  meum.. 
àicit  ea  quae  in  diebws  l8etitia3  atque  epula 
f.  4Ò''  tionìs  fieri  moris  est^..  ^  ET  poculum  tuum  ^ 

mehrians  usque  est.,  tantum  mihi  dedisti  uini 
habundantiam  ut  non  deficeret  *  usque 
ad  saturitatem.,  et  misericordia  tua 
subseqf<f iMr  ^  id  est  sempér  mecum  erit..  Ut  inha 
bitam  usq«e  dierum..  nulla  demum  captiui 
tatis  suspicione  Siique  formidine  per 
culsus  *  -xxiii-  ',  àicituT  de  populo  immo 

(almuB  àauià  pnmo  die  sabbati'  prae 

profcipitwr  in  prccsenti  psalmo.  quihus  uitae 

sufragiis  ualeat  de  captiuitate 


PS' 


'^  diaroib  tofortacht su  lium  *  -i-  ni  '  trop  't'  lesom  inso 
■{•  /lese  foss  dib  n  góbsaih-  lasinconair  immetiagat  doerìssem  dia- 
Icthlaim  furi  7  loro  is  indlahn  aili  is  samìid  insin  immesét  leiisom 
infais  Use  issi  alohrae  inpopuil  son  is  indoiri  {ma  dufirinni)  7 
issi  indforfacht  diade  hisuidi  as  loro  7  asflesc         ^°  fuìina 

^'  ani        **  digahthe 

F.    4»d. 

*  it  hcsidi  at  inhésa  *  dehe  tinfùda  atiisiu  leso 

^  -i-  tóeredig        *  •!•  afin        *  fomthochaisgebadar  sa 

*  annaroh  sahiihe-  '  «i-  indomnuch  rogabad  1<  is  dolaithia 


I.  Testo  e  chiose,  f.  46":  Salmo  xxiii.  1G3 

babilona  liberari  ;  seruiendum  àeo 

Domt'NI  est  usqwe  eius^..  né  in  iudea  tantum  crederent 
ubi  uideretwr  tanquam  propria  babitatio.. 
iuris  ergo  eius  est  et  caldea  *.  de  qua  uós  cum 
promerueritis  absoluet  *°..  Orbis  ter 
rarum  uBque  eum..  maxima  admi 
ratio  operis  diuini  quod  in  medio  tao 
tarum  aquarura  quas  aut  complectitj^r  '* 
terra  aut  maria  *'  -dut  penitus  m^erfluen 
tea  "  efifundit  **  ut  (terra)  super  fontes  '^  sJne  reso 
lutione  **  subsistat..  bis  exemplis  di 
uinae  potentise  iudeorum  nutrit^r 
fides  sperandi*'  quoque  in  captiuitate  prò 
priam  libertatem..  ET  super  flumina 
usque  dofmni..  cum  talis  potieutia  dei 
sit  cui  nihil  facto  **  impossibile 
sit  conseqwen^er  enumerat  sub  inquis 
sitionis  scemate  '*  quihus  meritis  in 
captiuorum  miserationem  uà 
leat  commoueri..  Aut  q«ts  *°  stabit 
in  loco  saracco  eius..  ubi  templum  fuit.. 

Innocens  manibus  nsque  corde.,  ut  non  solunt  j 

niJiiì  praui  opms  ^  faciat  uerum  etiam 
a  se  uoluntatem  male  faciendi  '  co 
gitationem  depellatqi<e..  Qui  uon  accipit 
usque  suam..  qui  nullas  sugestion 
es  ineptas  ac  noxias  in  animo  suo 
patitur  inmorarL.  Nec  iurauit 
usque  suo.,  qui  ab  omni  calliditate 


esargiu  christ  rogabad  insalniso-  ®  -i-  isairi  asheirsoìu.  is 

inchoimded  intimile  talam  né  crederent  rei.         '  -i-  is  ladia  ed 
ealldea        ^°  -i-  nobsoirfea  ón         ^'  -i-  innamedon  són 

"  -i-  dutiagat  muirgohuìl  ind        *'  -i*  aquas  -i-  asUalam  fcsshi 
^*  -i-  innàinedoìi  són  '^  1'  nibi  super  and  acht  fontes  tan- 

tum        ^®  -i-  centuasìdcud         ^'  cid  fris'naccat         ^^  hogniin 

^*  ind imiaiarfaichtho  '*  -i-  nianse  són-  innocens  in  Lua- 

nibus  rei. 

'  «i-  cid  bech  diulc         ^  -ì-  indrochgnima 


164  I.  Testo  e  chiose,  f.  46*:  Salmo  xxin. 

fraudis  alienus  '  amiciHas  proximi 

exhibet  puras..  Hic  uccipiet  usque  uestras.. 

ipsam  hfc  iam  *  imaginem  reaersio 

nifi  *  uaticiaatione  depinguit  adhi 

bens  ex  more  scema  -per  quod  d«  rediuntis 

uirtus  clarior  reddati/r  et  gratior  *.. 

ET  eliuaraìni  '  porta  aeternales..  ne 

longuo  *  situ  grauatse  '  impedimento 

sitis  *"  apmentibif5  *'  ad  portas  sermonem 

diregens  **  propfer  elocutionis  scema.. 

portas  hierasalem  quae  credebamini ''•* 

in  seternum  clausae..  ET  introibit  rex 

g\oriae  quo  efficacius  portis  suadet  ■post  tam 

longum  et  mestum  otium  in  usum 

rediro  figurate  dignitatem  intro 

iuntis  adnuntiat,.  Quis  est  wsque  glo 

riae..  rationabilis  allocutio  *^  ex  perso 

na  portarum  ^*  quae  tantae  rei  '''*  et  tam  dis 

peratae  stupore  in  haec  uerba  *'  prorum 

punt..  Domimis  fortis  et  potens..  respon 

sic  *"  ex  persona  profetse  cum  lude  diui 


'  ishe  cchtrann         *  cid  hist         "  -i-  maccnisraliél  adóiri 

'  as  huiiìichiu-       ^  -i-  coiabucaharsi  -i-  hiid  ersoilcthi  archiiinn 
forrìg  dothét  oapopul  adoiri-         *  inhithiata  hìróhaid  riam- 

•  «i-  sechis  diintai  són  *°  nibeithsi  *^  lionaihhi  ardao- 

sailcct  -i-  honaib  dorsaidib  -ì-  anibacj/th  dosuidib  atbcirsom  do- 
naib  doirsib  **  acondirgedar  -\-  asbeirsom  frisnatoriis  arnda' 
cumcabat  7  arnda  ersoileet  nodi  is  arnaib  dorsaidib  són  odacérsd 
dofailti  archenn  arrig  dotliet  opopul  adoiri-         ^'  ii^slsi  nobcreU 

**  -i-  isedrochreti  cdch  duibsi  nanachaib ersoilcfUhe  etir  7  na- 
chabticfed  forri  nacJi  fartuad  atoiri  doimthechf  foirbadoirsea--  i 

"  inchomìabrae         "  innandoirsea  ''''*    i-    robu machdad > 

leu  (7  dorochoinset  diarig  andoclìum  7  dapopid  atoiri-)  fnidet' 
cmid  indreta  derchointi  *®  -i-  nadnersoilcfìtis  nadotrsea7  nadtie- 
fed  inri  nach  inpopul  asitidoiri  ishe  inmachdad  insin  ì-obói  for- 
snaib  doirsib  7  isrodaitcai  dorad  innam  briaikarsa  -ì-  quis  est 
iste  rei'..      "  -i-  humuntair  indrig  són 


1.  Testo  e  chiose,  f.  46\'  Salmo  xxiv.  165 

nsE)  potentiad  quae  causam  tanto  mira 

culo  fecerit..  Dominus  potens  in  proelio  usq«e 

uestraB  *'..  repetitioue  propterea  utìt«r 

ut  ostendat  portae  diu  es^e  et  forti 

ter  clausas  **  quas  «fiuti  torpentes  *^ 

necesse  sit  excitari..  clamorem  gemi 

nat  **  quo  scemate  "  indicat  futurae  remi 

sionis  "  difieultatem  dei  coMstringen  " 

dam  esse  potentia..  ET  eleuamini  uBque  [iste    rex  F.  46^, 

gioriae..  conseqwent«r  etiam  portaram  ìnter 

rogati©  geminatwr  *■  quasi  prò  multi  temporis 

otio  *  obidere  disiueriot  ^..  Dominus  uirtu^wai  usque 

gioriae..  decenter  quoque  iteratur  respontio  *  ut  cantra 

dictionem  depellat^  auctoritas  ®  1  bilo 

~r)Qalmus  dauid..  ex  persona  populi  in  ba 

X  ^    ne  digentis  '  hoc  Carmine  *  forraatur  o 

ratio. .w  i:  abieeta  omni  cura  **  reli 

Ad  té  domane  leaaut  usque  meam..  ammotà  ^  atque 
qua  quae  solet  depremere  animam  tota 
in  té  *^  sum  mente  conuersus..  Deus  meus  in  té  confi 
do  non  eruèescam..  frustrata  *'  non  erit  meorum  confes 
sio  uotorum..  Neque  irrideant  me  inimict 
mei^  tanquam  uune  de  taa  miseratioue  fi 
dentem  *'..  ETenim  uniuersi  usque  superuacue  **..  qum 


"  'i-  isairi  adeiTÌgsom  forsanimchomarc  fodi  •{•   quis  est  rei. 
7  forsiìituasulcud  fodi  ì-  dominus reL       **  -i-  ''^osecsai-  cenersóLcud 
**  -i-  aSn  hidcondupluintais  -i-  cena  cenanersolcud  són- 
**  -i-   elivamini  portae  rei.  doep't  fodi-         "  hisin 
**  -i-  taidchuir  macc  nisrl-"  adoiri-        "  hed  cuimrechta 

F.  4«b. 

!     *  -i-  doherar  aiihirriuch  ànim  chomarc  -i-  quis  est  iste  rei. 

airindécùs  *  -i-  am  onosnaitis  *  -i-  homuniair  indrig 

A'  dominus  uirtutum  rei.         '  -i-  arnaheth  imresan  immoslucud 
innathrach         ®  -i-  airechas  indrig  dodechuid  sé».         '  -i-  araòer 
hiuth         '  -ì-  innafìlidachiae        '  arromsacumscaigthe 
"  -i-  inraba  cech  ti  deithidin  domundai  huaini  furgratae 

adcB        ^*  -i*  madach  -i-  nlba  madae  dam  moisitiu-  air  nani 
nogigius  eharihi  diajn-        '*  a  ~  duróininn  -i-  affi  nutarasniginnsc 
**  -i-  cenfochunn  7  cenaccuis 


I 


166  I.  Testo  e  chiose,  f.  46*:   Salmo  xrrv. 

nullam  odioram  suornm  qt^si  lesi  à,  sobis 
possunt  afferra  *^  rationem..  Uias  tuas 
usque  mihi..  fac  me  in  tua  dispensatione 
letarì  **..  ET  semi^as  tuas..  prò  '^  cowuerte  et  rege  **  iter 
in  patriam  *®...  Edoee  me  quia  tu  es  deus.,  praesta 
mihi  ueram  a.tque  indubitatam  salutem  ut 
uiam  deregas  reuertentis..  ET  té  sus 
tenui  *"  tota  die.,  prò  "  iugiter..  Eeminiscere 
m'ìserationum  \is(\ue  domine.,  id  est  famaliaris  misericor 
disB  tibi  qua  circa  nos  usus  [es]  semper  memor 
esto  et  hanc  circa  nós  etiam  proesenti  tem 
pore  dementar  estende...  Et  misoricordiae 
nsque  ne  meminens..  illud  tempjfs  iuuentutis  *^  ap 
pellat  quo  fuerunt  in  egipto  idali's  ser 
uientes..  similiter  ergo  dilinqnentes  -^  cleraentise  ** 
memor  "  obsolue  **  "  in  quam  **  recordationem 
misericordiarum  poposcerit  "  indica 
cauit  ut  similia  (peccata)  egiptiis  peccatfs  '"  id  est  idu 
latriara  ne  reputaret^*  supplicanti.. 
Secundam  mìserìcordiam  tuam..  et  hanc  circa  nós  eti 
am  cleraentiaw  praesenti  tempore  estende.,  me 
F.  éG'.  morare  mei  dews  ad  ignoscendum  scilicet  non  ad 

ulciscendum..  Propter  boni^a^em  usqwc  dommus..  est  illi  fa 

miliaris  misericordia,  est  etiam  cura  iustitiae.. 

utconuersis*  dulcis  «si  sic  reuersus  (l' seuerus)auers{6*..  Prop 


"  dunaircet  '®  nufailtiger  ^'  -i-  tarJicési  **  foìlaide 
"  -i-  hitir  nisrl^  *°  -i-  arrotneithiussa-  dumfortacht  a  da;- 
*'  far  cèsi  "  indodachsa  h  indóited-  ^^  innalii  immeruim- 
detar  ^*  -i-  dorlgnis  friu  inceg'qjt  "  -i-  adcé  "  -i-  nonsocrni 
(•i-  àdcè)-  olinjyopid  didoiri  habclon  doratad  fornii-  dinaib  pecihaib 
7  donaih  a[d]radaib  iddi  dorigensam-  focliosìuailius  intsoiriha  7 
infuairrige-  dongnis  frissin  input  in  egepi-  *'  oìinfaìih  aper- 
sain  inpopuil  ^'  1'  fit  in  aliis  libris  sic  in  quem  ussum  recor- 
dationem- -i-  eia  innerbirtrnhiuth  -i-  duarhiiid  infaifh  ataninunn 
inpecthi  diaroguid  inpopul  fuairrigi  ìidce  7  adssgadchi  7  inna  ìli 
diarogadsstar  inpopul  robo  in  sssspt  '*  -i-  hachuimnecìi  dilguda 
duinni  fochosmailius  dundroìgis  donpopul  roho  inegept-  ^^  i-  air 
adradai  iddi  dorigni  cecJiiar  indapopid        ^'  coniairmed  -ì-  deus 

F.  4Cc. 

*  -i-  coìUeat  chucai  son        '  honaibsoithih  -i-  dudneerget 


I.  Testo  e  chiose,  f.  46'=  :  Salmo  xxiv.  167 

ter  hoc  legem  visque  in  uia..  et  direget  maasuetos.. 

'  in  uiaB  Buas  *  nós  cam  iadicio  et  examinatione 

restituet..  Docebit  mansuetos  ^  usque  ueri 

tas..  ex  more  suo  ueritateni  et  misericordì 

am  copulauit  ac  si  diceret  haec  est  uia  id  est  opus  ^ 

d«i  ut  firmam  ac  ueram  quibws  decreuerif 

pra^stat  salutem..  Requirentib«s  testamen/wm  xxsque  ip 

sias..  qui  fructus  eorara  erunt  *  quos  red 

diderunt  aduersa  *  meleores  *°'**  testamentum 

eius  et  testimonia  "  deligentfr  exqwirent  *^  ut  digni 

fiant  diaina  clementia  atque  mìsericor 

[raiseratio 
dia  **.-  prop^^r   nomen   asq«/e  multum  est  enim..   qtiod   ntsi 
diuìna  decoxerit  *^  quamlìbet  **  magna  ultìo 
par  illi  esse  non  poterit..  Quìs  est  homo  qui  ti 
met  dowimwm..  sub  scemate  inquirentis  *'' 
ue\  putius  **  dubitantìs  *^  indicat  solum  illum 
posse  consequi  quae  superior  sermo  discripse 
rit  quic«Mq?<c  timuerit  deMm..  Legem  statn 
it  usqtt^  eligit..  decemit  "  ex  lege  nobis  ut 


'  trachtad  les  immeìle  forsindaihesfhnin  remeptld  *  -i-  in- 

tknu  doihimnaesiu  adcé  '"  debe  tintuda  anisiu  •  aiVis mìtes  file 
isiniintud  septieii"^  ®  -i-  dochomaìlad        '  donahi  diandrer- 

dioil  inii  dia  ^  it  Jiesidi  torud  bete  •!•  it  he  torud  araheitfet- 
som  isìiaib  fochaidih  inibiat         ®  innacoiarsnai  -i-  temptationum 

'"'"  -i-  ferr  -i-  tribuith  isnafochaidib  doib  fis  farceli  7  dliged  re- 
ehiondcé-  "  -i-  innafiadnissai-  '^  -i-  condesaf- 

*■' 1' ut  alii  dicunt  -i-  requirentibus  ised  insinnamma  dicha- 
noi  forsatrachta  a  qui  fructus  usque  meleores  7  it  he  intoirthi 
am  sodili  innahi  adfiadatar  hitestimnib  file  isinfsahn  auìiaS'  7 
is  canóin  dà  fosin  testamentum  eius  7  testimonia  7  is  he  atra.- 
achtadadi  file  inadiad  usque  misericordia--  "  manibcrba  -ì- 

ìnard  erchissea  ón  7  manidilga  7  manimesraigca-         *®  cid 

"  -i-  quis  -i-  ciahé  7  dober  athuasulgud  innadiad  isintsàlm  «i- 
qui  timet  deum--  "  -i-  is  nessa  lium  do  inni         "  -i-  cum- 

tubart  dobuith  is  di  as  quis  «i-  ciahe  -i-  is  cumtuhaH  ciahe  -ì-  ni 
confél  leu  -i-  nirbu  imd(S  "  -i-  intl  huainni  adaichfedar  in- 

coimdid  rosuidigestar  {1«  suidigfith)  dia  rechi  ndo-  diaetarcnu  7 


168  i.  Testo  e  chiose,  f.  46^;  Salmo  xxiv. 

bonis  prosperis  fruantj^?'  boni  qui  in  uiis 
eius  ambulare  statueriat..  Anima  eius  in 
bonis  XLSque  terram..  iudeam  a  qua  nos 
peccando'*  exulamws  ^^..  Firmamentum  est 
usque  eum..  ut  robusti  -^  q?roqi<e  sint  timentes  àeum.. 
^*  ET  testamentum  eitis  usqrie  illius  (T  illis)..  Inter  csetera 
na  notitiam  suae  uoluntatis  dignfs 
aperit  secundum  illud  heremiae  beatissimus  (T  beati  sumus)  ìi 
rahel  qtiia  quae  dfo  placent  nota  nobfs  sunt.. 
oculi  mei  sempgr  ad  deum..  Intentionem  m 
entis  expr^ssit  orantis..  Quoniam  ipse  eaellet 
usqwe  pedes  m«os..  laqueos  discrimina 
captiuitatis  appellat  quia  potuerunt 
ei  pmculum  mortis  inferre..  Respice 
f-  i-i"^-  in  me  et  misererei  mei.,  praesta  inqj<it 

et  fac  quae  spero  et  postalo.,  quia  unicus  et 

pauper  sum  ego.,  solitarius  '  et  cime 

torum  auxilio  disti^z^tus  efficaciter 

totum  ad  inclinandam  *  dei  indul 

gentiam  confero  (T  indicat)  quia^  et  solus  et  in  malis 

multis  sit..  Tribulationes  usqwe  swnt.. 

ipsum  [en?m]  pulsat  ■*  et  sensus  doloris  et 

cogitationis  erumna..  de  necessitati 

hus  usqt^e  me.,  necessitates  eruranas 

uocat  captiuitatis  quas  utique  non 

uoluntarie  sed  necessarie  sustine 

bat..  Uide  humilitatem  usqwe  meum..  Insis 

tit  officio  supplicandi  ^  ac  postu 

lat  àeiim  ut  respiciat  ad  mala  q?/fle  patitwr 

et  remisionem  ei  conferat  peccatorum.. 

nota  uero  quoniava.  si  praesentis  saeculi  mala  pa 

tienter  a  nobis  tuUerentur  in  compensatio 


dia  nimthiasam  iartimnaib  indrechio  sin  7  diand  comaìlammar' 
anuile  dorairngert  dia  irisinrecM  sin  duneuch  nud  coìndlnahadar 
doindnasiar  dun  annilcsin-         ^^  lase         "  elithrigmi 

"  iriuin  "*  -i-  fis  timnae  ndce  7  a  forcaill  is  arsainemli 

adrimther  tóneuch  rudfìnnadar- 

F.  46d. 

*  oinirahdae       '  dotherhirt  dilguda  dee  adochum-       ^  -ì-  isairi 
asbersom  unicus  7  pauper  rei.         *  -i-  henaidsón        ^  guide 


I.  Testo  e  chiose,  f.  47*:  Salmo  xxv.  169 

nem  *  proficiant  '  peccatorum..  ET  dimit 
te  omnia  usque  sunt..  cumulauit  mise 
rias  captiuorum..  Et  odio  iniquo  ^  ode 
runt  me.,  ad  iatentionem  respexit  cai 
deorum  qua  in  obpresionem  iudeorum 
licet  secundum  merita  eoruin  ^  ita  dominati  Bunt  [ut]  non 
in  d.eQ  confidebant  sed  suse  libidini  serui 
entes  *"..  notandum  qiwd  permittat  deus  pec 
catorem  malis  subieci..  ad  nocendura  *^ 
tatnen  alteri  neminem  cogit..  Custodi  ani 
mam  meam  usqwe  in  te..  no;i  ut  inimici  mei 
qui  in  idulis  cowfidebaut  '*..  Innocentes  *^ 
usqwe  mihi..  ac  si  diceret  cultores  tui.. 
Qìiia  sustenui  ^*  te  àomine..  uereconde  com 
memorat  amicorum  innocentiam 
de  sua  honestate  confessus  *^  nouerat 
8ÌqM2'dem  lege  monitus  desÌD:iilium 
sodalitates  *^  horrere.  Liberà  me 
deus  israbel.    xxu"- 

X)C<almus  ùauid  ex  p<?rsona  captiuorum 
i  O     SLipiid  babilonem  uerum  sonc^orum 
cOHjponitur  Carmen  p7-ofetÌ8B..  qui  prò  bono 
conscientiae  captiuitatis  resolutio 
uem  confìdentius  postularent  id 
circo  meritxs  eorum  cowuiuiens  * 

aptatMr  oratio.  jj  neminem  *..  Et  in 

TTTdica  me  ùomiae  nsque  sum..  qui  lesserim 
fJ  vJ      do«imo  uique  non  infir»ia6or..  prò  ^  non  sum  inflr 
mus  in  fide..  Proba  me  usque  me.,  om 
nibws  uerbis  sensibwsqwe  nostris  utitwr 


*  -i-  sechis   dolcga  innapedhi   són  madainnetach  fondaintar 
inna  imneda  inhetha  frecndairc  a)- dia         '  fordsat-  *  -i-  ni 
€arólc  friusóìi         "  -i-  airatroillessidi  aran  drognimaib 

*'  ■!•  co  nis  nerltais  -i-  isinmiscuis  dóin  asniber  dorigensat  as- 
sir  huare  nach  dudia  duairilbset  forbisiuss  iìinaniudae  acid  is 
dianeurt  fessin         ^^  co  arcai         ^*  nudaerhtais         *^  indennaic 

^*  -i-  ararutneithiussa  '^  afuroissestar  -i-  duarhaid   anoibi 

fadessin  quando  dixit  innocentes  et  recti  ^®  innacoicceilseni 

F.   47». 

*  immaircide       '  is  mese  nadfrithchomart  nssh       '  -i-  tararsi 


170  I.  Testo  e  chiose,  t  41^:  Salmo  xrv. 

ut  fidei  intituae  continuatio  *  adhibì 
ta  examinatione  ^  clarescat  ìntima.. 
Ure  ^  renes  usqwe  meum..  prò  cogitatio 
nihus  quae  sunt  motiis  mentis  a  quihus  coHCupis 
censialis  generatwr  affectio  '..  Quoiìiam  mi 
Bencordia  nsque  est  *..  hoc  est  ®  quod  snpra  et  in  domino 
sperans  non  ri'..  ET  complacui  ns 
que  ■Q.a.nìtatis..  enumeratìo  est  latior  quem 
admodum  ueì  quihus  *"  d?o  placaerit 
dum  ab  omni  iniquitate  stndi 
erit  seiungi  "..  Et  cum  impiis  no»  se 
debo..  prò  **  nec  conianctus  sum  nox 
ia  tractat«ris  *'..  '*Odio  habui  congregationem 
malignoram..  causam  cùr  in  conci 
lio  uanitatis  non  sederit  indicat..  ode 
rat  ne  mirum  *^  ecìesiam  malignorum  ** 
p<>rstrÌDguit  babilonios  ^"^  quorum 
impietas  danielem  cum  tribtts  pn 
eris  reddidit  clariorem  *^^  Laba 
bo  *^  usque  meas..  stndiui  innocènti 
hus  ^*  coniungi  quihus  est  studium  peccata 
r  4;*.  uitare..  Et  circuibo  altare  tuum  domine.. 

subaudit«r  qwamobrem  *  merebor  altari 
tuo  redditus  adsistere..  Ut  aude 
am  uocem  usque  twae..  in  gratiarum 
actione  àicituv  pariter  Sitque  inuicem  audi 


*  itìgrcsgugnd  inmcdonacìi  -i-  inmencigiud  *  anas  iedharthe 
inmcs  ^  loisc  '  intserc  ®  -i-  is  he  aicsenugud  les  in 
quoniamso  -i-  et  in  domino  sperans  rei.  -i-  is  airi  frisracachasa' 
quoniam  misericordia  rei.         ^  -i-  ised  iìiso         ^°  ì-  cionaihhi 

^^  etirscarihe        ^'^  iarcèsi         ^^  tofoxìaìfis  '*  dehe  tiniuda 

ics  insO'  (risani  as  odiui  ecìesiam  malignantium  7  aia  imihuus 
aìi  dà  airis  toisecint-  anislu  indaas  andaheirsom  arthuns  -{•  cum 
impiis  rei.  ^'  nimachthad  *®  innahilondae  '^  -i-  duadhat 
is  dobailond'tb  ié'd  ^*  -i-  róbtar  erdarcu  de  dindidc  dorad  friu- 
Icusom-  7  roptar  inducbaidiu  de  dà  apud  deum-  "  -i-  dofo- 

nussa         "  -i-  is  leu  dorignius  chomgnimu 

F.  4;b. 

*  ciaemiu 


I.  Testo  e  chiose,  f.  47':  Salmo  xxvi.  171 

iur  oox  laudis  diuinae..  ET  enaram 

usqwtf  tuae..  consequens  sanctis  deBÌderium  est 

qui  non  tantum  propter  suam  reqfu'em  quantum  ipropter 

instaurationem  templi  et  cultiis  di 

uini  festa  *  reditum  suspirabant.. 

et  locum  usqwe  meam..  qui  reuersionera  '  prò 

pt?r  honorem  dei  *  cowcupiscunt  merito  ^ 

reuersionem  *  propter  animsB  pericola  ' 

uerentMr  né  uicti  scilieet  prauorum 

cohabitatìone  *  moterentttr..  ET  cum  ui 

rfs  nsque  meam..  ad  effun«?«ndum  sanguinem 

semper  intenti's..  In  quorum  manibus  usq«c 

muneribus..  Ideo  nuFlum  iustnra  in  o 

pere  '  quia  muUam  *"  cupiditatis  [in  mnnere  **].  ego  autem  in 

mnocentia  usqwe  mei..  Pro  hfs  inqm't  omnibus 

quoe  ipse  *^  nosti  non  alitw  esse  audeo  quam  di 

co  "..  Pes  meus  stetit  in  uia  recta..  re 

uersus  ad  propria  ^*  solita  Bollemnitate  *^ 

gratus  et  deuotus  adsistam..  In  ecles 

18  usqwe  domine..  Post  reditum  inquit  meum  in 

coMuenticulis  nostris  non  quiescam  Ubi  gra 

tiarum  actiones  ymnosque  cantare.. 

xxui-  |]  de  ezechia  eumque  ìntrodu 

nrjQalmus  dauid..  Priusquam  ungeretur  **  profetai 

X  ^     cit  assiriorum  morte  laetiorem  *' 

reddere  àeo  officia  uotaqu*  gratiarum.. 

.onu'NuS  inluminatio  utque  timebo.  id  est  nul 


U 


lum  inimicorum  BÌcut  j>,  a*. 

tenebnebras  [sic]  malum 
tribulationis  appellai  ita  inlu 
minationem  appellai  diuini  adiutorii 


*  ama  lithu  -i»  dég  anermiten  feid  adi        ^  intaidcJior 

*  -i-  arthairciud  ermiten  feid  do  dia         '  indeiihlir 
'  -i-  ma  arfuirestae  dib  intaidchur  són       ''  «i-  arnapedhu  tm- 

mefólngat  guasacht  doanmin  *  hochomatrub  -ì-  tribuith  immalle 
friu  ®  -i-  tulle  dee  "^  unii  ^'  -i-  hiterfochraic-  "  ostù  -i- 
adcé  '^  -i-  ni  sain  mog ni  frisarli  noradim  ^*  -i-  donaib  aira- 
baib  saindilsib  "  hondlitatugndth  **  «i-  resiu  rooingthe 

•i-  rennagabail  hiflaith  on  tildi  dd-         ^^  faiUiu 


1T2  1.  Testo  e  cliiose,  f.  47«:  Salmo  xvn. 

opem  de  tribulatione  liberantein.. 

Domtnus  defensor  uitae  mese  prò  *  cowser 

aator  a  -similitadÌDe  eorum  qui 

in  acie  *  scutfs  proteguntt/r  propter  ads 

tantes  '..  Dum  adpropinquantant  [sic] 

■asque  meas.  id  est  magis  *..  ot  sit  sensQS  ^ 

ipsi  (assirii)  putius  pertullerunt  *  qiiae  nobis  con 

abant«r  inferre..  Qui  tribulant 

me  nsque  ceciderant..  per  dom^nMin'  elangu 

erunt..  Si  consistant  usque  meum.  monitam  ^ 

dei  protectione  sé  àicit..  Si  exsurgat  usque 

sperabo..  in  bac  inluminatione  siue 

protectione..  Unam  petivi  a  dommo  ba 

ne  requiram..  hanc  precor  a  demmo  ne  quando  • 

a  tabernaculo  eius  temploqwe  deuoluar  *" 

conueniens  *^  saneto  uiro  desiderium  omni 

b«5  prosperis  talia  praeobtare  **..  Ut  inba 

bitem  nsque  noìuptatem  domini.,  iucunditatem  *'  qttae 

ex  ornata  templi  sanctorumque  ^*'^^  ritu  percipitwr,. 

et  protegi  **  templum  sanctutn  eius  *^..  frequentar  ui 

deam.^  Quoniam  abscondit  nsque  suo.,  dele 

genter  conseruauit  atqwe  sollicite..  In  die 

maloram..  quod  eum  a  malis  inruentibus 

uelat  intra  tutum  *^  habitationis  suaB 

texerit  Sitque  defenderit..  Frotexit  me.. 

prò  in  tato  loco  a.tque  edito  *'  statuii  superi 

orem  feeit  hostib«s  ^"..  Et  nunc  eTialtauit  xxsque 

meos^  prt'ncipatum  a.tque  regnum  meum 


F.  47e. 

'  tartesi  '  inergaU  '  fristairissetar  -i-  bite  ingail  chu- 
imlin  friu  dundahith-  *  -i-  is  mou  cedi  erchoai  domsa  huadibso 
erhert  hiuth  meuìae-  ®  is  dotra  dothrachtad  lessom  forsinte- 

stim7i  nlcììtarach  hotha  ubit  dicit  ut  sit  sensus  rei.  ®  focoim- 

lachtar  ''  -i-  tri  neri  7  chumachtae  inckoimded  *  daingnig- 
ihe        '  nachthain         *°  -i*  sechis  arnachammetar scarthar  ón 

^^  armhad  hitempul  dee  nobeth  "  remenuicsed  "  -i-  denma 
tulle  dee  '*  -i-  locorum  imbiaf  edbarta  '*  1'  sacrorum  -i- 

innanedbarf  "  debe  tintuda  inso  ìesom  "  diUhrachia[d] 

lesom  anisiti  /brsauissitam  fel  in  psalterio  "  etir  innimlligud 
•i-  inditinsón        "  digas  roard        '"  -i-  ardu  óldate  anamit 


I.  Testo  e  chiose,  f.  47^:  Salmo  xxvi.  173 

deletìs  hostibi/s*  clarius  reddìdit..  6imili  elo  F.  IT 

qutione  etiam  illud  effraim  fortitucfo  capi 

tis  mei  id.  est  pr/ncipatus  mei..  Circuii  et  ìmmolaui  id  est 

in  hoc  loco  tabernaculum  templum  dacrt..  ho 

stiam  iubelationis  *..  pra^teritoruw  malor«m 

periculis  libcr  ^  inter  psalmos  et  imnosqwe 

gratiarum  supplicabo  ^'^  etiam  prò  futttn's.. 

Cantabo  usque  quessivi  id  est  amore  eoru?n 

tractum  est  qui  cum  sollicite  aliqMjJ  requiru 

nt.  hiic  &ique  illuc  '  faciam  circumfer 

unt  \.  ne  auertas  usque  a  me.,  qui  habi 

tus  irascentium  est  ^..  Nec  decliiies 

usque  me.,  né  a  te  abiecias  atque  sum 

moueas...  neque  dispicias  nsque  de 

rilinquerunt  me.,  maiorum  suo 

rum  ®  profanitatem  arguii  a  quihus  non 

sit  eruditus  in  lege  sed  relictus  et  cu 

mulatus  sup^rstitione  *'..  Dotniaus  autem  ads 

umsit  me.,  religiose  d«o  adscribit  in 

bumenta  legis  "..  Lcgem  pone  usqwe  tua.. 

rudimenta^-  iostitutionum  magister 

io  tuarum  pleniore  co«firmà..  et  di 

rege  me  usque  meos..  et  si  non  merita  mea 

raeruerint  saltim  inimicorum 

raeorura  feritas  "  té  ad  opem  fer 

endam  n\ihi  commoueat  **..  Ne  tradì 

deris  usqt^e  me.,  animas  uocauit 

hostium  uota  atqwc  Consilia..  QMonmm  ina 

urrexerM??^  usque  iniqm..  cum  mentiti  *^  fa] 

sa.  (\uod  colentium  té  esset  penes  causa  [l.  cassa]  " 

fiducia..  Et  mentita  est  usqwe  sibi..  ad 

iutorio  tuo  claruit  quod  mendaciter 


F.  47  d. 

'  -i-  ass2ir      ^  intsuihi  1'  uociferationis-  airis  dehe  tintuda  Ics- 
som-         ""  is  soer         *■*  -i-  gigsesa  -i-  mosoirad  arcechguasacht 
iodochidi        *  innùnnUlle         '  immefedat  -i-  do  deicsinneichas 
tacair  doib        *  «i-  soud  agnuso  frinech  frisamU  fere  do      '  -i- 
•  àscnathrae  ón        '"  o  adradib  idal  ón        ''  -i-  innaf or  citai 
"  -i-  innaforcitalmoitha son        "  cid  indfeurae        '*  -i-  ad(e 
•i-  andurochrechsat        *"  «i-  madach 


ìs  ni 

A' 


174  I.  Testo  e  chiose,  f.  48*:  Salmo  zxxn. 

^-  *®^  loqaent«r  et  nane.,  ergo  ea  qwae  ab  illis  die 

ta  s«nt  non  alium  quempiam  sed  ipsos  *  f 
rostrata  &nni  *  quibus  ante  iactata  fue  i 

rant..  Credo  uidere  usqwe  uiuentium..  i 

quae  (terra)  habitatores  saos  té  propugnante  ^  in 
uitam  retinuerit..  exspecta  àominum  us 
<\ue  dominum..  conueniens  adoratio  ezechiae 
qui  absolutus  periculis  *  insturauit 
cultura  dei  per  iudeam.  -xxuii--  infir 

(almus  àauià  buie  (ezecbise)  qua  oratione 
y^    mitatia  suae  terapore  sit  czechi 
as  ussuros  ^  profetatwr  hoc  Carmine..- 

d  té  domane  clamalo  àeu%  meus,  [usqt<e  a  me]..  ^  a  silitudine 
iudicum  f\ui  qìtod  a.tit  inpossibile  factu  '  aut 
minns  dignum  *  est  aut  cojj^rarium  ®  uolu 
ntati  /n^erpellati  *"  pleruraq?<e  taciturni 
tate  **  significaut  Et  ero  similis  usqwe 
in  lacnm.  id  est  Tioriar  ut  cseteri  té  sci 
licet  precibws  auersato  *^"*^..  Exaudi  uero    usque 
tuum..  ubi  dei  ne  mirum  specialis  ere 
debatj/r  habitatio..  Né  simul  tra/ms  me 
cum  ^eccatoribus..  né  scilicet  tam  uiliter  perire  **  pa 
tiaris  ut  consummantwr  *^  iniqui..  Et  cum 
cperan//6ws  usqwe  suo.,  potesf  intellegi  quos 
dam  subditos  perfido  animo  *^  in  eze 
chiam  fuisse  uerum  potestate  eius  presos 
mortem  obtasse  "  regnantis  ut  licen 
tius  *"  a  cultu  q?/oq«e  diuino  discederent 
qnos  in  religionem  sanctì  uiri  cowtenebat 
auctoritas..  mala  autem  &unì  usque  ipsis..  quia 


F.  48a. 

*  -i-  acht  riismadaigset  fesin-         ^  nirumadaigset        '  -i-  aM 

*  -i-  inna  oiassar  '  honerherad  hiiith  ^  forsani  as  ni  as 
né  silias  7  asué  taceas  traclitid  anisiu  sis  '  -i-  is  écmaclit 
doib  denum  neicli  odegar  cuccù         *  i-  ni  coair  leu  a  denu 

*  -i-  ni  asscith  leu  dudenum         ^°  -i-  anat  naeailsi 

"  hondeddrntui  -i-  incoissegar  triacoitsecht som  àtrede  remp'' 
the  -i-  quod  aut  inpossibile  est  rei.  "'"  aìinunadbartaigfcsiu 
'ì'  ade        '*  -i-  asindbelsa        "  -i-  am  forcennatar 

**  tremamairesack        "  anasrugeset        ^*  ù-  doadradaib  idal 


I.  Testo  e  chiose,  f.  48'';  Salmo  xxtui.  175 

prò  beneficiis  quae  a  té  *'  eis  cansa  mei  *'  con 

lata  swnt  odium  atqw^  iniraicitias  re 

talerMwt..  Quoniam  non  intellexerunt  opera 

dommi..  quae  ia  assìriorum  cede  conlata  sunt.. 

ergo  inqMtt  pleriqwe  suscitar!  me  de 

hàc  infirmìtate  posse  negant  cum 

in  simili  potentia  *'  sit  uastatus  as 

sirius  rion  ìgitur  priora  miracola  *  intellegit  qui  se  F.  4S*. 

cunda  '  non  credit..  Et  in  opera  manum  eius..  S'cut  in 

eo  nomine  an^e  seruasti..  distrae  illos  us 

que  mea3..  Hinc  iam  tristibzts  laetiora  sub 

iungit  tamqua?n  exauditi  ^  et  reualesceatis  ^  eze 

cbiae  intigra  formatur  oratio..  òominus  ad 

iutor  meus  nsque  adiutus  sum  id  est  ab  ea  qua 

laborabam  sum  infirmitate  releuatus  ^. 

ET  refloruit  caro  usque  ei..  prò  prumta  deuo 

tiene  spontaneoqwe*  oflBcio..  Domen^s  forti 

tudo  j)\ebis  suae..  nota  q?/oi  summa'  estende 

re  aoluit  quia  inimici  ezecbiae  non  reputen 

[milii]  ex 
twr  in  plebe...  Et  protector  BÌ\uationum  christi  sui  est .  id  est 
ex  uDctione  uidilicet  chrjsfo  *..  Saluura  fac 
ipopuhim  domina.,  duplicis  salutis  ®  auctor  eze 
chiffi  fuit  deus  assirios  delendo  infirmi 
tatem  remouendo...  Et  benedic  usqwe  tuae.. 
prò  plebe  heriditaria  *"..  Et  rege  et  extolle 
illos  usqiie  in  saeculum..  prò  omni  tempore 
uitae  eorum.  -xxuiii--  Inaculi.  profetattrr 

TQOjalraus  dauid  in  consummatione  *'  taber 
X  O    qua  exortatione  ezechias  ab  assi 
ria  et  a  periculo  mortis  abductas  us 


"  -i-  a  dee      "  -i-  ól  intl  ezechias       "'  -i-  isinunn  cumachtae 
ised  acumachtae  cétnce  indi  dee  rodamsoersa  dingalar sa  7  du- 
rai digail  forsna  assaru 

F.  48b. 

*  -i-  dilgent  nassar        *  -i-  ic  ezechise  dingalar  hirohae 
'    *  ani  hid  mchlotJii  -ì-  hodia       *  •ì-  adheuaiged       ''  -i-  rommé- 
trummaiged  ón  '  toltanaig  ^  innahuaisli  *  -i*  damsa 

oirdnidiu  -ì-  ongthu        ®  -i-  anasheir  indiad        '"  oirhemandi 

"  -i-  is  infoirhthigud  -ì-  dichosecrad   tàbernacuil  rocachain  dd 
insahnso-        "  -i-  honerhera  hiuth        '*  inna  duthrachta 


176  I.  Testo  e  chiose,  f.  48*;  Salmo  xxvm. 

surus  sit  "  ad  iudeos  ut  gratiarum  ac 

tiones  agantwr  àeo  et  nota  "  reddantwr  prò  tan 

iis  beneciis..-  ii  saluati  iubentMr  cfiPerre. 

Adferte  usque  dei.,  iam  **  merito  filii  [dei]  quia 
Adferte  usqMe  arietum.  id  est  agnos.. 
adferte  usque  honorem.,  competens  glo 
riae  dei  diferte  *^  seruitium..  frequnter  ait 
adferte  ostendens  per  haec  *^  quoniam  prò  magno 
opere  "  multa  eos  munera  offerre 
cowueneat..  Adferte  domino  usq?/e  [eius].  id  est  glo 
rifìcate  nomen  eius  semper..  Adorate 
dommo  usqwe  eius..  In  tempio  ne  mirum  unde 
auxilium  uenerat  et  ubi  plasfemise  ** 
scripta  seruauerat  ezechias.. 
j».  48'.  Vox  domini  usque  aquas..  hi  ne  iara  '  nar 

rat  qMawobrem  '  iuserat  hostias  immo 
lari.,  et  introducto  ex  more  scemate 
dignitatem  quandam  addidit  operi  per 
petrato  ^  dum  «elut  strennuum  ■*  discri 
bit  pr/ncipem  qui  sola  magnitudine  uo 
cis  suee  ^  atq«e  terrore  cuncta  perege 
rit*  et  tam  breui  momento  deleuerit 
assiros  qwam''  paruum  spatium  tempo 
ris  uocis  est  emisaB  '..  Dews  maiestatis  into«Mt7.. 
oportune'  prò  facti  magnitudine '° 
maiestatis  est  commemoratio..  Dominus 
super  aquas  multas..  assirios  per  tro 
pologiam  ".  sic  essaias.  ecce  ego  addu 
cam  uobi's  aquam  multam  regem  assi 
riorum..  Uox  dowmi  in  uhtufe..  prò  **  potens.. 
Uox  dommi  in  magtiificeniia.  prò  magnifica  quod  magnas 
res  efficiat...  Uox  dommi  usque  cedros.. 


"  cid      **  -i-  taircidsi       '*  -i-  uerba  -i-  adfertae  duepsrt  heiis 
"  •!•  dilgint  assar        **  «i-  indccndaig  dorigensat  assair  ssodia 

F.  48c. 

*  cid  disili        *  -i-  ciarrét        ^  loigihiu         *  dedairnn 

*  -i-  is  lour  do  agtith  namnid  docrgaiì'i-  neich  diamuntair 

*  rogéni  ''  ciafiu  '  esfoiti  -i-  indéni  assafoifer  guth-  roort 
dia  assaru  sic  '  indemech  ^°  -i-  armeit  ingniina  asrubartsom 
deus  maiestatis  "  frisiti  héstindrim  -i-  aliud.  sonans  aliud.  sen- 
sieos.         "  tar<£si 


I.  Testo  e  chiose,  f.  48'':  Salmo  xxviu.  177 

asBÌrios  (appellat)  per  metaforam  a  superba  "  al 

titudine  a  firmitatis  **'*^  successu  "  et  uà 

lentia  *'  corporum..  Et  confringet  uBq«e  li 

uani..  auxit  hit  cedrorum  procerita 

tem  **  a  loco,  sicut  aquarum  supra  mag 

nitudinem  a  numero  "  n//n'l  uechimenti 

US  *"  multis  aquis  nihiì  Celsius  cedris  li 

uani  *'..  Et  comminuat  usqwe  liuani..  prò 

uitulaminibws  **..  uitulatamina  [sic]*^  enim  die 

untwr  parua  uirgulta  ^*  quae  se  subiecìu 

nt  sub  ingenti  "  huius  modi  arboris  um 

bra.  et  est  sensus  tanta  facilitate  *^  mag 

nae  moles  hostium  *'  conciderwnt  "^  quia  nul 

lius  operis  '®  est  exigua  ^^  haec  uirgulta  deterrere  ^* 

ET  electus  usqwe  unicornium..  animai 

fortissimum  subauditMr  saluabitwr..  U 

ox  dommi  usque  ignis..  prò  dispergentis  ^*  et  per 

haec  extingentis  ^^..  diuerso  modo  ^*  easdem  as 

sirios  indicat..  flammam  autem  ab  ef 

fectu  operis  *"^  ignis  appellat  populum  F.  iS". 

longae  lateqwe  cuncta  uastantem  ^. 

TJox  domini  concutientis  solitudinem.. 

in  augmentum  terroris  decit  assi 

rios  etiam  motu  terrae  twrbatos 


^'  diummussach        '**"  innasonartae  (-i-  indneirt  rohói  la  as- 
saru)         ^^  hontoracht  -i-  hondsoinmichi  són         "  hont sonartai 
**  -i-  indigsi  -ì-  innardai       "  -i-  irissinnairim  nilair  -ì-  huare 
as  n  aquas  ni  aqua  tuie  and        ^°  -i-  indermairiu       ^^  indhiiai- 
sliti  oldate  cedair  leuain         ^^  airnaibfualascachaib 
"  innafualascach        "*  innafualascach         "  dermar 
"^  -i-  cenfrithterissem  doìb       "  innamat       "  -i-  contorchratar 
'*  -i-  ìiifel  saiihar  nant  '°  terca  ''  dufaarr 

^^  tarcési-  indi  asintercidentis  -i-  asdloing         '^  indiardibdai 
[■  is  dihdud  duntenid  achoscrad  7  assreud  '*  «i-  Al  aìiman 

loher  doib  ...  d::s 

F.  48d. 

'■'  1<  operosi  -i-  gnethich  -i-  adetha  7  loscaid  cedi  rét  frissacom- 
raic         '  inréith 

Abc,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  1.  18 


178  I.  Testo  e  chiose,  f.  48^:  Salmo  xxyiu. 

in  60  loco  quem  disertum  *  ipsi  fice 

runt..  Commouebit  àominus  diser 

tum  cades..  ebreus  uel  sirus  cadis 

legit  non  cades  qiiod  ìnterpretatnr  sancium..  tum 

ergo  locum  ^  indicai  (cades)  ^ui  in  prospectu  ciui 

tatis  scMcfae  uel  templi  situs  ^  in  exitium  ' 

assiriorum  motus  et  sanc/MS  abussi 

uè  *  dictus  est..  Uox  domini  n&qxie  ceruos  '.. 

prò  fugientibws  **'  assiris  uelociter  q«os  ce 

leres  "  timor  fecerat..  Et  reuela 

uit  conàQXisa  **..  dispersis  et  succissfs  ^^  assi 

rÌ8.  quorum  multitudo  instar  sii 

uae  erat  **..  locum  nudauit  *^  quem  ag 

mine  suo  occupauerat  ^^..  Et  in  tem 

pio  usqwe  gloriam..  cum  talia  festa  prò 

liberatione  tanta  celebrantwr.. 

Do?mnMS  diluium  usqwc  facit..  locum  in 

qMO  fuit  diluium  *'  id  est  agmen  assiriorum.. 

sicid  cedros  appellans  assirios  conse 

quenti?r  locum  quem  impleuerant 

condensa  *^  uocauit  et  *^  siluas  ita  dem 

um  aquas  nominans  uastatio 

nis*"  eorum  affectum  (T  e-)**  locumq««  "^  per 

uassuw  diluium  àicit  in  quo  mhi\  reliqwi  *' 

fuerit  tamen  habitatwr  ^*  dommo  ulcis 

Gente  deletis  assiriis..  Sedebit 

dommws  rex  in  seternura..  prò  regnabit 

ia  po^wlo  quem  difendit..  Dommws  xnTiutem 

ipse..  ut  non  solum  difensus  "  sit.  sed  eti 

am  roburatus  '^..  Dommus  henedicet  po^ulo.. 


*  dérachtae      *  -i-  intan  as  nainm  doluc      *  arronìbu suidigOk 
'  isanesld      *  intsairdid  -i-  huare  roniboi  arhélaih  tempui 
'  -i-  mnadumu  alti'         '°  teicTithechaih         "  déÌJi 
"  -ì-  imiammaige  rohtar  lana  diassaraib   -i-    romdis  direcliti 
araharach-         '^  iohaidih         ^*  -ì-  arateget  immincaihraich- 
"  docomarraig  ^®  -i-  rabsacén         "  -i-  iiidile 

'•  -i-  dluihi        "  -i-  cid        "  indindrid        "  innascnam 
"  cid        "  -i-  indfurgraid        "  -i-  homaccaih  israhel 
*'  ditid        '*  -i-  nertaid 


I.  Testo  e  chiose,  f,  49*:  Salmo  xxix.  179 

xxaiiii--  li  domiis  òauià..  elatus  eze 

lalmns  laudis  "''*  renoDationis 


PS' 


chìas  uictoriaB  et  tam  gloriose  F.  490 

prò  euentu  *  ut  historia  paralipi 

minon  *  testis  est  qua  ait  co«ruit  ez 

echias  ab  exaltatione  ^  cordis  sui 

egrotatione  *  correptus  est  ^  ut  huma 

nae  fragillitatìs  admonìtione  ® 

didiceret  adrogantiam..  sub  eius  de 

inde  persona  ab  errore  correcti  ' 

ab  infirmitate  salualti  [sic]  et  ab  hos 

iìhus  eruti  *  gratiarum  actio  ^  hoc  car 

mine  profetatwr  et  prò  c07iseruatione  *" 

templi  tanqwcjn  prò  dedicatione  **  can 

tatwr..  ;  intuii  in  omnium  mentibws 

TM^CT'altabo  usqMu  me.,  exaltaris  ** 

Jli-A-    cum  celebrata  laudatio  m 

ea  nihi\  quamquam  *3"**  sinit  de  té  humi 

le  suspicari  *^..  Nec  delec^asfi  usqwe  me 

ue\  finitimas  gentes  àicii  quas  im 

pares  uiribws  *"  uoto  ''  iamen.  malo  et 


I  "  'ì'  comhad[de]nogagthe  insalinso  dicJwssecrad  innacathrach 
(arcs  sión)  conrotacìit  ladd  hisión-  friébustu  -i-  iarnanindarhu  a 
hirusaUm  aranachatoirsitis  aithirrhick  "  Aliter  uerius  is  de- 
rogai dd  insalm  dindatlugud  huide  dorigni  ezechias  dodia  dia-ic 
dingalar  hirobae  7  dindi  nadrochoilset  indassair  temiìul  ìiuare  ro- 
slechta  trichumacht  ndce-" 

F.  4»a. 

*  -i-  arintoracht  -i-  arintsoinmigi        "^   ì-  file  hilébraih  paralip 
'  •{•  huanduaill  rodgabsón         *  hondlóbrugud  -i-  ontedmaim 

*  -i-  rocoscad        ®  -i-  huandforcitul        ''  -ì-  inchoiscthi 

*  indercheltai  *  -i-  innatlaichthe  mhuide  '°  huare  nachs- 
eilced  doassaraib  achosacrad  ^^  -ì-  ani  hid  arincJioisecrad  -i- 
•i-  issamlid  atrimso  inforcomet  sin  am  hid  coscrad  dognethe  •  do- 
7  osecarthe  iar         '^  -i-  adcé        '^  nech         '*  I«  quicquam  -i-  ni 

^*  dummenathar  ^°  -i-  airroptar  sonartu  maicc  isrh  hitain 
sin        "  -i-  dufutharctar  som  di  doib  cerupiar  enartu 


180  I.  Testo  e  ehiose,  f.  é9^:  Salmo  xxcl. 

Kaore  **  ut  inferiortbtts  '*''  quihusque  **  fa 
miliare  cum  populo  *"  superio 
re  **  certabant  et  eiris  prospen's  gra 
uabantMr..  ue\  certe  perfidofi  *'  qMosque 
de  populo  qMorum  conatùs  a  profani 
tate  *^  religiosa  uir  sonc/Ms  et  regia  au 
ctoritate  frenabat  "..  Dowtne  d??/s 
m^MS  cA&maui  usqw^  me.,  enumeratio  iam 
beneficiorum  amisam  enim  atqwe  intercep 
tam"  morbo  reddidit  sanitatem.. 
Dowme  reuocasti  u8q«e  lacum..  prò  in 
ferno  ^^  geminatio  "  sensùs  est 
psallite  usque  ems.  expertus  **  per  infir 
f.  is*.  mitatem  qt/am  graue  fuerit  q?^od  mutus  * 

priora  beneBcia  *  dei  transierit  ^  conualescens  ^ 

omwes  ad  reddenda  ortatnr  oflBcia  gr 

atiarnm..  Et  confitemini  usque  eius.  id  est  cum 

gratiarum  actione  omni  memor 

es  eius  estote  Bemper..  Qt^onmm  ira  usqwe  eius..  In 

dignatio  ^  seueritatis  motus  est  pecca 

torib?/s  necessariuB®  a  natwra  et  pietate 

dei  alienus..  instrumentum  est  '  diuinse 

iustitaaì  tendens  in  ultionem  erro 

ris  nisi  fuerit  humana  correctio 

ne  co«presus  *...  Et  uita  usqwe  ipsius..  in 

propossito  secundum  illud  (exemplum)  ezecbiel 

num  q«?d  uolo  mortem  peccatoris 

hed  ut  conuerta/Mr  et  uiuat..  Ad  uesper 


I 


'"  -i-  secliis  ondfornmt  són      ^^^  -ì-  miduthracht  7  format  frinecl 

hes  tresa      ^'  sechitat  he      *"  -i-  laniìnaccuisrahcl     ''  as  huaislit 

"  -i-  innatrem amireschu        ''  -i-  adrada  idal         ^*  frisgaibtt 

"  airdbidi        "  -i-  arindhisiul        "  «i-  is  duóirét  isainm  le 

infernum  7  lacus  -i-  duchuithiu  tantum         "  -i-  iseulach 

F.  49b. 

'  -i-  amlahar  *  -i-  sligi  nassar  '  -i-  nitharilh  *  arrroso 
narinaigesiar—  dingalar  hirobae  *  -i-  inlondas  '  -i-  aséceì 
dothàbairt  faraih  '  -i-  inadim  -i-  intan  doler  dia  mdigail  dovi 
muinetar  indoiss  fere  do  insin  sedi  isarchuindriug  peclito  do'she 
som  7  ni  arferc      "  erthroitae  -i-  Imandunifesiii  no  huanach  aili 


I.  Testo  e  chiose,  f.  49':  Salmo  xxix.  181 

nm  UBque  fletas..  nBque  ad  pn'ncipiam 

noctis  qua  conciderunt  assirii  non 

leuit^r  percuBsit  obsesorum  ®  mentes  cap 

tiuitatis  metus  sed  penitus  inmode 

ratus  (r  immoratus*")  in  pectoribw*  omniuna  fletus 

ora  fedauit.  demorabitwr  autem  prò  demo 

ratus  est  possuit,.  Et  ad  matutinum  leti 

tia..  T^osf  cedem  noctwrnam..  Ego  autem  dixi  usqwe 

in  fleternum..  cum  a  te  inquit  ita  mirabiliter 

liberati  ab  hostibus  in  securitate  esse 

rans  ac  requie  ego  ipsius  felicitatis  ac 

prosperitatis  mese  magnitudine  quse 

mihi  tuo  conlata  fuerat  adiutorio  **  in  tantum 

elatus  sum  *^  ut  [supra]  natwram  meam  "  latht  ali  ]Uìd 

adrogarera  **..  propter  rei  ergo  quae  co«tigerat  nouita 

tem  esse  sé  chm^wm  ausus  fuerat  sus 

picari  *^..  Dowme  in  noluntate  usque  uirtutem.. 

id  est  regno  firmitatem..  Auertisti  faciem  F.  éS". 

xiique  cont?^rbatu8  *  beneficiis  »  quantis 

ingratus  et  indiuotus  *  exsteteram. 

Ad  té  domtne  clamato  usq«e  deprecabor..  cas 

tigatus  disperata  egrotatione  té  in 

uocaui  intellecta  uilitate  status 

mei  et  condicione  mortalium..  Quae  uti 

litas  in  sanguine  meo..  Quae  erit  utilitas 

61  mortuus  fuero  et  extinctus  corrum 

par  atque  in  cinerem  *  redegar  ^  et  fa 

billas  *..  Dum  discendo  usque  pulues.. 

num  quae  uiuens  neglexi  poterò  ^  raor 

tuus  •  exsoluere  resuseitari  sé  petit 

ut  gratiarum  uota  '  restituat..  k.ut  ad 

nuntia&t^  usque  mihì..  cum  ista  dixissem  "Son  apre 


•  -i-  innanimpcsse        "  i-  aforrudrub         **  -i-  adcB 
"  -ì-  ropsa  huallachsa         ^'  -i-  durumenar  romsa  dia  7  rom- 

hithhéu  -ì-  trisligi-  nassar  hodia        '*  conuhualcJiaiginn 
"  dondmenad 

F.  49«, 

*  -i-  nephdudracht<ich  *  Uluaithred  ^  -ì-  eia  dummerher- 
thar  *  -i-  hicrithri  ^  -i-  incumgubsa  ì-  non  *  -i-  osme 
inarb        ''  innaduthracMa 


182  I.  Testo  e  chiose,  f.  49^:  Salmo  xxx. 

uit  postnlaiionem  meam  sed  audens  me  * 
ad  miserie ordiam  coMuersns  est  et  ueni 
am.  bene  ait  misertus  est  (-i-  deus)  desimulauit  ^  id 
quod  a  me  peccatum  fuerat  et  dementar 
ignouit  *"...  Dominiis  fsictus  est  adiutor  m^MS..  cum 
aadìsset  inquit  me  adiutor  laboran 
ti  adstetit  et  malum  infirfimitatis 
aramouit..   Conuertisti  usque  mihi.  id  est  lue 
tum  meum  letitia  sncccedente  motas 
ti.  nam  restituisti  sanitati  sub 
mortis  exspectatione  tripidan 
tem..   CoMseidisti  usque  letitia..  lugentis  ** 
habitus*-  cessat  succedente  letitia.. 
Ut  cantet  usque  compungar.,  gloriam  su 
am  àicit  in  quihus  gloriatur  ^'  psallendì  sci 
licet  offici um  atque  laudandi.  si'e  ip 
F.  49^-  se  alibi  àicit  Exsurge  gloria  mea 

exsurge  psaltirium  et  cithara.. 
Et  non  compungar..  prò  *  non  penitebo  siciif  vaihi 
de  prz'ore  indeuotione  *  prouenit.. 
Domine  àeiis  meus  n&que  tibi..  prò  omni  tem 
pere  uitae  suae  consequenté-r  iuge 
pollicetur  officium.  -xxs-  quihus  uer 

■finem  psalmus  dawtd..  profetat 
bis  prò  reditu  suo  plebs  apr^i  ha 
lìonem  captiua  àeo  suplicet  qvae 
aut  mala  p^rtulerit  et  quae  futwra  sit 
àeo  reconciliante  reuersio..  tuo  ^ 

té  domine  speraui  usqwc  in  eeternum..  &ut 
zut  meo  nomine  *..  et  in  tua  ìusti 
tia.  usqwe  eripe  me.,  ab  ea  parte 
iudicem.  sui  inplorat  iustitiam 
quae  est  illi  aduersum  caldeos  iniuste 


m 


m 


*  61  ezechias  "  -i-  conakeìt  7  dorólaig  inpeccad  7  nim 
raim-  ar  cliairi  do         ^°  dorólaig         "  indi         "  -i-  inchilics^ 

"  -i-  ciaisnaihhi  sssmodi 

F.  49d. 

^  far  cesi        *  -i-  huandinduthracM         '  -i-  ni  fr Uh  ali  se  rm 
naminebidl  dam  hisasuithin  ma  frissaccar  hiiainmsin  adcé 

*  -ì-  nifriihalim ruccai  formanmaim  •  irifoisitin  tanmaesiu  a(C 


I.  Testo  e  cliiose,  f.  50^  :  Salmo  xzx.  183 

retinentes  equìssima  ^  non  ab  ea  qua 

deum  offenderet  per  quam  ìlli  erat  mise 

ricordise  •  non  iastitise  supplican 

dura..  Inclina  aurem  tuam..  prò  ' 

sollicite  ac  dignanter  (l'  signanter)  *  intende 

totum  a  corporali  similitudine.. 

et  celerà'  ut  eruas..  quia  grauia  et  in 

tollerabilia  SMwt  quae  urgent.  ut  citam 

libertatem  (1'  liberationem)  efflagitem  *"..  esto  mihi  us 

que  facias..  non  solum  protegas  uerum 

etiam  abscondas  et  ut  scuto  **  sic 

parietum  obiectione  obnoxiorum  ** 

incursu  communias  ^^..  quia  fortitu 

do  nsque  tii..  ad  superiora  retulit 

ut  fortem  protectionem  et  inpene 

trabile  refugium  **  in  deo  sé  ha 

bere  signaret..  Et  propter  nomen  tuMW 

usqw^  me.,  ut  caecum  et  ignarum  itene  ^'  '^^"' 

ris  tuo  ductu  *  reduces  ad  patri 

am  ut  afflictum  *  et  debilitatum  ' 

misseris  bonis  omnibws  recreabis.. 

Educes  me  usqwe  mihi..  prò  captiaitatis  uin 

culìs  hoc  tantum  ad  laquei  ussurpatio 

nem  referendum  *  cuius  ufs  ualebit 

si  latuerit  ^..  Quoniam  td  es  protector  mews.. 

tócirco  tibi  non  alifs  supplicaui  quia 

"praeter  té  nullus  est  qui  possit  eruere  ",. 

In  maniis  tuas  domine  usq«e  meum.. 

ntitwr  hac  noce  àomiuus  in  patibulo  '  tan 

quam  apta  non  tanquam  propria  *  quia  concinebat  ' 

causam  ***  non  quia  praedixerat  passionem.. 


^  dirgimem        ®  -i»  dei  dodilgud  apectJie  ndo-        '  tarcvsi 
'  -i-  intuailcigthid        °  -i-  dianaigtlie         ^°  coduthlucher 
^^  -i-  ani  hid  kosciath         "  -i-  innamhibdad        ^^  conuindain- 
gnigese        ^*  •ì-  anatacJi 

T.  50a. 

^  -i-  hotudidin         *  infriihortae         '  innindemnichthe 

*  istairciihi        ®  -i-  mani  accastar  issamlid  gaibid  ni 

"  -i-  adcé        ^  'ì'  cenduchumachtaesiu        ''  -i-  isintil  -i-  crucis 

'  -i-  airnldoragdb  infaith  iarfirintii  stoir  •  ólstoirier 

'  air  confograiged       ^°  -i-  aris  cosmaU  anifuandrogah  infaith 


184  I.  Testo  e  chiose,  f.  50'':  Salmo  xxx. 

redimisti  me  nsqne  ueritatis..  ideo 
uera  redemptio  quia  solida  reuersio 
Odisti  observanfes  nsque  uacue..  ideo 
me  iustitia  liberasti  quia  seruus 
eram  uanitati  **  stiidentibtts..  Ego  autem 
in  dommo  sjieratn  cum  illi  in  uanitate  con 
fidant..  Exultabo  nsque  meam..  adf 
lictionem  inqm't  meam  et  raultitu 
dinem  erumnarum  qjiihus  humiliatus 
sum*-  ad  taos  oculos  *^  contulisti..  Cum 
respexisset  ad  humilitatem  meam  quid 
ìnquit  fecit..  salvasti  de  necessitaf/ÒMS 
animam  raeom..  a  multitudine  ÌDq?/?*t  in 
currentium  discriminum  uin 
dicasti  necessitates  autem  ipsas  iriquen 
ter  tribulationes  appellat.. 
nec  conclusisti  nsque  inimici.,  im  per 
petuwm..  statuisti  nsque  meos..  sic  in 
quarto  d/c?t  -psa-ìmo  in  tribulatione 
deletasti  ^*  miht  non  es  passus  me  sub 
hostium  potestate  reteneri  pul 

chre  post  consulationera  (!'  conclusionem)  locum  spa 
tiosum  '^  subdedit  sub  requie..  Mis 
r,  5(^.  erere  mei  usqt^e  tribuno?-.,  lìerntn  prò  liberta 

te  deprecati©..  Cont»rbatus  est  nsque  meus..  a.ui  lac 

rimis  dut  incurrentium  rerum  tumultu.. 

Anima  mea  et  nenter  meus..  enumeratio  ista 

singulorifm  membrorion  uim  addidit  mi 

serise  ut  magis  eliceat  *  misericordiaw» 

israscentis  [sic].,  quoniam  defecit  in  dolore  ui^a  mea.. 

bene  ait  uitam  meam,.  siq?«"dem  in  lon 

gua  captiuitate  possiti  omnem  uita?» 

in  dolora?»  aceruitate  co?2Sumserant.. 

ET  anini  [sic}  mei  in  gemìtibus..  eadem  alio  ser 

mone  repetit.*,  mala  captiuitatis  in 

quii  continuos  miJii  dolores  et  gemitùs  ^  intu 

lenmt..  INfirmati  s?/nt  usq?/e  mea..  iugi  me 

ditatione  atqtte  miseria  tabefactus  suw  ^ 


7  fuanrogàb  crisi        "  -i-  duadradaih  idal         ^°  -ì-  sechis  rowi- 
misliged         ^^  ade         '^  -i*  rolethnaif/ser         '*  reach 

F.    &0b. 

^  eoduinmail        *  innacneia        ^  rodedussa 


I.  Testo  e  chiose,  f.  50'  :  Salmo  xxx.  185 

atque  tenuatus..  quoniam  honorum  omnium 

est  egina  captiuitas..  et  ossa  mea  contur 

bata  Bunt..  prò  tota  infirmitate  corpo 

ris..  Sup^r  omnes  inimicos  usqwe  mais.,  prò  de 

testatione  *  excidii  ^..  Qui  uidebant  me 

usque  perditum..  auxit  obliuionem  sui  com 

paratione  uasis  fracti  ^  quia  sciebat 

mortuorum  plerumqwe  durare 

memoriam..  Quoniam  audiui  usqwc  cìrcui 

tu.,  prò  obprobriis  inculcatum  (1'  -cantium)..  In  eo  dum 

coiuenirent  usque  me.,  haec  autem  non  absque  oportunì 

tate  "^  faciebant  qiiando  caldei  super  captiui 

tatis  mala  de  nostro  exitio  cogitabant 

Ut  acciperint  animam  usqwe  es  tij..  susti 

nendo  non  loquendo  *  sepe  ré  et  prò  opere  apucf 

dcMtd  uerba  ponuntwr  ut  est  illud  dixerunt  ^ 

quis  uidebit  eos..  "  ita  agebant  quasi  nul 

lus  aspiceret  prò  facto  dwtwr  et  illud  die 

animae  meas  salus  tua  ego  sum  prò  **  con 

fer  salufem  animae  meae  sic  in  iprae 

senti  dixi  deus  meus  es  tu  longua  [téj  expectotio 

ne  sustenui..  IN  manibws  tuis  tempora  ^' 

mea..  id  est  tam  prosperitatis  meae  quam  adflictionum  tempo 

ra..  in  manibws  tuis  id  est  in  tuo  iure  swnt  pò  ^-  ^ 

sita  ac  prò  tuo  arbitrio  commutantur 

Libera  me  usqwe  meorum..  est  sensus  *  com 

mota  igtVur  in  meliora  statu?M  meum  qui  so 

les  ista  uariare..  Et  de  perseqwentibws  me 

usque  tuum..  prò  *  appare  salutem  datu 

rus  ^..  Et  saluum  me  usque  [té]  id  est  non  dist? 

tuar.  propfer  spei  in  té  *  possitae  firmitatem 

Erubescant  impii.  usque  in  infernum..  duo 


*  arindadéiiched  *  indésid  ^  -ì-  airnignaih  aforaitJimet 
adi  '  cen  émigi  V  fortrummai  ^  lase  arroneiih  ■[•  an  dixi 
asrubart  dd-  niarindl  hednaipert  asindrohrad  som  acht  is  arindl 
arruneastar  7  prò  sustenui  da  dauic  dauid  on-dixi-  *  arru- 
neithset      ^°  trachtad  lesem  anisiu       '*  taési     ^^  dehe  iintuda  les 

F.  &0c. 

^  issi  inso  sls  a  cliiall        *  -i-  iarcèsi        '  an  dundaberae 

*  -i-  adcé 


186  I.  Testo  e  chiose,  f.  50^:  Salmo  xsx. 

possuit  necesaria  *  ut  ipse  propt^r  inno 
cationem  dei  non  confunderetar  et  impii  propf^r  im 
pietatis  suae  studia  iguomìiriae  *  sub 
derentwr.  Muta  fiant  usqwe  iniquitatem..  in 
sultationis  '  iniqua  occasione  *  sablata 
populura  iudeorura  iustum  adu(?rsu3 
caldeos  habentera  querimoniam  ^  tieì  certe 
illis  comparatnm  iustum  uocat  ob  dei 
notitiam..  IN  superbia  usqwe  dojwine..  iam 
de  reuersione  Ijetiora  subiungit..  quarw 
abscondisti  usqwe  té.,  prò  *"  reconditam  **  conser 
uas  quam  non  passim  *-  infundis  sed  temporMW 
oportunitate  dispensas..  Perficisti  "  eis 
usqwe  in  té.,  non  cassu  neqwe  impetu  sed  cum  gra 
ndi  cura  ad  (^uod  "  proeparaueras  absoluis 
ti  *^..  Abscondes  eos  us(\iie  hominum..  prò  sac 
ratissimse  *^  apparationis  tuae  praesidio.. 
Proteges  eos  usqwe  linguarum..  a  linguis  con 
tumacibws..  et  simulate  *"'  gau 
dentibws..  Benedictus  dom^nMs  usqwe  mnni 
tam..  circumstantiae  munita  "  ita  me 
protexit.,  ìtaq«<e  circumdedit  taraq«am  prcesidio 
munitissimse  ciuitatis  *°  includerei,  et 
hoc  augenter  (\uia  tabernaculi  aduersus 
omnia  commodauerat  fida  protectio.. 
Ego  autem  dixi  in  panore  meo  '*..  licet  acer 
uitate  maloruw  multorMw  coactum  prò 
curationi  diuinao  *^  exeedisse  sé  sepe 
F.  50^.  conquestus  sit  tamen  *  bene  non  nist  mentis  inco»n 


^  asheir  indiaci  ®  domelacht  ^  -i-  durigensat  caldai  friiudeu 
'  «i-  airnirobae  side  leusom  fricaldeu  ^  ìnerégim  ^°  tarcssi 
"  «i-  insocìiaidi  fusti  -i-  insomaUse  innaice  ^^  -i-  hicechdu 
*'  -i-  rofoirbthichser  7  rorélais  ani-  róbói  inchlidiu  lat  adcé 
^*  -i-  diingnim  róbu  accubur  lat  duforbu  "  -i-  sechis  rorélais 
^'  cossacarfhimem  "  -i-  intsecM  "  1'  simultate  -i-  homes- 
haid  -i-  dcbaid"-  '®  hondemnigiud        *°  cosmailius  lesom  inso 

"  debe  tintuda        "  arindremcaisin  diadi 

F.   &0d. 

*  «i*  ciarudreigsom  namhoi  remcisiuda  de  asbeir  im  nadmU 


I.  Testo  e  chiose,  f.  50^:  Salmo  xrxi.  187 

potem  *  àicit  prouidentiaB  negatorem.. 

Proiectus  sum  usq?/e  meae..  non  quia  '  negaui 

prouidentiam  Bed  quia  nimietate  merorum 

quihus  [in  haec]  nerba  *  compulsus  sum  inflixi 

clementiam  praesidentis  '..  ideo  *  ergo  au 

disti  quia  disperatissime'*  cowflictabar 

in  eo..  Dura  clamarem  à  té  usq«e  eius..  propt«r 

dei  cultum  hi  qui  reducti  suni  etiam 

sancii  àicuntuT..  Quoniam  ueritatem  usque  àominuB..  prò 

uerfs  personis  siue  operibMS..  Et  re 

tribuet  usque  superbiam..  consequenter 

ueritatem  delegens  superbiam  detes 

tatnr'..  Uiriliter  usque  speratis  in  domino.» 

confortamini  inqwj't  et  stabili  ac  firmo 

praepossito  spei  uestree  in  eo  praesidia 

collocate  ne  disperationis  nobis  ali 

quanrfo  malum  subribiat..  praeterita  enim 

beneficia*'  habetis  in  futurum  boni 

tatis  certa  documenta,    xxxi-- 

Ti~)si  àsLuià  intellectus..  etiam  pracsen 

XX      tis  argumentum  carminis 

super  ezechise  sanatione  est  cum 

langorem  ipsum  ob  superbiam  **  in 

cederit..  Instituitur  *^  ergo  sermo  qui  ez 

echiae  et  personas  et  causae  conueni 

at  ac  per  illum  cunctis  in  simili 

stata  degentìhus  *^  iustis  instructio 


ciall  lanech  disluindi  dligcd  remdeicsen  '  -i-  inncpJiairmid  -i- 
necli  lasndbi  ciall  7  immandaister  islie  asber  nad  fìl  dleged  re 
dee  diadulib-  ^  irachtad  lessom  mso  forsan-ìàeo  fil  tJipsalmo 

ideo  -i-  non  quia  negaui  rei.         *  fil  isinisal         ^  indiremisaid 

*  dluihad  lesom  forculu  mrZ-ideo  fil  isindsalm  ^  -i-  huare  is 
liifoscud  menman  ruradussa  inna  Iriathra  asruburt  isairi  insiti- 
rocualusu  gutìi  mernaigàese  '  «i-  confolmaissiur   derchoiniu 

arthrumai  nafochodo  '  -i-  adeitchethar  '"  -i-  am  durigni 

inna  gnimu  sechmadacMai  dugena  dà  innahi  tairngir  hisatodo- 
chide-         '^  -i-  neplidéicscn  india        '*  -i-  sechi sf or canarsón 

"  ara  ber  at  biuth 


BE' 


188  I.  Testo  e  cliioBe,  f.  51":  Salmo  xxxi. 

et  admotìitio  "  comprobatMr..  ||  oeniam  *^ 

^ati  quorum  usque  ìnìquitates..  quia 
peccati  sanitas  quoqtie  corporis 
consequta  fuerat..  Et  quorum  us 
que  peccatum..  ussurpat  aposto 
lus  *®  hos  uersùs  aptos  magis 
actioui  suae  *'  quam  profetico  **  in  illam 
causam  directos..  Nec  est  in  ore  eius 
usq«e  dolus.  id  est  in  anima.,  dolum 
F.  31:  autem  in  hoc  loco  neqMttiam  atqitfi  mali 

tiam  dicit  oportet  ut  beatus  non  so 
lum  Bolutus  sit  sed  cautus  ^  a  ui 
tiis..  Quoniam  tacui  nsque  ossa  mea.. 
tacui  posi  assiriorum  uictoriam 
a  gratiarum  actione  omnis  fir 
mitas  corporis  ultimo  lango 
re  *  concussa  est..  Dum  clamarem 
tota  die.,  prò  '  continue..  Quoniam  die  ac 
nocte  usqMC  tua.,  prò  *  sine  indutifs  ^ 
temporis  alicuius  effectus  operati 
onis  in  utramquc  partartem  [sic]^  ma 
nus  dei'  àiciiur..  Conuersus  sum  nsque  spi 
na  '..  succidentibijs  infirmitatibws 
plus  grauabar  prò  cowpunctione 
subitaneorum  '  dolorura  qui  gemi 
nabantwr  clamorib«s  diapsalma..  Di 
lictum  nsqi/e  feci.,  ut  paenitentia  ex 
piat  *"  quod  incurrit  arrogantia  **. 
ET  iniustitiam  xxsque  non  abscondi..  prò 
no»  abscondam..  Dixi  con^tehor  usq?/e  domzno. 
statui  **  [et]  propossui  *^"*^.  et  tu  statim  ueni 


"  af or  citai     "  -i-  intan  dorolaig  dia  do  innuaill  dorigni  roicad 
iarum  "  -i-  afa  hìlihur  apstail  ^^  -i-  aranimmaircidetaid 

frisinprecept  ropnthach  "  -i-  arni  fon  ragab  infaitli  fu  and' 
tuie  apstal  ólstoirier 

F.  61a. 

^  -i-  arnachaimrada  etir  cid  innamenmiiin  *  -i-  ni  orobae 

ni  hedmo  '  tarcvsi  *  taraesi  ^  censloglussu  -i-  cid  cen- 
ndbec  ndosid-  and        *  -i-  diidigail  1'  dufortacM  '  -i-  acum- 

acMae        *  -i-  lió  loro  dramma  délc-        *  talmaidech 

^°  coglanaid      *'  indhuaìl       "  arroìnertus       "  7  arrudergus 

^*  forsanàìxì  trachtait  indafocuUsa 


I.  Testo  e  chiose,  f.  51":  Salmo  xixi.  189 

am  contuliati  [..]  parata  clementi  a  re 

mittentis"(-)  bis  uerbis  ostenditwr  si 

peccatores  cotiaerii  ad  poenetentiam 

non  morantur..  Et  tii  remìsisti  usqw*  mei 

deapsalfwa..  Pro  hac  orauit  usqwe  sanctus.. 

prò  simili  arrogantia  *®  oportet  ab 

omni  Bowc^o  orari  *'..  In  tempore  oporfuno  ".. 

bene  addidit  in  tempore  oportu 

no  ne  uideretwr  *•  sub  necessitate 

expiationis  *"  omnes  80?jctos  locasse**.. 

in  tempore  oportuno  id  est  cum  fue 

rit  tali  curatione  purgatus  **  qui 

sanctitatis  deeus  una  culpa 

fuscauerit  "..  Uerum  tcmen  xxsque  ad 

eum..  id  est  iustum  non  adproximabunt 

et  no»  obruetwr  *  enundatione  *  ualidorum  ^  dis  F.  òfi. 

criminum..  Tu  es  refugium  meum  usque  a 

circumdantibjw..  ue\  doloribws  «ci  emulis  *  in 

sultantibMS  deapsalmo..  Intellectum  tibi  da 

bo  usqwe  gradieris.,  quia  *  expetere  ®  quia  conue 

niat  uitare  '  in  tanta  confussione  uerisi 

milium  est  *  rerum  quasi  responsio  *  d^i..  uerum 

more  suo  prò  rebus  uerba  subtexiuit  *°  ut 


'^  indi  duliigai  '^  -i-  mabeith-  arandena  necìi  dinaib  noibaib 
huail  cosmail  frissinni  dorigni  ezechias  arangé  dilgud  7  arandena 
aithigi  am  dundrigni  ezechias  *^  ngcsar  **  inian  immero- 
inastar  són  nachnoib  aracuintea  dilgtid  de  •  isindaimsir  sin- 

*'  -i-  arnatomnad  nech  aepert  do  som  bed  necen  donaib  liulih 
onglanad  ceni  imroimsitis  isairi  asrubart  in  tempore  oportuno 

''"'  inglanio        *'  dorinól        "  hcs        "  fororaid 

F.    51b. 

*  7  niforbrisbedar  ^  -i-  ontuiliu  ^  sonairt  *  honaib 
naimtib  *  1'  sic  est  ordo  uerborum  est  quasi  responsio  dei  in 
tajj^a  confusione  simili um  rerum  quid  etc.         ^  adcosna 

''  '\-  nad  fts  cid  as  maith  no  as  ole  denum  manidtarti  écnae  dee 

*  -i-  dobeir  dia  aithesc  cid  asdenti  no  cidasimgabthi  do  retalo 
aia  chosmaili  fri  fir-  ladoini  7  bes  ni  hat  fìra  ladia 

'  -i-  aithesc  ^°  -ì-  inian  asmber  dd  intellectum  tibi  dabo 

sechis  ardi  son  dombera  dia  doneuch  nodneirbea  ind  7  genas  triit 


190  I.  Testo  e  chiose,  f.  bl*".  Salmo  xxxn. 

sit  sensus  "  cam  mentis  humilitas  àeo  non 

BÌbi  **  fuerit  innisa  *^  cowsulatio  diuna  **  non 

deerii..  personam  respondentis  dei  int 

roduxit  prò  eo  ut  diceret  *^  haec  Siutem  illi  promissit 

prò  confessione  peccati..  Firmabo  nsque  oca 

los  meos..  inJeclinabiliter  intendam..  Noli 

te  firi  usq?/e  intellectus..  qui  in  rectum  no?ì  iu 

dioio  **  sed  correptione  *'  **  et  castigatione  du 

cuntMr..  In  freno  usq«<e  ad  te.,  prò  breai  cor 

reptione  et  temporali.,  ire  ergo  nós  uult 

in  uirtutes  *^  non  protrachì  ^°..  Multa  flagilla  -' 

pecca/orts..  non  tantum  dolore  cami  °^'*^  erudiuntur  ut  p 

leriqwe  iustorum  reducuntwr  in  uia  ^*  sed  mul 

tiplìci  poena  pertinax  ferioti^r  *^  inprobitas 

Sperantes  autem  in  dommo  usque  circumdabit.. 

uos  inqMi't  iusti  qui  eritis  a  metu  supplieii 

liberi  et  misserieordise  eius  remuneratio 

ne  gaudietis  agite  in  lajtitia  continue 

laudantes  dominum  prò  bis  [bonis]  q«ae  uobis  contulit. 

Laetamini  usqne  corde,  •xxxii-  .de  assiris 

T"T^T  finem  psalmus  dawid..  posi  uictoriam 

JLli      profetica  carmen  hoc  welut  triumph 

ale  *^  componitwr  docet?<r[qMe]  sub  occassio 
ne  hwms  argumenti  inritae  *''"*  spei  esse  ue\ 
rei  omnia  quibMS  ^raeter  domimim  *^  mortales 
exultant..  am  conditoris  non  in  equis 

/"^    A  IJDEte  iusti  in  dommo..  iudei  ob  notiti 
vXxjL     et  prospcrorum  sucensu  ^'^  gauisi  su7it  ut 
assirii..  rectos  decet  laudatio..  de 


confcstar  cidas  imgahthi  dodunum  diulc  7  cidas  deinti  dodimaith 
aithesc  't'  lesoni  in  sin  ap'sin  deb        '^  -i-  issi  achiaìl  inso  sis 

'*  -i-  ni  indfessin  eirhthi  7  nachdoduaisìlbi  ìianni  dogni  acht 
is  dodia  *'  lase  arasissedar  ^*  -i-  fortachtae  dee  '*  -i-  aiìi 
hid  ed  inso  asherad  *®  fadesin  "  -i-  honcJiosc  ^*  -i-  neich 
lis  forai!)        "  -i-  indegnimu        "  -i-  arécin  dodenum  athimnae 

*'  -i-  esaircnea  "  itmacentir  "  -i-  nicosc  mhec  dobcrr  far" 
snapedha  fochosmailius  nanoih       "  innatinnae  ndiadce 

"  'ì-  cochessair  "  buadach  "  ceraissaigtlie  -i-  na  cJiomairìe 
dong....  duine  sech  dia  nosnesrassaigedar  dia—-  "  nach  comaiìe 
ini  dognither  lafortach  dee  is  hith  siitJiin  adce  *®  -i*  cen  chom- 

airndcé        '°  ni  ontoracìit 


I.  Testo  e  chiose,  f.  51':  Salmo  xxxii.  191 

ferenda  àeo  auctori  operis..  Confitemini  ■^-  si' 

àomino  in  chithara  '..  generali  praefatu  *"'  ad  lau 

des  diuiaas  coartatus  nunc  ipsas  spe 

cies  quiùus  laudetwr.  enuraerat..  In  psal/er/o 

decim  chordarum*  \i»que  ei..  alterìus  nainq«e 

musici  meminit  inatrumenti  '..  Can 

tate  ei  usque  nouum..  nimirt^w  quia  magna 

et  nona  contulit..  Bene  pssiìlìte  ei  in  uocìferatìone..  prò*"'  w. 

ligente?-  intente  ^  ac  modolate..  uocifera 

tic  '  hi'c  ue\  iubilatio  *  clamor  ille  militum 

àicitt/T  in  prodium  awf  hostib?<J  fugatis  ^  insista 

nt..  oportune  ergo  hic  tali  uociferatione 

hortatK7-  ut  psallant  '"..  Quia  rectum  est  uerbum 

dommi..  more  suo  per  alias  quoque  *'  oportunita 

tes  dispensationes  diuinas  coramendat 

simul[q?/e]  discribit  dignitatem  ciiis  quem  lau 

dari  meruerat  **..  quia  [V  inspexit]  utrorumqwe  ^^  merita  in 

spiciens  iudeos...  Et  om«/a  op^ra  eius  in  fide.,  fi 

delia  mentiri  nescia  **..  iure  ergo  talìum 

auctor  laudandus...  Delegit  rmsericordiam  et  iu 

diucium  [sic].,  recte  nós  defenderit  assirios 

iiiste  punierit  prò  '^  ìnest  '*  facti's  eius  "  dignatio  '* 

Sitque  iuatitia  ue\  certe  cura  est  illi  misse 

ricordia  *'..  misericorditcr  "  saluauit  iudeos.. 

iudicialit^r  **  extinxit  assirios...  mise 

ricordia  usque  terra.,  ab  speciale  lau 

de  raisericordiae  dei  conaertitwr  ad  uniuersa 

lem '^  eius  bonitatis  praedicationem  qu 'e  in  omnium 


F.    He. 

*  hicroit  *  -i-  aircech  ceneliu  ciuil  honidtechtae  molad  dee 

dobersom  ani  as chithara  asheir  "  hondaisnd'is  *  -i-  na- 

deichtécae         *  -i-  ala  alle  aidnie  ceuldae         "  tarcesi 

^  indindìnech         '  ingniìifogrugud         *  -i-  suhugud  V  ilchugud 
'  1'  is  innuall  dongniat  honimaith  fora  naimtea  remib-- 
'"  -i-  comolait  són         ^'  -i-  tri  insci  redi  7  soirh   duadhat  som 
7  relaid  file  latharndcé  dinaih-  ^'  triadegmaini  dombeir  do- 

doinib  7  doiudeib  sethach        *"  -i-  iudeorum  7  assiriorum 
'^  -i-  itainbi  -i-  airnirugulgter  gnimai  deb         '^  tarcòsi 
"  indixnigedar       "  -i-  aia  són  -ì-  soirad  iudae  7  slige  assar- 
'*  indinracus         **  -i-  dilgutha  peclhe        "  inirocar 
*'  inmessid  -i-  condigail  foraib  apecthae        "^^  ulidi  -i-  coruthói 


192  I.  Testo  e  chiose,  f.  51'':  Salmo  xxxn. 

rerum  creatione  clara  est  omnibus  ex 
perta  *^  mortalibus..  habunde  bonitatem  dei 
loquitur  terrsB  creatio  '*.'.  Uerbo  àomioì  nsque  Bunt.. 
idioma*^  ebriorum  est  plurali  numero  prò  sin  , 
gnlari  uti,.  ideo  ^*  bi'c  eor!/w  non  eiiis  possuit.*.  uir 
tus  autem  cselorum  x'é\  ipsa  firmitas  elim 
enti  "  Mei  ornatùs  *^  astroram  ^^.,  nam  et  sim 
machus  ita  possuit  ^^  omnis  ornatus 
eorum..  Congregans  hicut  usqt/e  maris..  ut 
^-  ^^^-  facilitate  omnipotentiae  *  maria  co 

hibentis  exprimeret..  Ponens  '  in  tesau 

ri3  abìsos..  obdendo  concludens^.,  quasi  eb 

rorum  ussu  qui  comparationibws  *  co 

polationibMsqwe  non  praeponunt  aduerbia  ^ 

ut  8Ìt  sensus  ®.  tanqwam  solidas  quas 

que""  materias  quae  semel  conditae  non  mouen 

tur  sic  fluentes  natura  abysos  eadem 

potentia  qua  condit  terminauit  lito 

ribus  conclusit  uallibws  ad  instar  tesau 

ri  abditi  *  et  per  hoc  immoti  ut  non  progrede 

rentwr  ®.  efficit..  totum  autem  àicii  augenter  •".. 


huìlidctaid  aprecejiiae  dothaibsin  sainemlae  dee        "  isreil 
^*  -i-  duucthar  trithistin  intalnian  "  -i-  ::si  hés 

"  1'  huire  is  cxVituntiic  7  «fcaelura  "  •!•  indnime  fadesin 

"  -i-  hóssi  insin  sonartae  nime        ^®  file  isindnim  ^^  -i-  is 

ornatus  tuie  side  7  uirtus 

F.    Ólé. 

*  -ì-  condudhe  asmor  cumachiae  trìit  '  Ponens  in  tesauris 

abisos  -i-  ìiituicsoni  dóbre  isindi  sin  -i-  comhcd  samlid  danneth- 
ponens  abisos.  sicut  in  tesauris  a?w  asruhart  riam  congregans 
sicut  in  ueterem  [sic]  nitahairsoni  't  insin  •  quasi  ebreorum  usu 
•i-  aiìi  mhés  doehraib  anisin-  nepliiluibart  innandohriatliar  isna- 
asndisnea  adfiadat  is  foncosmailiusin  darigni  dd  isindisiu 

^  -i'  huandi  fristarat  -i-  italmain  nimpu  dicachleth  conatiagat 
taracricha  corai-  *  hochosinailsih  '  -i»-  intamlai  7  chosmai- 
Isea  doler  dodemnigiud  dligcdnaile  nitaib  ebr  dobre  hlsuidib 

®  issisosìs  achiaìl  '  sccìiitai  he  ^  focìiosmailius  donem  7 
daingnigther  immetsad  ninfolgide  issamlid  insin  rodaingnigestar 
dia  imnaabissiu-'^  *  -i-  assacrichaib  coraib  "  -i-  anuile 


I.  Testo  e  chiose,  f.  51':  Saluo  xxxii.  193 

Timeat  àominiim  omiiÌB  terra.,  ut  subau 

diatur  ipsius*'..  de  hominibus  ia,mquam 

benemerentem  **.  terra  prò  bis  qui  commo 

rantj^r  in  terra,  mortalibi/s  siiie  rationabi 

libu5..  Ab  60  autem  commoneantur  omnes..  a  prmcipalibus  eli 

mentis  terra  coelo  et  mari  uissibilia 

iam  cuncta  Eignantwr,.  quoniam  ipse  dix 

il;  et  facta  sunt..  causas  obtexiuit"^^  qui 

htts  merito  timeatwr  àeus..  ipse  manda 

uit  usqwe  gentium..  federatarum  '* 

assirifs..  Reprobai  *''  autem  usq?/e  populort/?n.. 

quoniam  non  subfeciebat  quod  timendum  dix 

erat  dewm  prò  conditìonib?<s  '*  infert  eti 

am  prò  iudiciis  ^'  reuerenduin  *°\*  et  reprob 

at  c072silia  prmcipum..  sinacbrib  re 

gis  cum  reliqj^/s  subregulis  ^^..  Consilia  autem 

dommi  usq?<e  manet..  ad  superiora  retulit  co 

gitationes  et  Consilia.,  dixerat  enim  àominns, 

dissipat  Consilia  gentium  reprob 

at  autem  cogitationes  cordis  in  saecula 

saeculorum  -*  prò  *^  penitus  ^*..  pertracta.  sen 

tentia  bomano  more  totum  àicit  *^.. 

Beata  gens  usqwe  eius.  id  est  tamquam 

tam  propr/e  esset  plebs  eius  et  peculia 

liter  **  ut  sunt  heriditates  heredum  ^' **..  pò 


doìT'sQm  isdotliormuch  molto  7  induchdle  do  dia  daher 

*^  -i-  secìiis  agatar  indliuili  doinisón-  file  isinicdam  '*  aùt 

imiiasroilli  -i-  airatroilli  dia  aaigsin  donaib  doinib 

'^  -i-  huare  forcomnactar  inna  duli  iarnaep't  do  dia  liiat 
'*''^  -i-   huadesset    -i-    sedi  isrofailsigestar   son-  condai  reli  ina 
aicsiìi  hisin  -i-  ob  prò  non  hist         '*  -i-  cairdinigfhe 

'^  -i-  sechis  cerasaigedsóìi       '*  -i-  arnaihtuistenaih  -i-  innandide 
"  -i-  soirthanafìrio  7  diglae  fornapesliachn  ^°  asnairmi- 

\inìgthi  feid  "'  foriganlh  "  -i-    ani   asaicuia  sseculorum 

tarcesi  indi  aspenitus  atasóii  "  tarcesi  '*  -i-  hisasuthin 

ce.nnaforcenn         '^  -i-  anude  ashersom  dodia  -i-  Consilia  7  cogi- 
tationes isón  hes  dò  indù  asheir  som  insin  dodia         '"'  sainredach 
''  innanorhaman  "  -i-  am  attréba  necU  aor  saindiles  is- 

samlid  adroihreh  dia  macc[u]jih  isrl''- 

Asc,  li  Co<l.  irl.  d.  Aoìbr  ,  1.  13 


194  I.  Testo  e  chiose,  f.  52. 


F.  52  (ad  r.  o3^  Un.  6). 


Hi 


^ic  psalmus  cantatwr  sub  persona 
ezechiae  qui  supifrato  assiri©  sem 
per  sé  benedicturum  àoniim<m  prò 
mittit  et  angelum  dei  adiutorem 
inmìtti  sibi  prgcatur  posteriori 
quoque  parte  psalmi  ad  exemplum 
sui  cunctos  in  dei  laudem  prò 
uocat..^ 


F.  53  (ad  F.  53^  Un.  5). 


IP. 


si  dd  rei.  nidcrb  Unti  't'  insencJias  canone  duna-    i 
ithmenadar  isintituìso  acht  masued  foraithmen- 
tar  and      dialiiid  [dd]  forlongais  co-  iadomdu-  V  co  ani' 
mondu'  resdul  Irethae  hosuidiu  mór  du  setaib 
do  àbimeleùck  hiterfo  olirai  e  maritila  daiiid-  con-  s 

ranaic  side  laiihe  ìiatid  iarsin  fridd  7  ni  naitligeuin 
7  ìeicsi  Imad    air  du  corastar  dia  deilb  mordraige 
7  firhoith  forsinni  dauid  diadiamlad  connach  nin- 
geuin  inti  ahitneìecli  ciadiidfutliarcair  ahas  7  is 
du  atlugiid  huide  dodia  iarsintsoirad  sin  rondsò-  io 

er  rogah  dd  insaìmso  •  sis  -i-  benedicam  rei. 


I.  Testo  e  chiose,  f.  53":  Salmo  xxxu.  195 

pulus  quem  nsque  hominum..  ut  eingu  f.  53». 

lorum  causas  et  facta  diudicet..  de 

pra^parato  usque  eorum..  uè]  animas  *  nel  ipsum 

hominem  a  parte  totum  *..  singulatim 

aidem  qwm  discretas  id  est  proprtas  animas  singu 

Ifg  dedit..  àn  quia  primum  hominem  solum 

id  est  singulum  creanit..  horum  ergo  cordium' 

quae  arbitriis  *  horainib?/s  apwi  arcanum  ^  uir 

tutis  suae  creat  non  ^oiest  inspector  non 

esse  qu/n  uideat  ^  intellegatq«e  motùs  aflfec 

tosqMc'  mortalium..  Aliterà  qui  fiaxit  si 

ngulaieVn'  operi  suo  nullo  adstante  homin 

um  ue\  praesente..  qui  intelìe^it  omnia  us 

qwe  uirtutem..  id  est  q?<amobrem  *°  ut  sit  sensus  " 

cum  ipse  sit  inspector  mentium  qui  e 

reator  nullus  impius  a.ut  regno  a.ut  opi 

bus  &ut  fortitudine  fretus  **  uindictam 

iudicantis  effugiet*'..  et  gigas  non  saluat/t^wr..  prò**  prò 

cero  zut  forti '^■'®..  specialis  rei''  quae  in  iudea  gè 

neranda  erat  occassio  est  exhortatio 

generalis  inducitwr  '*..  Fallax  usque  sa 

Jutem..  oportune  de  assirf'j  equorum 

numero  gioriantibws  dtcit..  In  habud 

anlia  uirtutis  Tacque  eis..  prò  consideratio 

nis  officio  '®  in  utramque  partem  *''..  sfc  enim 


F.  &3&. 
^  -i-  forsani  as-  corda-  dtrachtid  lesom  anisiu  *  -i-  corda 

•i-  arinduiniu  huli  lesom  ón        '  -i-  sechis  nanman  són 

*  messidih  ^  ladimaira  inchlidi  som  nad  elio  nech  acM  hesom 
fesin        •  -i-  prò  non  coniaccadar        '  -i-  inna  ascnamu 

*  fri  finxit  fochetoir  dotet  dsingulatim  fundul  ssisiu  •  airis  corda 
doihet  fris  isnaib  dolaib  ailib  *  -i-  a  oinur  cen  fortach  na- 
chaili  oco         '°  isarinretnisin         '*  -i-  issi  achiall  inso  sis 

*'  anarruhart  biuih         ^^  coni  imgeba         "  tarcbsi 
'""'*  -i-  airindairech  -i-  ei-echdu  són  ^'  -i-  inian  asruhart 

som  gigas  non  saluabitur-  ni  condét  donach  ailiu  insin-  lesom 
acht  donpopul  assardu  rohoi  ocindriud  maccnisrl-'  "  ishe  iw- 
so  innertad  coitchen  dochach  -ì-  ecce  oculi  domini  super  timentes 
eum  ^  '  -i-  an  •  oculi-  -file  is  inisalm  is  foir  irachtaidsom  is  in- 
disiu        "  -i-  hisoirad  firion  7  indigail  forpecthachu 


196  I.  Testo  e  chiose,  f.  53'':  Salmo  xxxiii. 

respexit  de  caelo  ut  non  saluetwr  rex  impi 
US  **.  qMcmadmodum  ut  deffendatwr  obpre 
BUS..  Qui  sperant  sup^r  misericordia  usqj^e  fame., 
prò  erumna  quae  bonorum  inducit  ino 
piam..  Anima  nostra  usqwe  dominiim.  tara 
pronam  **  "  [ad]  misericordiam  iubet  sub 
F.  C3''.  qualibet  necessitate  *  exspectare  ad  opem  fé 

rendam  *..  Quoniam  adiutor  usque  in  té.,  ut  uotfs 
Bp(?rantiura  ^  clementia  *  tua  piene  respoa 
deat.  -xxxiii-  '  abimelech  ^  et  dimissit  eum  * 

^si  amiti  quando  commotauit  faciem  eius  an/e 

et  abiit''  p^ro  *..  semper  laus  eius  usque  Uuda 

nedicam  usque  tempore.,  tam  adu^rso  qicani  pros 
bitwr..  iustissimura  est  inqu^'t  ut  laudet»r  a  nié 
per  quem  longe  lateqt<^  ®  laudabilis  sum.. 
Audeant  mansueti  et  leientur,.  mansuetos  in  hoc  loco 
uocat  quos  rés  [ante]  '°  docuerant  de  sé  non  magna 
sentire  ^*..  ìlagnìficate  dominum  mecm»..  magna  de  ho 
nore  eius  loquentes.,  ET  exultemus  novten  eius  in  u 

[nuva  US 
num    jl'  inuicem]..  non  loco  sed  officio  ^•..  Exquessiusi  do»»'- 
que  me.,  causam  cur  ad  laudandum  *^  man 
suetos  prouocat  quia  exauditus  sit  scilicet  ex 
omnibus  erumnis  ereptus  "..  Ex  omnibus  inhìdationihns 
M&que  inluminamini  *^..  uós  quoq^ie  si  conueneri 


BE 


*  -i-  sinachrih         "  -i-  inn  aér  adhlaim  -i-  ainimam- 
*'  I'  tam  pronum  -i-  iubet  -i-   dauid  tam   pronum  -i-   induine 
ncèradhlam  sechiphé  \'  ezechiam-  V  forcongair  ^J^^t  c!cf  expectare 
tam  pronum  -i-  deum  -i-  asadhlam-  dothahairt  fortachtae 

F.  53b. 

*  -i-  secliip  si  fochaid  imhé  nechsón         *  hedtaircidi 

*  -i-  india  *  -i-  add  ^  -ì-  fiad abimelech  *  -i-  ralleic 
huaid  ccnfritJiorcuin  do  ''  -i-  inti  dd  ®  -i-  tempore  -i-  cid 
inimnid  cid  hisocwnail  heusa  ni  oainibsa  didmoladsu  hicech 
aimsir  *  -i-  fon  domun  forcech  leth  ^^  -i-  secliis  innagìiimu 
són  '^  -i-  ni  intiu  fadesin  dorecachtar  7  ni  doib  fesin  doairib- 
set  nack  h  dégnhn  dorigensat  acid  is  do  daairilbset  7  indore- 
catar-'  ''  -i-  ni  ointu  luic  acht  is  oinfu  iidle  dee  '^  -i-  du- 
molad         '*  arrombu  crcJicltae  '*  -i-  coatabsorcliaithcr  sechis 


I.  Testo  e  chiose,  f.  bZ':  Salmo  xxxiii.  197 

iìi  ad  prtfcandam  domintim  prò  nostrfs  commo 

dfa  contingetwr  ** '■^  etfsi]  prò  nostra  illuni  difensio 

ne  laadetis  et  eritis  meriti  nostri  par 

ticipes  "  SI  fueritig  consortes  officii  *9-*^.  Aliter 

fidiutorii  eius  luce  trislitise  *'  caligo  foga 

bit«r..  Et  uuHiis  uestri  non  erubesc^n^..  prò  exp 

ectatione  **  quae  ad  a.\\quam  rem  "  uultum  facit 

intentura..  Iste  paujoer  usque  enra..  ac  si  di 

ceret  ego  ue\  q?<nibet  dispectus  ^*  iteram  ad 

suam  personam  recurrit  et  per  omnia,  proba 

tiene  a  sé  petita*^*^  utilitatera  exor 

tationis  inculcat"    pauperem  uocat 

se  propfer  tenui^atem  **  nirium  siiarww 

et  paruum  Sitque  exiguum  numerum  subdi  F.  53<-. 

torum  quia  uere  erat  pa«per  assiriorwm 

muUitudini  potentiaeqwe  comparatus 

ET  de  omnibus  irìbulaiionibus  eius  saluabit  eum  inmit^e^ 

usqwe  eos..  hós  supra  *  mansuetos  et  pau 

peres  dixerat..  qui  (angelus)  inuastauit  aasirios 

et  unumq7<^mqMe  tuetwr  *  supplicem  ^..  Gus 

tate  usque  dom?n«m..  a  similitudine  eorum  Terum 

qnae  gustu  *  intelìeguntwr  et  uidete  probate 

Tìeqite  enim  gustu  uidemj^s..  Beatus  uir  usque 

eum..  quia  ad  gustandnm  ^  p/'ouocauerat  conse 

quent^r  intulit..  quam  suauis  est  domtnws  id  est  proteo 


coJohemthar  si  ón  Jiodia  tribuith  occoinguidi  dee  frinni  intmelle 

*®  1'  continget  nobis         "  «i-  ocubether  -i-  comaicsigfid  dia  diin 
trisodin  **  -i-  confodlaihidsi  arninsorchugud  ni  ón  ■{•  sechis 

doemiharsi  am  demarni  '®  -i-  diangessid  si  dia  aifi  nundgui- 

demni  *°  1'  fit  in  aliis  officialiter  -i-  intimthirihid  -i-  in  oin- 

timthretJi  on  frinni-  7  is  oinchétfaid  lesom  fuanisiu 

*'  -i-  cechpectho  *^  -i-  arindfrescissin  "  -i-  frisnaccai 

archiunn  hodia        "  dimicthe      "  ascnaidiu  *®  -i-  asruhart 

som  rongaid  dia  7  rondcualae  "  -i-  foilsigidir  són  7  doadhat 
nertad  coitclien  do  cimeli  -i-  ai  unge  cach  dia  aiti  dundrignisom 
7  rondcecJdadar  adi  dà  :::a:!:        "  sémi 

F.  Me. 

'  indremdid        *  «i-   coduema        ^  cedi  óin  gessid  -i-  giges  dia 
*  homlassacht        '  -i-  dumlassacht  etarcnidcé 


1S8  I.  Testo  e  cTiiose,  f.  53*:  Salmo  xxxm. 

ter  ipse  confidentium..  Timite  domimim  usqwe 
eius..  idem  sunt  quos  timentes  domiouva  dixerat..  Quoniam 
nihiì  deest  •  usqtte  omni  bone  ac  si  diceret  citi 
US  diaites  egebunt  quam''  timentes  àeiim  deap 
salma.,  hùc  usqwe  tam  sua  quam  sub  ezechiae  pi»r 
sona,  iastos  quos  commonuit  ad  ferendas 
àeo  gratias  hortatus  est  nunc  ue\\it  propr/am  o 
rationera  format,  qua  inbuit  andientes.. 
et  diuino  aptat  seruitio  *  qui  tnmen  senno 
in  omnia  tempora  futwra  a  stiidiosis 
quihusque  ualeat  usurpari  '..  Uenite  fili 
usque  UÓ8..  alfectionis  '"  uocabulum  mìscot  *^ 
ut  efficacius  **  pra^epta  conciliet  *''..  Quis  est  homo 
usqj/(?  uitam  ^*  id  est  qui  uellit  in  multa  re 
qtt/e  *^  bonis  a  àeo  praestitis  habunde  p^rfrui  hic 
percipiet  ista  quae  dico  dum  uoluntatem  conue 
nit  '^•*"  ostendit  liberum  arbitrum..  et  quod. 
institationis  [ad]  bonum  no»  sufiBciat  ** 
j,  551,  solum  doctoris  oflBcium  nisi  ad  au 

diendum  prumtus  adplicet?/r  animus.. 

ET  cupit  usqwc  bonos..  prosp^ris  longum 

perfrui..  prohibe  linguam  [tuam]  a  ma/o..  p?r  exem 

plura  rerum  sub  ezechise  gestarwm  * 

uirtutem  commendat  fructibus  in 


'  -i-  débe  tintnda  inso  '  -i-  oldatae  '  comadasaigidir  «i-  in- 
naeitsidi  '  armherthar  Ikitk  ^°  ìnasercae  ^^  -i-  inian  asmleir 
tait  uniaccu  **  inJaithimfolngidiu  "  «i-  comhad  monde  nonga' 
Itis  innaforngaìre  is  airi  ashcirsoni  idit  amaccu-  '^  Quis  est 

homo   usque  uitam  -i-  forssah   cccJiansa  ci   dd  -i-    intiadagadary 
incoimdid    Aliter.  quis  est   rei.    usque   uitam.  is  he  ailiuasnlciià 
inso  cupit  -i-  qui  cupit.  rei.   Aliter.  quis  est  usque  bonos  -i-  im- 
chomarc   insin-  huìle  7  is  lice  uthiiassulcud   incomthod  taìmaidech  ' 
asbcr  innadiad  -i-  prohibe  lingara  rei.  -i-  inti  dogcna  amdlese  sis 
is  doherthar  hciJmsin--  ^*  hlsid  '**  -i-  intan  asruuart  qui 

uult  -i-  inii  lasinnacciihiir  sóii  inheihu  Jiothuil         ^''  adngìadar 

"  -i-  ni  ìour  indcgforcìtlaid  mani  he  indithem  leir  7  meìimri 
adhlam  7  etarscarth.ie  fricechndcthidin  las  in  do eitsecJit  amagistir 

F.   53d. 

*  •{'  soirad  mac  nisrì-'  7  dilgent  nassar  7  soirad  ezechiae  fes- 


I,  Testo  e  chiose,  f.  òi":  Salmo  xxxiii.  199 

noceutisB..  malitìam  deterrei  re 

tributione  suplicii  *..  ET  labia  us 

que  dolam..  ut  rabsacis  ^  qui  paranB  * 

exitium  *  ciuitatifi  captiuis  ter 

ras  obtimas  proinittebat.  uè]  blas 

femìas  iaculatus  ^'^  in  àominum  ab  eo 

tamen  sé  misum  esse  iactabat  ^■®..  Deuer 

te  usque  bonum..  quia  multis  locis  prò 

feta  quasi  amatores  *°  belli  et  feri 

tatis  accDSsat  assirios  quae  rés  il 

lis  exitio  fuit  "  consequenier  auditores 

8U0S  ad  studia  pacis  hortatwr.. 

INquire  pacem  nsque  iustos.. 

inspectionem  eius  àicit.,  et  aures  eius  us 

que  mala.,  indeferenter  **  faciem  nominat 

id  est  considerat  etiam  malos  *^.  Ut  per 

dat  de  terra  memormm  eoruni..  quae  in  prò 

spiritate  generis  est**^^.,  quod  contingit  assiris  " 

pariter  extinctis..  CLamauerwnt  us 

que  eos..  iustus  hoc  loco  propter  cogniti© 

nem  dei  more  suo  israheliticas  uo 

cat..  ut  eos  profanitate  assiriorum 

distinguat..  Et  ex  omnibws  tnbulaiionibtis  usque  cor 

de.,  qui  nihiì  de  sé  magnum  senserunt  *' 

Et  humiles  mpifitu  sa.]uabit  *..  non  necessitate  *  de  F.  54». 

ieetos  et  perinde  querelios  ^  Bed  ra 


8in-         *  dorad  forassaru         '  -i-  hafomraid  ahellraesidi 

*  an  aramhertad  ^  -i-  sechis  intogail  són  ^  -ì-  asheradsom 
nanibutressa  dia  hirusalem  imbói  di  a  cecha  cathrach-  diche  7  na- 
cK'asoirhed  dialamaih  som-         '  -i-  andumhidced        *  cotnucbad 

'  -i-  isdia  doroidni  61  rabsacis  intan  nandargart  din-  aircein 
nani  rocJiomairleic som   dunni  ni  coimnacmarni  [aJtuidecJit  forndo- 
chumsi-        "  -i-  ttìu  rohiar        ^'  -i-  conrusleacliia  ab  angelo 
^*  -i-  etir  fìrianu  7  pedhachu        "  -i-  dutahairt  diglae  forru 
" /brsammimoriam  trachtidsom  isindisiu  "  -i-  huiihe  a- 

clainde  dianàs      " /brsaperdat  irachtaid anisiu-      ^'  «i-  is india 
dorecaiar  ni  intiu  fesin 

F.  &4a. 

*  -i-  arhuimìi  amenman  isairi  icfaitir  *  -i-  ninnech  forsa* 
alar  adenuni       ^  -i-  arcÈget  rinnamam 


200  I.  Testo  e  chiose,  f.  54':  Salmo  xxxiii. 

tione  patientes  *  et  ohiàientes  *  sempli 

ces  *..  multee  trìhulationes  usque  eos..  memor 

propossiti,  quos  iustos  dixerat  "^  per 

deum  uotorum  compotes  *'  respex 

it  euentum  rerum  quo  iustì  plerumqwg 

immo  frequentar  argunt?<r  *""*'..  ita  tempcr 

auit  setitentiam  ut  illos  liberan 

dos  promiteret  non  intactos  erum 

1113  adsereret  **.  cura  hune  statum  " 

prò  utilitate  quapiam**  inclinasset  *^ 

diuina  dispensatio..  Dominus  custodii  us 

que  eorura..  etiam  prò  uirtutis  experi 

mento  *®  pulsentt^r  *'  moueri  tam^n  conten 

que  **  non  poterunt  *^..  Unum  usqwe  passi 

ma.,  bene  addidit  pessima  ut  dicer 

et.  nullum  est  malis  iie\  in  morte 

solacium  non  commonis  (mors)  *"  ut  cajteroruw  '* 

sicut  assiriorum  '*..  et  qui  oderunt 


*  -i-  hothuil  amenmaii  7  is  dllgcd  leu  labari  innafochaide  foraib 

*  -ì-  ardenum  iuile  dee  homenmain  7  huare  as  dligcd  leu  inn^ 
fochaid  dothahairt  foraib  tareesi  apcciha  *  1'  siiplices  -i-  guìdì§ 
•i-  aranomaldoit  ''  •!•  asbeirsom  iustos  doib  eia  ingabtar  airif 
lueiiic  dondecmaing  '  innandnfhracht  ®  -i-  nanìii  roba 
accubu  leu  atchotatsat  fordia  '**  -i-  isgnatli  dofirionaih  aniii" 
gabaì  ab  hominibus  -i-  intantan  odaiìieici  [dia]  isnafochaidi  in- 
nafirianu-  *'  -i-  an  as  nessa  lium  do  inni  frequenter  indas 
pl.enimque  '^  -i-  ni  asindet  dd  ainndis  he  iusti  indi  nad  oe- 
manatar  hoihrogaib  acht  it  he  iusti  Ics  Ì7:dt  ocubendir  hofhrogaib 
innan  ingramman  7  innafochaide--"  *'  -i-  tairisem  indaiso  firien 
isnaib  fochaidib  '*  -i-  arihormach  focricce  doib  '^  htfochaidih 
inbetho  frecndairc     '^  -i-  arpromad  aneirt  isnaib  fochaidib--^ 

"  «i-  ciabctir  "*  -i-  otiiartis  -i-  ofoircnitis  huna  fochaidib  hisÌ7ì 
"  -i*  ossa  -i-  sechis  ni  cuingnbat  conoscaiget  gnimu  indaissc 
foirbihi'  "*  -i-  nibas  coitchen  inso  dianaisndet  dd  -ì-  mors  rei. 
"  -i-  am  alanailendoine  -i-  cobad  donaib  huilib  doinib  notéseà 
"  -i*  aiìi  isnanassar  •!•  air  is  doassaraib  intsainriud  trinie- 


T.  Testo  e  chiose,  f.  54'':  Salmo  xxxiv.  201 

usque  àeVìnquent  "  ".  id  est  ab  spc  sua  "  deccdent 

fiiUentMr  ^*  peccabunt  *'"*'  peccare  etiam 

d'cuxìtìir  cum  intentione  *'  frustrentwr  ^^ 

euentiis  ^*  seciindnm  hunc  sensum  in 

ebreo  quoque  '*  odientes  iustutn  supera 

buntwr"..  Redemet  àotninus  nsque  BMOrum.. 

redenjtìoiies  namqwe  hwms  modi  dei 

djcMn^Mr  dona     et  non  dìliquent  om 

nes  [usqMe  in  eo]  q?/.t  erunt  cowpotes  uotort/m  '*.. 

xxxiiii--  i  rum  ^^  suarum  hoc  carmi 

T"P)si  dauid..  occassionem  erumna 

XX      ne  dawtd  in  tempore  heremiae  prò 

fetsB  componit.  quaeque  in  eum  prin 
cipes  commesserunt  '®  Tpersequùur  '''..  qua 
Visque  passionibws  eius  cojjuenire  poss 
et.  oratio  toto  psalmi  contextu  di 

scribitwr 
Trrdica  dom/ne  usque  me.,  confisus  *  de  causoe  T.-'^i^. 

V  U      suae  iustitia  iudicalem  *  aduersus 
inimicos  suos  postulationem  pos 
cit..  Espugna  u^que  me.,  talionem  '  ex 
lege  poscit  eorum  quae  ipsi  ante  in 
eum  commiserant..  Adprehende  arma 
et  scu^MW..  prò  instrumentis  *  uindictse.  a  si 
militudine  hominura..  EXsurge  in  ad 
iutortf/m  mihi.,  ut  in  illos  ultor  ^  et  vailii  defens 
or  existas..  effunde  usqwe  conclude.,  prò 
due  tanta  facilitate  gladium  ut  ef 
fundantwr  *  aquse..  ADuersus  eos  us 


dirgedar  "'**  -i-  imroimset  «i-  niherat  iVirìug  ^^  -i-  hondi 

iinmeradat  7  bis  innammenmain         *®  -i-  dugaithfiter  -i-  ni  berat 
diriug        *'  -i*  imruiinset  **  -i-  huare  dunfidharsei  ceniberat 

diring        "  -ì-  robói  inammenmain-         '"  diingaiihar 

'*  -i-  hitccmaing         ^^  •[•  ishé  asrubartmar  techtas  inebrae 
"  is  ed  inso  file  isindebrae   tarcesi  qui   oderunt  iustus  delin- 
qiient         ^*  -i-  comairmidi  innandìWiracht  7  inna  naccuhir  do- 
rìgensat  -v  dusrigeni  dia  erra  aia  robuthol  doib       "*  -i*  foradair 
beremias         ^*  innahoe  dorogabsat         "  «i-  dorimi 

F.   Ó4b. 

*  aconidreirb        *  hriiJiemandce  -i-  tcchtae  mes  dee 

'  indigail        *  arnaib  aidmib        *  diglaid       '  am  dunesniiter 


202  I.  Testo  e  chiose,  f.  54"  :  Salmo  Tixiv. 

que  me.,  prò  exclude  iter  et  obstrue  '..  Die  ani 
mas  mete.,  die  posstdt  prò  eflfectu  id  est  esto 
mihi  salus..  Confnììdantur  *  et  Tenereantur  ^..  omnis  eo 
rum  causatwr  *°  intenti©.,  quaerentes  animam 
meam.  id  est  a  parte  totum  "  merito  ipsi  (animae)  sa 
lutem  poposcerat  superius..  Au^rtantwr 
retrorsMm  et  con^ìiadantur..  conspectum  hominum  f 
erre  non  possint  **  SMt  certe  gradu  *^  cadant 
statiis  sui.,  cogitaw^^s  mìhi  maZa..  no»  errore  **  no 
centes  fied  studio..  Fiant  tamqMom  puluis.. 
ita  tenuentur  *^  à  tribulatione  malo 
rum  ut  instar  pulueris  à  uento  ac 
ti  *'  nequeant  consistere  ut  et  ipsi  exiles  *''•..  et  per 
secutor  es  potens  "..  et  angelus  cowfrin 
gens  608..  fiat  uia  illorum  tene^rae..  du 
plici  inpedimento  *°  beneficium  illis  dene 
gatt/r  effugii  '*  ue\  certe  per  defectum  **  coMsilium 
uim  persequentis  *^  angeli  non  euitant  **..  Et 
angelus  domini  persequens  eos  qwoMi'am  grafts  nsque  laqueì  sui 
quod  enim  [ait]  abseonderunt  laqueum  mila  hoc  est 
tectia  me  captionibws  -^  ut  interfieerent 
lacerare  [l.  laqueare]  uoluerunt  me  *'..  nane  ^'  exprob 
rauerwnt  animam  usqwe  [quam]..  hoc  illis  prò  ultione  in 
precat«r  quod  supra  ab  illfs  sé  passura  esse  -* 
conquestus  est  *^  prò  ea  uotorum  modestia  ^^ 
F.  5^.  quam  lex  tallone*  finiuit*^  Et  in  laqweueum  [sic]^  et 


'  -i-  frithdtln        '  -i-  ruccaigter         ®  -i-  dimider        '°  -i-  cr- 
hirigther  -i-  connanunanairi         ^'  •!•  arinduiniu  huiliu  són 
"  -i-  nacumgat  -ì-  tiagat  forteiched        *'  asingrad  imhiatsón 
"  -i-  airrafetatar         **  semigter  "  corner cìdoithi 

"  -i-  sémi         "  1*  exules  -i-  loingsig         *'  -i-  coha  ingraintid 
cumtach  donaib  hisin  •  adee        "  -i-  innadorche  7  hidfoilmire 

"  indataig  -i-  fortacht  dee  "  -i-  irinephthahart  do  dia  far- 

tachtae  doib  "  adgréinn  "  ut  coni  imgàbat  "  honaiga- 
hàlaib  **  nomgoistìgtìsse  *'  -i-  cencliinaid  '®  -i-  cutrum- 
mae  neich  forodamair soni  leu        "  ani  arruwig 

*°  arinchensas:::r.:s:rssssd  r.sachtsom  nihed  uilliu  duthahairt  foi- 
raibsom  difochaid  indaas  indariccsom  foirsom- 

F.  54c. 

*  hodigail  '  airìsedrohoi  hirrecht  digal  cutrummae  frissin- 

peccad        '  déhe  tinti(da  inso  lessom 


I.  Testo  e  chiose,  f.  54':  Salmo  xxxiv.  203 

in  captionem  [cadet  in  ipso]  laqueura  et  captioneai  in 
imicoruin  appellai  insidias  quibus  eum 

[usqu# 
molliebantMr  [accipere  alqt<c]  disperdere.,  anima  autem  mea 
domino.,  prò  quo*  salutem  tribueris *''  laboranti. 
Omnia  ossa  nBque  tibi..  totum  quicquii  in  me 
uirium  est  ad  agendas  tibi  gratias  *  admo 
uebo  neque  ei  ®  ipost  liberationem  sola  dilectione  ' 
contentus  *  ero.,  quis  sinoilis  est  tibi..  id  est  homi 
num  potentium  Ue\  idulorum,.  ERipens  usqu« 
de  m&nibus..  aaxìt  erumnam  suam  cum  sé  diri 
pi  dicit  post  latentes  *  insidias  et  probrosa  conuicia  *" 
ut  potentiara  saluantis  faciat  clarior 
em..  Surgentes  usqwe  iguorabara..  cremina 
bantwr  ue\  calumniam  *'  commouebant  actio 
nis  **  id  €st  specie  ìnterrogationis  *^  discutio 
nisquc  **'*^.  hac  specie  calumniae  et  àauià  aduer 
sus  sauelem  et  in  castris  aduersus  lachis 
laborauit  **'''..  et  quoniam  siris  plaeeret  heremiaa 
quoque  *^  cum  diceret?^r  *'  obsessa  ciuitate  ad  cai 
deos  *"  transfagere  *^  ad  qui  mercendos  ci 
bos  pergebat  ué\  cura  praediceret  prò  utilitate 
audentium  **  capiendam  urbera  "  uaticina 
ri  "  in  fauorem  bostiura  putabatwr  ^^..  ret 


*  -i-  oiringnim  slanidiu  ■{•  asalutari  fìlissinsalm-       *^  «i-  adce 

*  dunaih  atlaigthib  buide  ®  arindisin  ^  -i-  nlhaserc  tjintum 
crn  degnimu'  *  buidech  '  nudachelat  '"  -i-  iarnaib  aithisib 
athisch'.nb  **  innathis  ^^  -i-  nodolbtais  gnimu  dam  dodcnu  7 
nnmmaithisiis  ol  dd  '^  -i-  imchomarc  conaithisih  triit  dognitissom 
damsa  ^*  -i-  inchuarsachada  *^  -i-  nomchuarsacktis  trissanim' 
chomarcnisin  ^®  -i-  dorai  saul  atliissi  fair  intan  romboi  hicotar- 
iiiatu  fris  ^'  dorata  athissi  foir  da  intan  rombai  octagail  in- 
ìiacathrachsin  '*  -i-  Imre  asbercd  heremias  friusom  fesin  aran- 
gnetiò  dtsnimu  arssecomnacht  dia  incathraig  hilama  cald-  7  hure 

noteged  ecldarchaig ndilmai....   domma;:..  som  ba ì::ss... 

:eg..nach.  .ds:...!!.  iin  noteged  som  7  no disiu-^  **  honaib 

israldib     "  sechtarchraig     ''^  tremiteiched  -i-  asluad  inti  heremias 

"  filiorum  israbel  ^*  -i-  asbered  friu  donecomnacht  dia  in- 
cathraig illama  cald        "  donerchannd        "  -i-  Jioisraheldib 


204  I.  Tesf-o  e  ctiose,  f.  54^:  Salmo  x-sxtr. 

ribuebant  usqMc  bonis  id  est  cum  ego  illis  bona 
Buadendo  consularem  **"'^.  illi  **  me  iniurise  sub 
dere  festinabant  "..  ET  sterilitatem  us 
que  meae..  ita  in  meas  grasabantt/r  erum 
nas  retribuendo  mala  prò  bonis  '*"''  ut  me 
moriam  meam  quae  filiorum  successione  " 
conquiritwr  abolere  niterentwr  ut  tam 
quam  sterilis  interirem  '^..  Ego  autem  cum  mihi 
usque  meam..  ad  luctiìs  et  meroris  mei  ha 
bitum  laborem  adhibebam  in  ieiunis 
ut  id  quod  petebam  facilius  impetra 
rem...  figurate  ^*  sé  de  locutione 
et  proprietate  ebre[c]a^^<'  non  sé  exaudi 
f,  s4<i,  tum  essB  "'  significat  quod  sub  denuntiatio 

ne  '.  continglt  hereraise  prò  populo  de 
pr^canti..  Et  OTz.tio  mez.  in  sinum  me 
um..  sinum  ^anctii^  dautd  prò  indiuisa  adhes 
sione  '  gepe  ponit  si  taraen  non  de  ues 
timento  laquatur  *  sinum  [djc»t]  ut  est  illud 
rete  [l.  redde]  uicinis  nostris  septuplum 
Ì8  sìnu  eorum  ^  ae  si  diceret  insep^raui 
le  obproprium  adfige  merentibws  *..  et  it^rura 
memor  e«to  obproprti  seruorum  tuorutn.. 
Quod  contenni  in  sinu  usqw^  gentiura..  hoc  uult 
indicare  numq«am  a  me  promouit  '  ora 
tio  mea  adheait  miki.  aures  iudicis  non 


I 


»• 


•i*  asbei'inse  friusom  denià  maith.  air  doecomnacJd  dia  incha' 
raigse  hilama  cald        "  oairlinse         "  -i-  inisraildi 

*•  fundamthahartisse  '"  -i-  dóbertìs  ccch  noie  7  foch  forni 

osmese  octaircitul  cech  maith  doihso         ^'  forcliainnse  doihsom 

*'  ontoracM           "  coathelainse  ^*  forsincanoin  archiunn 

trachtid  anisiu  sis  odarici  incanoin  "  -i-  trop  ébraide  insc 

lesom  intsainriud     "  indoilb dolhud  sainr...      "  «i-  aernaigdt 

F.   Ó4d. 

*  liodia  *  fuaispenud  '  -i-  arindatoihiud  neplietarscarthu 
'i'  nad  ndechuid  aernaig  huadsom  dochum  ndcB  acht  duintarrac 
ianaucht  fesin  iterum       *  -i-  niduucid  eiaig  asbeir  heremias  insc 

•  -i-  narueiarscara  friu  acaire        *  donato  hi  assidroiUet 
'  4'  rolin  dim  mernigde  7  nidechuid  huaini 


I.  Testo  e  chiose,  f.  55':  Salmo  xxxiv.  205 

intrauit  mecum  atqwe  in  sinu  meo  di 

uersata  est^..  Qwasi  proximum  u&que  compia 

cebam..  prò  dilegebam  non  solum  inquit  o  - 

raui  non  promerentibws  ^  sed  affectu  proxi 

morum  dilexi  ita  ut  complacerem  illia.. 

Qiia&i  lugana  usq?<e  humiliabar..  subau 

àìtur  prò  illis..  in  quihus  ta.mquam  in  gernianis  '" 

Eie  co?nplacebam  [nam]  simmachus  ait  sicut  lu 

gens  germanum  tristis  erara  ca 

pite  demiso  "  in  terram..  "ET  adwersus 

me  usqwc  cowuenerwnt  subaudit/zr  aduer 

sum  nié..  alacres  in  meas  effereban 

tur  "  iniurias  *^  conuentùsque  ad  interfici 

endum  me  **  celcrabant  *^..   Congregata 

sunt  usque  ìgnoraui..  prò  bis  quae  ignora 

ui  ac  61  diceret  sine  causa  uerbe 

rabar  "..  Disipati  sunt  *'  nec  conpunc 

ti.  prò  dislpato  Consilio  eSectuque  pr/uato  *^ 

TEmtauer«nt  me  et  dirJscrwwt  dirisu  *'..  si 

mulantes  sé  quod  mandabat  àeiis  uel 

le  [et]  cognoscere  agnitas  p7-ocdicatio 

nes  Siut  deridebant  a.ut  ulciscebantwr.. 

Stridebant  *"  usqwe  suis..  feralis  **  ira 

dentium  **  crepitu  denudatur  *^..  Domine 

quando  respecies..  hoc  uerbo  [grandem]  merorem  suum  F.  5: 

6ed  maiorem  dei  indicat  (heremias)  patentiam.. 

Sic  ipse  in  suo  uolumine  inqj«'t  domme 

noli  in  tua  patentia  *  sustinere  *., 

Restitue  animam  meam  a  mala 

dictis  ^  (1'  factis)  eorura..  prò  libera  et  in  statura 

6ecuritj.lis  rediic  a  leonibus  uni 


*  darcill        *  iiaichid  airilset         '"  am  bid  inderhraithrib 
"  ieilcithiu         *^  nofeidiis-         ^^  •!•  hifrithoircnea  dam 
'*  coetardamdihitisse         "  niidianaigtls  '®  -i-  cen  chinaid 

nuaiin  frinech  dadrigni-  V  made  huare  nachrucsat  diriug 
"  -i-  conaconnarmadatar  dcgcomairli         **  -i-  diuharlhu 
'*  dche  tintuda  iafio         *"  nodéitnaigtis  -i*  nofograigtis 
^'  hiastuilii         *"  innafìaclae         "  dlnochtar 

F.   5àa. 

'  -i-  nadcne  ainmnit        *  arrancihe        '  honailmìgniinaih 


206  I.  Testo  e  chiose,  f.  55''  :  Salmo  xxxrv. 

cam  meam..  prò  pWncipibMS  noxiomm  sede 
chise  ue\  reliq«ts  qiiam  solam  et  prò  omnibus  ha 
beo  *..  confitebor  tibi  in  eclesm  magna,, 
celebrabo  [té]  *  laudib'/s  et  actionibws  gra 
tiarum  [in  conuentu]  coetuqMc  *  muìtorum..  In  pò 
pulo  gravi  laudabo  te.,  prò  grandi,  ere 
uit  hoc  quoque  nam  gratias  refferre  debi 
ti  esf  laudare  nero  deuotio  est  oflacii..  Non 
insultent  in  me  usqwe  inique.,  ne  mihi 
ueniant  [qwae]  obtant  inimici,.  Qui  oderunt 
uBque  oculis..  cum  in  prospectum  inimi 
corum  incederò  oblica  signifieatio 
ne  oculorum  '  '  oblocuntwr  *°  in  uisu.. 
Quoniam  quidem  usqw^  loquebantwr..  exphc 
nit  dolosi  statura  *^..  Et  in  ira  dolo 
se  usqw^  ós  suum..  laeti  **  malia  mei'a 
toto  ut  àicitur  *'  ore  insultantes  loque 
bantur..  Dixerunt  euge  euge  ^*""«  reptiti 
one  uero  euge  euge  usus  est  ut  effusos  *® 
illos  in  gaudium  "  et  se  no«  contenentes  "  ex 
premeret..  Uidisti  domine  usqwe  dowme.  id  est 
adiutorium  tuum  mora  ac  dilatione 
ne  suspendas  ^^..  ne  descedas  a  me.. 
#•.  M».  non  localiter  de  àeo  sed  effectionaliter  *  dicitur 

domine  ne  discedas  a  me,.  Exsurge  uaque 
meo.,  prò  ad  defendendum  '  mouere  ^..  Deus  meus 
usqtte  meam.  id  est  tu  qui  es  factor  meus 
et  dommus  et  largitor  omnium  commo 
dorum..  ludica  domine  usque  [oostrse]  haec  est  mese  pe 
titionis  intentio  ne  disedìria  inimi 


*  igduilim  cechrét  manim         *  noterdarcugub         '  isindarbur 
'  indfeich  -i-  dlegair  doncuch  attlugud  luide  dodia  arasoirad 

'  'i-  on  chamdeicsin  dongniat        ®  hontorund  chauin 
^^  frislabratar  -i*  duucihar  triarosc  ani  nólahraifitis 
"  -i-  de  hicridiu  7  hriathra  aildi       ^-  failti       *^  am  asnarasc 
'*  interiacJit  ehraide  inso         "  sirsan  sirsa         '^  testiti 
"  «i-  duthrachtan  uilc  dosom  *®  nis  conghaitis  -ì-  diersolcud 

angena        *'  ni  astaesiu  -i*  centahairt  domsa  tofortachte 

F.  &9b. 

*  indimfolngidid        *  codumemaese        '  cotoscaigther 


I.  Testo  e  chiose,  f.  55':  Salmo  xxxr.  207 

corum  meorum  quae  Bunt  iniqua  obtatis 

succesionibws  *  inplicantwr  ^..  ]!ion  dicent  usqwe 

euge..  Buper  mala  mea  tamquam  in  uotfs 

propriis  non  laetentur  *..  nec  dicent  àe-aorauimui  eum  ub 

qtie  mefs..  frustratis  ^  conatibus  ea  quae 

tunt  dedecoris  piena  patientur..  Induan 

tur  confussioMe  '..  ueìnt  amictu  quodam  ita 

inuoluuntMr  nota  *  pudoris  et  maculae  *' 

qui  causam  letitiae  in  adflictione  mea  ** 

estiment  euiaire..  Exultent  ueque  meam. 

prò  insta  liberatione  id  est  [iuste]  sé  ikit  p«r  àeuva  a 

malia  fiberatum..  Et  dicent  usqwe  domJnt^s..  prò 

comprobent  nerba  prò  ré..  Qui  uolunt  pacem 

serMi.  id  est  malorum  cessatione.  Et  lingua 

mea..  prò  *^  personauit  iugit^r  prò  iusto  ad 

ìutorio  "..  Toto  die.,  prò  omni  tempore.. 

laudem..  laus  dei  ymnus  **  est  quo  natwra  dei 

proprie  conììtìoqne  '^  rerum  celebratwr  atqtte 

canitwr.  -xxxu ••  i'  urgeretur  hunc  psalmum 

Psalmus  dat^^'d..  cum  sauelis  insidiis 
cicinit.  eo  proecipue  tempore, 
cum  in  suam  potestatem  *^  insidia 
tor  (sani)  uenisset.  ab  eiusque  ìnternecione  '' 
temperasset  *..  subiate  tamen  scipbo  *  et  (sublata)  has  ^-  ^^'^ 

ta  prò  manifestatione  negotìi:-  more 


*  honaih  torachtib         *  ama  tinolaiar         *  cowfailtigetar 
'  madachaib         *  Jioruccu         *  hochairi         "  inchaili 
^'  -i-  trlfrithorcuin  damsa         **  tarcési       ^^  domheraesiu  dum 
sa  adce        '*  molad         "  intuistiu        "  «i-  hicumachtae  n duid 
'"  hondairdbiu 

F.   ó5c. 

'  'i'  ised  scél  foraith miiiedar  isindisiu  diluiu  dd  forlongais  re- 
savi luide  iarum  dia  thosun som  cosluag  7  gahthe  dunad  les  frisavi 
noillus-  dluid  dd  iar  aidchi  roboi  cucu  innati  dunad  7  lui!  coport 
iinbói  turi  indsainriud  7  ooscaig  eredig  indrig  7  ooscaig  ingae  7 
saidsi  ìiaìaleaiinn  saul  hitalmain  7  luid  iaru  inti  dd  hitelaig  ba- 
nessam  dindslog  7  artgart  doib  disui  nani  maith  oroitatar  arssrlg 
décaid  aeredij  7  aarma  eia  indas  rundgabsat  inaimsir  intindna- 
culsin  dì  dunecomnacht  dia  inni-  saul  innalamasom  rogabsom  in- 
salrnso--  '  inderidech  -i-  asinniagin  imbatar 


208  I.  Testo  e  chiose,  f.  55':  Salmo  xxxv. 

suo  opus  ad  uerhsL  retulit  '  tere  cum 

DIXit  ìniusfMS  usque  ipso  *..  prò  ^"^  putat  sé  '  la 
peccai.,  non  est  timor  del  n&qite  eìus..  -pro  ne 
que  *  est  timor  dowmi  suite  oculos  eius..  a.nt  ita  Tion  esse  * 
sdltim  timorem  dei  an^e  ocu7o5  eius  (iniusti)  incre 
patorie  '°  legendum  est.,  ac  si  diceret 
fallut  licet  unluersos  homines  de 
raiens  est  tamen  qui  nec  timore  dei  fre 
n^tiir  ^*  a  scelere  quera  nulla  Tpotest 
latere  qwamuia  **  secreta  raolestio  [sic]^^.  [quoniam]  dolo 
se  us(\ue  odium..  prout  ^*  desidiria  sua 
de  me  tViferficendo  *^  impleal  **.  sic  ait  es 
saias  in  ieiunia  uestrfs  inueniu 
nlwr  uoluntates  uestrae  icl  est  comp 
lent»r..  Uerba  oris  eius  usqwe  dolus..  e»;» 
filium  uoc.ret  *'  quem  obtabat 
et  studebat  oecidire..  noluit  in 
tellegere  U3q?<e  ageret..  absoluit 
profeta  cur  peccator  in  uirtutem 
non  adsurrexerit.  Noluit  *^  inq»/t  n07i 
potuit..  Iniquita/ew  meditatus  est^^ 
usque  suo.,  augenter  '°  etiara  tempus 
quieti  datura  prauis  et  noxii's 
cùgitationib?/s  occupabat..  adstet 
in  omni  uia  non  honae..  prauas  mol 
litiones  in  opus  **  aduxit..  maliti 
ara  autem  non  oàhdt..  consequenter '*  causas  in 


^  -i-  is  argnim  ondixit  asrithart  inii  dd  sechis  darìgni  intanfi- 
7-ian  *  -ì-  sediti  darìgni  sua  kuagniin  *  iarcesi  ^  forsani  as 
dilinquat  trachtaid  a7iìsiu  ''  -i-  onach  fessed  dia 

*  -i-  fodiltitd  inso  '  inni  nadhVignigedar  '"  -i-  inclinar-  \ 
sacJtthid  •[•  no  is  cursachad  fd  is  indi  as-  non  -i-  non  est  -i-  ini 
nadndixnigider  •[•  nate  nifil  homiindcu  les  issuaichnid  7  aia  'i' 
eli  diltud  isindisiii  "  nachidfrithgaih  ^'  ci.l  '^  nachtochre- 
chad  •ì'  ni  ofcl  ni  dagaitha  adi--  ^*  forsani  as  iniqaitas  7  odium 
trachtid so sis  '^  bedairdbidi         ^®  -i-  nochis  cnfjrfiasón 

"  -i-  ainm  maicc  ashered  said  dudd-  '*  sic  dosponitur  ideo 
non  potuit  -i-  peccator  quia  noluit  -i-  denumndegnt  uà  '*  -i-  cid 
intannoìnVdh  innaligiu  la  oc  imradud  cldoine  no  llth  '^  -ì-  in- 
ionnachiid  -i-  doformaig  cech  peccad  foralaiìendo  heiis  Intan  asm- 
beir  iniquitatem         *'  diaforbu  ingnim       *'  -i-  incìiomimmaircid 


I.  Tot^^o  e  chiose,  f.  55'*  :  Salmo  xxxv.  20i» 

tulit.  quia  (1'  quibut)  adgtetit  emni  uiee  non  j 

honae  quia  scilicet  non  fuerat  auersatu»  *  ma 

litiam  id  est  non  oderat..  Domine  usqwe  tua.. 

prò  usqwc  in  caslum  '..  altitudine  ceelorwm 

quantitatem  exaggerauit  ^  mise 

ricordiae.  ad  laudes  dei  cum  ad 

m?ratione  [connerihiir]  quo  et  in  saulis  (-i-  raalis)  mitis 

sit  (r  fuit)  *.  et  in  sua  defensione  sollici 

tus..  et  ner'ìtas  nsque  ad  nubes..  more 

suo  misericordiae  *  sociauit  uè 

ritatem  ^  ut  certam  circa  sé  indul 

gentiam  dei  et  mansuram  '  adserat.. 

iustitia  tua  &ìcut  montes  dei.,  prò  lui.,  p^r  haec 

quae  nouit  alta  atqwe  magna  profundae  q«o 

que  diuinas  uirtutas  extulit  *..  ludicia 

n&que  multa.,  prò  ®  ineowprehensibilia.  haec  prop<«r 

surgentera  de  superiori  uorsu  qwo^sitio 

nem  refferri  enim  poterat  "*'*  si  iustitia 

dei  reddens  singulis  prò  merito  tam  *^ 

magno  [sic]  est  ciir  contro  meritum  ^^  tu  aduersa 

p«rpeterÌ8  ^*.  profundum  ergo  ^^  iudiciorum 

èei  sé  ignorare  profitetMr..  bomines 


F.   65d. 

^  airniroadbariaigestar        '  •{•  rosiacht  eorrieinem  atrocaire 

"  rodumaigestar  -ì-  oruddcsón  7  rociitrumaigestar 

*  -ì-  rohói  duchensi  dd  onarogaid  dodla  dìgail  forsaul  innanólc 

dorigcniside  fris  acM  rogaid  hodia   oidnderoimed  dilamaib  sauil 

'  -i-  trocaire  dilgutha  dosom  fessiti        ®  -i-  achometa  7  asoertha 

dilamaib  saulis  ^  ìnforcometar  ón  ^  ■[•  cotarodelc  7  ro- 

scosmailigestar  frisna  duli  huaisli-  °  tareesi  ^°  V  is  me- 

dontestimin  inso  "  -i-  ani  duberad  nech  hiceist  dodd  huare 

is  moirsleb  firinne   dm  cidarafodmaisiu  dd  di  anduimnedaib   7 

friihoircnib  fodaimi   airiifirianu   icaidsom  dì  anisin   anasmbeir 

iudicia  domini  .  abisus  malta,  -i-  ataat  mesai  dee  nephcìiomtetar- 

racJiii  arti  abis  7  am  fudumain  •  isedinsin  fodera  innerigim  cida- 

rafodaint  intais   firian  innafochaidi  7   cid  ambiai  inpedhaig  is- 

naib  soinmechaib       ^^  cér       '*  «i-  huare  nadnairillisiu  huith  hi- 

cotarsnaib  7  fochaidib       ^*  fodaimisiu       "  h  is  iariesiimin  inso 

Amo.,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  1.  ,14 


F.  56". 


210  I.  Testo  e  chiose,  f.  56":  Salmo  xxxv. 

usque  domine.,  ignorarem  licei  qua  libra  *® 
ìudìcii.  homanorum  actuum  concer 
tàtiones  *''*^  et  immeritas  erumnas  *® 
dispensas  *°  licet  tamen  haec  té  facere  prouiden 
ter  '*..  cuius  erga  statum  rerum  '^  consulentia  ^^.. 
ab  hominibws  usque  in  pecudes  porre 

[ergo 
gìtur  ^*..  sicut  mvLÌt'ìplicasii  mhericoràiam   inam  àeus. 
mile  *^  ut  tu  homines  ueglegas  qui  mutfs 
animalibMS  consules  *^..  Filli  auiem  hominum 
usqwe  tuaruTD..  sub  generali  p/'ouiden 
tìSè  *  tuse  *  boDO  quo  creaturas  ^  cun 
ctas  susteneas  hominem  rationis 
ussu  et  tui  notitia  praestare  *  fecisti.. 
alarum  tuarum  spcrabunt..  prò 
intellegent  té  et  cognoscent  té  ^.. 
Inebriabuntur  ab  ubertate  do 
mus  tuae..  prò  *  dìlectabunt?<r  et  exple 
hiintur..  ubertatem  namqwe  donnus  dei  uo 
cat  p^rfectara  sacrorum  "  aìque  ordi 
nura  disciplinam  perfectam  iucun 
ditate  et  uoluntate  cultus  diuini.. 
Torrente  uo]xipt(ifis  nsque  eos..  prò  ^"®  summa  *** 
felicitate  reficies  "  ut  afBuentiam  ^* 
et  facilitatem  largitionis  diuinse 
parit^r  indicaret  potiis  nomine  quo  nihiì 
est  in  ussu  "nostro  facilius..  Quòìiiam  a.i>ud  té  fo 
Tis  uìiae  est  *■'..  in  morem  aquarum  sine 


neri 
.   se 


'•  ciothomus         "  -i-  inna  cathigtliiii  -i-  inna  immargala 
'*  1'  coartationes  -i*  innatimmaìrcnea  '*  -i-  huare  is  forais  - 

firian  dohertar  ^°  adcB  ^^  isadilwainsiu  -i-  adc^  •[■  aia  dliged 
remdticsen  ar  andenisiu  anuilese  frisila  domi  cenidfetarsa  andli- 
gednisin        "  innandule         "^^  -i-  is  dnremdeicsiusu  adcé 

"  roichthir  "  -i-  nlfil  chosmaìlius  fìr  doneuch  asher  nadmhed 
dliged  rewdncsen  dee  dndoinih  sedi  remideci  dia  dunaih  anman- 
dib  amlahrib-y         **  -i-  remideci 

F.   56a. 

'  file  duitdcchduil  ^  adce-         ^  V  quo  creaueras  cuncta  -i- 

elimenta  et  quo  susteneas        *  doroscea        *  cuìw        ^  tarcesi 
''  innacossecarihae         *  tarcesi         ®  -i-  m(7ia5potabis 
"  huasil        "  -i-  aruiaissiu         "  -i-  animbed         ^'  Frecrae 


I.  Testo  e  chiose,  f.  5B^:  Salmo  xxxt.  211 

cessatione  mananiium  "  ea  quae  Bunt  uè] 

ussui  nostro  ue\  uoluntati  necessaria 

Bubministras  lib^ralitatis  [sic]  *^  inri 

guam  "  uitam  sustentans..  et  in  lu 

mine  usquc  lumen.,  et  uitse  nobfs 

amplas  opes  et  uidendi  luminis  '^  fa 

cultatera  in  ipso  lumine  cowtulisti  '*.. 

Ostende  vaìiericordiam  usqwe  té.,  duo  q«a«  stott  ma 

xima  in  hominibt^$  conlata  memora 

uit  uitam  cum  instrumentfs  [sufs]  et 

ussuram  *'  lucis  sine  qua  uita  &sseì 

odibilìs..  Et  iustitiara  tuam  usque 

corde.,  auxit  ut  iustitiam  diceret 

quae  debetwr  mentis,  obtat  ut  ius 

tissimi  hominum  indulgentius  cae 

terfs  mortalibws  habeantwr  *""**..  No»  uè 

niat  usque  superbìae..  prò  non  subieciar 

pedibws  superborum  **  ac  sup^r  me  uic 

tores  eonant«r  "  ascendere.,  pedem 

prò  incursu  **  sic  alibi  ait  sup^r  edu 

meam  extendam  calciamentum  meum  '  F.  sff-. 


ladd  ani  sin  ani  duberad  nech  do  hiceist  c?(?ar  inpotabis  tuicais 
hist  cidarnahuson  mcJioissised  longud  imitili  ri.  dohìrt  and  m 
arfì  asned  as  soirbem  7  fornafd  erchot  inerbirt  riathar  innadige 
7  duesemar  animhed  immalle  sic  donesemar  cen  erchot  7  oimbiud 
fortacht  dee  donaib  donib  sainemlaib'  is  deithbir  ciaduindnastar 
anisin  huaitsiu  adce  ol  dd  quoniam  apud  te  ri.         ^*  dulinat 

"  doratis  dodoinib  ^®  intursite        ^^  -i-  dudeicsin  soil se  da 

«i-  Bolis  ri.         ^*  -i-  indroisc  dunecomnacJitsu  dun  adcé 

"  inneirbiuth  ""  -i-  inmét  beta  firien  indoini  isinmeitsin 

is  téchtae  doib  dilgadche  air  it  lice  afirien  lesom  indi  duluget  tri- 
cecha  óina  7  it  lice  aia  dirgi  hochridiu-  ^^  Aliter  alii  dicunt 

•i-  immeit  nibias  firinne  neich  isinmeitsin  dà  Mas  dilgadche  dee 
do"-  "  -i-  nacliam  indarbanarsa  fochomtururasib  innandium- 
massach  "  -i-  naaimdetar  ^*  pes-  comthururas  les  't'  fo- 
nindasa  isindisiu- 

F.  56b. 

*  sechis  mochois  ón  airis  inunn  óin  diatét  lessoni'  indacnsnn  7 


212  I.  Testo  e  chiose,  f.  SS*:  Salmo  xxxti. 

id  est  ascendam  *  sup^ r  edameam..  Et  maaus 

peccatore  usqwe  me.,  prò  cowprehensione..  a  membHs  ' 

opera  otficiaqwc  *  membrorum  petit 

ut  subito  sauelis  incursu  liberet»r 

Ibi  ceciderunt  usque  iniquitatem..  hoc  est  in 

cursu  et  cowprehensione  hostium  suorton 

peccator  quiq«e  couruit  qui  tuo  non  me 

retwr  auxilio  ^  liberari..  Espulsi  suni 

usque  stare..  qwofZ  saueli  inruentibus 

allofilis  *  euenisse  raanifestum  est,  •  xxxui-- 

finem  puero  dommi  psalmus  dautd..  quoniam 
pleriqM?  mortalium  ;ifBictione ''  probo 
rum  *  et  impiorum  prosperitate  tMrbant?<r  ® 
ut  inremuneratas  *"  in  hac  uìta"  uir 
tutes'^  deserant  *'.  et  uitia  consectentt<r 
felicia  '*-*5_  jj^^  hwiMsmodi  depellendum  er 
rorera  iste  psalmus  conponitur'^ 

'oli  emular!  '"  inter  raalignantes  uotonifw  *^ 
successu  *®  -°  felicibifs  *^  et  pr/orib?/s  **  affluentia  " 
prosperorum  prò  emitari  ^*  ueìut  cum  qnodam  dolore 


m. 


n: 


in[d]chos  -ì-  donchomthururus  7  d'mdfresnrjàbail  *  -i-  muchum- 
achtae  son  forsnadomi  fil  is::sdiis:::  ^  -i-  intaii  asmlersom  pes 
7  manus  nocliis  is  arnaib  gniinaib  són  dungniat  som  honaih  haì- 
laib  hisin-  atheirsom  -i-  ar  inchomtetracht  7  indfresngahail-'^ 

*  mnafrithgnamu  '  -i-  ad<e  ®  aicme  insili  difìUstinih  ro- 
marhsat  sani  ''  ondfrifhorcuin  '  -i-  innapvomthe  '  -i-  im- 
fohigi  conirorcuin  dosochaidi  cidarahiat  indfiricn  isnaih  imnedaih 
7  isnaih  fritlioircnih  7  indingoir  isnaih  imhedaih  7  isnaih  soin- 
mechaih  iìh  *'''^*  -i-  nephatdanigthi  -i-  airnisiu  doler  andiiiì- 
gine  sidi         ^"^  innadegnimu        ^^  coducerget         *^  sodcadcha 

'°  -i-  archuingid  innasoinmech  imhiat  indingoir  asheratsoni  nad- 
ndignet  ìnadegnimu  huare  is  Jvfochaidih  hithir  hisuidih  7  dun- 
gcnat  iin  innadìdchi  airis  soinmige  adchotar  irisiiiidih 

*^  dochìoud  tra  indligidsin  rogabad  insalinso  '"  -i-  prò  emi- 
tari 1«  nonétaigtlier  -i-  mirari-  **  innaduthracht  ''''°  Jionto- 
racht  -i-  innasoinmech         ^^  -ì-  honaih  sodcadchaih    ì-  adguset 

*'  -i-  honaih  ioisechaih  ■{•  hiiancuch  asaircendam  7  aserrinden 
cecha soinmige-         "  huandlmhud        **  hoc  est  uotorum  {innan 


I.  Testo  e  chiose,  f.  56'':  Salmo  xxxvi.  213 

proprtae  egestatis  ^^""..  emulatio  "  est  afectio  ***'  si  id 

quod  concupiscaB  alter  patiatwr  3°'^'  ipse  careas.. 

^'■3'  zelotiphia  ^*  est  si  alter  tecum  '^  fruatwr  2*  quod 

f0»cuptfri8..  ipse  ergo  ^'  noli  emulari  '*  stuc  mi 

rari  ^*  eos  qui  cum  sint  mali  tamen  in  di 

uitifs  Bunt  et  rerum  omnium  habundan 

tia  constituti..  neqwe  zelaueris  usque 

iniq«ttatem..  '"'"'*  generalit^r  nomine  iniquitatig 

impffrauit  ne  qwem  *^  improbi  hominem 

op«ris  dicerem«s  beatum  etiam  in  hab 

undantia  *^  constitutum  qwem  uerius  **  mise 

rabilem  prò  peccato  cowueniat  dici  **  prouiden 

do..  Quoniam  tanquafn  fenum  UBque  arescent.. 


»i 


duthracht)  successu  (i-  ontoracht  'i*  nanni  adrochobursam  firianaib) 
\  felicibus  et  peioribus  (hominibus  -i-  duratais  dopecthachaib  imhed 
innananae  inhetho  frec.)  affluentia  {aìiÌ77ihed)  prosperorum— 

"  indommatad        "  -i-  aiTi  nech  bis  in  celscud  7  ingoiar  mór 

tribuith  indomataid  cen  sommataid  naintamàltisesiu  innahl  mi- 

[    erbarmar  cosindceilscud sin  lat  imna  imbed  aiechtae  sidi  -.oinchet- 

'    haid  hothosuch  corrici  :::         ^''  -i-  (Btugud       "'''  ascnam  h  sere 

^°  -i-  uoluntate  -i-  sechis  ciatechtid  són  "  -i-  ciatechtid  nach 
alle  niadchobraisiu  7  nitechtaisiu  ón  im  nietaigthersu  immanisin 
•i-  ni  ascnae  7  ni  charae-  issi  indalacliaU  les  isindi  as  emulari 
'insin-         '*  trachtad  lesom  anisiu  forsani  a  zelaveris 

"  dechur  't'  tadbatsom  isindisiu  etir  an£  as- emulari  7  ani  as 
lelaueris  «i-  inian  asndéut  iéit  an  emulari  cétsón  imninadtechiai 
féin  7  bis  lannachnaile-  azelaueris  im  cétsón  imni  noiechtai  fein 
ssrnasihróthechta  nachaile  hicuturumus  frit-  Aliter  asber-uiailgai- 
mrid  biid  chiaU  intamlae  isindiasssoì&nens  am  rungab  isindias 
emulari  7  ni  duisissade  fricheill  intsssilm  ceniddenistoirier-^ 

'*  -i'  ckt-         "  hicutrumus  frit         ^*  -i-  nabad  formai  lat 

"  aithbeim  forsindib  ciallaib  fìl  isindemuì&vi  •  lesom  inso- 

^*  -i-  insamailter  ''  -i-  adnamraigther  -i-  nonetaigther  '[■  oA- 
cosnae  son  no  nocarae-  "  forsani  as  iniquitatem  (rataidsom 
Mst        *^  -i-  coitchen  do  cachpeccad  san-        *^  -i-  nach 

"  -i-  innanae        **  ■[•  oldaas  bes  findfadach        "  huachdch 


214  I.  Testo  e  chiose,  f.  56":  Salmo  xxxvi. 

qui  putant«r  beati  diuitiis  uitiis  cura 
sint  misserrimi..  Et  sicut  holeara 
usq«e  bonitatera..  quia  finis  est  *^  bom's  spes 
in  àeura.  pr/mum  in  àeum  credendum  est  de 
f,  56*.  inde  studendum  est  uirtuti  p/'ouidendo  * 

Et  ìnhabita  terram..  repromisionis  sci 
licet..  Et  pasceris  M&que  eius..  prolùdendo  id  est 
ad  dei  curam  et  prouidenliam  p^rtinebis.. 
Dilectare  usqwc  tui..  non  in  uoluntatib?<5 
malomro  diuitum..  Reuela  °  usqwi?  tua?».. 
in  aduersis  quoque  uirtùs  tua  innotes 
cat  '  deo  ut  possis  securus  qssq  de  proesidiis  * 
SIC  alibi  iecta  ^  in  àeiim  curam  tuam  et 
ìpse  té  enutriet..  Et  spera  in  àeum  usqiie 
tuam..  et  aperte  tibi  adiutor  erit  sic  dif 
ensionem  debitam  *  iustorum  meritis  ius 
titiam  uocat  quemadmodum  inpoten 
tum  obpr^sionem  '  qua  iustos  affligunt  in 
ìquitatem  nominare  consueuit..  Et  iu 
dicium  tuum  tanquam  meridiem  id 
est  mhi\  indiscusum  *  circa  té  esse  patie 
tur'  sed  examinans  *"  cuncta  nique  deludicans 
iuste  tibi  adiutor  adstabit..  meridiem 
ergo  àicit  ut  augmentura  roanifestationis 
exprimeret  **..  Subdìtus  esto  usq?/c  eum..  stu 
de  "  inquit  ut  mimineris  te  sub  dei  imperio 
agere  et  qtcod  necesse  tibi  sit  praecepta  eiifs  in 
plere..  Noli  emulari  Msque  i?ziustitias.. 
né  emuleris  *^  audi  *^  ne  inquit  facias  *^. 


*•  forar 

F.   56c. 

'  dudenum  degnima  '  foilsigthe  '  attóided  *  -i-  irifo; 
tachta  dee  ^  cidrthe  ^  -i-  airilti  '  innanecumachtach  ■ 
air  ci  dutair  sciar  som  higraim  innafìrlan  nìchumgai  mani  cliomai 
lecea  dia  doih  *  nephecailse  -i-  ni  coìihia  ni  dotgmmaib  na 
ecail  ®  niftiidcma  ititi  dia  '^  ammiastar  ^'  -i-  am  is  in; 
medonìathi  is  relem  cedi  réf  is  do  diicad  san  dnlhaidlsin  •  nadr 
dichil  ni  ar  dia  ingnimaih  cedi  óin         ''  sémn       ''  niintamlo 

"  al  intrachtaire        "  -i-  ni  denecliomgnim  frisinpedhach  di 


I.  Testo  e  chiose,  f.  56*^:  Salmo  xxxvi.  2IÒ 

quod  ad  impiorum  prosperitatem  indig 

nanter  '•  tote  felle  commotus  €»st  "  et  qui  non  emi 

tantMr  pleruniq«*e  malos  eorum  proapms  of 

feniluntMr,.  Qìtoniam  qui  inìqwfter  *'  agunt  extermina 

buntwr  ^'..  etsf  ad  breue  tempus  circa  ma 

lorutn  op^rum  homines  ultio  defera 

tur  *°  non  iamen  in  longuni  perditi onìs  eorum 

senfewtia  ^*  protracheretjir,.  Sustinentes  autem 

Visque  terram.  id  est  non  eos  poterunt 

hostes  de  terra  habitationis  suas 

abducere  ue\  mouere..  ET  adhùe  ■pnsillum  " 

usque  peccato.,  subita  ultione  aut  eerte 

insperata  *  morte  subtractus  F.  56^. 

ET  queris  usque  inuenies..  ita  inquit 

delebitwr  ut  memoriae  eius  nulla  sig 

na  remanere  uideas  *..  mansue 

ti  usqwe  terram..  fruentur  ìnquit  bo 

nis  terrpe  cumulata  pace..  ET  di 

lectabuntwr  usqwe  iustum..  non  inquit 

terreat  si  insidiari  iusto  pec 

catorem  uideas..  Et  stridebit 

usque  suis..  et  si  in  tantum  fuerit 

aduersus  eum  stimulis  furoris 

accensus  ^  ut  attritu  dentium  *  in 

eum  uideat?<r  armari  neque  ex  hoc  a 

liqwj'd  tibi  timoris  accedat,.  Dowmws  autem  usque 

eum..  illam  inqwt't  uechimentem  iram 

eius  inritam  àomimts  feciat  effectumqj/e  ^ 

distituet  *..  Quia  prospicit  usque  eius..  nouit 

illi  inqw/t  insture  tempus'  quod  eum 

aduenerit  ^  ferialis  '  commotatio 


chuingid  comsóimnige  fris       ^'  indétuailngigthkl         *^  ól  islond 
•i-  infaith         ^*  indandgid         '*  forceinfiter         ^^  insnàter 
*'  indigal         "  -i-  niha  cian  mhias  inpecthach 

F.   66d. 

nephrescastu  •{•  yiephtoimtìu  *  -i*  ni  odiuair  ni  doforaifh- 
miut  elir  ^  cid  andithe  *  huantuarcain  -ì-  huadéfnaig  afìaclae 
frialailiu  ^  -i-  ingnima  dungena  inpecthach  ®  -i-  sechis  con- 
scera  diasón  ^  ì-  nibachian  cuforcenn  dsaiguil  *  -i-  foir- 
chinn  inpedhaig         *  biastaide 


216  1.  Testo  e  chiose,  f.  57":  Salmo  xxxvi. 

quam  centra  iustum  habuit  eonprime 
tur  "..  Gladium  usqwff  ^eccafores.  duplex  cau 
sa  ostenditMr  qnare  peccatores 
aduersus  iustos  arma  *^  corripi 
unt  **  przmum  quod  disimelitudine  "  con 
uersationis  eorum  offendantj^r 
deinde  quod  facile  eos  obpri'mere 
prò  ipsa  census  sui  tenuitate  **  sé 
credunt..  INlenderunt  usqur  in 
opem..  Ideo  pauperem  quia  facilis  est 
pauperis  adflictio..  Ut  truce 
dant  rectos  corde.,  •''.quia  graues  Bunt 
«  ideo  rectos  corde  :  illis  ad  uiden 
dum  '^..  Gladius  eorum  usque  eo 
rum.,  non  [eis]  qwasi  offeusus  mala  dìcit  *^ 
animo  sed  expossuit  id  quod  erat 
talium  merita  secuturum  id  est 
mala  quae  aduersus  iustum  mol 
liuntwr  ipsi  ea  inferente  dommo. 
F-  S7".  sustenebunt..  et  arcus  eorum  uà 

que  multas..  exigua  iusti  posessio 
pra^stat  ^  ingentibw*  opibj/s  ^  peccatorwm 
qiioniam  illorum  causae  ^  dilabuntwr 
cura  fuerit  eorum  potentia  deso 
luta.,  iustorum  u^ro  exigua  subs 
tantia  semper  augebitwr..  Quoniam  brac 
hia  usque  inmaculatorum..  prò  *  gra 
tias  ^  habebit  grata  est  inqwi't  et 
accepta  deo  iustorum  co«uersatio 
et  propossitum  uirtutis  eorum.. 
Et  herirfitas  usqwe  erit,.  Firmum 
ac  stabile  iugiter  erit  quicqta'd 
a  deo  prò  meritorum  uirtute  acci 


"*  forhrisfifher        "  iiina  frithorcun  dungniat       ''  -i-  arrethai 
'^  huand cesami l         '*  -i-  arihercai  innananen domimdae  leu 
'*  •!•  isscifh  leu  deicsin  vmafìriàn-         '^  ni  miaipir 

V.   57a. 

'  dirósci         ■  achotatats[at]nercheTlad  ri.  ^  -i-  nachaccuis 

trissanétatsaisom  inna  inna  anu  àisin  athelat  sidi  7  innasoinme- 
cha  fesin-        *  tarcési        '  innaattluichfhiu  buide 


I.  Testo  e  chiose,  f.  57^•  Salmo  xxxvi.  217 

perint..  "ì^on  coninndentur  in  tempore  m&lo..  etsi  ali 

quando  prò  ipsa  uiuendi  comm 

onione  artiores*  rerum  pracsenti 

um  necessitates  incurrent  non  de 

Eerentwr  penitus  a  deo  ita  non  [ut]  necesse 

sit  efs  distutionis  suse  '  merore/n 

et  uerecondiam  *  sustinere..  Et 

in  adiebws  famis  satura&?/nf?/?*  ueqtie  mox 

'  bonerabuntMr  et  exaltabuntur..  eo  inqutt 

tempo?'ts  quo  multo  ut  putant  fu 

erint  honore  sublimes  uice 

fumi  *"  omuis  eorum  elatio  **  euanes 

cit  et  depcrit..  **  deficientes  ut  fu 

mus  dificient..  motuabitMr  *^  usqwe 

Boluet..  dificiente  inquit  congrega 

ta  **  subsuàtantia..  lustus  autem 

usque  commodat..  non  solura  nihiì  inquit 

angustiae  sentiat  sed  ita  habun 

dabit  ut  etiam  ad  alios  [manum]  pos  r  gyh 

sit  suaB  liberalitatis  ^  extende 

re..  Q?/onmm  benedicenfcs  ei  nsque  terram.  id 

est  àeo  tam  uoce  quam  opere.,  maledi 

centes  usqwe  desperibunt..  Apud  àominum  gr 

esuB  hoìninis  àerigentur..  prò  ^  conatiis  iusti  pros 

perabuntwr  id  est  huius  hominis  gresiis 

deregit  qui  eos  probaliter  et  ordina 

te  ad  opera  facienda  commoue 

rit  bona  enim  cogitantem  et  bona  uo 

lentem  facere  adiuuat  nec  placitum 

eibi  opus  patitwr  pro6pi?ritate  distitui.. 

Et  uiam  eius  cupiat  cum  cecìderii  iustus 

non  conturbai z<r..  is  cuius  gresus  dereguntwr 

Banche  nuraquam  ita  labi  poterit  ut  a 


*  atadedarnnu  -i-  atathimmartu  ón  7  ataimnedchu 

'  -i-  air  nisder  dia        *  inruccai        ®  debe  iinthuda  inso  lesom 
'"  am  arindchrin  dee  7  asindbail        ^'  cechuall  ^^  resin- 

chanoin  hisiu  aia  atrachfad      ^^  secJiis  arleicfither son  dunpecthach 
ón  7  ìiimhia  durataindìternm        ^*  chontarchomraic  inpecthach 

F.    67b. 

*  ó  eslahrae        ^  tarcBsi 


218  I.  Testo  e  ehios«,  f.  òl":  Salmo  xxxvi. 

liqtnt  denilitatis  '  incurrat..  Quia  àominus 
firmai  usque  eius..  causam  exponit 
cur  non  ledatwr..  iunior  fui  usqwe  com 
modat,.  non  solum  ipse  m'hiì  in  re 
rum  difectu  sentit  angustiae 
Bed  etiam  egentes  *  sua  liberalità 
te  ^  sustentat..  Et  semen  usque  er 
it,.  etiam  filii  eius  ab  hominibz«  de 
cantar  beati..  Declina  usqwe  ludici 
um..  prò  *  curae  est  illi  difensio  paup^r 
um  non  est  inqwi!;  remisus  '  circa  tutionem  ' 
iustorum  àeuB  sed  est  grandi  cura 
Bollicitus..  ET  non  derilinquet  us 
que  conserusibuntur..  iusta  autem  illis  tutio  conti 
nuataqwe  proestabiti^r..  Iniusti  punie^j/wr 
usqwe  terram..  promisionis  d/c«t  siqwi 
dem  '  cum  de  iudeorum  genere  Io 
f-  ^''  quitttr  quib?/s  ^  et  prò  beneficio  terr 

se  ìllius  habitationem  promissit 
àeu&  et  e  contrio  etiam  expulsio 
nem  de  ea  peccantibu5  commi 
natwr..  Inhabitabunt  usqw<?  sa 
pientiam..  prò  uoluntatis  diuìnae 
scientia  inqMz't  deo  piacere  pot 
est  atqwe  eius  iudicio  comprobari..  Et  lin 
gua  eius  loqi«'t«r  iudicium..  mh.i\  ìnqMj't  ex 
ore  eius  procedit  nm  qworf  possit  iusti 
tiae  conuenire..  Lex  àe\  eius  usqu-e  eius..  in 
praestitfs  instructus  *  sfabit  eti 
am  SI  inpellatwr  aduersis  ^..  Obser 
u&t  peccaior  usqwe  mortifìcare..  per  omnia 
id  quod  superius  dixerat  repetit  *  in 
potestatem  inquit  eius  eum  uenire 
non  patitur..  Domimis  autem  usque  illi.  id  est  Aeus 


'  na  indeinme         *  imceckrét  runecat  ìes         *  -i-  hoeslabrai 

*  ianesi         '  lax        *  imminnin[u]illigiud-         ®  adas 

F.  57c. 

*  donahisin        *  cumtacMae         '  donaib  cofarsnib 

*  -i-  ep't  do  dd  heus  dombera  dia  fortacht  dondfiiir  firien  dia 
diaditin  arinpedhach  ^  •!•  airnifd  cumachtae  lapecihachu  air 
ischride  samlaibsom  fesin  V  ni  cum  cai  ingraim  innafirian  ciat- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  57'^:  Salmo  xxxvi.  219 

a  peccatorum  ÌHpotentiumqt/e  ^  sen 

tentia*  ìustum  cozdeinpnatum  se 

perauit  deus  acsi  diceret  et  non  dam 

nauit  eum  curo  iudicium  eius  agita 

ri  coeperit  '..  Exspecta  n^que  eius..  exspec 

ta  dd  adiutori um  ad  faciendam 

uoluntatem  ac  mandata  eius  esto 

semper  intentus..  Et  exsultabit  [sic]  té.,  prò  *  igiter 

possedeas..  ut  heriditate  capias.. 

In  eo  dum  deperiunt  peccafores..  uide 

bi6..  prò  ®  spectabis  ipse  **  securus.. 

tJidi  impium  usque  libani..  haec  inqMj't 

dico  quae  exp^rime«tis  **  accipi  uidi 

na.xnqiie  multos  in  sublime  *'  au 

ra  prosperitatis  elatos  ''..  intento  ** 

oculo  ad  curam  inquisitionis  ^''  ^'  ^7''. 

accesi  '^  SI  forte  ^  aliquas  magnitudi 

nis  eius  reliquias  inuenirem  sed  nul 

la  potentiae  eius  uestigia  nulla  signa 

residerunt..  transiui  usqwe  eqwitatem.. 

ut  subaudeas  quo?iiam  tam  breuis  est 

impiorum  exaltaiio  *  td  dà  probitati  op^r 

am  et  a-rrecti  ^  [atqne]  aetqui  [sic]  studio  né  re 

das..  Quofiiam  sunt  reliqMi'ae  usque  paci^co..  In 

p/osperitate  filiorum  eum  (iusto)  fuerint 

nullae  impio..  Iniusti  disperibunt..  nul 

lam  successionem  filiorum  ^  relin 

quentes..  Salus  [autein]  ius^orum  usque  eos..  eadem 


chohrat  ma  niscomairlecea  dia  fuamma-^  *  huandigail 

^  •['  inian  luaith/ider  achaingensom  hiiig  dee  7  miastar  foir  bifh 
soersom  asmhrithemnacJit  hisin-         *  -i-  iaressi        '  tarasi 

*"  osta  ^^  hoeulassaib  '^  is  indalliig  huasil  «i-  moir  «i* 

ani  asndian  ade  7  asngair  mhis  is denithir sin  arachrin  cuachtae 
innajjecthach         '^  -i-  rosgah  hual  di  imbtudasoinmiche 

^*  forsin  canoin  archiunn  trachtid  anisiu- 

r.  5;d. 

^'^  innaiarfaichiho  -i-  inpedhich        '"'  ól  dd       ®  -i-  difuairsitis 
dia  WS  nicosfuarsa  innafurgradsin  am  nachfuar fessiti   inneucJi 

*  inchumgahdl       *  incJmindrichthi       *  -i-  ni  hi  cland  diancés 


220  I.  Testo  e  chiose,  f.  58*:  Salmo  xxxvu. 

libra  iudicii  qua  deprtdeprimitMr  '  imp 

ius  adtollitur  iustus  *..  Et  lib^rauit  eos 

ne]  inimicis  popuIarib«5  ®  tie]  certe  ab 

hostibtts  *"..  Et  saluos  fecit  eos  quia  spera 

uerunt  in  eum.,  praeatabit  inqwi't  eis 

ut  non  ueniant  in  dispera tionam  *'  salu 

tis  quoniava  numquam  in  eo  confidire  disti 

tuerwnt  **  -xxxuii--  {■  diei  sabbati,  sicut  u 

Psalmus  daMid  in  remeraorationem  " 
num  argumentum  est  sesti  psal 
mi  et  praesentis  psalmi:  ita  par  idem 
pn'ncipium  est  iraero  corripi**  et  cum 

Domt'vre  né  usqwe  me.,  cum  furore 
-LN      ira  argui  àicit  si  ultra  men 
Buram  **  calamitatis  urgeatwr  p^r 
eum  affactum  [sic]  qui  in  hominib?/s  p^-r 
turbans  iudicii  est^^  IN  ira  tua  us 
que  mihi..  '^  prò  uecbimenti  et  herenti  **  casti 
gatione  ac  6i  diceret  quoniava  ultionum 
F.  58:  tuarum  uerbera  mihi  grauiter  insiden^Mr  *•* 

Et  cowfirmasti  xxsque  tuam..  prò  inmobi 
li  castigatione  prò  opere  ultorio  ^.. 
Nec  est  sanitas  usq«e  meae..  quia  sagitae 
in  uulnere  swnfc..  Et  non  est  locns  remedio  * 
A  facie  irae  tua;.,  quia  semel  sub  cor 
porali  habitu  iram  formauerat 
uindicantis  tenet  per  owiw'a  consequentiaw  * 
ut  a  corporea  specie  no»  recedat..  Dowme 


armhad     ''  fordengar       ®  -i-  med  hithemnachtae  dcB  huandamnir 

ther  intingor  is  huantfirinni  inhrithemnachiae  si  conocaba  infirian 
'  populdaih  -i-  tuataih  -i-  dtuath  fessine         '°  -i-  dianechtir 
"  -i-  ni  derchóinfet  anie  hodia        *'  ni  oderaerachtatar 
"  •!•  iUaithiu  sahbait  ^  is  dilaiihiu  sabbait  rocét  insalmso-"- 
"  osechthar  '^  -i-  connach  fui  '*  -i-  asingaibside  moà 

OS  choir  doihabairt  diglae-"        '^  /orsa  sagitse  trachtidsom  isind- 

hisiu         **  atoibi 

*  air  intledaigtair        '  1'  insiderunt  -i-  indesteiar  '  diglaid 

*  dofrebaid   ì-  duic-        '  -i-  innimmaircidetaid  -i-  incosmailius 


I.  Testo  e  chiose,  f.  58*:  Salmo  xxxvn.  221 

non  est  pax  usqu*  meh..  prò  ualida  attri 

tiene  *  ossa  posuit.  singulfs  pra^misis  ' 

singula  retulit  *..  sagitis  infixis  •  ne 

gauit  sanitatem  carni  '".  confirraata 

manu  ossa  aseruit  fuisse  conlisa^' 

A  facie  U8q«c  meor7/m..  supmas  furo 

ris  et  irsB  et  grauissiuae  [sic]  ultionis 

mentionem  fecerat  ut  ostenderet 

quod  non  inrationabiliter  fuisset  ira  com 

mota  sed  iuste  in  peccata  eius  accensa.. 

Quoniam  \n\quitaites  usque  meum..  adeo 

eliuatae  swnt  ut  excederent  mensu 

rara  corporis  mei  uti  me  magis 

e  loco  editiore  "  dep7-?merent..  Sicnt  ho 

nus  usque  super  me.,  auxit  reatum 

suum  per  eminentiam  eius  et  pondus  *'.. 

Co»ipotuer?/nt  *^''^  et  putruerunt  cìcntrices  mese 

Quoniam  fuerunt  inportabilia  " 

Sicui  bonus  graue  ideo  malum  eorum 

inmidicabile  *'  factum  est  nec  tabo  [sicj^^ 

ocubante  omnia  potui  reeipere 

sanitatem..  A  facie  insepienfta*  meae.. 

prò  errore  commisi  *®  mater  siqui'dem 

omnium  malorum  stultitia  *•*  est.. 

Miser  fac^«s  usque  in  finem..  urgente 

reatu  omnia  a  me  discessit  iu 


corpthae-         *  arintuarcain  '  -i-  donali  dliged  oindaih  rem- 

foitih  *  asrindid        ®  -i-  céin  nomhetis  innasaigtea  tuidmithi 

innafeuil  nad  ohiad  ic  do  '"  arincholinn  ''  Atd  tra  im- 

fc  frecrae  rae  etir  ina  cethri  fersu  fìl  isintsalm  tali  iar  dd  •!•  inian 
asmheirsom  sagitae  tuae  ri.  is  ed  insin  dorosilc  l:  inic  nerusa  61- 
sesom  •[■  non  est  sanitas  carni  mese-  immefrecrat  't'  indafcrsin- 
7  intan  asmheir  confirmasti  super  me  manum  ri.  ised  dà  insin 
dorosluind  cainchomrac  armuchnamaihse  -i-  non  est  pax  ossibus 
ri.  immefrecrat  dà  indafcrso---  **  huandluc  digas  no  ard 

"  «i-  triméit  upcdha  són-  7  iriathomus         '*  dehe  tintuda 
"  -i-  rohrénsat      '*  -i-  dibrithi      *'  nephrcpthae      "  ónfedmaim 
"  innatorgaldle         "  ncphis  7  neplietarcnae  innaiinnae  diade 
ota  deinti  7  innan  dualche  aia  imgahthi 


222  I.  Testo  e  chiose,  f.  58*-:  Salmo  xrxvii. 

canditas..  tota  die  usque  ragrediebar..  con 
tinnus  me  possedebat  meror 
F.  5S*.  ìugÌBque  trigtitia-  Quoniam  completa  est  mìasìonihus 

anima  mea..  peccati  sui  speciem  uericondias  * 
indicauit  apte  enim  locorum  genitalium  * 
comixtionis  ^  ostendiens  inlusiones  uo 
cauit  ipsam  cowcupiscentiam  quae  ei  ^  a  se 
capto  uechimentius  inlaserit..  Et  non 
B3Lììiias  usque  meae..  propter  haec  stultitiae  meae 
op«ra  in  multorum  ueni  notitiam  ma 
lorum  male  aceptus..  ET  hutnilia 
tua  usque  mei.,  augent^r  ^  prò  doloris  cumu 
lo.,  et  ante  te  omne  usque  meum..  quia  ego  il 
lud  male  mihi  conscius  ®  uerbi's  suplicare 
non  audeo  tiS  inspector  meatium  pani 
darum  '  osto  consiliator  afflicti  *..  Et  gè 
mitus  usqui?  absconditns..  et  uota  bos 
ti  et  necessitates  obtandi  '  quas  consequ 
enter  enumerat..  Cor  meum  conturba 
tam  est  in  me.,  nosti  in  quanta  cor  me 
um  contwrbatione  consteterit  in  quan 
tum  sit  difectum  *"  proprtae  uirtutis  ad 
dictus..  Dereliquit  me  usque  me 
cum..  ut  prò  magnitudine  meroris 
tenebris  sim  impletus  ita  ut  eonsn 
lari  mihi  ac  prouidere  non  possira..  Ami 
ci  mei  usqwe  steterunt..  etiam  hoc  inquit  nosti 
qt/oniam  bós  quos  mihi  ueì  necessitudo  *'  ueì  fami 
liaritas  longua  coniunxerat '*  et  ip 
sì  in  partem  meorum  hostium  tra 
nserunt..  ET  prosimi  nsq?/e  steterunt . 
maxima  pars  fidorum  -'  de  exercitu 
qui  aliquando  amicorum  iunge 
bant«r  mihi  officio  filiorum  deserectes 
me  [separati]  inimieorum  numero  miscer«nt 


I 


F.  58b. 

'  indfeliu  '  -i-  innahàll  tuisien  són  '  inchumaìsc  -i-  ind- 
acumail  *  hudde      ^  «ì-  arugebam  ash-"som  ón       ®  annunda 

chocuihsidsiu  adcé        "  immsc         *  indfrithorti       *  -i-  asagudic 

"  ciammor  ercìiru  "  rohuacaratrad  ^^  innaJiisiu  adro 
ckotnul        "  innatoraisse 


I.  Testo  e  chiose,  f.  58':  Salmo  xxxvii.  223 

Et  uim  fa.c\ebant  usqwe  meam..  de  ipsis  de  qui 

hus  questus  est  '*  et  non  solum  ìnquit  in  ad 

uerearios  uerei  &unt  sed  etiam  fuerwnt 

uechiraen^er  intenti  in  a,n\mam  meam  id  est 

int.?rficerent  me  *..  Et  qui  querebant  yxsque  uà  F.  ce^ 

nitates..  fictas  falsasqwe  iactantes  *  ut  se 

mei  qui  ut  lapides  in  eiim  ita  etiam  ma 

la  dieta  iaculatus  est  ^'^  quo  qu/dem  tempore  ita 

selentium^  tenuit  ut  etiam  corniti  suo* 

irasceret?/r  uindicare  cupienti..  Et  dolus 

usqwe  meditabantur..  ut  agithophel  ''  noxia 

aduersum  me  Consilia  perquerentes  et 

callida..  Ego  autem  usqxe  non  audens..  cum 

ita  aduersum  me  inimici  mei  amici 

que  consurgerent  ad  tantam  animum 

prflpparaui  pafentiam  q«asi  ad  sensum 

meum  ea  quae  fiebant  iie\  dicebantwr  mini 

me  peruinirent..  Causa  autem  tam  ^  gran 

dis  patientiae  erat  peccatorum  consci 

entia  sciebam  namq?/e  qnod  iuste  om 

nia  sustenerem..  ET  non  habens  usqwe 

speraui..  tot  roodi's  adflictus  a  tua  ex 

spectatione  non  dificiam  {Y  -ciebam)  precor  com 

pos  obtati..  To'  exaudies  usq?/e  mei.. 

statui  '  né  a  propossito  mouear  in  té  *" 

sperandi  deductus  qiialibet  acerui 

tate  malorum  praeberera  inimicis 

insultandi  taiìii  muteriam..  ET  dum  com 

mouean/M?'  [utìque]  et  né  dum  ego  magnitudine 

malorum  a  proposito  meo  "  moueor 


arroeeig 

F.   58c. 

'  oldd  '  acJionuchaitìs  ^  -i-  dorohidc  *  -i-  dialiàd  dd 
forlongais  triijìenn-  iosofàd  damhidc  •  seraei  •  dichlochaih  ocaiecht 
7  dob-'t  maldachta  foir  dà  dimuìluch  intslehe  ri.  '  intuai  *  -i 
ìoaib  hafeì'cachsom  frisiiidc  intaji  asmh-t  side  tiagsa  oiall  achenn 
dindaitJì[uch]  lahar  fìl  ocdudihirciudsii  7  ocduchaned  nileic  dd 
anisin  arrofdir side  hadia  orairlcic  fohiih   apecthasom- 

'  -i-  am  iarmindochad         *  cér         '  arrumeriussa         '"  adcé 

"  -i*  f reseseli  india 


224  I.  Testo  e  chiose,  f.  58^:  Salmo  xxxni. 

ac  deducor  illi  possint  adaersum  me 
extolli  Sitque  gloriari..  Quoniam  ego  usqwe 
paratus  suro.,  prumtus  ad  feren 
duna  *'  quicquià  ab  inimicis  ingeritt/?'.  Et  do 
lor  meus  ante  raé  semper..  causa  *^  est  dolo 
ris  clamitatisqMÉ'  mese  id  est  peccatum.. 
quoniam  iniquitatem  usqjit  adnuntiabc. 
idciTCo  patiens  ^*  Bum  erumniarum 
quia  peccati  memor  non  tantum  modo  *^^ 
Bed  etiam  in  posterum  '^  ero  conpunc 
tus  *~  et  confidiens  *^..  Et  cogitabo  prò  peccalo  meo,. 
F.  53''.  ue\  dolebo  quia  udmisurnsum  [sic]  est  *  ve]  remitatur  ' 

ut  obto..  Inimici  autem  mei  uiuent  mque  me.. 
haec  autem  indulgentise  dubitatio,  ideo  nas 
citf^r  quia  inimicorum  mebrum  adue 
Eum  me  non  solum  studia  perseue 
rant  &ed  augentwr  in  dies  singnlos  ^.. 
ET  multiplicati  swnt  usqwe  inique.,  quia  (1'  qui) 
persequentwr  non  modo  inlesi  *  uerum  e 
tiam  adiuti  ^..  Qui  reinhiiunt  mala  us 
que  mihi^  quasi  {V  quas)  iustas  odiorum  suorMW 
causas  possuit  ostendere  quia  me 
is  beneficifs  sunt  proibenti  [l.  praev.]^  a^ud  quos 
■priìxsquam  v&ihi  essent  usui  '  dileetationis 
pignera  *  colloeaui..  qMon/«m  subsequ 
tus  sum  iustitiam..  cum  in  peniten 
tiam  curam  haberem  uirtutis  an  [sic] 
cum  ilio  essem  '  tam  effusse  *°  munifi 
cus  *'  et  me  in  studio  adseruandae  ius 
titiae  constituto  obloquebanttór '^  illi  et 
creminatioiiib?^s  s!/?'s  ac  maledictis 


^*  cofullos  "  -i-  fucaii  ^*  ainmnetach  ^^  indosa 
"  cidiarmHJia  deud  "  congoite  -i-  fosisefar  mopedhu- 
"  taraisnech  -i-  dulugfa  dia  dam  niuxìecthu 

F.  58d. 

'  -i-  dorogbad        *  codtdoigther       ^  hicecJioinalaithe  •{•  ceckdia 
*  •!•  huaimse      '  «i-  dohiursa  fortachtain  doib  nachtan  ronecat 
aìes        '  arforoibìaehta         '  -i-  resili  rohefis  imgnais         *  inna 
geli  A-  degmaini  doih         '  -i-  cidlase  nomhiinnse  lasinnisin- 
"  artheste         "  moindeimnid         '*  frislahritis 


I.  Tesio  e  ctiose,  f.  59":  Salmo  xxx\m.  225 

Btudebant  facere  uiliorem..  Ne 

derilinquas  me  usque  a  me.,  sai 

tim  ob  ista  *^  ad  ueniam  commoue 

re  *^.  Intende  in  adiutorium  usque  me 

ae..  opem  adiutorii  tui  ne  longua 

delatione  suspendas  --xxKuiii  - 

■y-T^  finem  prò  idithiin  canticum  àauià.. 

A -li      quod  canticum  corus  caneret 

idthun  anguentibus  sub  Baule  me 

rorib«^f  atqwe  pericuh's  hunc  psalm 

um  cecenit,.  qui  plarimam  spe 

ciera  doctrinse  non  fantum  deprecationis 

de  6c  praeferet  '^  quantum  in  profectuw  au 

dientium  *''..  |  tus  sum  inquit  &pud  me 

"T^T'^^T  custodiam  uias  meas..  locu 

A-J  I  ./A- X    met  ipsum  id  est  statui  *"  ac  de 

creui  ut  sollicite  ovanes  linguae 
lapsus  effugérem  *..  Ut  non  delin  F  59". 

quam  in  lingua  mea..  cum  ui 
deam  experìar  *  inimicou  innocen 
tur/i  ^  afflictione  prospej-ari  *  reru«i 
homanarum  óeum  quasi  negligen 
tem  offensuÈ  ^  non  arguam..  pos 
sui  ori  meo  cu&todìam..  illud  uidili 
cet  statum  quod  decreuerat  ut 
OS  Euum  a  peccati  admisione  * 
seruaret.. 

[Cum  consisteret  usqwe  me.,  inuidiosìus  quam  inimicMS  "  dixis 
Bet  (i-  peccator)  grauius  quia  iniq?^?  ei  saul  aduersabatur..] 

OBmotui  usqu^  bonfs.. 
Inmanitate  ^  persequentis  coac 


"  cidarnaibhisiu'ì-anìaibhiforodamarsa       ^*  cotatoscaigthersu 
adcé        '*  dirosced         **  -i-  hadiliu  les  guide  araeitsidih 
"  arrumertus 

F.  69a. 

coaslóinse        *  dusceuluh        *  innanennac        *  soinmigter 

^  osme  frithortae      *  ontargàbail      '  -i-  ismiscsigiu  7  istrummu 

ani  inchoissig  ani  asruhbartsom  -i-  peccator  -i-  óldaas  Itid  iniquuB 

asherad  airisindcéric  uilc  tarcesi  nuilc  taroesi  nuilc  dogni  side  non 

sic  peccator         ®  -i-  huanderméit        *  -i-  inna  cletJia  -i-  dichlid 

Abc,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  1.  16 


226  I.  Testo  e  chiose,  f.  59^:  Salmo  zzrnn. 

taa  Bom  in  latebras  ^  honorum 
ussu  *'*"^*  audituqtie  nt  mutus  carui  ** 
qui  accipiendi  ''  reddendiqt^e  **  ser 

monis  expérs  est.  qui  sunt  solum  solo  i 

eia  iucunda  censo rtìi  "..  Et  dolor  m*MS  rea-  [remo-] 
nit.  incrementis  erumnae  et  adf 
lictioDum  cumalis  selentii  dis 
creti  patientia  temptabatur.. 
Concaluit  ''  nsque  me.,  eum  indig 
nationis  "  motiis  qaos  Consilio  prcseram 
perseuerans  flaromaret  adflic 
tio..  Et  in  mecfitatione  usqwe  ignis..  prò  rcor 
tione  et  intenta  consideratione  nox 

iarum  quando  discretam  tacendi  pa  ", 

tientiam  offensionum  adsidu  :< 

etate  uictus  tenere  non  potui  int^r  m  | 

etum  **  peccandi  de  prouidentia  et  ac  | 

eruitate  *®  experientiae  ***  ue\  perseuerant  H 

Ì3Ì  '^  statui  finem  obtare  uiuen 
di.,  cuius  agnito  '^  tempore  aliqwjd 
coHsulationis  si  non  malorum  a  tenuità 
F.  59*.  te  "  saltim  terminus  afferret  af 

flictionis  *..  Locntus  sum  usqj/c  desit 
miìii..  non  quem  statui  *  &€cì  quem  me 


mosainemlae         '"  -i-  airbert  biuth  comlabrae--         *'  labartha 

"  -i-  airisgnatk  doneuch  bes  amlahar  buidre  madhuaicniud  bes 
amlabar  7  bid  hogeinim  "  -i-  niscualae  ^*  i-  huare  rom- 
hiamìabar  '^  -i-  is  didnad  doneuch  bis  hifochaidib  7  imnedaih 
eritiu  briathar  koneiih  arali  7  ceraie  mbriaihar  tarancesi  hiiadso 
diachéliu'  '*  conrutessaigesfar  "  indlondassa  '*  -i-  ómun 
ep'tae  nadrabae  remdeicsiu  dàe  dimso  intan  dorata  forni  inna- 
fochaidi  '®  hit  etir  innacarbai  "^  -ì-  indctarcni  -i-  doihidesiu 
adm  ■'  -i-  hituilsiu-  7  ma  afamscariis  se  't'  inna  fochaidi  asin- 
"  -i-  airet  nombeinn  isnaib  imnedaib  '*  -i-  ciniphondsémi' 

detti  «i-  cenip  hoerutrtimmugud  imiananolc  forni 

F.  59b. 

*  -i-  marufessinn  aforcenn  innafochaide  '  -i-  ni  aforcenn 


I.  Testo  e  cliioge,  f.  59':  Salmo  xxxviii.  227 

habitatnrum  ^  prawcfs  *..  Ecce  uetcres  (1'  mensurabUes) 

usque  meos..  acsi  dioeret  termina 

lis  non  teternos..  morituro  ergo  diem  mor 

tÌ8  infiinua..  et  substantia  usqu^ 

té.,  inmensitatis  ^  tasB  conparati 

one  sabstantiee  mea  uita 

tamquam  numquam  fuerit  estima 

tur..  Uerum  tamen  usque  uiuens..  non 

tantum  mea  uita  sed  omnis  pra^senti 

um  status  inanitas  '  est  et  uani 

tas..  Uerum  tamen  in  ima,gine  usqae  ho 

mo..  quanqt^am  imagìne  d^i  ambu 

let  homo  tamquam  imago  dipicta  "^ 

quae  esse  quidem  uìdetur  ad  speeiem  cum 

non  sit  ad  fìdem  uanitas  est  uitee  m 

ortalìs.'.  et  transitus  quidem 

non  stati  0  tamen  quam  ^  uane  conturba  tur  uà 

uìb  cupiditatibus  ^  po5^  mortalità 

tis  commemorationem  sub  oc 

easione  disideratae  mortis  ***  in 

latam  consequenter  de  oiuentium  uanita 

te  deseruit  quae  oratio  et  laboran 

ti  et  uim  facienti  conpeteret..  Tes 

aurizat  usque  [ea]..  cum  multa  inqut't 

laborans  parauerit  atque  con 

gesserit  aliis  intcrdum  et  igno 

tis  **  reliquit  proprio  sudori  **  quesi 

ta  *'..  ET  nunc  quae  est  usque  domtnus..  et 

his  malis  possito  sub  pra«sentÌ8 

uitaa  uanitate  degenti  quam  (aspectationem)  sa  ■F'-  ^^• 

ul  studio  iniquitatis  ammisser 

at..  Et  substantia  raea  apuc2  té.. 

id  est  prò  ^  &  te*  est  et  est  sencus  s[tc]  subau 


rusuidigsiursa  ól  dd         *  notecMubsa        *  adcB        ^  ad<8 

'  -i-  ara  erchredetu  són     ^  -i-  hitormid gibiach  són      ®  -i-  ciafiu 
•i-  morni  són  "  fobithinaracMurat  ^^  -i-  accohur  lesom 

arthruimmai  innafochoda  hirohae        "  •!•  dodoinib  echtrannaib 
^*  hosaiihur        ^'  cuintechiai  -i-  étiu 

*  tarasi        '  -i-  adc^ 


228  I.  Testo  e  cMose,  £.  59^:  Salino  iLXxrin. 

diendas  a  tò  ìgitur  protegatur  sabs 
tantia  mea..  Ab  omnìbits  iniqui 
tatibus  usque  me.,  inlqaus  enim  credeba 
tar  quia  oidebatur  opresas  ind 
ulgentiam  dessideret  non  potenti 
am  ^  quia  petendì  *  scias  et  uotorum 
parcas  ^  utilia  magis  °  quam  specio 
sa  ^  deposcit  mault  enim  sé  me 
ruisse  uederi  '  quae  patitur  quam  ^  dominum 
indignos  adfligere  idcirco  [remìaiouem]  prè 
US  postaiat  peccatoram..  Ob 
propr/um  usqwe  me.,  ut  insultaret 
tamquam  merito  sustinenti..  Obmo 
tui  [nsqtif  fecisti]..  dispensando  non  iubendo.*.  Amo 
uè  a  me  pla^as  tuas  fìnem  iam 
cogitationibws  mefs  pone  cum 
inquit  me  ab  istis  liberaueria  tunc 
sciam  quod  etiam  a  uinculo  reatiis 
obsolueris.  tuse  (plagae)  etenim  sunt  per  paten 
tiam  '"  [non  p^r  inpotentiam  ^*]  quas  dum  cum  possia  'non 
prohìbes  uideris  *'  inferro..  A  for 
tìtudine  ma.nus  nsqtte  increpationi&us..  casgati 
onis  inde  inquit  nimietate  consn 
mor..  Tpropter  iniquitatem  nsque  homi 
nem..  non  solum  me  sed  multos  pie 
rumquc  castigas..  Et  tabescere 
•  usqwe  eiiis..  cum  peccatoris  debetae 

subdidcris  ultioni  et  uitam  eo 
rum  sic  merore  consumes  ut  in 
star  arauearum  '  tolse  *  dis 


'  •!•  ised  conaiiecht  tantum  dilgud  apedhaendo  hodia  7  ni 
comtacht  cumachtaendiglae  foranàimtea     *  -i-  dilgud  apecthaehdo 

^  hiiare  nandguid  acid  dilgud  dpecthae  do  tantum  ®  dilgud 

apecth(P.  n  do  '  -i-  oldate  inasuaccuhri  •i-  digal  foranàimtea 

*  -i-  andilgud  dosón-         '  fin         ^°  «i-  huare  odaairleci  són 

"  -i-  nitti  duindnaig  són  7  fortacongair  trisaib  chuacìitae  7  an- 
firieni-         "^  -i-  ataf  chigestar  adee 

F.   59d. 

*  innandamdn  nallaid        *  innafige 


I.  Testo  e  chiose,  f.  60'  :  Salmo  xxxix.  229 

ciré  /?.  -scisae]  dispereant..  Uerumtamen  uane 

usqwe  homo.,  qui  reus  de  peccatis  cir 

ca  superaacua  ^  occupatwr  recon 

cileationis  cura  neglecta..  Exau 

di  domine  oradioìum  meam..  omni  cura  *.  ab 

iecta  hoc  precor  nt  clamantem  ora 

tionibws  me  audias  quia  antiqwtor  * 

m»7/t  est  salus  animae  meae  qnam  praesen 

tium  oblectatio..  Né  silias  us 

qt/e  in  terra.,  siqtn'dem  exigui  tempo 

ris  uita  nostra  est  ^  sicui  '  in  alienfs 

locis  abitantes  cito  trans 

ferimar  atqwe  migramus..  Et 

perigrinus  usqwe  mei.,  non  din  in  hac 

uita  mansurus  perigrinationem 

uocauit.  uitam  pra^sentem..  Remìt 

te  mihi  usqwe  habeam..  commemoratio 

breuis  uitae  ob  celiritatem 

adiutorii  conferendi  inlata  est  quia 

exiguitas  uelocitasq?/e  temporis 

is  delationem  cojisulationis  non 

patiti/r  et  equum  est^  diu  noji  uictur 

um  non  C07jfl.ictare  diu.*.  et  amplius 

non  ero.,  subauditur  in  hac  uita. 

cui  remisionem  ac  reqm'em.  pos 

tulat.  -xxxuiiii--  na  populi 

TTl^  finem  psalmus  dcMtd..  in  perso 

■Ì-LM    gratiatias  agentis  ob  redi 

tum  de  babilone  hoc  cannen  F.  co. 

formatur.  spexit  me.,  mos 

TT^'V^Qjpectans  expecfa?»'  et  re 

XJ.A_I0     script?/rae  est  in  augmentuw»  * 

sìgnificationis  gemina 
re  nerba.,  perseoerantiam  lon 


'  -i-  imcliuindchid  imiananae  tiercliradach  indomuin  són 
•i-  domondae         ^  sruithm         ^  -i-  isgaraìt  arsaigul 
transferuDtwr  -i-  dlomthair  dosuidib  intan  asmithich  lasnacu- 
machtgu  foamhiat  accai  7  mani         *  -i-  7  is  diriug 

F.  60s. 

•i-  secliis  dutlwrmucJi  indrdta  són 


230  I.  Testo  e  chiose,  £.  60^:  Salmo  scxzix. 

ganimitatis  *  usum  esse  '  àicit  sé 
ut  tractsB  in  longum  moras 
captiuitatis  ostenderet  quthus 
tamen  a  praepossito  *  exspectandi 
minime  sit  deductus..  Et 
exaudiuìt  deprecantionem 
meara  nsqtie  de  lacu  miserise..  [id  est  lacus] 
facientis  miseriam..  ET  de  lu 
to  fecÌB  ^..  prò  imo  ceno  ^  per  haec  nero  sca 
lorem  captiuitatis  ostendit.. 
ET  statuit  usque  meos..  prò  '  loco 
monitissimo  ae  edito  *  et  inmo 
bili..  Et  derexit  gresus  meos.. 
id  est  tantam  miM  reditiìs  sec 
uritatem  dedit  ut  neceasi 
tatera  transmigrationis  ' 
minime  *"  forraidarem..  Et  inmi 
sit  in  08  meum  ca.rìticum  rìonunt..  reduc 
to  mihi  libuit  cantare  qwo(?**"**  in  cap 
tinitate  non  licuìt..  TmDum 
ieo  nostro.,  prò  Carmine  lau 
des  àeì  continente..  Uide 
bnnt  multi  et  tìmebunt..  et 
admiratione  rerum  cir 
ca  nòe  gestarum  in  tuura  *^ 
cultura  migrabunt  alie 
nigense..  ET  sp^rabunt  in 
domino,  nsque  eius..  beatitudo  *^  est  nam 
que  sperare  in  domino.,  quia  dixerat 
multi  sperabunt  in  domino  conse 
quenter  sperantium  meritnm. 
F-  6ùf>.  pnplicauit..  Et  non  respexit  in  uanita 

tes  usque  falsas..  culttis  idulorum  nihiì 


-  innaforsiungmenmnaige-  *  ararruhart  hiuth  *  -i-  airrohoi 
frescissiu  lesom  heus        *  innasaile         *  airindhsith  domuin 

'  -i-  petra  les  ar intrediu sa  sis--         ^  -i-   digas  *  -i-  indoiri 

nathirriuch  '"  -i-  non     V  conideninn   uide  foto   do   tuidecht 

asindoiri  "  -i-  ani  ^'  -i-  ised  dcétal  nuae  ash-'so  ani  nàrbu 
dilmain  dugahail  isindoiri  dgahail  adi  iartichtin  esse         "  ad(S 

"  /braspes  trachtaid  anisiu 


L  Testo  e  ctiose,  f.  60^:  Salmo  xxxix,  231 

commodaittes  snperstitiosis  *  nihiì 

tam  iasanum  est  *  quam  ^  ut  animati  *  uene 

rentt^r  inanimata  ^..  Multa  fecisti  us 

que  tua.,  quorum  mhil  querunt  [l.  queimtj*  idula 

beneficia  inqwtt  tua  circa  nos  innu 

merabilia  et  magna  cernuntMr..  Et  co 

g'itsitionibus  non  usq?/e  tibi..  cowtemplatio  op^mm  tu 

orum  et  dispensationum  uarietas  qui 

\)us  utiletates  nostras  exseqairis  nul 

lum  Ubi''  patitwr  adesquari..  Adnuntiauì  et 

locufws  sum  nsque  numerum..  plura  *  Bunt 

quae  contulisti  quam  *  ut  narrari  queant  ***..  S 

acrificium  et  oblationem  noìuisti..  utittir  boc 

testimonio  paulns  apostolus  ad 

ebreos  uerum  ad  boc  **  ut  de  simili  exemplo  cantra 

sacrificia  *'  disputans  doceret  ita 

post  cbrtsfi  aduentum  inrita  dibere  esse 

holocbausta  ^^  sicut  non  sunt  quesita  ad  sol 

uendam  de  babilone  captiuitatem.. 

^*  prò  aurìbws  sane  perfectis  corpus  pos 

suit  ut  pgrinde  ^^  incarnationem  do 

minicam  saluasse  monstraret  *^  credentes 

ut  captiuos  ueteres  obidentia  pat 

rise  sola  reddisset..  Aures  autem  perfi 

cisti  mihi..  prò  uictimis  solam  obidenti 

am  postulasti  species  SMnt  diuersse 

rei  diuinse  *''  sacrificium  diuina 


F.  eob. 

^  -i-  indalib  isidat  forbanda  ^  -i-  ni  feil  ni  hed  cerdasa- 

chtchii  '  indaas  *  -ì-  indanmandi  ^  •[•  innanephanmandi 
•i-  innatinniu  ri.  ^  -i-  ni  cumcai  idail  ni  donaib  adamraibsin 
dodenum-  ^  adcB  ^  itlia  "  indaas  ^"  -i-  it  diasndisi 
ara  Un  ^'  -i-  fir  asdist  arheir  hiuth  '^  -i-  recMo  fetarìice 

•i-  indhvlelois etili  ^*  forincanòin  archiunn  trachtid  in- 

so   sic  est  ordo  prò  corpore  perfecto  sane  aures  possuit 

•i-  trisin  ^®  is  follus  trisuidigud  doso7n  innacluas  arin- 

chorp  huiìiu  -i-  ronictha  indhuUdoini  roclireitset  inchollugud  cr 
•1-  ani  as  nerlaiu  tantum  rosoer  maccu  isrl-'  asindoìri- 

•i-  innanedbart  san  adobartar  dodia 


232  I.  Testo  e  chiose,  f.  60'':  Salmo  xxxct. 

accensìo  oblatio  specialis  consacra 
tio  prò  gratiarum  actione  holoch 
austum  actìo  **  prò  peccato  causalis  " 
ìmmalatìo  nihil  ergo  horum  a  captiuo 
queflsisti  *"..  Holochausta  autem  prò  di 
lieto  non  postulasti.,  in  captiuìtate  posi 
to  huiuBque  modi  ritìbus  uacare  neque 
libai  ncque  licuit..  Tunc  dixi  ecce  usqMe 
F.  60'.  me.,  prò  *  uolumine  coiuslibet  profetae  qui 

tam  de  captiuitate  mea  (\uam  de  reuersioDe 
praedixit.*.  ut  faeiam  uoluntatem  usqwe  uolui.. 
quessantibirs  holochaustis  et  per  malam  ca 
ptiuitatis  anribus  obidentiam  eruditis.. 
Et  legem  tuam  usque  mei.,  decreui  etiam  ut 
memor  essem  taorum  iugiter  mandatorwm.. 
Wene]  enuntiaui  *  iuatitiam  tuam  n&que  magna, 
prò  '  non  silebo  *  gratias  agere  sic  redu 
ctis  cum  nós  io  terra  nostra  possi 
tos  soUemnìtas  congregauerit  nota 
ea  facere  et  auribws  omnium  insinuare  cu 
rabo..  Ecce  labia  mea  non  prohibebo  xxsque 
tuam..  iustitiam  uocauit  reuersio 
nis  beneficium..  Non  abscondi  in  corde 
meo  ueritatem  tuam..  prò  iasta  difen 
sione  qicam  merebatur  obediens  id  est  non 
occultabo..  ET  salutare  tuum  di 
xi..  et  more  suo  salutari  uè  ri  tate?» 
iunxit  ut  beneficii.  ueritas  indica 
retur  et  firmitas  quia  de  periculis  mor 
tis  obeduxeras-:-  non  abscondi  usqwf  tuam 
sinagogae  ^  concilio  multae..  unam  ead 
emque  iustitiam  et  salutem  Domina 
uit.  misericordiam..  Tu  autem  do)«iue  usque 
me.,  prò  certa  indulgentia..  mala  quo 
rum  non  est  numerus..  iusta  causa  ad  pet 


'*  i-  opus  -i-  indtdoscud  són        "  -i-  aicsendae  -i-  doberar  ta 
chenn  pedho  7  ar  accuis  pectho         *"  -i-  ni  comtachtsu  adce 

F.  «Oc. 

*  -i*  tarassi        *  issain  tintud  lessom  anisiu        '  tarcesi 

*  -i-  hia  ocpredupt  doih  són        '  débe  canone  lesom  anisiu- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  60^:  Salmo  xxxix.  233 

randum  ^  quae  postulo  siqaidem  rìon  sunt 

exigua  nec  pauca  numero  aduersa 

quae  patior..  Comprgchenderwnt  usque 

uiderem..  prò'  attollere  faciem 

et  oculos  eleuare  aequmi  pondo 

re  debiti  pudoris  obpresus..  Mul 

plicati  sunt  nsque  mei/,  adfligentium. 

me  *■  multiplex  numerus  infi 

nitus  •  est..  Et  cor  meum  nsque  me.. 

turbatuB  et  aduersus  usum  pe 

ne  prouidentìae  ac  rationis  com 

misi..  Complaceat  tibi  nsqwe  res 

pice..  sit  tibi  uoluntas  haec  atqu« 

sententia  ut  omaia  quae  me 

adstrigunt  aduersa  desoluas.. 

Confundantwr  usqwe  simul..  inqMt't  is 

ti  qui  me  molliuntMr  interficire 

effectibw*  distituti  ^  ferant  *  male  uo 

luntates  reatum  et  confusionis 

tormenta  patientwr..  Qui  quaer 

unt  vLGque  eam..  babiloniis  impreca 

tur  aduersa..  Erubescant  us 

que  mala.,  prò  pudore  occurrentes  ^ 

intuere  non  audient  [l.  audeant]'..  Ferant'  con 

festim  usque  suam..  ita  illis  eue 

nient  quihus  gaudium  mea  aduer 

sa  "  faciebant..  Qui  dicunt  euge 

euge..  qui  uocem  letitiae  mefs  aduer 

sis  erumpunt..  Exultent  usque 

àominus..  magnificetur  deus  cultu  et  ho 

nore  cunctorum..  Qui  dilegunt  sa 

lunare  tuum..  obtant  ut  per  té  solum  con 

feratur  salus.'.  ego  autem  mendicus  usque 

mei...  quoniam  ìnquit  contemptibi 

lis  atque  infìrmus  captiui 

tatis  condicione  sum  factus 


i-'.  CO.'^ 


*  i-  coadcotsa        '  tarcèsi 

F.  60d. 

^  ol  dd        *  araìin        ^  nlstasom  im  calleic  cumang  domnior- 
euinse        *  fuìhgaf        ^  arachénn        ®  na  laimetar        '  fvUngai 

*  modoinniechasa 


IN 


234  I.  Testo  e  dùose,  £,  61»:  Salmo  xl. 

ó  domane  connenìt  esse  sollicituto.. 

Adiafcor  meus  nsque  né  tarda  ^ 

ueris..  adìutorìum  tuum  quia  ip  ^ 

se  mihi  8emp<?r  auxiliatus  ^  es  nul 

la  delatione  suspende.  -xl-- 

rr  finem  psalmusf  àauià..  praeàicitur  hoc 
psalmo  de  infirmitate  eze 
r.  61'.  chiffi  et  curatione  eius  atqwe  occas 

sione  langoris  eius  *.  qualità;-  inimici 
eius  latentes  ^  detecti  sunt  (V  sint)  ^  insultando  quodque 
ipsa  egrotatio  *  in  deuotionem  eius  co 
arguerit..  ;|  praeteriundo  ^  disimulat  * 

^atas  qui  intellegìt  usqw^  -psiuperem..  id  est  qui  no» 
sed  necessitates  eius  sensu  '  compassionis 
introepicit  *  subaudias  sicut  ezechias  ^..  In 
die  malo  usque  ùomiaus..  prò  tempore  aduerso  tie] 
adflictione  *"..  in  tempore  ìnquit  discrimi 
nnw  suorwm  àeì  auxilio  protegeti^r..  Dominus  w  usq?/e 

[ciet  atque 
terra.,  ab  omnibws  suspici  (1'  suscipi)  **   eum  (ezecìiiam).  fa- 
laudari..  ET  emundet  **  in  terra  uitam  eius.. 
nude  caldeorum  ^^  exploratores  uenerant 
ob  migrationera  **'*^  solis  signi  aut  ab  bis  qui  in  te 
rra  swnt  eum  faciet  bonorari  *^..  Et  tìoii  tra 
dat  eum  usqwe  eius..  id  est  prò  *'  now  tradet.  more 


BE^ 


'  adee 

F.  61». 

^  -i-  indhuaU  rodngahsom  *  nudachéiltis    1'  laetentes  -i-  nu- 

faiUigtis        *  rofoilsigihea         *  indlóbrae  -i-  hirohae  som 

^  lase  sechmindla  -i-  conna  erchissed  donhocht  ^  -i-  coiribreic 
7  togais  ^  Jionchéthaid  ^  -i-  ctirdécai  -i-  doécai  indinmedo- 
nach  ì-  afglcinn  assa  aicniud  fessin  airisinunn  folud  tecldas  fris 
inhochf-"  *  -i-  air  arrocheissidé  dihochtai  chaich- 

'°  airindfriihorcuin  *^  -i-   arammeniar  fcid         *'  debe  iin- 

tuda  "  -i-  doregat  techta  hochalldaih  dofìs  indadamrisin  -i- 

ingrian  dothecM  imi  coichrotu deac  forculu-  ^^  arinnescomhld 

"  V  ob  mirationem  -i-  air  ìnnadamrugud  '®  -i-  arammuin- 

fetar  feid  huiìi  doini  talman  trissanadamrae  sin-"  ^'  tarmsi 


I.  Testo  e  ctiose,  f.  61":  Salmo  xl.  235 

Buo  commotat  tempora  *'.  non  ìnquit  pa 

tietwr  eum  inimicis  snis  subieci  et  arbit 

rio  eorum  potestatiqw^  p^rmitti..  Domtnws 

cpem  usqw^  eius..  ut  continguit  ezechiae  tali 

ter  operatio  et  sub  eius  exemplo  cunctxs 

similiter  meritis  ***°  non  dificulter  **  eueniat  '* 

TJniuersnm  nsque  eius..  ut  nullas  reraaus 

issa  reliqwJas  langoris  ostende 

ret  uniuersum  stratum  possu 

jt  "  prò  **  ita  uelocit^r  egrotationem  sol 

uisti  quam  cita  est  *^"*^  strati  "  co«uersio  '*..  inten 

tio  "  psalmi  proesentis  est  causas  ^°  tam  ^*  ad 

uersaB  quant  ^^'^^  restitute  ^*  ualitatunis  ex 

plicare  de  castera  ^^'^^  quanquajn  erga  eura 

indulgentia  "  diuina  praefatus  sit  ^*.. 

Ego  dixì  domine  usque  sic.  inquit  oran 

do  *  caratwr  egrotus..  Sana  anim  F-  S^- 

am  visque  tibi..  quanfummodo  *  peccauit 

cuius  error  egrotationi  buie  ^  caus 

am  dedit..  Inimici  mei  usqwe  mtVu'..  sub 

infìrmitatis  inquit  uexatione  dis 

criminequf  constitas  inimicjfs 


•!• 


"  todocìiide  nindideto  ar^^frecndairc  comaccumuil 
'*  -i-  airiUih  ^'^  -i-  adidroillifet   -i-  1«  fit  meritus  -i-  airilUe 

•i-  adroilli        ^^  -i-  ni  haindodaing         "  dufórban 

"  -i-  ash-'som   indérgud   arangalar   uniuersum    dà  asher  7  ni 

Btratum  tantum  ut  ostenderet  rei.       *'  tarcBsi       "  ciafiuascrib 
"  -i-  indceni  imme soither  dcergud         "  indcerguda 
"  intimpùd        "  -i-  sechis  inchiall        ^°  -i-  iiidhiiall  rei. 
*^  -i-  emid  inna  (hnaìiae  cotarsnae        '^  -i-  cemid  innasonariae 

athnuigthethe  "''  -i-  iscummae  m  bis  ualitudo-  enartae  7  ua- 

litudo  sonartae-  "  -i-  iarnaie  dungalar  Jiirohae 

^^  -i-  dialailu  dilgud  diadu        **  1'  dindilgud  diadu  olchenae- 
"  -i-  cenmitha  dsoirad    dingàlar  hirobae  **  -i-  insalm  -i- 

nochis  dd  tris  insalm  san 

F.    61b. 

^  lase  aranneget        *  indassa        ®  dundlobraise 


236  I.  Testo  e  chiose,  f.  6P  :  Salmo  xl. 

meis  fui  gaudo^  qui  \oqueha.ntur  id^ 

quod  eorum  nota  *  concepant  quae  nero  '  Illa  er 

ant  *..  quando  morìetur  usque  eius..  quan 

do  ^  inquit  a  luce  "■"  prmabjt?<r  et  in 

aetema  obliuìa  *-  contrudetwr..  Et  ing 

rediebant?/r  ut  uiderent..  prò  uisdta 

re  iacentem  id  est  qw/Iibet  inimicora772 

Uane  locutum  est  cor  eorum..  fictis  ^^ 

uerbis  simulabant  consulabant 

rowsulationem..  CoMgregauertint  ini 

quitatem  sibi  "..  obtimi  ^^^^  ^^  gg  aeriti  '"  ob 

tarent  interitum  amicoram  ergo  in 

iniqMitatem  uocat  uota  jSctorum  *^.. 

Et  egridiebant«r  foras  et  loque 

haniur  simnl  in  unum.,  ac  si  diceret 

eadera  quae  coram  *'  tegebant  ficte  *"  se 

parati  conIoq«<é'bant7<r  liberius  -^  cum  coMue 

nissent  ^'  in  unum  -^..  Sussurraba 

nt  omjies  usq^f?  me.,  quia  palam  obloqwe-*  re 

gi  DO??  poterant  inquerebant  atq?ie 

trachtabant  *^  quab'ter  mea  infirmi 

tas  augeretMr..  Congregabant  mala 

mihi  usqwe  me.,  prò  firmauerunt  male 


■*  -i-  imforlaing  faUtin  doih        *  ani         ®  ìnna duthracJda 
''  -i-  cit  né  hriathra  rohafar  it  lice  ceni  inso  -i-  quando  morietur 
rei.  *  -i-  cit  né  rohafar         *  -i-  ciachuiii         '"  -i-  ice  7  for- 

tachtan  dee  do  "1"  -i-  huahethaid  ^°  -i-  connaconhia  forai- 
thmctnde  etir  *'  doiJhtlnh  '*  -i-  doih  ^^  hadoig  hednin- 
gcert  iniestiminso  '*  1'  oportune  -i-  indémecli  •[•  ha  immair- 

cide  eia  duerchdraidis  doih  iticloini-  ^'  -i-  duàrchomraicset 

daini  n  doih  fesin  meriti  -i-  indairllti  -i-  indi  assidroUisset-  obtimi 
-i-  mdfoircimi-  de  se-  dih  -i-  indi  adidroillisset  conimór  inclóini 
nisin  dutairciud  doih-  obtarent  -i-  indi  assaguiset-  am  hid  qui 
obtarent  nohetJi  and  -ì-  ditàirci  chini  n  do  fadcsin  inti  asagusi 
etartlioihaim- dcliarat  '*  innandoilhihe  ^'  -i-   indfollus  -i- 

fiad  indhisin-         ■"  ini  sechi         ^*  indilmainiu  "  -i-  sechtar 

indegdais  imbith  ezechias-  **  -i-  inimall£  són 

'*  frislahritis        **  imluatis 


I.  Testo  e  chiose,  £.  61':  Salmo  xl.  237 

loquia"  maleq««  nota*':  Namquid  qwt 

dormii  usque  resur^a^.  somui  enim  in 

star  est  **  deo  curante  **  etiam  ^°  granfa 

infirmitas..  Etentm  homo  usque  F.  ef. 

speraui..  '  iatimse  familiaritatis  * 

hoc  grauius  mihi  magie  ad  gensam  ' 

doloris  accessit,  quoniam  et  hii  qui  ami 

citias  ante  *  proetenderent  no»  dinmìles  ^ 

ab  inimìcis  mefs  eztiterunt..  Qui  e 

debat  panes  meos  ampliauit  '  su 

p(?r  ^  me  suplantationem..  magia  no 

cuit  similatione  amicitiae  *  quoe 

ad  maiorem  faliaritatem  conuictus  ' 

mihi  ac  mensa  *°  iungebat  ipei  ad 

dicipiendum  a^qu«  inridendura 

mei  inueniti  sunt  prumtiores 

BÌmulantes  quidem  ^'  amicitias..  sed 

longe.  aliud  ^^  retinentes  corde 

amplicauerunt  subplantionem  ^^ 

quontam  grauìbr  est  fraus  quae  simulati 

one  amicitÌ8B  et  dilectionis  ab 

sconditwr..  Tu  domme  nsque  ìllis..  quoniam 

tam  apertos  inimicos  quam  fictos  **  ami 

cos  langoris  mei  tempora  prodi 

derunt  tiì  inquit  misserans  me  bus 


"  iniiammichomìabrai        "  -i-  7  innamiduthrachta 

"  -i-  airi  as  hilnim  lanech  todiusgud  nachaili  asùan-  is  dlnni- 

midir  insin  ladia  slàntu  duthindnaccul  duneuch  bis  Mlohrai  ciàbé 

ammet  adoB"-  *®  dnunda  tea  dia        *°  cid 

F.  eie. 

*  forsanhomo  pacìs  tracMataid  anisiu  "  induine  inchain- 
chomraicM  -i-  duine  intecnatad  inmedonaig  -ì-  sainfer  muntaire 
7  fer  dil  dam         ^  duchethaid  •!•  duthormucli  galair- 

*  hUos:!ch        ^  neph  écsamli        *  -i-  no  ollaiged 

''  débe  tintuda  anisiu  *  -i-  huand  intamail  -i-  rohumou  -de' 

interchot   huare  ronibòi  intamaU  caratraid  and  *  inderberi 

biuth        "  inméis        ^^  cid       '*  frissani  immeraidtis  huabria- 
thrib        "  inforbrissiud        "  sechtai 


238  I.  Testo  e  chiose,  f.  61^:  Salmo  xu. 

cita  atquc  ab  hac  infirmitate  ìiher 
ato  *^  ut  peraequar  ".  infideles  ani 
mo  ultione..  IN  hoc  cognoui  usqwe  [me.,] 
haec  mihi  erit  maxima  probatio  quod  sub 
tuae  proaidentisB  difensione  consis 
tam.  81  me  no»  patiarÌ8  *'  talia  sus 
tinere  pw  quae  gaudent  "  atq«e  leten 
tur 
F.  61*.  inimici.,  prouidentiae  tuae  me  cura  res 

piciat..  QMoniom  non  gaudebit  usque  super  me.. 
prò  ammoueris  '  causas  <\ui\ìus  insultare 
potuerunt  inimici..  Propter  innocenti 
am  usqu?  me.,  hoc  est  quoi  innocentiam  uocat 
nullum  ledere  et  puras  omnibz^s  ami 
citias  adhibere..  Et  confirmasti  me 
usqu5  in  seterum..  dum  indeuotionem  * 
infirmitate  castigas  in  omni  tem 
pere  uitae  meae  ad  agendas 
gratias  hac  eruditione  '  confirmas 
Benedictus  dommws  usqwe  fiat  fiat.,  prò  •*  fide 
liter  ué\  uere  benedictus  domenMs  de«s  qui 
talia  praestitit  inuocanti.  -xli-  [ unus 

T1Vr    [7^^°6m  ad  intellectum  filiis  ehorse.. 
XJ^    Jj  de  cantatoribws  ^  cum  suorum  choro  • 
de  familia  '  càth  filii  leni  *..  ea  qwac  er 
at  populus  iudeorum  in  babilonia 
captiuitate  passurus  beatus  daw^'d 
praeuidens  et  proedicens  ex  persona  ìpsius 
populi  praesens  Carmen  instituit  ta 
lem  orationem  formans  qwae  tempo 
ri  illi  ^  captiuisqwe  conueniat..  Ij  disider 

'cut  ceruis  usqwe  aquaruw..  Ingens 
ium  *°  expremere  uolens  ceruorum 
est  usua  ^^  exemplo  quibt/s  potandae 


sr 


"  -i-  soirasiu        '^  cudiisésa         "  adcé        '"  suhaigit 

F.   61d. 

^  connoscaigfesiu  ^  -i-  intoimi/u  hnallach  dorumenairso  astri- 
a  airilliud som  rosoirad  inchathir  dilamaiò  assar  *  huandfor- 

citulsa        *  tarcBsi        *  dinaib  chetlaidib        ®  cosinchlais 

'  dinmuntair        ^  -i-  càth  niacc  leui        '  -i-  innadoire 

^^  ì-  rohói  le'som  imdia        "  arruhart  liuth 


I.  Testo  e  diiose,  f.  62'  :  Salmo  xu.  239 

aquae  est  fere  semp^r  permagna  *^  cupi 
tas  ^ropter  nate/ralem  suorum  corporum 
BÌccitatem  pra^cipue  tamen  cum  serpen 
tium  uescuntwr  "  earnibws..  Iia  disiderat 
usque  deus  aqua  illi  naturali  appetita  ego 
té  spontanea  deuotione  di  ■^• 

sidero  *..  Sitiuit  *  anima  usqwe  uiuuw 
prò  sitiui  et  bene  sitiui  '  ut  comparationi 
seruiret..  Ad  àeum  fortem..  ad  uindic 
tatam  *..  uiuum.  ad  diseritionem  idu 
lortwn*..  Quando  neniam  usqwc  àei..  ad  expre 
mendam  uim  deuotionis  corpora 
li  significatione  *  secundam  morem  iu 
deorum  locutus  est..  Fuerunt  mihi  us 
que  nocte..  inexplebiliter  '  pascebar 
lacrìmis  ininstar  panis  qui  cum  &it  in 
ussu  diurno  *  numquam  tamcn  fas 
tiditwr  '  quod  in  csetcris  cibis  non  fere  contin 
git  presiore  *°  ergo  ussus  est  exemplo  ut 
lacrimarum  expr^m^et  uolunta 
tem  ubfrtatemque  quam  hostium  insul 
tatio  BDScitabut..  Dum  dicttuT  mihi  naqne 
tuus..  (est  uox)  exprobrantium  mihi  adiutorium  ** 
tuum  atque  dicentium  ubi  est  òeus  in  q«o  glo 
riari  **   et  confidine  solebas..  Haec  recor 
datus  usque  vùeam..  cum  ieta  Bcilicet  audi 
ens  meminissem  stattis  prtoris  *'..  Quoniava 
**  ingrediar  in  locurt  U8qt*«  dei.,  comraotatio 
modorwm  est^^  et  tempor«m^^  ex  more  sen 


^*  -i-  eermar        "  araviberat  hiuth 

F.  62a. 

'  -i-  adw  ^  -i-  isdotuicsom  asitiuit  duihaidbsin  inchosmail 

seo  heus  -ì-  mét  inndimlainne  róbói  dosom  imdia-^       *  -i-  isitu- 
gud  sainemail  dà  intltugudhisin  *  «i-  trén  duthahairt  diglae 

*  -i-  dia  dechrugud  fri  idlu  airit  mairhsi-        *  -i-  adfét  isincha- 
nóin  quando  dixit  ante  faciem  dei         ^  -i-  indnephsastid 
'  càchlathidi        *  ni  erlissaigthtr         "  as  estoaiscthiu 
^'  adce        ^^  nundatmoide         ^'  -i-  hiróba  hltempul 
"  débe  tintuda       "  -i-  comacumul  arindidit       '®  ù-  todochide 


240  I.  Testo  e  cMotìe,  f.  62'':  Salmo  xli. 

SUB  ''  aidem  et  ordo  iste  est.,  dificebam  ìgitnr 
ìnquit  riminiscenB  quemadiDodum  ante 
hoc  "tempuB  uenientes  hirusolimam 
ingredìebamur  nsque  in  domum  ta 
am  cuw  uoce  magna  Isetantes  et  cum 
actionibws  gratiar?<m  quas  indisin 
enter  in  dierum  sollemnitatibz«  **  Ubi 
BoIebam7/s  offerre..  ad  inpetr 
andi  *^  auiem  facilitatem  proficit  -"  enu 
meratio  ^*  tantarum  causarum 
quia  ^^  et  dissìderaret  adsietere  dee 
hirusolimis  et  quia  ^^  mala  iam  mul 
ta  perpessus  sit  *^  et  qwta '*  inmicorum  in 
iuria  indurati^?*  ^^  exprobrationib?^s 
F.  ca*.  ue\  quia  ideo  dissideraret  reuersionem  ut  sol 

lemnitates  sacras  instauret..  IN  uoce 
exultatio«2s  usq?/e  illi..  id  est  itej'um  gratias  agam 
qui  (  V  quoniam)  supra  dixerat  quoniam  ingrediebar  tem 
plum  in  uoce  exultationis  bene  *  nwwc 
subiecit  quia  co7zfitebor  illi.  id  est  spfra  anima 
quia  rursus  talia  *  qualium  reminiscemur 
coMsequantwr  ^-*..  Salutare  ^  uultuB  usqztc  meus.. 
ac  SI  diceret  merito  in  eum  spera  anima 
quia  ipse  est  qui  ]argit?/r  salatem..  A  me  ipso  animo 
mea  twrbata  est.,  et  tamen  ìnquit  nikiì  ad  oo?Jsulationem 
meam  in  istis  sermonibws  promouebar  ^  quando 
rursus  anima  mea  desiderio  terrenae 
patrias  ac  reminiscentia  "  se  ipsa  turba 
bat..  ProPferea  meraor  usq?<e  iordanis.. 


arsechvmdachtae  nanfoirbfJie         *'  -i-  issi  inso  acJàaU* 

'"  -i-  lìilaihih  litaib       ^®  loichtho       "  dororhan       *'  asheir  si: 
*^  ohi  dinaih  aicsenaib  inso  ^^  accuis  ailc         ^*  -i-  inpopiv 

isindoiri        "  accuis  aile         *®  dudurai 

F.  62b. 

^  -i-  indfoisitiu  duthàbairt  indiad  indesculuda  hiteinpul 

*  -i-  inni  romhater  riam  hiteinpul         ^  -ì-  hitempul 

*  «i-  iartaidchur  docìium  atire  ^  -i-  est  1*  uocativus  -i-  a- 
slanaide  -i-  iinmeforlaing  sìaniid  dainsa  ^  -i-  ni  Mth  chomdid- 
nad  damsa  indiò         ''  huandforailhmiut  «i-  trissaforaithmet 


I.  Testo  e  chiose,  f.  62':  Salmo  xli.  24! 

comineraoratione  montìs  et  fiumi 

nis  totam  terram  rcpromisionis  ostendìt 

Et  hermonin  a  monte  modico.,  expresit  autem  hoc  ^ 

magnitudinem  desìderii  ^.  dicens   a  mon 

te  modico  quia  nobis  ea  quae  parua  swnfc  "  ui 

dentwr  quodammoc7o  dulciora  ut  si  quìs  dìcat 

illius  Collis  breuiculi  *^  atque  pulcherri 

mi  disìderìura  ferre  *^  uix  possum..  Aby 

ssus  *^  abyss?/.m  nsque  taarum..  ac  si  diciret 

turmae  '*''  militum  et  magnus  exercitus  '^ 

aliis  copiis  '"^  in  auxilium  conuocatis  in 

ruit  super  me.  bene  enhn  iram  dei  catarec 

tas  *^  uocat  quia  hostium  agmina  a 

bysos  appellauerat  quae  cum  dimittuntwr  *^ 

sollent  diluium  ^°  creare  in^ieat  autem 

àeo  indignante  '*■'-  sé  ipsa  perpessum  et 

n?7rtlhominus  in  felicitatem  sui  status  ex 

prosit  qjiia  et  recordatione  tantorum 

bonorum  et  amaritudine  m&ÌOTum 

talium  urgetwr..  Omnia  excelsa  tua  ^^ 

usqite  ingresi  sunt  ^^.  secutus  est  eam  quam  ins 

tituerat  co^nparationem  figura  ut 

quia  abysossos  nominauerat  hosti 

les  exercitus  per  eandem  trationem  *  ta»H  F.  62». 

quam  de  mari  loqaeretwr  ^  excelsa  et  fluctus  ^ 


®  -i-  huandisìu  ®  -i-  robói  dosom  inimathir  '°  -i-  cid  inna 
Mata  beca  andsom  issuasshairi  indaas  cechlir         '^  cuimrimem 

'^  fólìòs  '^  -i-  caldài  7  assair-   dugairet  arbar  innannamat 

cocrichthae  impu  dicecleith  dutkahairt  diglae  forsinpopul--^ 

^*  -ì-  innabuidnea      '^  inrualdatar  ^®  -i-  innacdld  7  innan 

assar        *^  buidnea         '^  senistri        *®  conairleicter 

"  -i-  animbedsón  indsloig  dolega  nani  tete  fochosìuailius  di- 
hiiìi'^  2^  -i-  sechis  anrunaninraccaigestar  dia  aditin  som 

"  1'  arrunétuailngistar  dia  -i-  arrombu  lonn  dia  frissom- 

"  'ì-  sechis  innatonnasón  dà  innanamat  nlmdae  duthabairt  in- 
nandigal-  '*  debe  iintuda  inso  lesom 

F.  62c. 

•i-  aM  rubart  riam   abisus   abisum  asrubart  iterum  excelsa 
et  fluctus        ^  -i-  ain  bid  dimuir  atberad         ^  sechis  inonnóin 

Abc,  Il  Cod.  irl.  d.  Am.br.,  I.  "  16 


242  I.  Testo  e  chiose,  f.  62^  :  Salmo  xli. 

adiecit  ni  mimicornm  copias  in  snum 
exitinm  conglobatasi  ostenderet..  In  die  man 
dauìt  dommws  usque  eius..  declarauit^  nidilicet  tam 
nelox  est  *^  dìuinae  iusionis  ìnpletio  ut  ìlio  (-i-  deo) 
^^]}er  diem  de  mea  absolutione  iubente  co«se 
onta  statim  nox  me  faciet  prò  reddenda 
libertate  ueì  lìbsratione  gratulari.  hac  ergo  [spé] 
ipse  '  demum  medullarum  *  consulabatwr. 
adflictus..  apud  [me]  ora^/o  àeo  xxsque  mei.,  buie  fidai 
semper  innexus  ^  babui  apwc?  me  stiidium 
supplicandi  tìbi...  Qaare  me  nsque  inimicus.. 
né  que3S0  intret  nostri  obliuio  in  <iuihiis  *'  et 
spéi  talis  intentio  est  et  supplicandi  "  tan 
ta  sedulitas..  Dam  canhingnniur  ossa  us 
que  me.,  ut  diceret  né  sinas  quicquii  in  me 
firmitatÌ3  est  hostili  inmanitate  '*  cowsu 
mi..  Dum  dicunt  laihi  usqwe  dies..  haec  omnia,  ad 
illum  uorsum  reddit  in  quo  dixerat 
apnrf  me  oraf/o  àeo  uitae  mese  *^  ac  si  diceret 
haec  simt  quae  ìibi  semper  suplicans  in  calamita 
tibj^s  ingerebam..  Ubi  est  àeus  tuus..  moueat  ** 
ergo  té  et  si  non  ij?fe1icitas  mea  saltim  conta 
milia  tua  *'..  Quare  tnstis  usqne  me.,  ciim  te 
prece  sedula  cowuenirem  '*  me  tameu  tali  ora 


lesom  andede  nisiu         *  innahuid  coiteidhi  -ì-  terchomraicthi 

'  •!■  dualrhaid  dia  indéni  ascomaìlaidi  aforgaire  •[•  indéni  asn 
buidigthido  indfortacìit  immetrenaijedar  7  dumhcir 

"  -i-  ciafiu  asndkin  •{•  mórni  ^^  -i-  allaithe  niindamsoira 

dlegair  •  damsa  dbuidigud  doso  int  soirthar  sin  is  indaidchi  duà 
choisgedar  '  1«  is  me  Ms  and  7  ni-  ipse  7  ni  medullorur 

bis  and  ani  sodin  7  is  consulabar  dà  bis  and  a>7i  sodin  -i-  eoe 
sulabar  me-  dumd'óhidontaese  bac  spe  -i-  faidchuir  doclium  ini 
thire  7  mice  asnaib  imnedaib  hirohossss  ani  in  't'  ascert  intest 
minso  *  -i-  taidchuir  dochuni  athire  7  doclinm  temjniil  ai 

ruboi  and  riam-         *  arrumsa  immainsese     ■    ^^  isindianni 

"  guide         ''  huandermairi         *^  -i-  nanni  asb^tisom  friso 
dugnitis  ha  ed  afrecrae  ad:  lesom  apud  me  oratio  rei. 

"  adcé        ^°  cidtaithis        ^^  lase  afat gladainn  se 


19 


I.  Testo  e  chiose,  f.  62^:  Salmo  xlii.  243 

tione  *'  solebar  *^  quoniam  scilicet  exaudires 
orantem  et  honorum  mihi  agenti  succes 
BO  copiam  tibi  grafias  largieris..  spera 
in  àomtao  usqiie  ìlli..  prò  existimationÌB  dignità 
te  *'  aultum  et  faciera  possuit  ac  si  dice 
ret  tu  '"  q?/?ppe  es  salutis  dator  aduer 
BUS  adfligentes  *'..  existimatìonis  **  co?2ser 
uator  aduersura  exprobrantes  (me)  idem  *'  et  ** 
deus  mews  aduersus  negantes..  salutare 
uultus  mei  àeus  meus.    xlii-  est  argumen 

nr)0<almus  da?«'d..  etiam  huius  carminis  [.idem] 
JL  k3     tum  *^  quod  superioris  est..^ 

TTTdica  me  deus  usqwe  von  sancta...  ab  [l.  oh]  simulac       F.  62^. 
X-KJ      ra  non  sancia  *  in  defensionem  nost 
ram  non  solura  '  ulciscenter  ^  sec?  et 
iudicenter  *  adsurge..  nós  quip 
pe  reos  ^  soli  tibi  iniustissime 
babilonii  crudiliterqwe  detenert^nt  dig 
ni  supplicio  etiara  ob  profanità 
tem  *..  Ab  homne  inico  usqwe  eripe 
me..  p>-o  hominibws  nidilicet  ab  isti's 
me  libera  quos  plenos  esse  doli 
iniquitatisqwe  consideras..  (\uia  tii  es 
usqwe  mea..  tuo  quippe  adiuto 
rio  ego  semper  fortis  efficior 
cuius  etiam  bonitate  creatus 
sum..  Qaare  me  repulisti.,  cum 
igitwr  tii  sis  qwe  ìiaec  rniJii  uniuersa  contri 
bufs  né  dirilinquas  me  nul 
lo  ab  alio  adiuuari  praestolantem '' 


•i*  diigude  7  frescsen  indiui         ^*  dumdontae  se 
•i-  innafirhrithemnacJitae  dudrignisom  inraicc         '"  -i-  adce 
"  -i-  me    frisnahi  fritammorcat  sa      *'  -i-  innafirhrithemnciclitae 
"  •!•  es  ednunnòiii        "  -i-  cid         "  isinunn  argument  doib 

F.  62d. 

^  -i*  conna  dechsam  inadradu  idàl        ^  nàbadedamét 

'  •[•  indiglaid  -i-  duthahairt  diglae  tarar  cenni  forarnaimtea 

*  -i-  dunem  ni  iritfirhrithemnacht  •  *  -i-  ìiuare  róbummar 
hihdidni  daitsiu  adcé  niarindi  nomheiis  arcinnta  friusom 

*  -i-  durigensai  som  frinni  centorgahail  friu'-         ''  nadfrescai 


2éi.  I.  Testo  e  cMose,  f.  63"  :  Salmo  zlii. 

Quare  irisiiE  usquf  ioimicas..  i 
dioma  est*  scriptwrse  et  eiiis  propr?»  ut 
quasi  causatoria  uoce  ^  sab  inten 
tiene  tamen  precandi  *°  expremat  mag 
nitudinem  calamìtatis..  emitte 
lucem  tuam  et  ueritatem..  quia  calamita 
tem  tenebras  uocat  consequenter 
lib&rtatem  axiliumqtj^  diuiaum  ap 
pellat  lucem  cuiiis  uidilicet  exor 
tu  aduersorum  "  caligo  defugiatz^r.. 
more  autem  suo  ob  (  1'  ia)  iudicìam  ^*  firmi 
tatis  difensioni  et  luci  copulai 
ueritatem..  ipsse  deduxbrunt 
U8q«<?  tuum,.  sión  in  quo  templum 
est  solita  hic  temporum  quoque  in 
declinatione  commotatio  est  ^^..  et  in 
tabernaculo  tuo.,  prò  edibi<s  ipsius  ci 
uitatis  quse  erat  ciuitas  dei..  Et 
introibo  usque  mei..  TunC  ìnquit  lucis 
et  ueritatis  tuaa  donis  putius  [l.  potitusj 
F.  63*.  et  ab  ipsis  deductus  in  consecratos 

locos  introeam..  ad  deum  qw/ppe  *■ 
qui  letificat  iuaentutem  meam.. 
ad  ipsum  *  pe?-tinet  id  est  ad  penitra 
bilia  templi  egrediar  té  uene 
ratus  ^  qui  me  a  pr/scis  porro 
temporibz(5  maiorum  letificas 
indulgentiam  tuam  patribws  ret 
ro  mei's  ab  egipto  *  usq«c  ^  adhuc  co«tribu 
ens..  coHfitebor  tìbi  in  cythara  us 
que  meus..  agam  gratias  renersu 
rus  diuersxs  modi's  et  ritib2<s  *  con 


I 


'  islcés  *  -i-  aicsenach  -ì-  duadhat  meit  innatrogae  fo\ro 

damair  ..hus...  :hs  cl....a...sm 7  quoniam  (?)  iri!....r 

...di uide  ìsiss..t}i  h...in         '°  guide         '^  -i-  innafrìthorcun 

^^  ■{•  duchuingid  intsonart ..ni....  hcus  fir n d... 

"  -i-  secJimadachtae  arthodocJiide  -i-   deduxerunt   asbeirsom 
noisduin  d....s o.. 

F.  63a. 

*  dehe  iintuda        *  -i-  issi  inciall  fil  and         ^  aratmuinfers 
féid        *  -i-  hidjaiarsidi  inegipt-        *  -i-  heus        *  -i-  nannl  hi 


I.  Testo  e  chiose,  f.  63'':  Salmo  xLin.  245 

secratis..  Quare  tristis  nsque 

me.,  disine  proinàe  '  anima  sub  tan 

ta  spé  adiatorii  futuri  et  [ex]perim 

ente  ®  prad;erita9  indulgentiaj  inmo 

dicìs  angorib?/s  cmciari:-  sp^ra  in 

d^o  nsque  vaeuB..  ìpse  enim  est  vaeuB  saluator 

et  àominus.  -xliii--  •'  tue  ^  psalmus..  ^ost  re 

IN  finem  filiis  chore  intellec 
ditum  de  babilone  filii  hrahe]  in 
memores  beneficiornm  d^ì  ad  p 
eccandi  *°  demum  *'  studia  sMwt  renerai  ob 
quae  facta  meruerunt  a  domino  relinqui 
et  in  dicionera  **  uenire  regia  an 
ticchi  quo  deterrente  subditos  *^  [et] 
profante  **  consecratos  locos  em 
ersit  *^  tandem  mathathias  ul 
tor  uiuolate  ^^  legis  machabe 
ornm  **  pater  in  quor?/»w  tempora 
hoc  Carmen  format  adflictiones 
eorura  enumerans  supplicati 
onesq?<e  connectens..  ij  quit  extemi  ** 

DetS  auribws  usque  nobis...  non  in 
testes  aut  praeceptores  subdoli 
te  tufs  nós  mirabilibus  *^  in 
buernnt  &ed  patres  nostri  proba 

tse  *  pietatis  et  certae  scientise  ^  proèa  J.  S3K 

taeqwi?  doctrinae  ^..  Opus  quod  operatas  es 
usqwc  antiquis..  scilicet  quae  ue\  in  egipto  *  uéì  in 
herimo  ueì  quae  ingresu  ^  terree  repromisi 
onis  effecta  erant  *..  Manus  tua  us 


cJiossecarthae  latsu  ised  dugénsa-         '  -i-  innadiad 

*  -i-  fundetarcnii         ^  isingnaidi         '"  duadradaihidal  -r- 

*^  dsénnad         "  ingiallai         '^  -i-  maccnisrl-^ 

"  -i-  arruculigestar  -i-  secliis  arruneillestar        '^  dururgaib  -ì- 

duétugud  tarcenn  recìdo  fetarlaice        ^*  éillidi      "  -i-  de  macha 

ciuitate         '*  -i-  echtrdinn         ^®  adce 

F.   e.3b. 

^  'ì'  forcitlaidi  lasarohae  atredese  itfortanroichechnaiarni 
'  -ì'  maith  aneulas         ^  •{•  roptar  inehrai         *  fumoysi  doihso 
andeso        *  essu  ruhuthoisech  kisuidiu        ®  oimmeforlaingthea 


246  I.  Testo  e  chiose,  f.  63»":  Salmo  xlui. 

que  eos..  ut  indaceres  patres  nostros 

non  lebit^r  "  ac.  tumultuarie  '.  translatos 

habitare  uoluisti  sed  ut  solido  ac 

firmit^r  commorarentwr  in  ea  (t^rra)  tamq«am  p 

lantatione  '  quadam  ut  inherescerent  " 

eflScisti..  Adflixisti  populos  uBque  eos.. 

uirtus  *'  tua  non  patrujn  nostrorum..  be 

ne  autem  post  opus  manuum  possuit  cum 

de  actionis  loqueretur  effectu..  Non  enim  in  gladio 

usqMe  terram,.  nec  terram  repromisionis 

patres  nostri  coeperunt  possedè 

runtq?<e  iure  bellorum  neque  propr/is  ui 

ribws  SMttt  ab  egiptiorum  seruitio  lib^r 

ati.  quae  contestatio  est  frequens  tam  a^pud  moy 

sen  quam  apwcZ  essunaue..  ET  brachiuw  eorwm 

usque  tuae..  inluminationem  uultiis  dei 

uocat  ipsum  adiutorium  quod  a  àeo  ap 

parente  coeperunt..  Quoniam  complacuisti 

in  ei's..  quo7iiain  delectabaris  illis  iuuandis  *^ 

ista  omnia  contigerunt..  Tu  es  ipse 

rex  usque  xneui..  nunc  quoque  ipse  tii  deus  meus 

es  qui  haec  ilio  tempore  pra^stitisti..  Qui  man 

das  salutis  iacob..  qui  ui's  populum  tu 

um  non  in  totum  consumi  nec  penitus  inter 

ire..  In  té  inimicos  uaque  cornu..  qui 

gentem  nostram  insultari  '*  rd  est  du 

re  ^^  praecipis  nunc  quoque  auxilium  be 

nignus  atribue  ut  ultionem  capi 

araus  de  inraicis  de  seiunctis  bue  ù.tque 

illuc  *^  de  hostibi^  quod  co?«paratione  animan 

tium  quae  sé  comibt/s  * "  ulciscnnt?/r  expr^sit 


'  -i-  nirhucenfritliorcuin  trubn  dunaib  egiptacdih  oco 

*  -i-  intessilhcch  -i-  commór  frithorcim  duchannandib  oco-  Aliter 
non  noluisti  translatos  habitare  tQmultarie  -i-  intessilbech  -ì-  con- 
liuailhetaid  7  discirri--  *  -i-  ani  hid  claind  noclantis  airis 

sonairt  afreba  ni  clantar         ^°  coaUoibtis         ^^  -i-  fris  comari 

"  -i-  €p*t  as  nert  dee  dudaruid  som  ducfìch  imniud  7  ruliort 
anaifntea  leu  7  nachanerf  fesiìi-         ^^  betis  fortaclitaigthib 

'*  •]*•  huaechfrannaib  "  -i-  feidUgud  do  hifochaidib  7  ingram- 
nianib  ^^  innunn  7  hille  "  -i-  nanni  frisoirc  doib  fascannat 
huaadarcaib-^ 


I.  Testo  e  chiose,  f.  63"=:  Salmo  xliu.  247 

ET  in  nomine  tno  nsque  sperabo..  prò  in  •^*  ^^^ 

strnchi  *  armorum  exercitioqwe 

bellandL:  Gladius  m^us  non  salaa 

bit  me.  saluasti  enim  nós  ex  adfligen 

tibus  nós  usque  confndistL.  frustratio 

ne  *.  uotorum  erubernnt  quas  de 

me  conceperant  obpremendo  ^..  In  deo  lau 

àaibimur  tota  die.,  ac  sf  diceret  inde  est  (\uod 

tuo  in  nomine  cupimus  gloriari  * 

qwm  auctor  effectorque  uotorum  es.. 

Et  in  nomme  tuo.  confitebimur  neque  nós.. 

quia  magna  a  patribu5  de  tuis  factis  ^  au 

diuimus  et  maiora  *  awi  similia  praestu 

lamur  '  contraietate  accidentium  * 

rerum  sumus  omnino  confassi  cum 

nos  reìectos  a  té  non  sine  pudore 

maxime  cemeremus..  ET  non  egridie 

rìs  usqwe  nostris..  nostris  ^  enim  ex  ussu 

hominum  possuit  secwncZum  id  uidilicet 

quod  nostros  uocamus  qui  in  auxUium 

egredi  consuerunt.  prò  copiis  *"  milita 

ribMS  sicut  hodie  uirtutem  regis 

appellare  solemus  exercitum  ne 

que  enim  "  te  ducem  nostrum  ut  oUim  sen 

timus  in  belli's  non  in  nobfs  **  propug 

nans  nec  nós  de  inimicis  ulcisceris  *^. 

Auertisti  nós  retrorswm..  prae  inimicxs  **  nos 

tris  grani  nós  pudore  operuisti 

quos  *^  toties  passus  es  ab  hostìbMS 

Buperari..  Et  qui  nos  usqu^  sibi..  &^ud  hoB 


F.  63c. 

*  huandhuaihrigud         ^  lase  forruded- 
*  nundan  mórthar       ^  -ì-  dineuch  Jurignisiu  duadamru 
*  -i-  gldate  innaforis  diarnathraih  ^  frissailemmarni 

innafochaide  7  innaningramman  doecmungat  dunni- 
aiìi  imnie chomairsed  nech  dosom  cid  aratuic  dd  nostris 
'°  rosuidigesiar  dà  urtutibus  '^  /orsa  non  egridieris  lesom 

anlsiu-  issaichnid  dùii  insin        ''  «i-  innarnairbrib 

"  -i*  nitahair  digail  tarar  cenni  forarnaimtea  '*  -i-  conde- 

chummar  forteiched  remih         ''  issinni 


248  I.  Testo  e  chiose,  f,  63^:  Salmo  xliu. 

tes  licentiam  dipro^dandi  **  nullus  difen 
sionis  taas  frenabat  occursus..  De 
disti  noB  tumquaìn  oues  escarum  occisi 
onis,.  tcLtaquam  aptas  ad  essum  rautas 
que  animantes  *'..  Et  in  gentibt«  usqwe  nos.. 
tiut  diuisione  *^  uictorum  a-td  fugaa  *®  nos 
tra..  Uendidisti  populum  tmim  siiie  prgtio  *''.. 
uiliter  nós  perire  uoluisti.  Et  tawquam 
■^-  ^■3'''  inutiles  eeruos  ad  mortem  tra 

disti  gratis..  Et  non  fuit  muìtitudo  in 

commotationibus  eorum..  tamquam  nuUas 

estimationi  *  digai  traditi  sumus 

hostìbiis  a  quihus  ita  trachabamur 

ac  si  nulla  co7Mpen6atione  ^  commo 

tandi  '..  ebreus  babet  *  nec  gran 

dis  fuit  commotatio  nostra  ^.. 

DeJisti  nós  usqtie  gentibws..  ac  sì  dice 

ret  ^  in  obprobrium  parabulam 

uersi  sumus  ad  omnem  infelici 

tatis  commemorationem  "  ut  nos 

trum  occurrat  exemplum..  Com 

motationem  capitis  in  "^opulis..  mos  qoippe  is 

te  est  misserantium  ut  commotu  * 

capitis  dolentia  ingemescentes  ® 

et  affectuosa  *°  uerba  de  infelicisimis 

quihusque  pronuntiant..  Tota  die  us 

que  me  est.,  prò  doloris  pudorisq?<5  mag 

nitudine  omni  tempore  oculis 


'*  ercheìta  "  -i-  ain  anniandu  '*  -i-  rune  cadi  arainn 

disin-  ani  dundgnit  gcinti  dinaih  hrataih  h-^iae  liodie 

*'  -i-  ducoid  cadi  huainn  aleth  forassreud-  *°  •!•  condaiscari 
7  dimicim  runleicis  huuit-" 

F.  B8d. 

*  -i-  ani  nihimmis  fiu  ni  etir  "^  aih  nihad  huanach  comthu- 
mus  -i-  am  nihad  fiu  ni  duhairt  tararncesi'         '  -i-  coimchloda 

*  ised  inso  fd  lasuide        ^  -ì-  nitardad  nammór  tararncesi 

*  for  in  similitudinem  gentibus  traditid  arrisili-  '  -i-  condan- 
samailter  fricechndodcaddiai         ®  -i-  honchrothad  són 

*  aniachtaite        ^^  ascnamtliidi  -i-  duerchissecht 


I.  Testo  e  chiose,  f.  64":  Balmo  xliii.  249 

aliorum  uerebar  "  occurrere.. 

ET  fussio  uulliis  mei  usq«e  me,. 

ignominia  calamitatis  inpletum  " 

sé  àicit..  A.  uoce  exprobrantis  usque  per 

sequentis..  causam  pudoris  sui 

in  exprobrationibt<5  inimicorum  et 

adflìctionibMS  humili  ho$tium  conqùes 

tiene  *^  co?istifuit..  Haec  omnia  ucnerunt 

usqt/e  té.,  apta  uox  machabeis  qui  in 

ter  magna  pericula  possiti  zelum 

iameii  legis  '^  habuerunt..  ET  inique 

non  egimus  usqwe  tuo.,  legitima  tua 

néc  sub  terrore  nimio  temeran 

do  "..  ET  non  requessit  nsque  meam..  neqwe 

offenei  tantis  malfs  aliquando 

de  obseruanda  lego  *^  contempsimus 

ET  declinasti  usque  tua.,  ea  nos  ad 

flictione  passus  es  uexari  quae  eti  F.  64-'. 

sua  corruptionem  *  posset  iiobi's 

religionis  operati. .  Quojiiam  humilita 

est  in  loco  adflictionis..  absoluit  cau 

sam  qua  a  sacrfs  ritibws  subuerti 

potuerunt..  ET  operuit  nsque  m 

Ortis.,  umbram  mortis  periculum 

uocat  *  quemadmodum 

corpora  uicina  ess&  et  inmine 

re  umbra  prms  uisa  testatwr.. 

Sf  oblitus  Bum[Ms]  nomen  dei  nostri.,  cum 

etiam  talia  pateremur  secun 

dum  quod  supradiximws  et  obliti  non  sumws  ^ 

té..  Et  si  expandimus  usq?^e  ìsta.. 

numqwid  non  td  ista  discutis  *  si  pò 

tuit  in  nobfs  aduersitatum  ^  impe 

tus.  piam  de  religione  quassa 


"  adagainse        '*  Untae        "  huanderegim  hisil- 

'*  -i-  imreclitndfc        ^^  lase  nadreildisemni        ^*  -i-  adce 

F.  64a. 

•i-  anindlach  *  -i-  forcetllatrummae  innafochodo  ascoma- 
cus  anibds  sic  '  -i-  ni  dermenmarni-  *  inni  nafochroiJiaisiu 
•i-  inninadneclainnisiu        ^  inna  frithorcun 


250  I.  Testo  e  chiose,  f.  64^:  Salmo  xx.m. 

re'  senientìam  qoi^  etiam  irnspec 
tor  es  mentiuin..  ipse  nouìt  occal 
ta  cordis  n&que  omni  die.,  uéì  morte 
adfligimar  tota  die  obseruan 
tia  legìtimomm  tuorum  *  nobis 
notiva  ^  caosa  est  et  passionam  tan 
ioTum  ab  hostibi^s  et  ilKs  erumnis  a 
cultu  tuo  potuerimus  abduci  *".. 
Estimati  samus  ut  ouis  occisionis^  tam 
quam  inermes  "  pecodes  sfc  tibi  eredi 
ti  [1'  dediti]  trucidamur  ab  bostibws  ns 
arpat  hoc  testimonio  etiam  bea 
tas  apostolus  paolos  tamqua^n 
simile  **  non  tamquam  proprtum  *^  quod  non  min«s 
macbabeis  quam  apostolis  conueoiret.. 
F.  6^.  EXsurge  quare  obdorwjs  domine., 

quia  dixerat  exsurge  consequenter 
longuam  patentiam  somnum 
uocauit  Bomnum  uocat  cum 
deferet  *  deus  et  quasi  quiesquens 
adaersum  inimicos  proferen 
dam  dissinit  ultionem..  EXsar 
gè  et  ne  usque  in  finem..  mone 
re  ad  iuuandum  nós  *.. 
Qnare  aaertis  ^  faciem  tuam..  a 
uersantis  *  et  indignantis  ^  habi 
tu..  Obliuisceris  inopiae  nos 
trae  usque  nostra..  ^  usque  ad  solum 
inclinati  sumas..  adhessif  in 
terra  uenter  noster..  adeo  ab 
inimicis  nóstris  prostrati 
sumas  ut  uenter  noster  humo 


*  focrothad  ''  istrachtad  lesom  anisiu  forsazìonìt  archiunn 

'  -i-  doihininae  siu      *  duthrachtach      '°  -i-  hafou  fachariarsom 
*^  -i-  cenathargubu         ^'  frisincoais  foraróbae  so         "  -i-  ni 
fris  ruchét  aprofeta 

F.  64b. 

^  atsnadi        '  dunni  hed  fortachtigthi       '  adcé        *  indisoas 
'  indilondaigedar       *  forsan-  huwiliata  est  in  puluere  trachtid 
lesom  anisiu        ''  debe  tinfuda 


I.  Testo  e  chiose,  f.  Qi'^:  Salmo  xuv.  251 

uideatwr  adfixus..  Exsurge 

domine  adiuua  nós..  «uigelatio 

nem  eius~Sitque  resurrectionem. 

uocat  illum  motam  quo 

adiutorium  sufs  et  interitum 

mandat  inimicis..  Et  libera  nos 

^ropter  nomen  tuum..  quod  et  super 

nos  inuocatum  est  et  quòd  ab  i^tfs 

nunc  contumacìter  profaneqwe  dis 

picitMT   quod  solum  gloriabitMr  ^  cum 

post  tantam  disperationem  ®  per  té 

fuerimus  de  calamitatibus  lìher 

ati.    xliiii--  |:buntMr*°  filiis  cboras 

Tr~YT  finem  prò  bis  qui  commota 

JL L^    canticum  ad  intellectum  prò  dilecto 

in  hoc  psalmo  profetat  ea  quae  de  F.  6i«. 

christo  Buni  quemadmodum  uì 

dilicet  uerbo  doctrinae  suae  plnri 

mam  multitudiuem  *  congrega. 

bit  quanta  eti.'im  perficiat  * 

miranda  '  cowstitutionem  eclesiae 

decursu  fìdeliuw  comparandaw  *. 

facit  etiam  commemoratio 

nem  donorum  speritalium  ^  quae 

fidelibt<s  quihusque  largitus  est  et 

quod  moralis  uirtiis  per  ina 

titutionem  ^  euangelii  ereue 

rit'..  horum  omnium  praenun 

tiationem  sedulo  ptrsequutus  *  praefalwr  ®  aper 

te  multumqwe  ordinem  in 

prcefatione  "  ipsa  custodens.. 

titulus  *-^  quoque  instar  **  argum 


conuicgèbthar         *  adce         '"  -i-  huarecht  fetarlaice  durechf 
nuaidmdadnisiu  V  hiiaulc  dumaith-f 

F.  64c. 

'  animhed         ^  forfen         *  innahiataadamraigthi 
*  comfoiride        *  conammrechtrud  am  rundgahsat  isindeclais 
®  trissaforcital        '  forruhart         ^  -i-  duruchoisgestar 
"  -i*   remiaisndider  '°  -i-   asrindid  inti  dd  innasàlm  -i* 

eructauit  usque  scribentis        ^*  file  ressind  argumint  seo 
"  -i-  gaihid  mod  h  argumint 


mv 


252  I.  Testo  e  chiose,  f.  64*  :  Salmo  xliv. 

enti  est.,  prò  bis  qui  commotati  sunt 
id  est  remouendi  ^^  per  euangeli 
um  {et  prò)  delecto.  hoc  est  fih'o  carmen  sé 
profitetzfr  incipere  ue\  incinere  '* 
(Uctauit  cor  usqwe  bonum.. 
eructationis  *^  nerbo  utìtwr 
cum  intentum  ad  ea  q«ae 
decenda  swnt  monstrare  nult 
cordis  affectum..  et  non  tenere  [l.  temere]  ^^ 
labii's  sed  de  intimìs  *'  praecordis 
manasse  **  adserit  quae  miratur  *'.. 
sicnt  reficens  ^°  bonum  quada?w 
delectatione  eructatio  *^  fieri 
adsolet  corporalis  prò  obtima 
adnuntiatione  caetms  "  profetali 
F.  6i^.  hus  uerbum  posuit..  Dico  ego  usqwe 

regi.,  in  christ'i  gloriam  *  opMS  praedicatio 
nis  exerceo.  opus  autem  suum  profetiam 
uocat..  Lingua  niea  usque  scribenfzs.. 
ac  SI  diceret  lingua  mea  impar  est  * 
tantae  adnuntiationis  sed  minis 
terium  praebet  spiritili  sancto  et  tamq7<a?n  ' 
cuidaw  scribae  docto  calamus  *  ap 
tus  obsequit2<r  ^ ..  Sspeeiosus  forma 
usque  hominuw..  quoniam.  facit  ita  pulch 
ritudo  conspicuwi  *  sicut  praestantia  '  dig 


*'  -i-  huaulc  dumaiih         '^  aracain         '"  inióbrùcTito 
^*  -i-  ni  lahrad  hobeìaìb  namma  ^'  donaib  erhruinnib  inme- 

donchaih       '"  doruVui       "  inna  M  adamrigedar  -i-  is  hochridiu 
asindetsom  mna  hi  sin-'         ""  arntaing  ^^  -i-  donaib  hiadaih 

somailsìh      '"  -i-  erecìidu  indaas  cechtercJiital  dunaircechainnsom 
fesin  7  indaas  dunarchechainn  nach  fàith  alle 

F.  6U. 

^  •{■  inerdarcus         *  -i-  nicomadas  duaisndls  innammaraisn- 
disenso  acid  insplurf  ■  noìh         ^  -i-  aiti  nerladaigedar 

*  inpenn        *  -i-  erladaigidir  -i-  lingua  spiritui  sancto 

*  -i-  innerdairc     '  huanderscaigdetaid  -i-  mét  inchumachtai  ón* 


I.  Testo  e  chiose,  f.  65':  Salmo  sxiv.  258 

nitatìs  prò  gloriosso  ^  specìosum  '  uo 

cat  fife  est  et  in  uicissimo  -uiiii-  psal 

mo  in  uoluntate  tua  praestitisti 

decori  meo  uirtutem..  pulchritudi 

nem  uidilicet  eius  (chm^i)  appellane  ipsum 

quo  putabatwr  inclitus  *°  prz'ncipa 

tum  *^  unde  et  e  regione  **  profet»  passi 

onem  eius  dedecorationem  ^^  uocant  et 

uidira2^£  m(\uit  (essaias)  eum  et  non  habebat 

speciem  "  neq«e  decorem  utpute  mi 

noratus  ab  angelis  signis  '^  quoque 

mirabilis  passione  contemp 

tus  habebatwr..  Defussa  est  gratia 

Vi^(\ue  tuis..  ideo  canctis  mirabilis 

qw/c  labia  tua  gratia  diuina  inple 

uit  '^.  auditoribws  stupore  defix 

is  modo  *'  dicentibws  untfe  buie  sapien 

tia  haec  taodo  ^^  praenuntiantibus  <\uia  num 

quam  homo  sic  *®  locutus  est.,  prop^erea 

unxit  (  r  benedixit)  usqwe  in  set^rnum..  fecit  (té)  cune 

tis  esse  laudabilem..  accingere 

g\d.dìuìn  usq«/e  potentissime.,  obsoluta  i»'.  65», 

eius  admiratione  qwae  omnium  corda 

speetantiu»j  compleuerat  ad  ipsum  ia?n 

conuertitwr  *  ut  et  armetwr  spiritalibws  ar 

mis  hortatwr.  a  bellicosis  hominibMS 

petita  similitudine  corporali.. 

specie  tua  usqMe  tua.,  ac  si  dìceret  tum 

specie  tua  *  et  pulchritudine  tua  armare,  et 


*  -i-  aspeciosus  asrubartsom  is  daresi  indi  as  gloriosus 

*  -i-  inniìidiichaide  ^°  -i-  erdairc  V  induchaide  "  maire- 
clias  nisin-  ^^  A-  hifail  innasochraidc  ^'  -i-  dochradi  -ì- 
huare  nadfarlas  amorcJiumachtae  som  Jiisuidiu  nachmór 

'*  insochraidi         '*  hofertaih         ^^  rolin         ^'  cachlacein 
^®  incéin         ^'  -i-  am  chrisf 

F.   6óa. 

•i-  iarsindi  adcuaidso  dineuch  immeihecraihar  crisi  dianechtair 
otoì  tàlmaidiu  duaisndis  de  fessiU'  Me  *  •!•  lassani  rundgdb 


254  I.  Testo  e  chiose,  f.  Qò^:  Salmo  xlit. 

est  sensQS  '  &icut  es  credentibt/s  admìrabi 
lis  SIC  resultantibws  debes  esse  ter 
ribilis..  Et  intende^  nsque  regna.,  mo 
nns  qw^'ppe  proprmm  ^  sagitaruwj..  ergo  sub 
auditr^r  arcum  (intende)  ut  derectione  ®  telorwm 
spirihiliura  armoramque  '  instruc 
tu  ^  cunctorum  regnum  capessas 
delfensis  fideHbws  subiectis  incre 
dulis  et  uirtotibws  propagatis..  Pro 
pter  ueritatem  usq?<e  iustitìam..  ne 
rìtatem  qua  docuit  ueros  adora 
tores  adorare  patrem  sp?ntu  ®  et 
neritate..  mansuetudinem  quam 
commendabat  dicendo  discite  a  me  qtiia  mi 
tis  sura  et  humilis  corde.,  institi 
ara  per  quam  nuntiabat  in  quacuraqwe 
mensura  mensi  fueritis  *"  remiti 
et?<r  uobi's..  notandum  sane  quia  nemo 
hominam  p7-opter  ista  arma  *'  reg 
nuw  susci  piet.  cowstat  proinde  *^  de  cai 
lesti  non  de  terreno  rege  ista  narrari 
ET  deducet  té  usque  tua.,  susceptae 
cojnparationi  *^  uiri  fortis  insistit 
qui  sibi  discurrendi  per  hostes  fa 
cilitatem  ac  libertatem  armata 
dextera  facere  consueuit  obiuios 
quosqHe  tracidando  fugando  **  fu 
dendoq»e  caeteros..  ita  mquit  et  tibi  *^  pò 
tentia  manùs  tnse  iter  amplum 
F.  65>>.  praebebit  atqj<e  mirabile  ac  si  diceret 

nullius  alterius  ^  auxilio  indegebis  ut 
fias  uictor  obtati  *  idcirco  et  sup 


lat  andeso  '  issi  so  acliiaU  *  -i-  escse  *  -i-  indithem 

h  indescsiu        ®  -i-  ondirgi-        ''  ociis        ®  kiiandairmhiluyt 

'  -i-  linainim  ^°  -ì-  dulogaid  dochdcJi  "  -i-  arnafri  rem- 
ciìHhìse  -i-  ueritas  ri.  '"  indiadsin         ''  -i-  dunchosniailius 

'^  -i-  lasse  afaàrhan  in  fugam.         "  -i-  achrist 

F.   65b. 

'  nachaili        *  -i-  indecguisti  -i*  neich  adcholrai-  ón- 


I.  Testo  e  ctiose,  f.  65'':  Salmo  xur.  2r 

ra  ^  ut  armari  *  sé  dixì  nulli  sane  ho 

minum  aptari  potrit  ^..  Deducet 

usqt^c  tua.,  cura  et  Banda,  scriptwra  semper 

de  iustis  (\uihus<{ue  dicat  (\uod  àeì  adiuto 

rio  uirtutem  fuerint  consecuti  nec 

impio  cuique  et  in  sua  uirtute  confiden 

ti  ^  contextds  eius  uerba  conueniant..  sagìt 

tag  tuae  àcutae  potentissime.,  qwi'a  supra 

dixerat  intende  id  autem  erat  sagita 

rii  propnum  subdidit  consequent^r  quta  acu 

tas  erant  sagitae  tuae  et  herebunt  ' 

in  cordibus  inimicorum  tuorum..  uolens 

per  hoc  pondus  illud  inducendae  a  àeo 

ultionis  expremere  letale  quiddem 

demicantibws  est  sagittas  in  ipso  corde 

suscìpere.  bene  autem  àixìf  de  inimicis  in  e 

orde  semper  qwippe  obnoxio  animo 

confligentes  ^  aduersis  ^  corporibns*"  et 

pectoribws  uulnerantwr..  Populi  sub 

te  cadent.  interpossitum  est  inter  metrura*^ 

ut  frequentar  ostendimus..  populi  in 

fra  té  cadent  in  corde  inimicorum 

regis  **..  regem  té  cui  *^  seruire  debent 

cowfitentes  uniuersa  **  autem  narrandi  contexti 

one  q?^asi  in  pictwrae  imagine  qwce  efficienda  [essent] 

degesit  ut  uidilicet  ostenderet  a 

lios  nerbi  potentia  morientes  ali 

OS  nero  imperio  eius  colla  subdantes  et  re 

gnum  ei  deberi  certissimum  c07ifiten 

tes..  Sedes  tua  usqwe  sseculi..  obtime 

magnitudinem  regni  set^rnitate  cuma 


'  cidindreììidid        *  -i-  crisi  ón         '  -i-  anasbeìr  innadiad 
®  -i-  nundnerhai  ón         '  -i-  giulait         ®  acathaigte 
®  -i-  tarsinnib  '°  -i-  dubeir  cadi  a  cliorp  hicotarsnae  fria- 

chele-  -i-  enech  frienacli  •  intan  m  bile  ómenmain  naimiinech  ocin- 
chaikugud-'-  ''  -i-  arthaischidetud  inmetair  són  airba  he  iìi- 

dord  eiir  sagita  acutse  in  cor  corde  inimicorum  regis  7  populi  sub 
te  cadent  iaru  7  is  samlid  insin  dà  ssscruth-  '^  /orsa  populi 
Bub  te  cadent  trachtidso  isiìidisiu        ^'  isdaitsiu 


I 


256  I.  Testo  e  chiose,  f.  65":  Salmo  xlit. 

lauit  imperii  de  quo  rege  loqueretwr  simul 
adiungens  id  est  de  christo  unde  cum  regin 
am  nominauit  eclesiam  no??  mulierem 
F.  cr,'.  quampiam  debemws  accipere..  uirga 

recta  '  est  uirga  regni  usqwe  iniqif/tatem..  sic 

qwippe  derectum  probatwr  impé-rium  land 

anda  delegere  et  odisse  damnanda., 

Prop/erea  unxit  té  àeii?,  mque  tais..  exsul 

tationis  cum  dsctc  oleum  sigaiScat  sé 

ììon  de  commoni  uerO(\ue  oleo  dicere  quo  fue 

rant  uncti  in  lege  pr/acipes  sed  de  spirita 

sancto  quo  nemo  praeter  istum  ita  unctus  est 

Murra  et  gutta  usqwe  tuis..  uestim 

entum  hic  corpus  appellat  seciindum  illud  ap 

ostoli  ■per  uelamen  id  est  per  carnem  suam 

quo  qtiasì  uestimentum  amiciabatur  *  diunitas  mur 

ra  ^  antem  amica  funiribws  *  indicai  passio 

nem..  casia  et  gutta  flagrantiam  ^ 

ipsius  et  gloriara  passionis  coni 

memorans  sane  murram  bene  in 

tulit  a  uestimentis  tuis  ut  intellege 

remus  *  qime  fuerat  in  eo  natwra  "  passibi 

lis..  a  gradib?<s  (1'  grauibus)  *  eburneis  ex  qtiihus  delecta 

uerunt..  non  solmn  a  gutta  et  casia  ^  crucis 

gloriam  longue  lateq?<e  cowspicuam  '^ 

flagrante  uoluit  indicare  sed  etiam 

a  domibws  pra^tiosfs  "  quae  ad  eius  honorem 

et  complacentiam  coMstruentj/r  deuotio 

ne  regum  *'  ac  finijarum  (i-  animarura)  eoTum  quae  adsistere 

riginse  tuaa  id  est  eclesiae  sedes  *^  orna 

tissimas  fabricantwr..  Filias  regum 


F.  65c. 

'  dehetintuda  ^  huanimihimcheltae  ^  -ì-  hiid  imcltorpu 

aiso  coiin  ìeusom  ariiaìohaf  in  sepukro  *  -i-  dìinaih  nierhib  -i- 
dunaih  corpaih  marbaib  ^  scchis  innerdarcus  ón  ^  -i-  trissa 
uestimentis  asriibart  som-  '  cidaicned  -i-  doinacht  *  dehe  tin- 
tuda  inso  beiis  *  -i-  airis  mor  atudmaire  side  7  amhoUaigthetu 
sic  ducuaid  inducbàl  eruche  crisi  fundomun-         '°  erderc 

*'  -i-  eburneis  ón  asnihart  som'  ^'  -ì-  sanctorum.  1'  iarfirin- 
nistoir        ^^  it  he  dà  innategdaissi  liisin- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  65^:  Salmo  xlit.  257 

usque  tuis..  qMO«/am  figuris  profetiam  or 

Dare  desposuit  bene  oVia.ni  allocutio 

num  formosa  ^*  pictura  ^^  petit  eie 

inqMi'fc  tibi  a  dext^rfs  adhesit  regina  (i-  eclesia)  tam 

quam  adherens  atq!<e  unita  ut  solent 

imaginibt^s  regum  uirtutes  habitu 

feminarum  pingui  [qwaej  quasi  stipent 

et  ambiant  imperantera  *^..  IN  nestitu 

nsqwe  uarietate..  multo  ornatu  *"'  cui 

tus  *  est  cum  in  corpus  domini  meruit  ^-  ^5''- 

de  diuersis  collecta  gentibtis  ipso  dign 

ante  transferri  ac  sf  diceret  ni  rais 

pr^tìosa  est  in  ipsa  cowparatione.. 

Audi  filla  usque  tuam..  respice  in 

quit  ad  regera  buie  festina  obe 

dire  qui  té  coabtauit  et  tara  in 

dulgenter  ornauit  nihilqwi?  ali 

ud  prflcter  illum  q»wsi  consideranter  as 

picias  sed  in  hunc  totis  oculis 

intende  mentis..  ET  cbliuiscere 

vsque  tui..  cum  profanitatibt/s  reo 

ribws  et  superstitione  gentili,.  Quoniaxa 

foncupiscet  usqwc  tuum..  non  ergo  pul 

chritudine  corporali  quaeli 

bet  *  mulierum  reginarum  sed 

ob  renuntiationem  ^  impietatis 

ueteris  *  ecìesiae  christo  amabilis  bis 

uerbis  eflBci.  iube^w?*..  iantum  ^  auiem  ahest  *  ut  ' 

Bolomón  reginam  quamlibet  *  per 

oflBcium  ®  pietatis  babuerit  ca 


'*  elocia  '*  -i-  hontrupsón  '*  ISbes  leusd  iorand  hitemptd 
delbae  innarig  7  dufornditer  da  angnimae  innarig  sin  irideìba  ban 
7  siiiJigter  imdélba  iìinarig  isintorund  imbiat-"  "  -i-  inha 

ndàne  ndiade 

F.  6»il. 

^  inna  ecaiìse  *  sechisi  '  arafretecli  *  -i-  innasenchom- 
crbertae  binili  pecthaige  *  inmeitso  -i-  combad  cutrummae  fri- 
sinseirc  rocar  crisi  inneclais         ®  testa  -i-  mtalla  and  són  dì 

^  am       ^  ■[■  sechisi  diarignaib      ®  •!•  araerlataid  do  fricechrét 

A«c.,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  1.  17 


258  L  Testo  e  chiose,  t  66'  :  Salmo  xur. 

riorem  ut  **  ia  illis  "  et  p?r  illas  "  super 
stitìones  amauerit..  quia  ipse  est  àomimis 
àeuB  tuuE  ed  adorabis  eum..  bene 

et  competenter  chrishis  eclesiae  etiam  dontinus  àeu&  [àicifur] 
quod  Inter  homines  non  est  *^.  filiae  tiri  in 
mnneribMS..  multo  honore  api<c^  pò 
tentes  quosqKc  et  ibi  "  ipsa  uicinita 
te  compertoB  habebitwr..  non  ergo  uilescat  *^  ubi  (!'  tibi) 
ob  contumiliam  "  passionis  *'  quem 
tirus  illa  detissima  uenerabitur..^ 
Uultum  tuum  ^^  usq?/i?  plebis..  te  quoque 
ob  honorem  illius  nubiles  quiqi<e  susci 
pient  quod  quiàem  reb?/s  uidetn^^s  inple 
tum  cum  aposio?05  eius  et  martires  ac 
fideles  quosqwe  in  quihus  *^  est  eclesia  in  g 
ratiam  chrtstì  a  regibus  conspicimus 
r.  66".  honorari..  Omnis  glor/a  ekis  sit  filiae 

regum  ab  ìntus..  posf  enumerationew 
donorum  spiritaliuw  quihus   per  lar 
gitoris  sui  indulgentiam  fuerat 
facta  coMspicua  *  bene  et  ordinate 
commendatwr  illi  (seclesiae)  cura  uirtutuw 
per  quas  merìtum  conquirendae  et 
retinendae  huius  glorise  compara 
tur  quae  (cura)  in  timore  *  mentis  pari  iun 
gitwr  affectu  quasqMe  dignam  tanto 
honore  fuisse  demonstraret 
cum  illa  quae  exterrius  ^  uidentwr  orna 
re  solam  dei  in  suis  donis  indigent 
largitatem  ab  intus  non  ergo  de  pul 


*"  aih         ^'  mulieribus  -i*  adraduidal  '^  -i-  trichomaitecht 

doib  'ì-  condechuidsom  isna  adradu  hisin--  '^  -i-  conep'thae 

as  comdiu  diarigain  inri  **  1'  tibi  -i-  a  eclais  cétnaide  inna 

napstal  "  nahadmehul  lai  "'-ì-  airni  tàrhas  acliumachtae 
hisuidiu  nach  mar-  '^  indi  "  -i-  a  eclais  **  airit  hesidi 
aia  eclais 

F.   66a. 

'  erdairc       '  -i-  coruagathar  inmae  [dia]  ladethin  nandegnimae 
'  dianechtair 


I.  Testo  e  chiose,  f.  66 ^•  Salmo  xuv.  259 

chritudìne  corporali  quae  exterter 

ior  est  laudat  reginan?  sed  de  habitu 

mentis  prcedicat  et  hortatur  seclisMzm  cui  est 

intus  apud  cogitatioaes  conscientia  proai 

sa  muaditise..  In  fìmbris  aurefs 

usque  uarietatem..  oportet  ne  mirwm 

ad  obtinendam  animi  quam  superiori  uor 

su  laudauerat  puritatem  gra 

tia  Bpiriius  sanctì  adiuari  qvae  sub  hac  figu 

ra  *  discribitwr  et  ut  illa  ornamen 

ta  aeclisiae  quae  supcrius  ^  celebrauit  sede/u 

quandam  in  obtima  mente  hab 

eat  SIC  ipse  mentis  decer  et  pu 

ritas  per  auxilium  demuw  spiritus  sanctì  ob 

tinent  firmitatem..  adferenti/r  re 

gi  uìrgines..  ipsi  uidilicet  uirginitatew 

Buaw  sacrantes  cuius  apud  ueteres 

adeo  inpossibilis  custodia  ui  [l.  uideb]  ^-  ^^*- 

atwr  ut  sancii  *  quiq«e  singulis  mulie 

rib»s  no»  possent  esse  contenti  *..  proxi 

mae  eiìis  adferent?<r  tibi..  quaecumquc  [adfinitatc] 

uirtutu?»  riginas  tuae  id  est  secWsiae 

proximae  esse  curauerint  illag 

promisiones  tuas  ó  rex  (cbns^e)  uirgini 

tatis  studio  perEeqneniur  ^..  In  lae 

litia  et  exultatione..  laeto  animo 

uirtutes  nouabunt  helarem  qwtppe 

datorem  *  delegit  àeiis  adeo  ut  prò 

studio  boni  operis  pericula  pie 

ramque  adeant  ^..  Aducentwr  in  tem 

plum  regis..  ipsse  uirgines  sé  con 

secrabunt  ut  tempia  ipsius 

regis  existant  nuscam  sane  do 

mom  bominis  templam  scrip 


*  sechis  funirup  són  -i-  quando  dicit  in  fimbris  aureis 
'  -i-  in  salmo  cose 

F.   66b. 

'  -i-  inna  fetarlaice         *  hudig         '  -i*  duherthar  doib  duind- 
ucbàlsu        *  -i-  adid  nopair  fessiti  dudia  odegnimaib 

'  -i-  segait  indfirién  innafochaidi  arsaigid  innangnimae  foirWie 


260  T.  Testo  e  chiose,  f.  66':  Salmo  XLv. 

tam  esse  reperies..  uirgines  nero  utri 
usque  sexiis  àicit„  Pro  patribws  tuis  us 
que  filli.,  post  uirginitatis  ìnìer  uirtu 
tes  caeteras  eminentiam  rite  sacer 
dotale  locauit  officium  per  quod  et  re 
generationis  ®  ipsias  donum  et 
participatio  spiritus  saticti  datwr  et  to 
tÌQ8  ecìiaiae  gubernantwr  instituta  [et] 
misteria  celebrantwr..  ET  constitu 
es  eos  usqwe  terram..  singuli  in  sin 
"•ulis  ciaitatibws  plebium  curam 
gerentes  prò  unione  '  dogmatis  " 
uniuersae  terrae  prmatnm 
tenebunt..  Memores®  erunt 
F.  68'.  usqwe  generatione..  subauditwr  sic 

profeterò'  qtiia  si  oblita  populi  [mei]  so 

lius  àei  ero  memor  tantoruw 

uidilicet  [ante  me]  diuinorum  munerum 

obliuisci  non  poterò..  ProP^erea  populi 

nsque  saeculi..  cojnpleto  in  seclesia  *  ser 

mone  a.tque  pra^ceptis  (completis)  ^  coMuertitur 

ad  àomimcm  dicens  cowsequent^r  prur 

BUS  et  debete  prò  tanti's  ac  talibws 

bonis  tibì  *  a  cunctis  populis 

quanti  swnt  in  orbe  gratiae 

refferent?<r  quod  ^  ne  mirum  coti 

die  in  singulis  fieri  uidemus  ec 

lesis  quod  neqwe  iudei  quiàem  ipsi  prò  sa 

lamonis  uxore  fecerunt..^ 

finem  filiis  chore.  prò  ar 

canis  *  psalmus  iste.,  praecin 
unti/r'  hoc  Carmine  ea  tempora 
quihus  face  ^  filius  rumuliae  et  ra 
sin  rex  sirise  aduersus  ^  hieru 


m 


*  -i-  hsihthmì  ■  ad gainsmmar  ìli  hi  crisi  '  ar  indointaid 

"  innanule  cristidesón         "  debe  tintuda  inso  lesom 

F.   66c. 

•i-  had  sàlid  fosisidersu  inso  a  eclais  ciasidrnhartsa  fritsu 
obliuiscere  populum  tuum         ^  duaisndis  dundeclais 

'  -i-  aisndis  duforgairih  dee       *  ad(B       *  -i-  gnim  intatlaiddho 
huidesón         *  -i-  airnaih  runaib  inchlid  7  diamraib  innadeacìdae 

:sr cantar         *  -i-  ri  deichtriha         ®  diatogail 


I.  Testo  e  chiose,  f.  66'^:  Salmo  xlv.  261 

salem  et  achaz  regem  daarnm 

tribuujM  *"  arma  '*  commouerant 

cantra  qaos  secundam^^  praeceptum  essaias.  qui  dix 

erat  cognoscite  gentes  "  et  uin 

cemini  quia  nobiscum  deus  inruit 

assiriorum  rex  **.  et  twrbatis  eorum  ** 

regionibus  **  hirusolimarum  *'  ob 

eeditionem  soluit  non  achaz  me 

rito  sed  loci  reuerentia  """^  in  quo  tem 

plum  erat  ex  persona  ergo  duarum 

tribuum.  prò  liberatione  tanfac 

uastationis  *^  gratias  agentiu»n 

..formatj^r  hic  psalmus.. 

DeuQi  noster  refugium..  consanguinefs  *•*  hostili  p^  gè' 

O     abalienatis  animo  bene  '  et  oporfune 

[eo  est  sub 
dewm   tan^Mm   suum  *    àicit..  àeus  inqutt  noster  in 
fragiuw  inpulsorwm  ^  et  inbelicosorum  *  corrob 
ratio  '..  Adiutor  in  ìv\hulationibus  M^que  terra.,  pha 
listinam  *  prò  hi's  qui  morant«r  in  terra  tMrbari 
terram  d»V.''t  ué\  certe  tanta  nf  inruistis  ® 


Wk^^  -i-   triub  iuda  7  trmh  beneamin  fil  iw hirusalem- 
^B"  inna  atharguhu         '*  -i-  aììi  dundarchecliainn  essaias 
^P"  -i-  adeichthrluh  7  à  dis  sirias         '*  -i-  dandersaig  dia  diam- 
Irith  huanchadraig--  '*  -i-  rig  deichthriho  7  -rig  sirise 

"  -i-  ducuatar  assir  innatire  tarancési  *^  -i-  rohói  twLini- 
salem  '*'  -i-  hirusalem  '"'  huandindaitas  \-  ìiuand  ermitin 
féid         '*  i-  ìmórindrid  araróhert  deichthriuh  7  dls  siriae 


F.  66d. 


•i-  aia  dia  atach  n  dunni  ais  defhrebo  honaih  comfulidih  echtran- 
naih  -i-  ar comfulidih  archuit  ceneuil  -i-  ais  deichthriho  roechtran- 
naigtho  hiiainn  huamenmain  naimUdiu-  *  1'  honaih  comfulid 

ech-'  roechtrannaigsctar        "  -ì-  indlmmaircidld        *  -i-  huar£  is 
ladethriuh  tantum  rohoi  atrah  n  dee  iniain  sin-  '  -i-  aiso  de- 

threho        "  -i-  nadchoimnactar  caihugud       '''  neriad 

*  Aisiria  àta  tnpalastina  hisin  *  -i-  ù  ais  deichihrihu  7  a 


262  L  Testo  e  chiose,  t  67»:  Salmo  xlt. 

et  tam  conrogatfs  *"  auxiliis  copìas 

uestras  angetis  ut  agminum  uestrorwtn 

inpleta  [impitu]  regio  ipsa  *^  concuti  uidetwr  ac  tre 

mere..  Et  transferantto*  montes..  reges 

qui  eminent  "  exercitui  *^  subauditwr  in  regio 

ne  mea.  tamquam  aer  translatus  Eie  subì 

to  **  apparuerunt  hostes..  In  cor  maris.. 

face  ergo  et  rasin.  cum  innumirabilibi/s  iur 

mis  populorum  in  terram  suam  àicit  esse  ir 

anslatos  ut  repentina  inruptione  *^ 

ambitum  terroris  **  exprgmeret..  Son 

uerr^nt  et  twrba^a^  usque  eorum..  tamqwam  ueilto 

fluctus  *'  81C  àeo  inminente  *"  agmina 

tMrbabuntwr  hostilia..  cont«rbati  sunt  ipsi  ** 

reges  montes  in  {ortitudine  eius..  diabsalma.. 

riuminis  impitus  usqz/e  dei.,  excursus 

assirius  ^°  uastauit  **  siriam  rege  paritfr 

extincto  de  quo  essaias  prop/<?r  hoc  "  inducat 

domtn?/s  supe»'  uós  *^  aquam  fluminis  uà 

lidam  regem  assirior?/m..  hic  ergo  hiruso 

limas  lastificauit  uastandis  lios 

tibws  "  et  obseditione  ^^  soluenda  eius..  Sancii 

et  uva] 

.ficabit  iz.hernaculum  suum  altiss/OTws..  prò  eo  ut  diceret  [son- 
esse  pronuntiabit  defensione  concessa 
^-  ^^"-  honor  ergo  consecrati  loci  ultionem  '  me 

Tuit  non  persona  regnantis  *.  taberna 
culura  autem  dei  ipsam  ciuitatem  d«ctt..  Jìeui  in 
medio  eius.  id  est  ciuitatis  eius..  Non  commoue 
bitj<r..  prò  eo  ut  diceret  non  qwCTsi  in  aWqua'm]  ciui 
tatis  parte[m]  coMsistens  ab  alia  re 


assaru  '"  (vr  cliomthairculib  -i-  dicech  leiih  "  -i-  dethrebo 
**  -i-  diroscat  ^'  -i-  fadesin  '*  -i-  ni  haciàn  m  bete  and 
'^  isairi  asruhart  montentes  7  in  cor  maris  ^"^  duais  dethrebo 
"  ani  fufuasnither        "  animdaig  dia  *®  debe  tinda  inso 

lesom  ■"  assarde  V  -ii  -i-  regis  assiriorum  ^'  inrcraid 
*"  aringraim  dethrebo  "  -i-  d  assaru  7  aais  deichthrebo 
'*  -i-  ais  deichrebo  7  assair         "  roboi  impe 

r.  STft. 
*  foràis  sirise  7  deichthrebo        '  indflaithem  -i-  achaz 


l 


I.  Testo  e  chiose,  f-  67":  Salmo  xl-v.  26? 

cesBÌt  sed  in  medio  ipsius  habitans  et 

totam  eam  circa  sé  habens  uniuers 

as  eius  partes  de  hostiuw  opugnationa 

tìonibws  iiberauit..  corporali  autem  app 

ellatìone  uoluit  indicare  auxi 

lii  largitatem..  Adiuuabit  eam  deus  aul 

tu  suo  ^  mane  delucolo..  celeritate^n 

ipsaw  indulti  adiutorii.  uocat..  gemi 

natione  aidem  nominum  *  cumulum  uoluit 

ipsius  uelocitatis  expremere  inde  (T  in  die) 

qu/ppe  pn'mum  tempus  et  citum  matuti 

num  uocamus..  Conturbatae  nsque  reg 

na.  -x-  tribus  ^  et  siri.,  dedit  uocem 

suam  altisiraus  et  mota  est  terra  *..  tam 

quam  de  aliquo  duce  bellicoso  hic  locu 

tus  est  qui  sola  uoce  exterrere  possit 

inimicos  et  uociferatione  '  proelia 

ri..  Domittvs  untutum  usqwe  iacob..  prò  pugnator  * 

q?^asi  sfc  diceret  a.^iid  nós  erit  templuw 

et  ipse  àoìnious  habitans  in  eo.  diabsal 

ma..  Uenite  et  uidete  usqwe  super  ter 

ram..  beatus  essaias  ^ost  huius  operis  ^  conaer 

sus  praedicationem  ad  gentes  *"  exprob 

ranter  loq?//tMr,  scitote  gentes  et  uince 

mini  **  quia  nobiscuw  deus.,  hic  nero  monitiis  ** 

erudit  suos  et  meliores  facere  conten 

dit..  Aoferens  bella  usqwe  terre.. 

ac  si  diceret  omnem  regionem  nos 

tram  soluit  a  periculo..  Arcum  us 

que  arma  tanto  dispectui  swnt  ab  as 

rifa  uastati  *'  nemo  mierficientium  (as8Ìrior?/m) 


'  -i-  huafortaclit  7  is  irachtad  om  sodin-  V  is  débe  tintuda 
duduic  *  -i-  mane  7  delucolo-  airis  ainm  naimsire  hist  amane 
dasumenciu-  fvdohre         *  deicJithriuh         ®  -i-  sirise  7  deich"^ 

'  Jiuangiithfograigiud  caihaigthiu  *  -i-  tarcksi  -ì-  asasceptor 
tuie  som  iscum  hid  pugnator  ash'ad  '  -i-  indarpai  dei[aiso}- 
thrébo  7  siiùae  7  soirtha  dethreho       '**  cugenti       "  nolcloifefher 

"  1*  monitu  -i-  hoforcitul  ^^  ind indirsi  ì-  ais  deichthrebo  7 
sirise 


264  1.  Testo  e  chiose,  f.  67":  Salmo  xlvi. 

F.  67^.  in  usum  suum  eoram  *  arma  dignarett/r  adsume 

re..  Et  scuta  comburet  igni  usqwe  àomimis., 
essaias  dixerat  scitote  gentes  et  uin 
cernirli  illam  ni\(\tie  scientia?»  (\uam  erat  calami 
tas  eis  datura  cowsignans  ^.  àaidà  nero  ut  domis 
ticis  ^  competebat  hortatz/r.  omnib2<5  ait  dis 
cendendo  ^  periculis  desoluti  ac  totius  p^rtttrbatio 
nis  securi  buie  cognitori  ^  soli  uos  dedi  ut 
eorum  memores  (sitis)  semper  qttae  uos  laetamìni  con 
saecutos  ^..  Exaltabor  in  gentib?/s  usqwe  [in  t<?rra]  apwcZ  gen 
tea.  ultionis  terrore  excelsus  apparebo  ' 
repromissione  *  danda  salute  magnificus 
Dominws  uirtuf?<m  usq7<«  iacob..  abtissime  po5<  mo 
nilus  et  miraculorum  replicationem  psal 
mus  laude  ipsius  libe?-atioris  obsignat  ^ 
per  hoc  adserens  ne  rairuw  eos  uoti  compio 
tes  *°  factos  q?«'a  s.]}nd  eos  esset  templum  et  q?<of?  àeo 
institutis  ritibws  seruiebant..  pora  raa 

finem  filiis  cboraj  psalmus..  in  tera 
ehabeorum  Carmen  ipsnd  tamq?/am  triura 
phale  praecinit?/r  *'..  deuictis  qj/?'ppe  gentib?<s  **  itc\ 
iudeis  praeuaricatorib?/s  *^  qui  instauranti 
ritiis  sacros  aduerserbant?<r  **  iudco  *^  ma 
chabeo  *®  ex  persona  exultultantium  ora 
tio  formatj/r..  tiochi  auxiliatoriis  q?/om  fini 

'nes  gentes  *'''^  usqwe  manib?/.?..  tam  an 
timas  phalistinis  gentes  fue 


IN. 


OM' 


F.    07  J». 

'  -i-  aiso  deichthrébo  7  siriae       ^  intan  asmheirso  scitote  gentes 
^  -i-  ihichcnélaìh ecldrannaib  asnibart  essaias  aclienel  fessin  im 
forchain  dd        *  lasse  dnfu'mclndìd  sechis  etirscarid  ón 
^  V  cognitioni  -i-  dundetarcnnsa  -i-  dei         '^  acontocliosgid 
'    i-  óldìa  *  1^  aput  terram  repromisionis  -i-  am  d'indrain- 

gertar  fatili         °  -i-  frìstoirndca  -i-  forcenna-         '°  -i-  adcotatsat 
iianni  adrochohairsef         '^  remicanar         ^'^  cernitila  iuden 

''  -i-  nodonaib  iudaib  chiliìh  tainncìiosìaidih         ^*  -i-  frisoirciis 

*^  -i-  viacc  mathatbai       ""'  -i-  c//maclia  ciuitate        ^'  -i-  ahuUi 

chenela   indomnin  V  amaccu   tsrl-'  dlndamru   darigeni  dia  crii- 

1'  a  huili  chineìa  ata  f::rì)risti  dinaib  machahdih  7  dimaccaib  isrl"" 

olchene  '*  comtishé  •/•  indìmlisin  forbristea  and  asberso  di 


I.  Testo  e  chiose,  f.  G7':  Salmo  xlvi.  2C5 

runt  Buperatse..  consuetudo  est  [ia  laudatoriis]  da 
mationibws  etiam  manu  plaudere  *'..  luuila 
te  usqwe  exultatìonis..  iubilationem  àicit  uic 
toris  exercittis  conclamationem..  Quoniam  deus 
summus  terribilis..  diectis  potestatibws  " 
solus  excelsus  apparuit..  Rex  magnus 
usqwe  terram..  quid  '^  nisi  cura  uniuersos  **  diuer 
sarum  regionum  populus  ipse  *^"".  sup^r 
auerit  quorum  *^  siue  triuwphalis  adda 
tio  siue  plausus  manuum  faciet  dewin 

late  longueqwe  co??spicuum..  Subiecit  usqwe  no  F.C7'. 

bis.,  praeuaricatores  iudeos..  Et  gentes  us 
que  nostris..  antiochi  copias  cowsangini 
tatis  memor  ^  grauius  ^  humiliatos  g 
ratulatwr  gentiles..  ELegit  usqwe  suam..  terram 
nostram  quani  dudum  ad  possisionem  gen 
tium  ^  pos^ea  in  ius  nostrum  domini 
umqwe  segregauit  etiaw  nwwc  prò  uagatìonìb«s  * 
hostiu??i  uindicabit  ^  propter  eam  caritatem 
qwffw  honorificantise  ®  inpendit  ìsraheli 
qualem  '  scilicet  et  quam  pulchram  *  6Ìbiq«e 
acceptissimam  (terram)  pariter  in  sortera  ^  sepa 
rauit  sua7n  diabsalraa..  Speciem  iaeob 
usqwe  in  iuuelatione  "*'..  ascendit  quoque  exal 


rault:::  (?)  1'  it  maicc  isrl~"  r.unssgéni  dia  **  ishesad  leuso  hmuall 
infailte  holamaih  lassane  dangnither  kohélaib  ^^  V  -tentibus  -i- 
indifrìsimdchetar  centra  machabeos  ^^  -i-  ciarric  -i-  quando  di- 
xit  rex  magQus  "  populos  fristuidchetar  frisnammachabdu  ri. 
"^  -i-  macc  n  isrl''  ^*  -i-  1-  sic  fit  in  aliis  libris  8uperaue(rit) 
ipse  -i-  deus  ueniuersos.  populos  innaclienél  forrorhris  fosroamma- 
migestar  dlamólad  7  diaadrad  "  -i-  inpopul  nechtrann  V  po- 
puil  macc  n  isrl''  airis  ildae  apopulus-  huacheill- 

F.   6;c. 

'  -i-  seckis  anascondalb SOM  *  «i-  is  huilliii  anashersom  do- 

naiògciiiiliUb  -i-  a'.aòairi  fuchossa  ì-  quando  dicit  sub  pedibus 
indaas  infcuììamugud  ash-^som  dia chofididil  fessiti-  -i-  subiecit 
populos  -i-  cult  foammamijtho  tantum  ón         ^  -i-  innacannanda'i 

*  -i-  amali)  indredalh  ^  -i-  dufl  -i-  d'iema  són         ®  inna  er- 

miten  feid  '  -i-  is  inneso  mnaermiten  ^  -i'  cid  inialinail 

ncBrsucbuir        '  -i-  conropu  ladia         '**  isiaisuhu       "  débe  Un- 


266  L  Testo  e  chiose,  f.  67^:  Salmo  xltii. 

tatus  et  magnificatus  est  àicii  cum  uicto 

riam  hostium  indicat  et  ultionem  secicn 

dum  faumanam  utique  exaestimationenj:*  àotniat4S 

in  noce  tubae..  quoniam  triumpho  de  hostib?/s 

acto  cunctis  sublimis  apparuit..  psal 

lite  usqwc  psallite..  iugiter  hanc  eius  uicto 

riam  cantate..  Psallite  usque  àp.us..  praesentis 

triumphi  testimonio..  Psallite  sapienter.. 

non  iantura..  modalationibws  delectati  ^ed  mat^r 

fs  canticorwm  **..  Regnauit  àominus  usqwe  gen 

tea.,  prò  obtenuit  eas  et  secura  dominatio 

ne  possedet..  D^ms  sedet  usqw?  suam..  tam 

quam  uictor  solidi  et  qwaeti  *^'**  demum  potitus  *^ 

impmi..  Conuenerunt  cwm  deo  abraam..  in 

dicat  multos  posi  expmmentum  tantae  pò 

tentiae  ad  cultutw  dei  abrachae  conuolasse  *®.. 

Q,uoniam  dii  usqwe  SMnt..  ac  si  diceret  hii  qui  erant 

di'i  potentes  id  est  nos  qui  ipsius  adiuto 

rio  magni  agimur.  super  terram  uechi 

mentir  eleuati  sumws  atque  emenentiores 

oranib«5  degentib?<s  ^'  in  terra  apparemws.^ 

Psalmus  canti  filiis  chore  sec«wda  '*  sab 
bati..  estimatione  *^  hominuwi  ignoratium 
jf.  e7rf.  àeum  *  ex  bis  *  quae  in  ciuitate  operatus  est  magnus 

apparuit..  [■  ditwr  ostensus  est.-.  ^  delata 

"agnus  dommws  usqwe  sawc/o  eius..  subau 
ns.  uniuersi  terrae  exsultatio 
nem..  prò  eo  ut  diceret  latissimam  *  et 
solidam  exsultationem ^  et*  terree  nos 
trae  et  sfon  montibMs  metrapoli'  uidilicet 
ipsius  regionìs  indulsit.  Mentis 
eion  *  latera  aqu/lonis..  uocat  montem 


M^ 


iiida  ''  -i-  od'ib  immaìrcide  iamólad  friaicned  innadeacìiiac  7 
coroib  indithem  and  colìeir  "  cumsantig  '*  i-  ni  Ha  essici 
n  do  ^^  cumachtach  **  -i-  orufoluassat  "  arahcrat  liuth 
"  -i-  die  -i-  hiltian  rogabad  insàlmso  V  is  dindoiprcd  forchom- 
nacuir  and"  "  huanmcs 

F.  67(1. 

*  -i'  cid nechnad fitir  dia  *  -ì-  operibus  -i-  diasnnarfnngiid 
dianeclitair  -i-  sìiah  sión  diatides  ri.  7  durigni  diasoirad  -i-  sìige 
assar  ri.         *  débe  tiniuda  inso        *  foirsingigeni       *  insubugud 

•  •!•  cid        '  -i-  c^Mhirosolem        '  ised  asbersom  't'  isinchanóin 


I.  Teefo  e  chiose,  f.  67^  :  Salmo  XLVn.  267 

sfon  quod  buie  uento^  ciuitatem  ipsaw 

ambifariam  "*'*  constet  *•  obiectam  et  quod  eadem 

loca  aquilonis  flatu  assiduo  uidean 

tur  quoisLvamodo  *'  contenerì.  siqmdem  et  in 

corporibus  **  nostris  tale  aliqutd  ad 

uerti  licet  cum  lateribws  nosiris  omnia,  quae  stmt 

intus  uìscera  contenenti/r*.*  Ciuitas  regis  [magni,,  uere  ciultas] 

regie  quae  talibws  gestis  *^  honoratwr:-  àeus  in 

gradib«s**  eius  dinoscitwr  cum  suscipìet 

eam..  cum  eam  adiuuat  uetatquff  conrue 

re..  Quoniam  ecce  usquc  in  unum.,  assiriorttw 

satrapae  *''.•.  Ipsi  uidentes  usqu^  comrao 

ti  Bunì  tremor  adprehendit  eos..  frus 

tratio  *"  tantae  inpugnationis  '®  ter 

rorqwe  hostium  et  té  magnum  àeum 

comprobari  fecit  et  tuam  esse  ciuitatem 

quae  defenditwr..  Ibì  dolores  sictit  parturientis.. 

uindictae  celeritas  et  magnitudo 

doloris  hi's  uerbis  ostenditwr..  sptn7u 

Mechìwenti  usque  tarsis..  est  sensus  tamq«rtwt  [naues] 

litorum  *"  uento  ualido  dificile  conteruntwr 

ita  assiriorum  deletus  est  exercitns.. 

litoria  "  ciuitas  erat  tarsis  **  potens 

nauium  *^  et  generaliter  omnia  loca 

litoria  tarsis  appellare  scrip 

tj^ra  consueuit  BÌcut  alibi  dtcit  reges  tar 

6Ìs  **  id  est  litoruw  «d  insolar?<m..  Sicut  au 

diuimus  usq«e  uirtutum..  bene  ex  persona  eorMm 


se  is  hituaisciurt  slehe  sióin  aia  incliathir  7  niforsodin  irachtid 
archiun  acht  is  for  ammoTis  sión  «i-  duimcheUa  son  incaihraig  andes 
7  amar  7  antuaìd  '  -i-  diatitin  aringàith  antuaid  diiralad  slidb 
innascatk  anUiaid  ^"'"  indechrothach  -i-  andes  7  antuaid  ì-  dia- 
ditin  arlìuachf  7  fes         ^'  -i-  secJiis  olimmeclielìa  -i-  asliab 

•i-  indaas  hicecJduc o  che       ^*  -ì-  am  rundgah  sliah  sion  andes 
7  antuaid  ducJia'h  diadiUn  sic  rundgahsat  arndithoib  dudilin  ani 
inmedonachni         '^  -i-  sìige  assar  ri.  1'  asliab  frie  andes  diadiiin 
artess  sìiah  frie  antuaid  diaditin  arhuacht-         '*  dehe  tintuda 
•i-  ahiìdn?a  1'  errlg         '*  inthuaibrigiu         "  incliaihaigtheo 
*°  innatrachta         ^^trachlide         ^-  ised  inso  ainm 
*'  imdinoa  occai  ^*  innatrachtae  -i-  ciasu  in  -is-  teU  cohed 

chiall  ains  U"^  and 


268  I.  Testo  e  chiose,  f.  68':  Salmo  xltii. 

^-  **"•  <{ui  tutte  fut«ri  swnt  *  formatar  oratio  q«i 

possint  dicere  similia  SMwt  c^uae  nuno.  gesta  * 

gratulaiaur  illis  uirtntìbws  ^  qwce  pat 

rum  nostrorww  memoria  inpletse  re 

ferent«r..  In  ciuitate  usq^e  in  aeternum.. 

quatti  non  passus  -est  hostili  inpugnatione  * 

cassarì  ^  sed  praestitit  alta  pace  et  so 

lida  gaudere.  diabsalma..  Sasci 

pimas  usquf  tui..  hoc  uerbo  indicat  sé 

etiam  exspectasse  *  et  sperasse  '  quo 

IsetatMr  auxilium  non  enim  fere  diciraur 

suscipisse  qmppiam  nisi  exspecta 

tum  *  %icut  hanc  liberationem  posi  proedictum.  is 

saiae  iam  iamque  opcrìebant«r  ^  inplendam 

Secundum  nome»  usqwe  terree.,  prò  maies 

tate  nomen  possuit  sicat  alibi  Ego  sum 

domtnus  et  hoc  nomen  meum  est  *'*..  concinniens 

magnitudini  '*  tuse  in  omnes  terras 

laudatio  difertwr  uniuersis  stupentib?/s 

tuae  uirtutis  **  effectum..  lustitia  usqwe 

dextera  tua.,  dextera  quae  assirios  puniuit  [ob  impitate?n] 

nos  de  manu  eorum.  ob  cultum  religi 

odìe  eripuit..  Laetet^r  mons  usque  iudse.. 

prò  talibMS  scilicet  turtutib«s..  ProPter  iu 

dicia  tua  usque  eam..  ac  si  diceret  uni 

uersi  per  omnes  partes  ciuitatis  hoc  agi 

te  cunctis  laudantibi/s*'  ut  tota  a  no 

bis  exultatione  occupata  **  eiuitas 

uideat«r..  Narrate  in  iarrihus  eius..  prò  edib»5 

ciuitatis  ac  moeuibws..  Ponite  corifa 

usqtie  eius..  studete  et  deligenter  curate  *^ 


F.  CSa. 


*  •!•  indainiser  dundicfitis  assair  '  inna  gnimai   ì-  soirad    1 
innacathrach  dilainiaib  assar         *  -i-  asscirad  aegij^t  ri. 

*  huatogail         *  focrothlae        *  -i-  dì  arrùneil         '  frisrachae 

*  acht  afrescastae  -i-  nifrisaiccai  7  arafoimi  iar 

*  frisnadiìs  V  frìsnaiccilis         '"  -i-  isedmnchiimachtae 
'^  udcé  '*  adcé         "  -i-  mólad  cechoin  incoimdid  hlcethait 

isiìichathrij  '*  -i-  lìikichtke  -i-  Unta  ■  ón  "  -i-  foicUld  7 

cosrid   hifareridib    ani  immefólngi   sonartnugud   forcaihrach    -i- 


I 


I.  Testo  e  chiose,  f.  68'  :  Salmo  xlviii,  269 

quatinus  *^  firraum  sit  quod  coWdtum  est 

adiutorium..  Et  distribuite  gradus  ^-  ^^''^ 

eius..  SIC  domùs  praeter  opinionem  *  urbis 

liberatse  possedebitis  q?/csi  occupa 

ueritis  magis  ciuitatem  ^  qnam  retinu 

eritis  ^  mós  qMtppe  est  urbes  capienti 

hus  habitacula  sibi  sub  quadam  di 

uissionis  sorte  partiri  *..  Qwowmra  hic 

est  dPMS  noster..  hoc  inqm't  ^  narrate  (\tioniam   sit 

git  nos  in  specula] 
deMS  deMS  noster  in  aet^rnum  et  in  saeculuna  saeculi..  [Ipse  re- 
non  solum  tamq«am  dowmws  sef?  etiam  *  tam 
q«am  pastor  quidam  sollicifus  ac  be 
nus  \  commones  monitùs  ad  om 

nT  finem  filiis  cbore  '  psalraus.. 
N        nes  homines  hoc  Carmine  bea 
tus  daMj'i  instituit  *  docens  ut  non  mag 
no  stupore  capiantt</-  ®  earuw  rerwn 
quae  in  hac  uita  gloriossa  credun 
twr  Eccl  putius  studeant  q?<emadmo 
odura  prò  adfluentibws  *°  commodi 
tatib?/s  gratias  àeo  agant  ut  ip 
saru?n  TeTì(m  possit  illis  m.inere  *^ 
certa  **  perfussio  '^  ue\  functio  **.„ 

A  udite  haec  omnes  gentes..  ordina 
te  primum  auditum  praeparat 


gudid  dia  dileìr  7  nacarid  hifarcridib  airised  insimmefolgi  aso- 
narnuguàsi  {trifortacht  dee)  7  hìsi  dà  [forJasonaHaesi  on  7  for- 
tacht  de  duih'         ^®  -i-  condii 

F.  68b. 

^  -i-  airnithormenid        ^  -i-  ani  hidarecin  nosgaWice 

*  -i-  am  nibadaù-ahnduib  fadisin  acid  liìarecein  nusgaUis] 

*  -i-  ani  dundrigensat  maio  isrh  duthir  tairngiri  ■  iarnerglan- 
nandae  as  *  trachiad  lesom  anisiu  sls  ciasu  chosmail  frisili- 
canoin         ^  •[■  cid         ^  -i-  asimmaircide  friintliucht  macc  core 

forrochain-  "  -i-  ciabeiih  arnacathar  nech  inna  rétu  induc- 
haidi  inbethis-)  arnachcorathar  immolli  7  machthad  diaseirc  7 
dianaccuhur  ''  .[■  rcthae  ''  -i-  dulin  -i-  imdaigedar  doib  a 
deo         *'  immeracculiir         ''  -i    intestili         '*  inderhert  liuth 


270  I.  Testo  e  chiose,  f.  68':  Salmo  xLYm. 

ut  consequenter  subieciat  au 
dienda..  Aurib?<s  pgrcipite  usqi/e  ter 
ram..  prò  intendile  et  diligenter  audite 
quibws  uerbis  quam  sint  magna  et  uti 
lia  quae  dicuatuT  ostendit..  Quiqwe  terrege 
Dae  usqwe  hominum..  omnes  gentes  [et  uniuersos] 
qui  uniuersum  habitant  orbem 
et  terregenas  filiosq«e  hominum 
F.  68'.  unum  [genus]  atqwe  idem  àicit  bene  aufem  aduer 

sum  inflatjonem  *  mentis  quae  pros 
perorum  *  successu  ^  uenit  et  terre 
genae  *  mentionem  fecit  originis  ^ 
ut  erubescerent  uiliter  nati  prò  cadu 
cis  efferri  *.,.  Simul  in  unum  et  di 
ues  et  pauper,.  diues  ne  deuitiarww 
possitione  turgescat  '  paupcr  ne 
quaqz^am  magnis  bonis  sé  esse  do 
leat  prmatum  *  ad  audienduj»  uoeatwr 
Ób  meum  u&qne  sapientiam..  scite  ®  p 
rursus  praedicat  quae  docturus  esl 
ut  ipsa  doctrinae  laudatio  stu 
dium  Buscitet  auditoris..  Et  medita 
tio  cordis  mei  prudenfj'am..  ac  si  diceret 
non  explorata  *"  loquar  sed  quae  multa  (cordis  mei)  me 
datione  collegerim..  Inclinabo  ad 
similitudinem  aurem  mea»!..  ne  pu 
taretur  quasi  prò  aliquo  commentatus  '*  in 
genio  rite  intulit  haec  quae  doceret 
àeo  sé  narrante*-  et  cowsuetis  mo 
dis  inbuente  dedicisse..  Aperiam 
in  psàìterio  prcrepossitionem  meam..  ut  doctrinaw 
meam  carmenum  suauitate  permis 


F.  68e. 


'  frisinnuall        '  -i-  indinibid  són        '  huantoracht 

*  cid  intalamgeindi  -i-  asndiihalama  do         *  inhunaid 

*  conucaUis        '  arnacrucha  «i-  amadiummussaigedar 

*  -i-  asnàiuparthae  -i-  centecJitad  nananae  ®  -i*  indfissid  -i- 
isecnae  indord  preceuptae  se  "  innatosceltai  -i-  nibat  òriathra 
nachaili        ^'  -i-  am  bid andurochrech        *'  triaginsom 


I.  Testo  e  chiose,  f.  68'^:  Salmo  xlvui.  271 

eeam  prò  *'  loquar  eam  ad  erudiendum  **'•' 

alios  quae  primo  ipse  **  sedai as  ac  de 

uotus  accipi..  Ut  quia  timebo  *'  in  die 

malo..  quuBÌ  cum  ìpsis  qui  erudien 

di  Bunt  diliberans  *^  proponit  ac  àicit 

uideamus  quia  sit  illud  quod  in  die 

malo  timeri  debeat  malum  autem 

diem  tempus  angorum  *^  appel 

lat  quod  exper'iiurì  *"  sunt  omnes  nocentes  ** 

ac  61  diceret  nihil  aliud  periculorwm  F.  €S<'. 

tempore  perpendo  *  es«e  metuendum 

nisi  iniqua  hominem  et  indecora  * 

gesta  cìrcumdent  ^  quihus  solis  ad  di 

liberatìonem  *  inpenditj^r  ^  [l.  impeditur]  adflicto 

rum  diuinum  auxiliuw  cum  ditissimis  * 

et  ob  peccata  corruptis  opes  suae 

Bubuenire  '  non  possj^wt  prae  caeteris  ergo  ca 

lamitatibtts  non  indigentia  pecuniae 

metuenda  est  sed  erumna  peccati..  IN 

icitas  calcane!  *  usque  sua..  *  et  qui  in 

habundantia  dìuitiarum  suarum 

gloriantur..  Frater  non  redemtY  usqwe  homo.. 

nemo  amicorum  neqwe  pecuniae  suse 

oblatione  redemi  poterit  in  pericu 

la  dioes  ob  peccata  deductus  qui  mo 

TÌhus  *°  proprns  non  munerib?<s  absoluendus 

e't.  *'  Non  dabit  òeo  nsque  sua»n...  Et  laborabit  in  teìer 

num..  prò  uitae  uniuscwiwsqwe  tempore..  Et  ui 


"  -i-  tarcesi  '*  -i-  dialaHihetis  foircthib-  iarchétbaid  coirhri- 
insili  ciall  ainsedoilldai  duerhirt  asingerint  fìl  fordeil  ains 

"  1'  cufarc:sn  mailgairid  cecinit  '®  osme  "  -i-  carcid 

adaichfersa        ^^  -ì-  am  immeradad        "  innacunigae 

**'  -i-  olsodin  etirgenat         "  erchoitig 

F.  6gd. 

'  -i-  lase  dumes:ar        ^  doraidi        '  acM  immethimchellat 

*  dundsoirad        ^  •{•  adsuiier  -i-  conatait  fortacht  de  andocbu 

*  donaih  sommaimem        '  fortiassat       *  -i-  mudrochgnima 

*  dichanoin  anisiu  inunelle  centrachiad  foraib  ^°  -i-  innan- 
degnimae      ^'  ishe  irachtad  incanonese  fìl  rem-  airiscoitchen  doib 


272  L  Testo  e  chiose,  f.  69':  Salmo  xlviii. 

uet  adhdc  ia  finem..  qtii  nero  a  peccato  mundus  est 
quid  experiat«r*-  accipito  *^  huius  modi  in 
quit  etiam  si  omnibws  dieb«s  uitae  suae 
in  pra«8enti  **  calamitatum  experimenta 
pi?rsentiat  *^  habebit  quiàem  sensum  la 
boris.  Bed  lib^rationis  **  securitatem 
&tque  ad  breue  temp«s  adflictus  ui 
ta  deineeps  [uita]  dilectabili  iugit^r  perfru 
etur..  Quoniam  [non]  uidebit  interitum..  etsi  ad 
tempus  uexetwr  iustus  plenam  tamen  cor 
reptionem  id  est  ut  penitus  intere 
at  sentire  non  potaerit..  Cuni  uide 
rit  usqwe  sapientes..  qui  sé  opinant?<r 
F.  €9'.  antestare  *  mortalibus  si  fuiss 

ent  obtatis  *  potiti  ^.  Simul  insi 
piens  usqwe  pmbunt..  quos  *  hi'c  sapi 
entes  appellai  uorsu  sequenti 
demonstrat  qui  scilicet  sibi  uidian 
tur  sapientes  concessitis  ^  per  scelus 
diuitiis  quos  insipientissimos 
fuisse  corguit  p^rditio  futura.,  re 
linquent  alienis  usque  ad  progeniam.. 
Lio  est  finis  inmodica  cupientium 
ut  prò  apetìta  *  caducorum  aeterni 
tatem  perferant  ^  sepulchrorum  * 
et  has  solum  domùs  sine  fine  pos 
sedeant  qui  illas  quas  relinque 
rent  aliis  magnop^re  comparu 


7  inchanoin  remep'the  -i-  fratres  ri.         '"  dusceulai 
^*  -i-  arfenasiu  '*  -i-  ciafitdama  infiriàn  ni  dtninnedaib  in- 

sinbiuih  frecndairc  soirfitkir  dà  iiicéin  naili-dà 

"  adascia  citabé         ^*  in  praesenti  S£BCq1o  dà  -ì-  lieid  dund-  ■ 

firian  animthanad  sin 

F.  «»a. 

*  duróscat        '  -i-  neich  adgustis         '  cumachtaig 

*  -i-  isfrisremepHhiu  ^  étib  ®  -i-  araccahiir  7  Saint  7  imm- 
indomun  ^  coduroscat  V  cuafoUosai  *  -i-  nìconfoigehat  ci- 
niud  sainemail  dianoés  7  ni  odahianem  acht  sirlmìth  inadnaclaib 


I.  Testo  e  chiose,  f.  6%^:  Salmo  xlviii.  273 

nt®...  Inuocauerunt  nomina  eorwm 

in  terris..  ipsorum  *"  dominantes  [l.  denom.J 

de  nominib?<6'  suis  terras  ad  propa 

gationem  "  memoriae  potientiaeqMe 

suae..  opulentis  **  quibwsqwe  mos  est  no 

mina  sua  conditis  a  sé  ciuitatib?^s 

uicis  domibM5  agris  adfigire  ^'  et 

rés  a  àeo  creatas  propr/is  arrogante?-  ** 

insignare  uocabulis..  Et  homo 

usqwc  intellexit..  tam  *^  rationis  ussu 

quam  *^  totius  mundi  concesso  do 

minata  ut  deo  subditus  neqwe  prosp 

eritatibws  elatus  *'  referet  gratias 

largitori..  Coparatus  est  usqj^e  illis..  ut  o 

bis**  quìbusqwe  s2cmì  *'  illa  indeferenter  utatwr  et  ape 

titu  *"  rerum  impetu  **  no?i  iudicio  moue 

atur..  Haec  uia  usqwe  ipsis..  haec  inqwi't  omnium 

malorum  causa  est  et  perditionis  ma 

teria  qwocZ  sine  discritione  ^^  aliqua 

bonxs  qwae  dews  contulit  perfruuutwr  et  hic 

stupor  qui  in  iuuentis  utilis  est  ^^  in 

diaitib«5  elatis  reus  est  -*..  ET  posì'ea  in  ho 

nore  suo  benedicent..  qui  *  deinceps  er  f.  69^. 


'  conforoirisset         '°  -i-  inìiandoine  rohatar  isnaih  tahnanìb sin 
^^  -i-  duforàs  -i-  isdoduberat  atianman  fornatlre         '■  dunaih 
sommaih        ^^  -ì-  duherat  forni  ananman-         '*  indhuallach 
^^  -i-  niingéuin        '^  -i-  ni  dèci  asndia  dssdecomnacM-  do 
^^  -i-  onachgabad  hnàll  de  *^  -i-  lionaib  frithsétaigthib  se- 

chìtat  lice  -i-  conidcummae  aramberhiuih  huacechrét  frissa  comraic 
etir  gìan  7  anglan-  '^  -ì-ain  araberat  biuth  ina  cethrai  cen- 
dechur  ■  innasàstu  frisacomrac         ^°  -i-  aìfi  dunnic  [anjaccubur 

*'  -i-  conepred  dugén  annoihsa  7  n'tdigen  cergarthaese  cid  ac- 
cubur  lium  ni  ep'  insin-  "  -i*  maith  fri  ole  "^  -i-  airislecet 
dusudib  erbert  biuth  huaceclisasad  frisacomrucat  cennacli  «n-  de- 
ligud  imfolngai sóli  un  bibdanacht  dodoinib-  ^*  isnaib  sommaib 
huallchaib 

F.  69b. 

'  -i-  isatidrofessaiar  atan   dàini  aprissi  7  is  and  moìfait   dia 

Asc,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  1.  18 


274  I.  Testo  e  chiose,  f.  69'':  Salmo  xlthi. 

tmt  homines  deabsalma..  Sicut  o 

ues  usque  eos..  et  quiàem  inquit  uìdentes  ^  quoniam 

instar  oaium  pecodumqu^  quihus  simi 

les  ^  uiuendo  facti  fuerunt  subito 

plerumqwg  subdantwr  [exitio]  nec  ulterius 

audeant  sperare  mortis  egresum.. 

hoc  enim  quod  ait  mórB  depascet  eos:-  et  obte  \ 

oebunt  eum  ìusti  in  matutiaum..  do 

minabuntur  ac  si  diceret  talium:*  et  auxi 

lium  eorum  ueterescet  *  in  inferno  ^.•.  et 

gloria  sua  repulsi  stint  ^.•.  omn?s  potentia 

diuitum  corrumpitMr  enea  illi  tradun 

tur  exitio:  atqwc  [a]  gloria  quam  circumpossi 

tam  habere  uidebanti<r  tempore  con 

dempnationis  exuti  stmt..  Uerum  tameo  us 

que  me.,  oportet  ergo  studium  nós  habe 

re  uirtutis  et  id  tantum  pmculorum 

tempore  temere  debere  ne  ini 

quitatis  uinculis  circumdemur  ' 

quando  diuersos  in  adflictionibu£  et  pe 

nitus  ab  inferno  *  retentos  deus  solas 

extrachire  possit  do71  cowpensatione  diui 

tiarum  aed  consideratione  uirtutum  deab 

salma..  Né  timueris  usque  homo:  quod 

dixerat  superius  peccati  tantum  uictila 

formidanda  nunc  ordinate  non  ti 

meda  id  est  spernendas  esse  diuitias  p;oe 

cipit  quae  sperantibt^  in  sé  prodisse  non 

poterint  protenus  relinquendse  ut 

pute  alieni  iuris  cum  dies  perditio 

nis  euenerit..  Et  cum  multiplicafa 

fuerit  nsque  eius..  quia  non  commoritur  [1.  cum  m.j  accipiet 

omnia..  Neqwe  simul  discendet  usque 

beaedicetur..  in  praesenti  enim  tantum  modo  admi 

rationi  erit  et  eius  uitas  homo  tamdiu 


1 


intan  dumhértar  fochaidi  forru-  °  cid  anadciat  '  -i-  am 

nadfrescat  bàs  innacechrai  ni  hi  dà  cidafresciso  inhdis  etir  lasna- 
doiniso-  I'  ni  lib  mutar  ■  frescissin  nachaiìi  i-  acht  fochosmailius 
cethrae  dochum  hàis  *  arsadaigfith  '  -i-  innisil  *  -i-  bria' 
thar  inso  dofuilled  issinsalm        ^  -i-  arnaconimthimcdltar  \ 

•  huaisiul        *   i-  nifoircnibea  .-   j 


I.  Testo  e  chiose,  f.  69':  Salmo  xlix.  275 

laudantium  sedulis  blanditt^r  offici 

is  donec  in  fragilli  prospentate  consisterit..^  F.   €9^. 

Confìtebitwr  tibi  usq?/é  ei..  quoniaw  magnum  ali 

quii  putaut  mortales  Eut  pares  diuitib?/s 

fieri  aut  certe  familiaritatis  eorum 

esse  participes  necessario  profeta  com 

rnoDuit  neque  ipsum  diuitem  timen 

dum  *  id  est  admirandum  iudicent  in 

cuius  opìbws  nibil  sit  certi  praesedii  neque  eius 

amicitiam  magnopere  C072sectent?/r  qui 

non  oflBcia  *  spectet  sed  munera  ^  donoru;» 

magis  amicus^  quam  bominum..  tamdiu 

qwjppe  confitebitj^r  tibi  id  est  gratus  oxistet 

quandiu  beuefeceris  id  est  monusculis  ^ 

cum  delenueris  ^  animum  cupientis 

et  auaritiam  disederantis  expleueris.. 

IXtrobit  in  progeniera  pai7"«m  snorum.  id  est  mor 

te  morietjir..  Usqi^e  in  aeternum  non  uìdebit  lu 

roen..  in  banc  demum  uitam  diues  re 

dire  non  poterit  jierque  hoc  nec  emitendus  est 

nec  expetendus  est  cuius  est  incerta  poten 

tia  (et)  fragillis  amicitia  (ac)  aeterna  perditio... 

Homo  cuw  in  bonor«  esset  usqjte  illis..  iterauit 

enÌ7n  banc  sententiam  et  non  de  nibilo  '  fin 
em  fecit  ut  sepe  insensibilitatem  (uitam)  istam 
ingratae  mentis  agitaret..  ad  homi 

ir)0(almus  assab  in  pr/ore  psalmo 
X  lO    nes  omnes  sermonem  direxit 

Bed  de  bis  cogitationibws  quae  quasi  com 
mones  uiderentwr  openionem  quae  esset  in 
probanda  cowuincit  in  praesen//  spalmo  nero 
ad  iade::s  loquens  co^sequentcr  nimi 
rum  quasi  ex  del  uerbis  omnem  orationem 
texuit  co?2sternare  uolens  et  emenda 
re  peccantes  qui  uirfcutem  negle 
gentes  solas  carant  hostias  lega 


r.  69c. 

'  -i-  secìiLis]  asnadamraìgilii  *  -i-  degthìmthrechta  7  degtal' 

landasón         ^  -i-  terfochraicci         *  oslioe       ^'-ì-  honamainénaih 

•i-  lase  donatalcfe  '  -i-  niduneplini  -i-  ni  hec  dinconder- 

geni  forcenn  asaihn  inii  dd  -i-  ni  fall  Icéstaiaid  mar  and  innin- 

tamail  innapectìiach  fricethrai 


D' 


276  I.  Testo  e  chiose,  f.  69a:  Salmo  xlix. 

liom  iusionum  dieta  tenus  aure 
suscipeant  et  e  rigione'sanctìonibus 
^'  ^^'  ligis  corJraridL  qiiaeque  sectentwr  hoc  totu?u  seqininr 

terrebiliore  sagestu  uidilicet  quasi 
tribunale  iudicium  discriptio 
ne  cowfirmans  ut  sit  tota  cowpella 
tio  dei  terrorib?<s  piena..  ad  iu 

^euS  deorum  usq?(e  terram.:  quasi  (persona)  regis 
dicium  procidentis  plurimosq^e 
ad  audientiam  sui  examinis  '  cowuocan 
tis  àei  persona  terram  euocantis  indù 
citttr..  A  solis  orfu  usq«<?  ad  occassum..  ut 
indicaret  uniuersam  terram  a  so 
lis  ortu  et  occassu  possuit  prò  omni 
b»/s  gentibws  quae  sub  utroq^e  ^  sunt  sole.,  ut 
grauiorem  faceret  occassionem  iu 
deorum  si'  coram  inimicis  ingra 
toruw  peccata  puniret..  EX  sion  species 
usque  eius..  Inde  pronuntiauit  inde  ^  af 
fectus  est  *  cum  omnem  terram  ad  audien 
dum  uocaret  ubi  erat  decor  pulch 
ritudinis  /<J  est  si'on  et  hoc  propter  iudeos 
qui  opinabautwr  ibi  tatituva  habitare  dewm 
quia  illic  erat  rairaculorum  ^  adsidui 
tate  sepe  coMspicus..  DeiiB  manifeste  neniet.. 
cum  magno  arabitu  magnoq«e  terrò 
re  ita  ut  quae  geruntz^r  ^  nullus  ignoret 
DeiiS  [xìoster]  et  non  silebit  ignis..  et  [no?j]  ulterius  ea 
q«ac  indignat?<r  "  admitti.  disimulabit  ^.. 
IGnis  in  conspectu  \isque  ualida..  quoniam  re 
gum  mos  est  ut  eos  proecedent  armige 
ri  ^  stipentq//e '"  armati*',  procidentes  ad 
bella  beatus  àauid.  ignem  et  tempesta 
tem  diuno  adscribit  comitatui  ut  prae 
cedat  ignis  terror  et  circa  eum  sonet 


F.    60d. 

amessa         ■  -ì-  orientali  et  occidentali-  airis  dede  lesom  ón- 
•i-  is  de  ropridack  7  is  de  atror  intimile  ìalam 
adrucJioissétii  V  effectus  -i-  dianimf orlai nged         ^  iiinafertae 
•i-  sechis  geniar  són         '  ■[•  innaìii  ctuailngigedar  -i-  deus 
•i-  ni  deintamlafa    i-  foilsigfid         '  indarmgnethidi 
'  codluthit         *^  indarmthi 


I.  Testo  e  chiose,  f.  70  :  Salmo  xux.  277 

effecax  *-  ultio..  ET  uocauit  caelum  usqwe 

suum..  tamqwam  supmor  *^  eminentiorqwe  cae 

lum  ad  sé  uocat  né  esset  humile  **  si  tan 

tum  de  sión  crederetwr  locutus  deus..  casluMi 

autem  et  terram  ponit  prò  hìs  (\ui  habitant  ■^-  ''^^ 

in  efs  tota  piane  discriptio  *  poro 

pam  examinis  et  condemnationis 

extollit..  Congregate  usq?/e  eius..  proepara 

to  sugestu  aduocatis  iudicii  testib?^s 

iam  quasi  adstantibMS  imperat?(r  ut  audiendl  * 

praestentent?<r  rèi  ^..  lustos  auiem  prò  honore 

religionis  sic  appellat  iudeos  (\uoraodo 

in  principio  hos  eosdem  *  deos  né  an/e  ere 

minum  manifestationem  ^  iniuriosa 

da??2Datione  ^  pradudicasse  uideatwr  ut  sit 

pos^ea  ^''  qwo  grauior  peccatoru?n  conuictio  ' 

Qui  ordinant  usq?<e  sacri^f eia:  qwe  opinantur 

omnem  obseruantiam  legis  in  hos 
tiarum  ^  oblatione  consistere.,  prima  cau 
sa  qua  congregari  debent  iudicandi  ^ 
(\uia  putauerunt  in  conturailiam  dei  ({uod 
neglectu  "*  uirtutis  et  honestatis  sac 
rificiis  eos  ìantuva  seruire  compullerit 
ET  adnuntiabunt  nsqjie  iudex  est.,  prò  iuste  iu 
dice.,  caeli  *•  q?a"  ad  audiendum  fuerant  con 
uocati  et  iudeorum  openionem  inius 
tissimam  cognoscent  et  in  tales  d?i  sen 
tentiam  eqw/ssimafn  mirabuntwr  [et]  iustiti 
ani  eius  qui  neqì/e  sola  sacrificia  imperane 
rit  iudeis  neqwe  talem  openionem  re 
linquerit  impunìtam  deabsalma.. 
Audi  populus  usquc  loquar..  qt/asi  au 

ditorio  iam  per  cuncta  compossito  et  ad 


'^  -i-  cocóir        '^  inii  dia        '*  -i-  isairi  dorogart  nem 

F.  ;oa. 

*  -i-  fil  isindsaìm        -  ina  éiisecliiae  1'  rocloatar-        ^  inhihdid 

*  inna  óina  oinasa  '"  -i-  comhad  toisigin  foilsigud  inna  caire 
7  coììibad  iarum  gait  ananmae  dib  ®  -i-  conna  epreidainm 
dia7idoib        ^^  iartain        "'  incloud        *  fulide  feuldae 

*  messaiar  1'  indi  beta  messi  '**  hiiandfollugud  ''  sechit 
aiiribthidi  indnime  són 


278  I.  Testo  e  chiose,  f.  70":  Salmo  xux. 

stantibws  qui  ad  audiendam  uocati  swnt  prae 
aentìhtisque  iudicandicandis  consequenter 
iam  descutiens*-  induciter  d«ws  et  bene  au 
jP  yfji,  di  pr/mum  possuit  ad  eos  qui  inobidentes 

fuerint  ue\  certe  ad  ostendendum  quanta 
sit  in  iudicìo  dei  tranqj^tlitas..  indacit  eura 
non  a  terrore  sed  a  monitis  *  incboantem.. 
Israhel  et  testi^cfl&or.  tibi..  ad  té  mihi  inq?«"t  ser 
mo  est  6  israhel  bene  autem  possuit  testifi 
cabor  qwasi  praesentibws  auditoribws  qui  testimo 
nium  possent  ferre  contra,  infidilita 
tem  reorum..  Quoniam  àomimis  àeus  xisque  sura:  ere 
ator  adiutor  legislator  ego  sum  in 
qnawi  *  non  alius..  l^on  sup^r  sacr5^c/a  ina  arguam  té. 
non  intermisione  ^  hostiarwm  ofiferendaruw 
reus  es  parua  vaihi  quippe  harum  cura 
est  etiam  si  minime  complentMr  *..  Holachaus 
ta  autem  tua  n^que  semper..  reddundant  ^  in  hac  par 
te  tuae  deuotionis  obsequia  *  tantum  ab 
est  ut  prò  neglecto  huiits  modi  officio  argu 
ris..  Non  accipiam  usqtie  uitulos,.  tam 
quatn  indegens  '  pel  certe  propt^r  tale  semiti 
um  *  contemptus  in  morìbws  ^''■°..  neqne  de  gre 
gibMS  tuis  usq«e  siluarum..  tu  enim  mihi  modica 
quaeque  offerens  uniuersa  autem  iumenta  mea  sitnL. 
lumenta  in  montibz^s  et  boues  \isque  cseli..  prò  eo  ut 
diceret  sub  meo  iui^  notitiaq?/e  consist 
unt..  Et  pulchritudo  agri  mecum  est.,  prò 
mei  iuris..  Si  essuriero  usqwe  plenitudo 
eius..  openionem  eorum  qui  tamq?^o?«  indigen 
ti  immolabant  uictimas  presiore  **  esu 
ritionis  sure  sermone  confudit  etiam 
sf  inqMJt  esuriero  quod  fieri  non  poiest  '■  tuis 
tamen  muneribns  non  egeo..  Numq?r/J  man 


**  -i-  [an]  asglinn- 

F.  70b. 

'  liuanaib  muintih         '  indeurh  ^  -i-  sechis  huand sechmaìl 

*  inna  edharta         "  iindaigitir         '  -i-  sacrificia  •  ón         ^  sech 
n'da  aidliccn  *  inna  edhart  fidide  fciddae  °  •!•  imhésta- 

faidsón         '°  1<  in  maioribus  -i-  sechis  imhéstaiaid  són  dà 
"  as estoaiscthiu  -i-  asreilin-         ^^  -i-  gortugnd  danisa 


I.  Testo  e  chiose,  f.  70'  :  Salmo  xux.  279 

ducabo  usque  tauroru7n..  nunjqw/d  istis  utor 

ut  do  uobfs  tie]  tali  condicione  consisto  et  p?'o  j.  ro'. 

pterea  miìn  de  tui's  oblationibj^s  cibuw  cona 

ris  inferre  non  nt'ìqye  ^  igWur  ab  ista  sedulì 

tate  *  cessato  ^  ne(\ue  enim  ue\  indigentia  w)  u 

tilitate  commoueor  ut  talia  dona 

pfrquiram  ex  quihus  quasi  possim  ue\  essuriera 

mitigare  *  uè]  emendare  pauperiem  quae  sunt 

autem  quae  reuersione  ^  requiro..  Immula  ^  àeo 

usque  laudis..  immula  deo  gratiaru??;  ac 

tiones..  ET  redde  altiss/HiO  usq?/^  tua.,  mi/ii 

non  alifs  amplicà""^  quera  ^  credere*"  tuo 

rum  omniu??i  causa  bonorum..  ET  inu(ica 

me  in  die  tribulationis  tuas..  ut  ob 

tandii  per  me  adepisceris  et  per  me  for 

raidanda  effugies  ut  tibi  me  glo 

rificandi  '^  praebeatwr  digna  materia 

uerum  hoc  *■•  nec  fructuose  facies  sf  praecep 

ta  raea  temerans  honorem,  me 

um  proedicaueris  ostentationi  non  deuo 

tioni  *^  seruiens..  ET  eripiam  té  et 

magnificabis  me  peccatori  autem  dixit  deus.,  de 

apsalma..  Quare  tu  enarras  usqwe 

tuum..  nec  sacrificiornm  proinde  **  ob 

latio  nec  maiestatis  meae  honoratio 

nec  legis  meditatio  ^*^  quicquam  proderit.  contro,  praecep 

ta  uiuentibM5..  ornatum  enim  bonis  operib us 

quaero  animum  non  [pfr]  illa  sacrificia  glori 

osum..  Tii  uero  odisti  àìsciplinam  usque  meos..  pos^  té  *^ 

agendo  *^  distrues  quod  honoraueras  *'  prae 

dicando..  Si  uidebas  furem  currebas  cum  eo..  co 

operaris  furibws  inqw/tcr  [sic]..  Et  cum  adulte 

ris  usque  punebas..  sic  apostolus  qui 


F.  ;oc. 

'  -i-  naicc         '  ■[•  innaneclbart         *  conosnalss'm 

*  rohunotimmiginn         '  siuaiaidchur  sechis  dutìiaidchur són 

*  it  he  inso  innaedharla  iarmifoiy  som-         '  -i-  ollaigthe 

^  V  subplica  -i-  aisnàid        ^  -i-  ismesse       '^  -i-  debés  1'  crede 
^'  nundammoraese  '"  -i-  asbcra  archiunnsis  ^^  -i-  old 

chomallada  huagnimaih-       '■*  ingresach       '*^  dim       *■'  •[•  iarmnt 
•\-  cenachomaìlad són         '^  lase-         *'  -i-  huahriathraib 


280  I.  Testo  e  chiose,  f.  70^:  Salmo  xlix. 

jF.  7^.  proedicas  non  farandum  fararis  qui  di 

cis  non  mechandum  mecharis..  Os  ta 

um  VLsque  malitia..  loqueris  inquit  omne 

quod  iniqunm  est.  ET  lingua  tua  nsque 

dolos..  sermones  tui  omni  falla 

eia  pieni  s?/nt  et  dolo  simulas  qMjppe 

uerbis  amicitiaw  cura  malitiam 

in  corde  custodias..  Sedens  aduer 

BUS  usque  scandalwm..  filium  matris 

idem  *  àicit  quod  et  fratrem  ut  per  repetitio 

nera  clarescat  cum  enim  conloqneris  *  ami 

citiam  sermonibi/s  conloqaeris  (1*  pollicerie)  at 

ubi  direptus  fueris  ea  comminis 

ceris  ^  quihus  possis  nocere..  haec  ficisti 

et  tacui..  té  inqwjt  talia  agente  *  diu 

patiens  fui  ^..  Existimasti  iniqt/ttatew 

quod  ero  tui  sìmilis..  iuncsisti  cremi 

nibM5  tuis  profanitatem  patientiam 

meam  creminando  de  dìlatione 

uindictae  ta.ìnquam  tui's  faueret  ad 

misis  ^..  Arguam  té  et  statuam  ìllud 

contra  faciem  tuawi..  conuictionem  puni 

tionemq?<e  creminum  tuorMwi  faciaw  esse 

manifestam..  Intellegite  nwnc  haec  qui  ob  i 

liuiscemini  àomimim..  bine  iam  inchoat?<r 

monitus  '  profetae  cuius  gratia 

omnem  illum  in  superioribus  figu 

raruw  uariarum  fecerat  appara 

tum..  non  remisse  *  audite  nec  signi 

ter  '  %ed  penitus  in  mentem  utilem  com 

minationem  ^°  admittite..  Ne 

quando  r&piat  usqwe  honereficauit  me.. 
F.  71".  ecce  inq»/t  qwfd  a  nobis 

reposcit  ecce  inquit  praecipit  gloriam 

esse  propr/am  laetitiamqwe  pronuntiat 

ut  hostiam  prò  gratiarum  actio 

ne  siudieris  offerre..  Et  ilKc  iter 


F.    70d. 

'  ednunnuin  '  fritcéle  '  T  dummaithisiu  *  aduini 

sechitti  ^  oìdia  ^  dutargahàlalaib  siti-  '  -i-  indemnigiud 
'{■  sechis  af or  citai  san  duriim  is  intsahn         '  nahad  indlax 

'  nal)ad  indlax         '"   i-  tris  ambe  fomlc 


I.  Testo  e  cliiose,  f.  71-*:  Salmo  l.  281 

usque  àei..  prò  eo  ut  diceret  hMtusmodi  ho 

mines  salutare  [1'  salutari]  *  donabo  qui  mihi 

sacrificium  laudis  ofiferre 

curauerant  hoc  ergo  munere  id  est  hoc 

genere  salutarem  (salutem)  consequentwr  de 

1~T^  finem  psalmus  dawid  cum  j|uoti 

-LLi        uenerit  ad  eum  nathan  profe 

ta  cum  intrauit  ad  bersabe  sub 

occassione  penetentiae  profetai 

hoc  Carmine  captiuo  populo  in 

babilone  qvae  supplicationis  uer 

ha  et  liberationis  uerba  facien 

da  sint  atqwc  suo  exemplo  orati 

onem  format  qua  uti  debeat 

in  adflictione  captiuos  quamuis 

titulus  non  tam  curarn  formandi 

quam  tempus  formati  carminis  sig 

net.  I  scite  *  aduersum  magna 

Miserare  raihi  deus  nsque  tnam.. 
et  multa  peccata  magnitn 
do  et  multitudo  misericordiae  pos 
tulatwr  grauia  ^  qi/?ppe  uulnera 
msi  paribws  remidiis  non  curant«r..  Et 
secundum  multitudinem  missera</onum  usqj/e  laua 
me  ab  iniqwftate  mea..  intensio  sup 
plicantis  ob  grandem  reatum 
bis  uerbis  expremitwr..  Et  dilieto 

meo  munda  me.,  merito  ueniam  postu  F.  ri'', 

lat  qui  iniq?^ttatem  prms  *  agnoscit  spon 
te  *  commisam  et  ideo  intenta  peneten 
tia  et  grandi  misericordia  delaendam 
Quomam  iniqj/z'tatem  meam  ego  usqwe  semp^r..  ob 

6eruat«r  semp^r  oculis  mek  admissi  ^ 
qualitas  *  quantasqwc  ne  refrigiscen 


F.   Ha. 

'  -i-  huani  slanidiu  ì'  intslanidid         *  indfissid  ì-  isfestae  in- 
irocaire  mar  dutodlugud  oo  multa  peccata  ^  -i*  cid  isnaih 

corpaib 

F.  ;ib. 

*  -i-  rendilgud  do         '   i-  roputhol  les  adem  incloinpsin- 
'  -i-  innatargàbale  -ì-  peccati         *  -i-  inne  ole 


F.  71'. 


282  I.  Testo  e  chiose,  f.  71';  Salmo  l. 

te  ^  peccati  memoria  penetentiae  (\uo(\ue 

sjmul  languescat  ^  inteusio..  Tibi  "  so 

li  peccaui  usq?/f  feci.,  tibi  inqt/?t  soli  pecca 

ui  *  non  in  bis  a  qwfbws  ta^n  crudilite?-  trach 

or  *  quanqjmm  et  regis  personse  co?zueniat 

d«i  iantuin  legib?/5  subditi  ^''  ac  proinde  ''  r\on  cui 

qMcm  hominum  c\iii\jus^-  agebat  supeHor  '^  sed 

ipsi  soli  peccauit  in  cuius  praecepta 

commisserat  **..  Ut  iustificeris  in  ser 

monibws  tuis..  non  qi«'o  peccaui  tu  iustus 

appares  sed  quia  tara  be??pfìcus  *''  toties  '^ 

que  cowtemptus  aduersus  ingratos 

iastns  demum  ultor  adsurgis  nude 

sf  res  *'  qMffsi  ad  tribunal  iudiciuraqwe 

pÉTueniat  necesse  est  té  et  uicere  pò 

testate  Tpost  enumerationem  tantorum 

beneficiorum  talit^r  uindicantem  ^"^  cui  *^ 

8Ìt  von  Bolnm  disputatio  -"  sed  etiam  uUio  is 

ta  instissima..  Et  uincas  usqMé"  cowcep 

tns  sum..  quia  [nec]  aceeptissimi  tui  '*  nec  regis 

nec  p?"ofet3e  peccata  condonasi*  bene 

cum  de  populo  loqueret7<r  ait...  ecce 

enim  iniquitatibws  conceptus  sum  usq?/e 

mea..  quoniam  non  a  breui  tempore  sed  ol 

lira  a  patrum  atqw^  auor«?n  setate 

peccauimus  patrum  uidilicet  qui  in 

peccati?  successores  *  fuerunt  et  ip 

sam  natiuìtatem  de  ht^msmodi 


'  anitìrnuara  -i-  ànanas         ®  -i-  secMs arnalobralgedar 
'  -i-  ade         *  -i-  oìdd      *  -i-  irhmdenum  frium        '°  -i-   airni 
bi  inrl-nó  iniaircinnech  fuma  ani  nachaili  nisi  dei  tantum 

*'  indigaidsin-  **  -i-  dunaibhi  nuhiiis  fuamdani  '^  huai- 
sliu  "  dorogah  -i-  ithé  atimnae  di  namma  rusarìgestar  airis 
fuainadm  rohói         '*  -i-  cér degmainccli  "^  indlerdaid 

"  -i-  sechisarpeccadnión         '"  du fieli i         '*  isdaiisiu 
*"  innalirithemnachtae  "'  -i-  diitJiuiclisimeni  -i-  dd 

"  -i-  sechis  ìiidilgai 

F..  :ic. 

*  -i-  irummu  u  peccad  arcltach  nachmod  forrnherat- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  71':  Salmo  l.  283 

plerumque  occassionibMS  college 

Tunt  afe  enim  sape  àeus  per  heremiam 

et  iezechelum  lequentiam  prof 

essioneMjqwe  *'^  in  illis  exprobrat  mecha 

lidi  *  hoc  est  ^  [quod]  ergo  ex  iniquoruw  co«uentu  '.  ma 

teriam  conceptiis  inierit  '  eoru?ndem 

exemplis  sit  in  pieora  [l.  peiura]  infirmatus  * 

ecce  *  enim  hx'c  retundat  *"  neque  enim  erat  quod 

demonstratiue  uellet  affari  ser 

uiuit  ergo  ebreco  ìdiomati  **...  Et  in  de 

lictis  peperit  me  mater  mea..  awf 

matris  àuf  temporis  **  ut  signifìcet  *^ 

sé  in  attenuationem  **  facti  sui  nec 

domi  *^''*  habuisse  nec  in  pnplico  *'  unde  ins 

titiam  disceret..  Ecce  enim  neritatem 

dilexisti..  hoc  inqt«'t  a  me  petisti  quod  uè 

rum  esset  ac  debitum  uitam  scilicet 

semplicem  iustamqwe  qtiam  sapienti 

ae  tuae  manifestatione  forma 

ueras.  Incerta  et  occulta  nsque  mihi.. 

profunditates  dispesationum  et 

secreta  misteriomm  legis  promnl 

gatione  **  docuisti..  Asperges  me  bis 

Bopo  et  muudabor  id  est  *^  igit?<r  ut  sit  sensus 

prò  his  ergo  omuib?<s  tii  (appares)  iustus  ego  quia  in 

gratus  et  creminosus  appareo 

necessarie  pesco  ueniam  et  oblu 


'  innsssstin       '  V  profussionem  -i-  anlmhed  san        *  indétraid 

*  isedinso  *  -i-  ised  adbar  innaconibartae  cloine  ieistiu  ini  sii 
immefólangar  tri  chomaccuhur  7  peccad  '  V  nominatiuus  ani 

ìruàlaid  ^  inrulohraiged  ®  -i-  is  diUhaidbsin  ind  imdaigihea 
tuccad  st  an  ecce  •  7  ni  dufailsigud  ^°  imdoigidir  "  dunhés 
elraidiic         "  -i-  Ì7ifan  rumhà  inihrii  riibatar  peccthi  less 

*^  1'  sic  dispone  ut  Sìgnìficct  sé  Eec  habuisse  domui  nec  habuisse 
in  puplico.  unde  disceret  iustitiam  in  attenuationem.  facti  sui  •!• 
duetrumgud  inpectha-  '*  -i-  is  ìnsin semignd  -i-  nadfilgnimfoir- 
hthe  les         ^'  -i-  intanrohói  imhru  amathar-         '°  h  liamuntair' 

''  -i-  inianroniboi  hirigu  ^*  -i-  ar intinmlegun  -i-  sechisarind- 
forcitul        *'  V  deest  -i-  duesta  muglanadsa  manimglanae se  adcé 


F.  71<K 


284  I.  Testo  e  chiose,  f.  71^:  Salmo  l. 

tionem  in  icorem  legis  supplex 
efflagito  *"..  Lauabis  me  super  niuem 
dealSaJor  auditui  meo  usqwe  laetitiajn,.  audi 
tum  prò  ré  qwae  iudicanda  est  ponit  ac 
sf  diceret  praebebis  mihi  Isetitiam  com 
pos  uoìoxum  ea  etiam  de  obsulutio 
ne  mea  aadiam  (]uae  sint  plenissi 
ma  gaudiornm  cum  té  adouen 
te  tempas  libertatis  aduene 
rit..  Et  exultabunt  ossa  homi 
liata..  remissiouis  tempore 
grauius  attritio  quae  Domine 
semper  comrainutorum  ossuam 
,    indicatur  reliaabitur  et  nós  dui 
cidine  exultationis  implenimur 
Auerte  faciem  tuam  a  pecca/Zs  meis 
usq«e  crea  in  me  àeui,..  prò  rectis  co 
gìtationibws..  ET  sp^rt^Mm  rectum  in 
no«a  usqwf  meis..  spirifMm  prò  intensione 
animi  poni  usitatum  in  scriptt^r 
is  est  ut  in  libro  numerorum  *  de 
caleb  non  enim  inq«it  in  eo  inuentus  est 
%^iritu&  alter  *..  Ne  proiecias  me  a  facie 
tua.,  obsolutum  me  facito  semper 
in  tempio  sub  tuo  stare  conspectu 
Et  s^iritum  sanc^wm  tuum  né  auferas  a  mé- 
ne captiuus  deutius  caream  eo  sp?Wfu 
quo  soMC^ificabatnr  in  tempio  populus 
in  documentum  prcesentiae  dei  (\no  etiam 
inspirabantwr  profetas..  Rete  [l.  redde]  mihi  laa 
titiam  szXntaris  tui..  laetabundam  ^  sa 
lutem..  et  sp/r?7u  pr/ncipali  confirma  me.,  ut 
non  solum  obsoluar  uerum  etiam 
uicinarum  gentium  per  gratiam 
sptrt^Ms  obteneam  prtncipatum..  Doce 
bo  iniquos  uias  tuas  usque  conuerta 
ntMr..  subditarum  gentium  ad  agniti 
onem  tuam  corda  cowuertam..  libera 
me  usqj/e  mese.,  de  potestate  homi 


"  duthluckimse 

F.  ;id. 

*  deiitornim         *  -i-  acht  spiiirt  diriug         '  failid 


I.  Testo  e  chiose,  f.  72':  Salmo  li.  285 

cidarum  quibus  est  familiaris  era 

dilitas  qwfb«5  studium  est  inchiare  * 

sanguini  uult  autem  tali  colore  ^  per 

comparitionem  scilicet  pessimo 

morwm  sé  dignum  liberatione 

monstrare..  Exultauit  lingua 

usq«e  tuani..  grate  nimis  et  gra 

tulenter  tua  facta  narrabo  qwj  f-  72" 

me  ob  notitiam  tui  iuste  domi 

nationi  *  subtraxeris  impiorwm.. 

Donime  labia  mea  usque  laudem  tu 

am..  materiam  laudum  [tuariim]  benefi 

eia  tribuens..  Quonmm  si  uoluisses 

socri^cmm  dedissem  utiqwe..  f\uomoclo  sollemnita 

tes  eanticorum  *  sic  hostiarum  ob 

lationes  in  terra  aliena  non  com^ì-oh 

as  qut'bus  si  dilectatus  esses  ser 

uissem  utiqwe  ritu  legis  tuae.. 

holochastis  autem  non  delectaberis.. 

in  quibws  est  sollemnitas  officii  non 

emendationis  ^  efFectio..  Sacrifi 

cium  àeo  spiritus  contr'ibulaius  usque  si'on..  co)/tpla  fi.  cum  pi.] 

ciat  tibi  id  quod  *  ad  sionis  *^  prosperità 

tem  respicit  ut  restituas  ei  uè 

teris  felicitatis  ornatura  quihus 

rebus  ^  sit  etiam  rex  ipse  conspectior 

Et  aìdificentur  muri  hìrnsalem  nsque  et 

holachasta..  quae  in  terra  aliena  neg 

lexeras  instaurato  tempio  gra 

te  Buscipe..  Twnc  inponent  super 

altare  tuum  uitolos  nit  do 

IN  finem  intellectus  àauià  cura  uè 
ec  idomeus  "..  et  adnuntiauit  sau 
eli  et  dt'xi't  ei  uenìt  iauià  iu  domum  ab 
imelech..  aduersus  uerba  rapsacis 
praeuaricatoris  et  iudeos  non  solum 
assirioram  armis  uerum  eti 


*  menaigte  -i-  lainnigte-         ^  -i  huadaih  m  briaihar  indisssseo 

F.  '2a. 

•i-  arÌ7i        ^  innacetal        '  -i-  inhestatad  7  indegnimae 
ani        *^  ■[■  sióin        ^  -i-  trisóinmigi  7  chumtach  sión 
^  idumdae 


286  I.  Testo  e  chiose,  f.  72*"  :  Salmo  li. 

am  religioni  dedere'  persuaden 
tis  hoc  Carmen  profeta  longue  a.nte  com 
possQÌt..  titulus  autem  qwoncZo  sit  for 
matas  psalmus  ostendit.. 
quanqMam  possit  tali  filo  *  ora 
tionis  detextus  ®  uideri  ^uod  ut 
riqwe  *•*  proditori  conueniat,..-  ' 
F.  72'>.  y^uid  gloriaris  in  malitia  usqwe  in 

\cJ^     iquitate..  cum  erubescere  [prò]  proditi 
one  '■*  et  consilii  prauitate  ^  de 
beret  [potes^]  et  per  hironiam  *  dictum  *^  ui 
deri  prò  iupotente  potens  siquidera  ar 
rogantiae  sursum  ^  ac  deorsum  ®  nerba 
promebat'..  tota  die  usqiie  tua.,  sicut  ra 
sorium  acutum  ^  fecisti  dolum..  effectus  ® 
doli  quo  iudeos  meliorum  terrarum 
oblatione  *°  ad  ditionem  "  uocabas  (rapsaces)  ut 
penitus  interrirent  funditus  euertan 
do  ***^  nouaculae  ^*  comparantwr  (\iiae  acuta  prasser 
firn  *^  nihil  pilorum  "  quos  radit  reliqui 
facit  *'..  Dilexisti  raaWtiam  usq?/e  equitatem.. 
assiriis  **  rem*®  gessise  *"  [quam]  nobis..  Dilexisti  omnia 
usqi/e  dolosa.,  dilectionis  no?n?we  duxit  (r  auxif)  -'  profa 
nitatem  callidi  (rapsacis)  qui  tantam  malitiam 
DOW  necessitate  seruitii  s,ed  nocendi  *-  affectio 


'  1'  subdere  -i-  fundaiabartis  *  huaglosnaiìiiu  indinniseo  ì- 
tituli         *  «i-  foilsichtht  -i-  doec  1'  coibge  int sailm  ^^  -i-  doec 

7  rapsaci 

F.    T21). 

'  arinmraih-  '  innadrochomaìrle  ^  -ì-  ep't  fri  iuJeii 

techt  fumàm  nasar-  *  airnirhuchumachtachsom  •  nacce  ''*'  as- 
róbrad  *  -ì-  duécnduch  didia  *  i-  duecndiic  [isjrl-  roba- 
tar  is  inchathraig  '  dufurcbad  *  aiii  inscrissid  -i-  am  inn- 
aìtain  nàiili         '  odeìgatar  ceni  dunaìtin         '"  huaìifdrrgud 

''  dungiallai  ^^  huanchortarcenn  'M' -tendi  -i-  amtis 

coirthi  tarcenn   ì-  iudei       "  dundaltain      ^*  -i-  cenmitha  asnàiih 

"  innafinnce  ''  -i-  ni  odinrat  ni  diib  diaoés  ^^  -ì-  is  (1'  riihu) 
ferr  lat  comaidech   duassaraib  indaas  dunni  '*  -i-  sechis  in- 

doini  "  arrugenisiu  *'  -i-  rumidair  "'  -i-  arulcfriu 


I.  Testo  e  chiose,  f.  72':  Salmo  u.  287 

ne  "  sequebatwr  deditionis  nostrse  **"**  consi 

lia  quihus  conraeremus  profunditus..  Prop 

terea  deus  distruet  té  in  finem..  perfecte 

delebit  quem  iam  ex  parte  distruxit 

ut  captibus  [l.  captivus]  sub  hostium  degeret  **  potes 

tate-  EUellet  té  uBque  de  tabernaculo 

tuo.,  ac  si  diceret  de  habitatione  et  ulta 

mortalium..  Et  radicem  tuam  usqwe  ui 

uentium..  radicem  àicit  sobulem  cuius  uim  et 

uìcem  uìdet«r  praebere  successio  "..  Uideb 

unt  iusti  et  timebunt..  habundet  qt^ippe 

in  te  prolata  uindicta  ad  terrendos  a 

lios  et  quidem  laetiore  iam  effectu 

praeditos  cum  prò  ipsorum  commodo 

in  te  uis  exitii  motata  doceatwr..  ET 

super  eum  ridebunt  usque  adìutorem 

Buum..  cuius  cultam  exprobrat  (rapsaces)  in  iudeos.. 

Sed  sperauit  in  multìtudine  nsque  suarum..  squi 

tatiis  "  assiri!  pompam  exercitumque 

fidelium  populo  iactanter  *®  ostentans 

ET  praeualuit  in  uanitate  sua.,  uani's  ^'  ^^'■ 

inflatus  ^  nibil  solidi  in  moribus  quo  iu 

uaretur  inuenit..  Ego  autem  usqtte  dei.,  fecundus 

uirtutibus  et  semper  uiriens  felicitate 

continua.-,  sperauì  in  miserecordìa  dei.. 

non  ut  ille  in  multitadine  diuitiarum 

id  circo  et  ille  puniri  et  ego  merui  li 

berari  in  aeternam  et  in  seculnm  S£ecu 

li..  Confitebor  tibi  usq«e  fecisti..  gratus  sem 

per  existam  *  de  praestitis  ^  sperare  praestànda  . 

no?i  cessans..  Et  exspectabo  usqwe  tuorura.. 

manibit  in  me  inuocandi  té  *  cura  per 

petua  etiam  sf  circumdeder  aduersis  *  quancfo 

experimentis  *  priorum  dedici  quid  com 


^'  huandascnam  .  '*  amgiaUaeni  '^  •]•  diatabairt ni  fumam 
nassar  '^  coarhera  hiuth  -i-  inpopul  assardae  *'  -i-  intóscu- 
gud  innaclainde  cech  diih  indiad  alalie         "  innantarcadachtae 

*"  indhuallach 

F.  72c. 

'  rommodisom        *  óldd        '  dinaib  remfoiridib 

*  indattogarsa        *  huanaib  cotarsnaib         '  hunaib  etarcnaib 


288  I.  Testo  e  chiose,  f.  72'':  Salmo  ui. 

modf.talis  ^  babeat  intenta  supplica 
tic.  ante  conspectu  sanciorum  tuorum..^ 
"r~VT  finem  sup^r  abimaelech  intellectus 
XJLM        dauià..  eadem  materia  est  psalmi  praesentis 
quae  tertii  decimi  ^  parua  parte  uorsum 
commotata  '..  in  rapsacen  *"  enim  et  ^"^  ea  qua 
illis  sunt  gesta  temporibus  a  eancto  dcMj'd  longe 
ante  formatus  est  i  sultando  iudeis 


-pvT'Y'I*  stultu 

UJ-^    et  [di 


licendo]  quis  est  deus  quHiberet  uos  de  mani 
asairiorum...  corrupti  sM«t  et  abhomi 
nabiles  facti  swnt  in  uanitatibws  suis.. 
assiri  blasfemantes  ac  pe^-iantes  [l.  per iur ante sj..  Non 
est  qui  faciat  bonuw  usqwe  unum.,  in  as 
siris..  Domtnws  de  cselo  prospexit  usq»i?  ubi 
non  fuit  timor.,  inde  interitum  formi 
dare  cogentwr  \xnde  non  opinabantwr  *^  ^raeìer 
opinionem  qt«'ppe  '*  suam  *^  ialatae  a  deo 
subcumbere  uindictae..  Q,uoniam  disippa 
uit  ossa  eorum..  hominum  sibi  ^*  placen 
tium  rapsacis  scilicet  qui  in  gratiam  ^^  ho 
minum  piena  iniqwitatis  uerba  deprom 
sit  *^.  Confassi  swnt  usqwe  isra/iel..  sabaudi 
tur  quii  nisi  deus  quis  inquit  uobis  de  mon 
y.  72^.  te  sion  in  quo  deus  habitare  ere 

debatwr  dabit  salutem..  Cum  conaer 

terit  usque  israhel..  et  perfec 

ta  laetitia  in  uniuerso  popu 

lo  tribuet«r  cum  -x-  tribuum  quae  hoc 

impitu  adductse  sunt  fuerit  lax 

ata  ^  captiuitas  hoc  autem  ideo  ut  sé 


^  1'  commoditatis  -i-  inna  cuinilechtchae         *  -i-  inirisdecdi  •!• 
dixit  iasipiens  ón  dà       *  -i-  isbecndi  dechur  fil  etarru  siu  7  tali 
"  -i-  hip'sain  rapsacien       ^°^  -i-  formata  sant  -i-  hip'sainn  rap 
"  -i-  digail  foraib       "  deithhir       *'  -i-  niriifrescisset  olendolo \ 
isindùsin-        ^*  doib  fadesin-        **  -i-  isiniuilem  bude 
*'  dururgab 

F.  ;2d. 
^  -i-  iarsindi  bes  tuidchisse  deichtrib  indoiri  dochum  deihribo  7 
dunaihfoichret  iarum  kuli  asindoirisinisandsinbieidic  duisrV" 


I.  Testo  e  chiose,  f.  72'^:  Salmo  lui.  289 

calamitati  fratrum  *  germano 

affectu  condolere  ^  monstraret.. 

•TT^  finem  in  imnis  iutellectus  àauid. 

XXi  in  quo  *  ueniunt  sephei  ^  et  dicuni  san 

li  nunc  àaiiià  absconditus  est  apwc?  nós.. 

ex  persona  ezechiae  hoc  canticum 

format  profeta  prò  liberatione  * 

tam  6ua  (  i-  ezechiae)  quam  totius"'  populi  6up 

plicantis  {;ì-  ezechiae)  sub  occasionis  *  tem 

pore  suac  tristitiee  quae  titnlo  ® 

doceatur  inserta..  Ijfàc..  in 

DeuQi  in  nomine  tuo  ssihium  me 
lO  eo  inqwz't  nomine  salulem 

tribue  quod  '"  profutw7-um  nobis 
negant  assiri  et  quod  me  frust 
ra  subditis  praedicare  blasfe 
mant..  Et  in  ueritate  tua  iudi 
ca  me.,  ac  si  diceret  prò  me  **  quo 
tiesqMC  enim  **  legitwr  iudica  illos  [l'  illura]  ut  con 
demnentzfr  petit  me  enim  cum  ùicit  iu 
dica  defensionem  rogat..  DeuS  ex 
audi  orationem  meam..  cura  in 
qwit  derae  et  cum  affectu  auxili 
andi  nerba  mese  supplicationis 
audito  *^..  Auribws  percipe  usqwe  in 
surrexerunt  in  me.,  quorum 
non  est  deferenda  punitio  impie 
tatis.  meritfs..  ET  fortes  ques 
serunt  animam  meam..  quanto  igi^wr 
inpugnatores  **  mei  et  externi  SMnt  *' 
et  uiribu5  insolentes  et  tui  inimi 


*  dtichthriho  duhuid  indoiri  ^  ladethriuh  *  ishisuidi  ì- 
tempore  *  inna  centi  sin-  ®  -i-  dilamaib  assar  '  -i-  dila- 
maih  assar  dà          '  -i-  buithe  i/« hirusalem  duassaraib" 

*  -i-  ciasu  diidd  ad[fiadar]  isintitul  immeaircson  dà  ezechias 
airnanni  immeairc  dudd  immeairc  són  ezechiae  '°  -i-  ic  in 
nomine  dei  "  -i-  duemse  7  dcich  tarmcénn-  '*  -i-  intanmhis 
intimfogna  friainsid  dundi  as  iudica  isdudigail  ieit-  "  ddte 

'*  frithchathaigthid         '^  7  meit  atan  echtrainn 

Asc,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  L  19 


! 


290  I.  Testo  e  chiose,  f.  73=*:  Salmo  liv. 

ci  hoc  "  ego  dìgnor  tuo  praesidìo  *'..  non  prò 
possuerunt  àeum  usque  adiuuat 
me.,  rebws  ^^  agnoscent.  hostes  quod  *^  \ier 
F.  73".  bis  inriserant,.  ET  àomimiA  siiscep 

tor  est  anima  mea  usq«e  meis..  exp^ri 

entMr  *  ipsi  exitium  *  qwoi  inferre  molli 

ti  6t/?it..  In  ueritate  usqwe  illos..  neri 

tatem  ubiqwe  ponit  ut  negotiorum 

de  quihus  loquitj^r  expr^mat  ^  firmitatew 

solida  cj'go  et  firmissima  precor  *  inter 

nicione  ^  deperiant  inimici.,  uolun 

tarie  sacrificabo  tìbi..  prumpte 

libenterq^e  gratificatorias  ^  tibi  '  hos 

tias  immolabo  taliter  libcratus  *., 

CoMfitebor  nomini  tuo  domine  qiioniam  bo 

num  est.,  gratum  tibi  esse  ofEcium  est  ob 

timum  ^■^°..  Q^uoniam  ex  omni  tribulatione 

eripuisti  me.,  prò  utrisque  donis  agam 

gratias  (\uod  et  mea  me  liberatione 

gauderem  et  intmicorum  interi 

tum  uidere  fecisti..  Et  super  ini 

micos  usqt<e  tuus  ''  hoc  Carmen  oniao 

mfinem  ymnus  sapientias  àauià.. 
pontifici  p?-ofeta  co7?ponit  talem  ap 
tans  orationera  (\uae  temporibws  eius 
metritis  [sic]  et  uirtutibj<s  eius  et  adfiic 
tionibws  co?ipetat  *^  qui  pertullit  pr/mo 
simonia  inpugnationem  *^..  is  nam 
qwe  beniaminitica  *^  tribù  ortus  sa 


'®  -i-  huamlisiu  ìiuand inibiud  hi  namai-       "  ade       '*'  -i-  hua- 
gnimaih  innadiglae  dubérthar  foraib-         ^*  ani 

F.   73a. 

*  dirgenat      *  ancsid      '  coastoaiscea      *  oìdd  ap^sin  ezecliise 

^  huaetarimdihiu         *  ludecha         ''  adce         ^  assnum 

®  -i-  amhudcch  forrcimem  ^°  -i-  ishidech  foircimem  latsu  a 

de  timthreclit  deggnima  dnedhairt  dait-  airisedinsìn  astccli  latsu 

adopar  dait-         ^*  immcairic         *^  -i-  infrithchathngud  occosnam 

sacerdotalacldae        *'  -i-  heniaminecdu  -i-  de  tribù  beniamin  fuit 


I.  Testo  e  chiose,  f.  73'':  Salmo  ut.  291 

cerdotium  ambit  **  prodiHone  eius  et  pec 

uniee  *^..  (\uum  in  tempio  conditam  seleuco  *® 

detulit..  ex  quo  in  exsecutione  rei  ad 

expulsionein  *"  oniae  subsiitutione?»  '^ 

q?/e  Simonis  misus  eliodorus  sig 

nii  *®  a  tempio  excluditwr  ^'^  et  ob  honore»?i 

onise  uissionib?/s  ^^  uerberatur  huiv?, 

•postea.  intercessione  *  seruatur  in  uitam..  /.  73^'. 

post  quas  *  demura  erumnas  pertulit.  sub 

anteocho  filio  seleuci..  iason  quidam 

pj'opinquus  ^  onias  honoris  eius  et  uitas  emù 

lus*  ab  anteocho  pontificatum  redemit  ^.. 

ea  pactione  *  ut  omnes  iudeos  in  genti 

lium  scita  "  traduceret..  quo  honere  *  per 

citus  *  et  adflictus  sponte  onias  mig 

rat  in  egiptum  atq7(e  ibi  altari  cowstructo 

riliis  sacro?  quos  hirusolimis.  ia 

són  profanauerat  '"  cum  iudeis  qui  inue 

niri  potuerunt  antestes  *'  deuotus  in 

staurat  horum  ergo  temporum  mala 

deploranlem  *^  ioniam  p/ofeta  p?-oeuidet  ac 

praedicat.  ;  tus  in  tuum  admitte  audi 

"TT^"^    A    Udì.  dcMS  orationem  meam,.  peni 

.Fi^\-x\-     tura  supplicis  *-^  precera:-  et  ne  de 

pexeris  deprecationera  meam..  intentara  de 

precationem  suam  talium  uerborum  iter 

atione  demonstrat  per  quae  indicai  magnitu 

dinem  quihus  cogatj<r  angorum  a  deo  nude  citut»  '^ 

et  efficax  sperai  auxilium..  Intende  me 

et  exaudi  me  co«trlstatus  sum  in  exercita 


'^  -i-  adcolra         '^  cid  ind  indihhisìa         '^  doiidrigsin- 
^'  issi  inso  intochoisgem  '*  dundoirdned  '"  hunaih  fer- 

taih  -i-  dugnitha  or  ioniam         '"  -i-  indrhana         ^'  huafislb 

l.    73b. 

^  -i-  huangudi  ^  reniierlartniar  '  -i-  ditriuh   lebi  doih 

dihlinaih       ^  -i-  ascae  -i-  namae       ^  diiarchiuir       ®  huansmacht 
isnafess         ^  ■[■  atalartae  famam  innageintlid^         '  didn 
'"  runuaihrigestar         "  airchennech  -i-  onias         ^'  coines 
^'  ingessedo         ^*  dein 


292  I.  Testo  e  chiose,  f.  73':  Salmo  lh. 

i 
tione  mea..  qwasi  exercuerunt  me  mala 
corttinuatione  sui  **..  Et  contarbatus  sum  a 
uoce  inimici.,  eleodori  subsequi  inimici.. 
Et  a  tribulatione  peecafom..  Simonis  stadios 
se  '*  peccantis..  Quonìam  iecììnatiervnt  in  me  iniqui 
tatem..  p^rsequtionem  fuderunt  in  me  e 
rudiliter  q?^/cquid  "  ipsi  adflictionum  ias 
tissime  merebantwr..  Et  in  ira  molesti 
erant  mihi..  esilia  prj'mo  molestias  certando 
simon  fecerat  aeqMJtate  superatus  iam 
F.  73".  nwwc  furendo  pgrsequit?<r  *..  Et  formido  mor 

tis  usqj<(?  [me].,  inminente  scilicet  morte  id  est 

grandi  periculo..  ET  contexerunt  me  te 

nebrae..  hoc  proprmm  docetz«r  angoris.  defectu 

qwi'ppe  solaciorum  ^  uiriumqwe  aer  eti 

am  obtenebrari  '  uidet«r  adflictfs..  Et  dixi 

quis  dabit  mihi  usqwe  columbae..  tantis  enim 

coartabar  *  malis  ut  non  egressu  opus 

esset  *^  obseruato  orani  liberationis  exitu  ^ 

ET  uolabo  et  requiescam..  si  mihi  contingeret 

uolandi  facultas  de  patria  regione 

libenter  efifugerem..  Ecce  elongaui  fa 

gi(?n5  usq?<e  in  solitudine.,  et  quam  longissime 

discendens  in  solitudine  commora 

rer  tantum  '  né  mala  urbis  huim  p^rpete 

rer  '  atq«<e  ibi  saluatorem  exspectarem 

d^wm.  deabsalma..  Exspectabam  eum  usqwe 

a  pussillanimitate  [e{\  usqMe  tempestate.. 

prò  persequutione  ualida  i\uam  multitudo 

infert  angorum..  Praecipita  dow/ne  diui 

de  linguai  eorum..  ut  nec  consiliis  nec  sermo 


**  -i-  ae  -i-  malorum  "  4-  ocdenum  uilc  "  «i-  aniha  ini- 
maircide  duthahair  forru  fesin  daratsat  formsa 

F.  73c. 

*  -i-  adgréinn  ^  -i-  intan  aracrinat  acharait  arnech  no  a- 
nerta  fristemligther  cid  indaier  airi  intan  sin  '  -i-  frisndor- 

chaichther         *  duimmaircthese  *^  -i-  ut  non  esset  possibile 

mihi  egredi        '  -i-  nimrabae  soirad  etir        ®  acht  nanima 

''  conifodniainse 


I.  Testo  e  chiose,  f.  73^:  Salmo  liv.  293 

nibws  cowciuant  afq?/e  per  om?j/a  inier  sé  dis 
cordiis  in  Imeura]  exitium  adiunare  non  possint 
&ed  intestinis  *  et  motufs  iurgi's  consumma 
ntur.'.  quoniam  uidi  iniq»/tatem  usque  in  citniate.. 
haec  autem  ideo  quia  mala  urbis  exorreo  ut  sai 
tim  inpeditis  auctoribi^s  ^  cepta  soluatj/r  *" 
imp?etas..  Die  ac  nocte  circumdabit 
eam  super  muros  eius  usqMe  iniustitia.. 
quam  adflictis  intullerunt  sacrilegi- 
In  medio  eius..  possuit  prò  palam  ac  si  dice 
ret  qu&quam  uersus  respexeris  '*  profani 
tas  occurret  uidenti..  Et  non  defecit  de  pia 

ieis  *-  eius  usurra  et  dolus  usqwe  dux  meus..  F.  73''. 

Bubportassera  utiq?<i?*..  Et  notus  meu&.. 
procuratione?n  ^  qj/Zppe  religionis  ^  a  se 
liuco  simon  acciperat..  Qui  simul 
raecum  dulces  cibos..  bis  omnib?<s*  indicat 
simonem  quod  familiaritatem  quon 
dam  professus  sit  ut  noceret,  rectius.. 
IN  donau  dei  ambulauimus  CM?n  consensu.. 
qunm  ^  acerua  B?mt  quae  pertuli  et  quam  hurailiatns 
grauitcr  sum  ut  talib?/s  amici's  dese 
rer  qui  omnium  officiorura  inmemores 
in  meam  pernecìem  *  co»iurarent..  Ueniat 
mors  super  illos  usqwe  uiuentes..  non  suli 
to  "  co^jsummantwr  exitio..  quoniam  nequitia 
*  in  ospitii's  eon/;n  in  medio  eorum..  prò 
ut  diceret  malignitatis  in  hac  ui 
fa  creraen  operantur..  Ego  autem  ad  dewm  eia 


'  inmcdonchaih        ®  -i-  amhat  nerclioissi  indaugiair  innadoine 

***   i-  coroissid  ''  sechi  da-  denecaithersu  -i-  ubicumque  re- 

spexeris profanitatem  uidebis         ^^  dinaih plailìb 

F.  ;3d. 

*  -i-  fidilsainsc  -i-  matis  muìiamait  dudagnetis  [7]  manìpiis  mu- 
charat  dudagnetis  *  -i-  innerfoichill  *  -i-  adrada  idal  dóbriih 
isiìicathra'g         *  -i-  uerbis  asruhart  inpsalmo         *  ciafiu 

®  -i-  iinorcuinse  ón  '  -i-  na  eiplct  huanhds  coitchen  huan- 

epil  cadi  acht  foircniter  huasainhds  secJi  càch-         ^  debe  tiiiiuda 
lessom  anisiu 


294  I.  Testo  e  chiose,  f.  74=:  Salmo  uv. 

mani  nsqMe  narrabo..  et  quid  illi  iniquità 
tis  operantur  et  quia  laboris  [ego]  susteneam 
omm  tempore  intentas  exorator  ^ 
insinuo..  Et  exandiet  uocem  meam:  liba 
rauit  in  pace  animam  meam  certa 
me  facies  securitate  gaudere..  Ab  his 
qui  adpropinquant  mihi:  ac  si  diceret  a  pr-o 
cincia  mefs..  Quoniam  inter  mulfos  erowt  me 
cura.,  prò  aduersum  me  *"  sociabant7/r 
externis*'..  Exaudiet  deus  usqiie  commota 
tio.  deabsalraa..  nnlla  argenti  **  obla 
tionumqwe  permotatione  destinato  ex 
imentur*^''^  exitio  quia  deum  non  timendo  inma 
niter  *^  dilinquerunt..  exteudit  manuw 
suam  in  retribuend?o..  sic  q7«'ppe  studios 
F.  74".  se  in  meas  grasabantj^r  iniurias 

q«osi  *"*  non  inferrent  mala  hed  reterent.. 
Conlaminanerunt  ìesiàmentum  eius..  ritiis  prò 
fanando  '  legitimos  ué\  ceremonias 
templi  nel  diuitias  puplicando.w 
Dluissi  6?/Ht  ab  ira  uultus  eiiis..  sacrile 
go  furore  s««t  mea  societate  diui 
si  ipso  uultu  iram  quam  aduersum  me 
conceperant  puplicantes  *  ideo  et  irae 
uultum  ^  gerebant..  Et  adpropinqua 
uit  cor  eius..  hi  inni  aufem  inimici  qui  mihi  pr» 
US  toto  sé  corde  iunctos  simula 
bant..  Mollierj<«t  sermo??é'S  eius  super  oleu;» 
usqr^e  iacula..  dulcib?<5  ué'rbis  tegeban 
tur  uenina  et  mollitudine  sermo 
num  ^  iaculis  "^  locum  parabant.. 


*  sulbaù'igihid      '"  -i-  dudenum  7m       *'  -i-  huanaih  ecldrannaih 
"  -i-  eia  duh-'at  argat   daitsiu    arasoirad  ''  -i-  nidigebtar 

1'  imperatiuus         '*  scchis  hiianbàs  on         "  inderinar 

F.  ;4a. 

'  -ì-  ttìH  nibad  ccncinta  dugnetis  inidrcud[sinj  damsa 
^  -i-  am  hid  tard'simdlc  hnainsc  frinso  noch  vìi  ni  róbae  Ima- 
imse  anolcnisin        ^  -i-  lase  asndensat         *  -i-  arufàìlsigsct 
^  cidangne        *  -i-  hriathra  àbélaicJithi  leu         '  -i-  diathogais 


I.  Testo  e  chiose,  f.  74\-  Salmo  lt.  295 

lecta  in  deum  curaw  tuam  usqw<?  enutri 
at..  qnasì  ipse  p7-ofeta  iara  doctus  ad 
loquitt/r  ^..  No??  dabit  in  setcrnum  usque 
iusto..  licei  ad  tempus  ut  probaretwr  ®  ad 
flictus  Bit.  in  scìernum  tamen  fluctua 
re  *"  non  sinitMr..  Tu  u^ro  àeia  usqwe  interitus.. 
nude  praecipitatorum  facilis  non  fuit  euer 
sio..  Uiri  sanginuna  et  doli.,  crudi 
les  effundendi  sanguinis  auidi.. 
"Non  demidiabunt  dies  suos..  néc  ad  me 
diam  qua  **  iiiuire  poterant  conpossi 
tione  corporis  aetatem  d^o  punien 
te  peruenient..  Ego  aufem  sperabo  in  té  doHu'ne.. 
CoMsilium  profetae  est  ac  si  diceret  ó  tii  co;?fi 
tenter  deo  dicito  quia  speres  in  eum  in  aeternum     !  gè** 
finem    prò    populo    qui    a    sanc^is  *^    lon 


IN 


factus  est  ipsi  dawzd  *  tituli  inscriptione  cum  te  j,.  7^6 

nuerunt  *  eum  allophili  ^  in  geth.:  ^raeiicìt  in  hoc 

psalmo  profeta  quae  machabeorum  s?(«t  ac 

ta  [temporib?/s]  qui  onia  hirusoliraas  dcserente  *  in  ul 

tionem  ^  legis  suas  patri»  mathathiaj  ''  ex 

empio  "  iuraiierunt  bellum  inferentes  tam 


*  adgladathar         *  -i-  àfoirhthetu         '"  -i-  hua ingraimmim- 

*'  -i-  àanais  rudélbad  doih  octuìstiii  acohy  niroisset  àlethadi 
**  -i-  liiforcenn  insalmso  arinpopul  duchoid  Zaioniani  forlongais 
res  ingraimmim       '*  -i-  huanaih  aidmib  noibaih  rohatar  liìiempul 
•ì-  is indir omhatar  forìoìigais  huachathir-^      '*  1<  huanaib  cesgnaib 
noibaib  Mrobatar 

F.  71b. 

*  •!•  isfursundud  7  isfoillsigud  dunderegim  7  dundimniud  coi- 
nedar  dd  insalmso  7  isdundsalm  fessia  isaìnm  lessom  titulus 
fursundud  Aiàter  tituli  inscriptione  oinscribund  ìntituil  -i-  inii- 
tuil  robói  huas  cian  crisi  isinchroich  -i-  immeairic  [dusuidiu  7] 
ducéssad  cr  insahuso  7  rei.  7  ised  andeso  rogahad  dun-  isnaib 
argumentaib  archiunn  '  arangabsat  '  innacenelsin  *  andu- 
reracht  ^  -ì-  ardijail  iairmtecìita  recida  de  luil  inailithiu 

'  -i-  isheside  athir  innammachabdae       ''  -i-  ardarigeni  matba- 


MIS" 


296  I.  Testo  e  chiose,  f.  74':  Salmo  lt. 

proeuaricatorìbMS  *  ciuibws  <jMaw  in  id  ipsum  '  cogen 
tibMS  hostib?<s..  formatur  autem  talis  eius  carmi 
iiis  cratio  qualis  pussitis  in  calami 
tate  *"  congruerat..  sup^rior  sane  pars 
tituli  **  causam  cantici  inferior  inscrip 
tionis  tempus  ostendit  "  [  nanda  est  '^  C07!la 

(serere  mei  usqwe  borac.  non  condem 
tic  nominum  dei  et  homi 
nis-  aduersus  hominem  q?«'ppe 
possit  et  humana  ^*  sed  multo  est  facilior  <\uia 
longe  proestantior  diuina  defensio..  tota 
die  *^  bellans  tribulauit  me.,  prò  continua 
tiene  temporis  negotiiq?<e  *^..  Conculca 
uerunt  me  usq?<e  die.,  diuersis  modis  id  ip 
sura  *'  Aicit  suo  more  cum  uult  magnitu 
dinem  calamitatis  expr^mere..  (\iwniava.  multi 
qui  debellant  me  usqt/e  timebunt..  qua 
cumq?/e  die  territus  fuero  ego  in  te  **  cowfi 
dam..  Ego  ni?ro  usq»e  meos..  tuo  inqwj't  ad 
iutorio  mei  sermones  niirabiles  ap 
parebunt  atq?<^  laudabiles  (\nod  ne 

minem  [me  timore  *^  alium]  scilicet  profetcor..  IN  àeo  sp^ra 
bo  usq?/e  caro.,  bene  carnem  d?"czt  ut  hos 
tes  SU08  *"  ab  inferiore  hominis  parte 
ostenderet  non  timore"*  decip^re'*..  Tota  die 
/r.  74c,  nerba  mca  exacerbantwr  *..  exacrabilia  ^  fa 


thias  digaìl  iairmtechta  recido  due         *  tairmchoslaidih 

*  -i-  isincatiigud       ***  -i-  innadoire        '*  -i-  incois  7  incaingii 
ararojhad  insalm  -i-  arlongais  ionise  oapopul  '^  -i-  hiroga 

insalmso  "  -i-  ni  dimìcihi  cumachfae  ndé  dusoirad  7  cuachia> 
ndiiiiii  duingraimmim  -i-  airnihui  nnmsoiradsa  archnmacJiIat 
nduini  ocmingraimmim  maninisoirad  cumacJdae  ndcù 

^*  -i-  cuìiic  cid  acumachtac  [ndoindac]  ndunema  indurne  ara- 
ìailiu  aclit  issoirhiu  dà  duchumachtu  dee  ademini       '^  •!•  diigrés 
'"  -i-  indingraimmc        ^'  -i-  achomainscm  heus         '^  -i-  adcu 
'*  -i-  nadnagursa         ""  -i-  sani  conamiintir         "'  nadnagathaì 
•i-  quia  mortales  sunt  et  carnales  ut  ipse  ^^  -i-  mifnimrct 

F.  ;4c. 

'  -i*  duacradat-         *  -i-  adéitchidi  -ì-  mea  nerba 


I.  Testo  e  chiose,  f.  74':  Salmo  Ly.  297 

cìebant  cremiaando  ^  Insidiosos  malos  ani 
mos  speculari  solitos  uerba  simplicia 
ut  in  execraiionem  *  uertirent.  et  abhomi 
nabiles  ^  facerent  sermones  innoceuos  * 
per  quae  antem  hodia  eorura  iargiaq?*^  Inter 
hostes  augerent  et  inpugnationes  ac 
cenderent..  Adu^rsum  me  omnia  cowsilia 
eorum  in  malum..  hostium  in  nós  ani 
mum  aspernabant  '..  Inhabitabunt  ut 
abscondant..  co«gregabunt?/r  oculte.. 
ET  ufìstigìa  raea  custodiebant..  exspec 
tantes  animam  meara..  prò  eo  ut  di 
ceret  in  //.  hi]  fraudes  mihi  qwasi  ad  hoc^  conuenir 
ent.  occultissimas  instruebant.  ac 
tiones  speculando  meas..  ®  sperantes  quo*" 
ipsum  animae  meae  exitium  *^  possint 
uidere..  *^  Ipsi  calcaneum  oh^^ruahunt  sicut  exspec 
tauit  anima  mea..  Pro  nihilo  saluos..  [id  est  non  saluabis..] 
DeuS  uita»w  meam  usq?/e  tibi..  omne  sec 
return  curarum  *^  mearum  tamquam 
potenti  auxiliatori  **  commisi  *'"..  Po 
suisti  lacrimas  meas  usq?/e  et  in  prò 
misione  tua.,  distinasti  me  lacrimis  *® 
[et]  calamitatibt/s..  deabsal?na..   Conuertan 
tur  inimici  mei  retrorsum..  quoniam 
igitwr  uitam  meam  *'  tota  tibi  **  com 
misi  **  denotione  et  aduersa  nostra 
secundum  tuam  promisionem  Constant 
inpleta  *''  iustum  est  iam  ut  [et]  inimici  [nostri]  sub 


•i-  lasse  nóllocUtaigtis  -i-  nolochtaigfis  7  niipectaigtis  7  aslentis 

aincnma   fadesin  triaitched  7   ingahail  innanibriathar n diut   nu- 

radlnse         *  inadeitched         '"  aditcliidi         ®  nejiherchoitecha 

V  aspirabant  [l.  asper.]  duacratis        *  -i-  dungnini  inmraith 

'  trachfad  ìesom  anisiii  /orsa exspectantes  fil  riam         '"  -i-  co 

''  -i-  aptu  duani-n     '"  nitrachta  som  't'  forsanisiu      '''  dicech 

fochaid       '*  -i-  do         *^  -i-  conrairleicius         '^  sechis  conuiciha 

iarutn         '^  -i-  hìfoirhdetaid  7  noili         '*  adcé         *'  -i-  ol  dd 

•i-  huare  rocomallada  innaimneda  7  foniirmed  cerni  f or snaib 
colar snaih  durairngirtsiu  isfiririen  •^  fuanindassin  iahart  diglae 


298  I.  Testo  e  chiose,  f.  74^:  Salmo  tv. 

eant  ultionem  uè]  sic  ^'  poterit  habere 
ad  superiora  contextum  trmc  uidilicet  dis 
pertientur  inimici  mei  retorsum 
cum  ego  me  tibi  tota  mente  commis 
sero  et  ea  quae  p?-aedixisti  circa  nós  fut?o-a 
■'''•  7'J'*.  finem  iam  susb  aduersitaiis  acci 

perint..  In  quacumqt/e  die  té  in 
uocauero..  ut  diceret  cognosca 
nt  rebws  quo7iiam  tu  sis  meus  protec 
tor  potiarque  eo  adiutorio  quod 
sedulus  peccator  *  exambio..  Ecce 
agnoui  quoniara  [àeui]  meus  usq?^e  sermonem. 
ipse  mihi  inq?</t  mirabiles  ostend 
it  sermones  cum  *  petitionib?/s  ^  me 
l's  ]argit?/r  effectum  laudumqwe 
suaram  praebebit  [uberem]  materiam..  IN 
domino  sperabo..  ì^^on  timebo  usqw."  homo.. 
qui  utiq?/<?  sit  mortalis  fragilis 
que  mecum  condicionis  *..  in  me  sjmt  deus 
nota  tua  usqwc  libi,,  non  abieci  ^  eorum 
meoriam  qtfae  promisi  neqwe  succiden 
te  securitate  studium  tibi  de 
catae  *"  deuotionis  omisi  [ut]  scilicet  li 
bertatis  debita  [té]  gratulatione 
cowlaudem..  Quoniam  eripuisti  animam 
meara  a  morte.,  hoc  est  ^  qitod  supradix 
erat..  In  me  stmt  uota  tua.  usqne  tibi.. 
interiectis  *  caeteris  quae  spectabant 
ad  beneficia  praestita  ista  sunt  inqjn't 
uota  '  fO?7p1acere  deo.  sine  dubuio 


foraibsd         ^'  -i-  isfrise  dlutair  7  ìssiciaìl  fìl  and 

F.  ;4d. 

'  1'  precator  -i-  gessid         ^  Iam  '  -i-  afn  duniìuchur  iiid 

saluìd  "  -i-  iiuinn  foìttd  icchtmac  ìli  duine  dì  infoliihlsin  adna- 
l/ursa  acid  is  dia  ol  dd  ^  -i-  o.rrocomalius  didhnac  cid  isna- 

focJr'         *"■  cossecarthae  '  -i-  isediìiso  «i-  is  innnìi  «quoniam 

eripuisti  rei.  asb-  so  7  ani  rciniérlart  -ì-  in  me  sunt  unta  rei.  -i- 
is  iniinn  inne  fd  indiò  dihlinaih-  -ì-  is  foìlus  rundgalsat  tcrclìoil- 
Usili  indiumsa-  isindi  arndamroicldissc-  huahds  *  -i-  alaili  de- 
ffnimai  ®  ithe  indcerclioilti  ashersom  ióltanngnd  deo  7  huith 


I.  Testo  e  chiose,  f.  75":  Salmo  lti.  299 

probatse  uitae  (i-  sonciae  uita;)  '°  bene  etiam  conuersa 
tionem  (perfectam)  et  emendationem  uitse  etiam 
uotum  uocauil  quasi  q««'"  sciret  sé  prò 
pter  peccata  hostibws  traditum  et 
in  nulla  ré  magis  quam  correptionis 
promissione  indignationem  dei  pos 
se  molliri*^.  Pedes  meos  a  lapsu  us 
que  niuentium..  ut  diceret  quandiu 
in  hac  uita  sim  semper  gratus  et 
emendatus  existam.  |;  inscriptio 

finem  ne  disperdas  àauid  tituli 


IN 


ne  cum  fugit  a  facie  sani  in  spe  f.  7ò". 

loncam..  De  hisdem  negoimtionibws  '  et  in 

prfl(?senti  Carmine  profetai  uenim 

in  superiore  adhùc  in  calamitate 

degentium  persona  formata  est  hoc 

nero  quasi  *  iam  emergentium  ^  aut  emerso 

rum  *  laetabunda  ^  aptatur  ora 

tio  *  sub  occassione  et  tempore 

caujsae  [eius]  quae^^  titulo  continett/r.  |i  re  mei.. 

Misserere    mei    d(??<s    misere 
copiosum  et  citum  aiixì 
lium  geminata  misericordiae 
jnuocatione  deposcit..  Quondam  in 
té  confidet  '  anima  mea  usqwe  tua 


imhethid  noib  foirhthiu  '°  1'  prouitate  uiuendi  1'  prò  brevitate 
1'  in  probità  te  "  intisin  '"^  nommoitJàged  ''  -i-  niberaesiu 
hiiadd  insalmso  air  [is]  dudd  iinmeairic  insahno  ised  tadbat  7 
foilsi(}edar  intiiul  madia  cirine  im  issi  ciall  duniherside  assin- 
disiu  -i-  nimalartae  sin-  huainscribiunt  itituil  -i-  oliiispiurtnoib  tri- 
giun  infatho  f riponi  phélaiU  niderlegaesiu  intitul  roscribais  huas 
indir  oidi  dudilsijud  cesta  crisi  -i-  bic  est  réx  iudeorum  -i-  dì  ni 
derlegusiii  anim  dd  asintitid  sedns  ni  derlegae  aiim  cr-  ut  prae- 
diximus  air  nanni  immairc  dudd  immeairc  du crisi-" 

F.  75a. 

^  adiomraicsom  /"risaul  ^''  -i-  ain  hid  inn'ini  -i-  innani  du- 
furgai  -i-  sechis  innani soirdae  són  alaìliu-  *   ì-  nu  innaiur- 

cabihae  -ì-  innani  soirfar  and         ^  failid         ®  indernaigde 

'^^  ì-  achomraicsom  7  saul  '  -i-  isinunn  òin  aconfidet  7 


300  I.  Testo  e  chiose,  f.  75^  :  Salmo  lvl 

ru7n..-unum  nique  idem  est..  Et  in  umbra 
alar«m  tuarum  sperabo..  a  similitu 
dine  auìum  quae  pullos  alarnm  in  um 
bratione  commonìnnt  ^.  Donec 
transeat  iniqj/Ztas..  quam  patior  no» 
quam  facio  '  deniqj/e  ebreus  *°  insidi 
as  possuit..  Clamabo  ad  òetim 
altissimura  usque  miJd .  intentio  de 
precandi  ad  merendura  **  nona  (beneficia)  praet^retis 
beneficioru?»  inorum  adiuaat?/r  ex 
emplis..  siraul  etiam  monstrat 
quam  gratus  fufwrus  sit  [de]  recentib?/5 
prorestitis  **  qui  tam  diuote  prms  in 
dulta  commemorat.  deabsalmo.. 
Misit  de  caelo  et  lìberauit  me.. 
prò  dignitate  beneficii  caelo  mi 
sa  liberati©  àicitnv..  Dedit  in  ob 
p7'op»-2um  conQ,\i\canies  me..  anget?/r.  afflic 
tic  '^  q?mnr?o  non  solam  calamitosa  **.  ^ed 
etiam  p?'obrossa  *^  est..  Misit  de?/s  mi 
sericordìam  et  ueri^af^m  suam..  mise 
rìcordia;  et  ueritatis  nom?«e  fir 
mitas  indulg-entise  et  cowstan 
tìa  subuenentis  ostenditHr.. 
F.  7.5\  Eripuit  animaw  meam  de  medio  asqwe  leonum.. 

[medio) 
taraqMcm  (de  medio)  iam  circumdantium  *  SluI  tamqnaw  (de 
leonum  ^  cum  a  seuis  hostibws  occupatus 
tenerer  di  stupore  ^  qnera  experiiint?<r  * 
adflicti  ^..  Dormiui  co«t?<rbatus..  sic 
alibi  dormii^auit  anima  mea  -^i-ae  te 


amisserere  1^  inumi -óin  aconfidet  7  «sperabo-         *  dcinnigte 

*  -i-  nisdcnaimse  frinnachnaile  "  -i-  donec  transeant  insi- 

dias  fil  lasude        '*  -i-  coadroilliusa        **  dinaih  remfoiredibmiih 
•i-  dinaib  dcgnimaih         "  doihsom  taro^sianingraimmfc 
**  -i-  trogdae         ^^  aitlnsech 

F.   7ób. 

'  -i-  catulorum  -i-  airis  mar  angerìsìdi  '  -i-  iyina  leon  mór 

son  lasamhiat  inchuUuin  ^  inìannadrugat  dinug  ani  adcho- 

hrai  *  -i-  diafordìudahn  ^  anat  friihoiiai- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  75'":  Salmo  lvi.  301 

dio.,  difectum  mentis  torporemque  quo  de 
pr*munt«r  humiliati  ^  dormitationem 
uocat..  Filli  hominutn  dentes  usqwe 
sagittee.  id  «st  homines  conculcantes  me 
tamqwam  molaribws  '  sfc  iacuh's  *  uideban 
tur  cbpr^sos  posse  configere  *  et  hoc  nimis 
oportunse  '"  Aicit  posi  raensionem  leonuw» 
quorum  truculentise  conparauerat 
inimicos..  ET  lingua  eorum  machera  " 
acuta.,  qui  ussu  bellandi  tanta  a 
qj«'litate  *^  coHferunt  gladioB  qua  uelo 
citate  lingua  uibratz^r  *^  leounum 
in  appetitum  et  confectionem  **  prasdse.. 
Exaltare  super  cselos  deus.,  in  nostro 
auxilio  appare  magnificus  *^..  ET 
super  omnem  terram  gloria  tua.,  ob 
prtrsione  nubilium  gentium  in  uniuersa 
terra  glorificaberis  quam  nominis  eorum 
fama  *^  couplet..  Laqueum  parauerunt 
usqwe  meis..  protectis  insidila  et  intentis.. 
ET  incuruauerunt  animam  meam..  ho 
nestam  "  meroribt^s  et  laboribws  indi 
natam  perqwe  hoc  humilem  atqi/e  defectam 
fecerunt..  Foderunt  ante  faciem  me 
am  meam  foueam..  profunditatem  ma 
lorum  appellat  foueam.  de  qua  dis 
pereretwr  *^  emersio  '^..  ET  ipsi  inciderunt  in 
eam  deabsalwa..  Paratura  cor  meum 
usqwe  meum..  firmas  constantesqMc  cogi 
tationes  ad  laudandum  àeum  sé  ha 
bere  demostrat  si  fuerit  libe 
ratus..  quod  quiàem  non  de  nihilo  ^°  nuMO  inse 


®  -i-  hifochaidih  7  ingraitmnanaib  '  -i-  ani  assoirb  donaih  Iroi- 
nidib  incocnam  sic  is soirhidir sin  forndengatsom  innibis  fuamma 

*  huerchoraib  ®  trisngatat  ^^  ind  immaircidib  *^  -i-  faibur 
•i-  claideb  ^^  soirtìii         ^^  huambertaigter  ^*  isinfrithor- 

cuin         ^^  margneithid  -i-  afortige         ^'  erig  -i-  anim 

"  dorochóinte  ^*  inturcbàl  -i-  insoirad  "  -i-  nidinacca 

dim  •{•  acht  isdu  dim- 


302  I.  Testo  e  chiose,  f.  75^  :  Salmo  lvi. 

F.  75^.  rit  Douerat  qw2ppe  suos  *  posi  babilo 

niam  liberationem  ingratos  bene 
ficiorura  dei.  profanitates  ^  gentium 
cowsecutos  ideo  iam  eruditum  cor 
suum  ad  reddendas  deo  gratias  prò 
fitetur  pariter  et  pullicett^r..  Canta 
bo  et  psalmura  dicam  \i%(\ue  gloria 
mea..  adloqwitMr  instrumenta  ^  musica 
qz<ib«s  instar  *  gloriae  dilectatur  ut 
ad  ludes  diuinas  adsurg^nt  veX  cer 
te  gloriano  suam  uocat  ipsana  lau 
dationena  àeì  qua  gloriosus  ^  fiebat., 
EXsurge  psalterium  usq?<e  delucolo.. 
buie  operi  matutinus  cantator. 
ancingar  ut  solicitudinem  deuoti 
cantatoris  expremeret  tempus  signa 
uit  offici!.,  cowfitebor  tibi  in  populis 
dom/ne..  testibifs  multis  populis  gratus 
existam..  ET  psalmum  dicam  tibi 
inter  gentes..  non  soluw  aideni.  nostris  plebibzts  cir 
cumdatus  canam  laudes  tuas  s,ed  etiawi 
sub  externar?</M  nationum  aurib^s  tua  dona 
cantabo..  Qtwniam  magni^ca^a  est  usqne  ad  eaelos 
iustitia  et  usq?<e  ad  nubfs  ueritas  tua.,  mi 
sericordia  tua  et  ueritas  tua  caelum 
nubesqwe  magnitudine  et  caelsitudine  su 
perant  et  induIgentijB  tuae  ^  firmitas  tam 
Clara,  in  uniuersa  terra  fuit  qvam  '  hacc  (-i-  elimenta)   sunt 
omnibt/s  gentibus  manifesta  eadem  men 
sura  elongans  inìquitates  nostras 
qua  caelum  terraqwe  secernitz<r,.  ET  nsque 
ad  nubes  ueritas  tua  usqt^e  gloria  tua., 
bene  gratiaruw  actione  subdidit  precem 
ut  diceret  persiste  proinde  *  grandis  et 
excselsus  nostris  apparerà 
subsidiis  ut  qui  sis  ^  gloriosse  omnibus 
innotescat  et  magnitudo  tua  quod 


F.  toc. 

*  daii  -i-  filios  israhel         ^  inìia  Iniaibrcclia  ^  inna  aidmi 

*  -i-  caraidsom  inna  aidmi  inchitiil  aìTi  carthar  inducbàl 

*  induchaide        '^  -i-  adce         '  fai       *  indiadsin       *  -i-  ciaìié 
nutidixnaigtker  siu 


I.  Testo  e  chiose,  f.  75^:  Salmo  lvii.  303 

csbIo  sit  excel sior.  cunctorw»n  lingua  fa 

tetwr. 
-pT^  finem  né  disperdas  àauià  tituli  f.  7ù<'. 

XXAi    inscriptione.  cum  multum  [auxìlìu»«] 
et  adinirabile  machabei  a  d^c 
essent  cowsecuti  eorumque  in  dies  * 
propmtas  augeretwr  nocere  eis  in 
imici  fraudib«s  laborabant 
et  simulabant  blanditias  quoniam 

ledere  terram  in  aperto  certamine  [non]  ' 

poterant  *„  haec  ergo  tempora  beatus 
àauid  proeuidet  ac  p?*aedicit..  ue\  qnae  sub  deme 
trio  rege  duce  bachide  seodo 
pontifice  ^  alcbimo  aduersus  iudam 
molliti  Bunt  ue\  quae  defuncto  eo  aduersus 
ionathan  fratrem  *  omnemq?^e  macha 
beorum  familiam  duce  trifo 
ne  gesta  sunt  hoc  Carmine  profetantwr..^ 
Ci^  uere  utiqwe  iustitiam  loquemini.. 
>OX  aduersus  falsos  socios  ciues 

pgrfidos  proditores  ^  religionis 

qwasi  ex  persona  machabeorum 

àicituT..  lusta  indicate  filli  ho 
minum..  iustum  de  reb?^5  praebeie  indi 
cium  ita  enim  negotiis  testibj^s  "  poteri 
tis  docere  serapliciter  nobis  auxi 
lium  [e/]  polliceri  ^*'  si  inpugnato 
res  nostros  fideliter  remoueritis 
quod  eorum  uidilicet  nobis  iniqwitas 
displiceret..  'Eìenim  in  corde  iniquità 
tes  operamini  in  terra.,  intente, 
possiti  in  terra»n'  peccatis  maligna 
tis  (1'  -m's)  in  hac  uita  cremen  operantwr..^ 
IniqMitatem  manus  usque  concinnant.. 
quanta  sìnt  quae  corde  uoluatis 


F.  75d. 

'  -i-  arceclilauhens         ^  -i-  7nani  denssis  iritheidnigud  7  togais 
^  i-  amia  saihsacart  alchimus  and  *  •!•  dahraihir  iudas  7 

ioDathan         ^  •!•  rometaiar  lérirechto        ^  -i-  anilat  foirdidi  in- 
doltai  secliit gnimai  són        ^^  dunair         ''  duindithim  hitàlmain 


304  I.  Testo  e  chiose,  f.  76':  Salmo  l^m. 

coaicio  '  cum  sinfc  tara  grandia 
ista  quae  operihus  puplicatis..  Alie 
nati  sMMt  pecca.iores  a  uulua..  futuro 
rum  creminum  horrore  iam 
ab  utero  ^  abhominabiles  sicvt  e  re 
gione  (i-  e  contrario)  heremias  praescientia  air 
tutum  suarnm  acceptahilis  (a  àeo) 
alienati  dicuntur  qui  quomodo  ^°  sui 
p.  76:  esaent  neacirent  errasse  idew  * 

qui  intercedere  neq?<ierunt„  Et 
falsa  locuti  &unt..  infantes  nulla 
hic  sane  parbulorum  common 
datwr  intigritas  ^  natnralisque  sem 
plicitas  cum  [diicUux]  de  peccatore  prò  ex 
ageratione  '  (\uod  tam  corrupti  *  de 
prauatiq7<e  ^  sino  studila  ut  nec 
tempore  exortus  *  sui  quo  salui 
innocentes  fuerunt  uideantwr  '  uocas  [l.  vac-] 
se*  crerainibM5  quem  inuectionis®  co 
lorera  '"  natitralis  ^*  mali  conscius  (animus)  omni 
no  non  tangeret*'  si  necessitis  ingenite  (i-  ab  adamj 
nomine  uindicarentwr  rei..  ERaauerunt 
a  uentre  locuti  3«nt  falsa.,  idem  *^  repe 
tiuit  et  bene^*  aduersus  eos  qui 


*  i-  Ima  ambus  *  cid  huahru  "*  -i-  am  nadtucsatsom 
cccruth  ròhatar  innannoidenacht  aranoitid  sic  nitucsat  ciachrut 
conrerortatar  quod  non  potuerunt.. 

F.  76a. 

'  -i-  indoenó'm     *  innandegnimae     '  arindumiigud  innapedhe  ó 

*  -i-  ólatanwrdruilidi  *  -i-  ash-'ar  arthonnuch  pedha  atan 
dnuìilnidisom  7  atapedhaig  cid  inian  tiad  coimnadarsom  inpe- 
cadnisin  etir-  *  -i-  dd  indaiser  indat  slàin  ennaic  som  -i- 
noidenacht  niep'  huiih  cenpecad  doih  iniainsin-"  ^  -i-  ni  conmac- 
tar  denum  httilc  innanoidenadit         ®  -i-  rondihnainaigsd'^ 

'  innafednae  '"  oìsuidendath  ^'  -i-  comhad aicned nindih amie 
fodidóir  '■  -i-  ni  conrocmi  *'  -i-  isinimndall  fil  isindligudsa 
7  indligud  rcmep'thiu'         ^*  -i-  indimmairddid 


I.  Testo  e  chiose,  f.  76'':  Salmo  lvii.  305 

sub  lege  *^  fuerunt  possuit  erra 

uerunt  Ij  liiudinem  serpentis..  quo 

INdignatio  illis  seciindum  simi 

rum  est  iratorton  laetifer  mursus  *' 

Sicut  aspìdis  surdse  usqwe  auree 

Buas  c{uae  non  exaurfit  uocera  ìncantan^mm.. 

incrementum  uoluit  irse  illius 

<\uam  accusabat  expré'mere  ita  inq«/it 

isti  inmedicabilem  *''  aduersum 

nos  habent  furorem  tamqwam 

aspides  (\nae  et  mortem  inferunt 

uulnerantes  et  co»temnant  aduer 

sum  uenina  incantare  **  colentes  (l'  sallentes)  '^ 

Et  uenefici  *"  incantontis  sapienter.,  qwt  in 

cantantes  Carmen  **  aduersum  ueni 

na  sic  ebreus  nec  (audit)  incantatoris  *  incanta  F.76^. 

tiones  *  callidas..  Deus  conìerai  den^es  eorum,. 

quibws  mo  laniare  nitunt«r  feritate 

bestiarum..  moris  est  autem  eius  ut  quotles 

grauissiuam  signìBcet  ultionera  eti 

ara  dentes  adserat  cowterendos..  Mo 

las  leonum  confringet  down'nws..  confringet  ^ 

possuit  more  suo  permotans  tempo 

ra..  leones  inimicos  prò  truculenti 

am   uuocauitrt  morum..  Ad  nibelum 

deuenient  tamqwam  aqua  decurrens..  cmjms 

nat«ra  est  ut  now  consistat  nisi  ab  aliquo  conti 

neatttr  loco,  quae  cum  effunditur  illieo  exau 

ritwr  *  coMsummaturqwe  prursus  a  pul 

nere  ^  nibilqwe  ex  ea  natabit  reliqui 

ita  inqMi't  et  istis  ob  ultionis  tua?  contìn 

guat  effectum..  Intendit  arcum  usque 


^^  sechis  cenachoìnalladón  ^^  ammirmhas  tidlarfhae   -i- 

duairci  has  dunchach  ngaihde  "  -i-   nephreptanaigthe  -i- 

nephicthe         ^*  duninchanat         "  -i-  connacumgat  anic 

*°  -i-  indipthaig        *'  inhricht 

F.    76b. 

innatincJiitlada         ^  innatinckitla  '  -i-  prò  confringit  -i- 

airhafrecndairc  bachoir  dosom  hic       *  -i-  dudailter       '  -i-  slui- 

Abc,  Jl  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  gO 


306  I.  Testo  e  chiose,  f.  TQ':  Salmo  ltii. 

aufercntur..  uariis  conparatioaibMS  ^  ini 
quorum  significai  interitum..  Su 
perciciJit  ignis  usq?/e  solem..  prò  ultìone 
ignem  (possuit)  et  oportunae  '  jiost  ceram  sup^r 
cicidit  ignis..  Et  non  uiderunt  solem..  ac 
si  diceret  incursu  punitionìs  tuae 
pgribunt  et  luce  solis  carebunt..  Tri 
usquam  crescunt  spìnas  uestrae  ram 
num..  uulnificamque  ®  spinam  id  est  perfec 
taw  malitiam  ramnum  dicit  qiwd  non  so 
lum  ui  &ed  etiam  quantitate  potior 
est  (-i-  priusquam)  profìciant  in  peius  iniquitates..  Si 
cut  uiuentes  sicut  in  ira  usqwe  uos.. 
in  hàc  uós  meditatione  uiuentes 
F.   76".  preusqt/aw  in  opus  erumpat  intentio 

praeueniens  indignatio  eius  depopula 
hitur..  Laetabitur  iusf2<5  cum  uiderit  uiiidic 
tam..  impior2<m  prolata  autem  in  eos  ultio 
inqi/et  gaudium  iusti's  praebebit 
quib«<s  uidilicet  tendebatis  *  insidi 
as..  Manus  suas  lauaJ/i  in  sangM/we 
pecca?ori5..  pos^  tantam  de.  inimicis  uin 
dìctam  ap^ruit  illius  fructus  ad 
iustitìam  munduw*  sé  ab  illorawi 
mentis  et  ideo  immonem  ^  suplicio 
rum  tali  actione  monstrauit 
atque  gaudebit..  ablutio  manuum  q«jp 
pe  in  6CriptM?f3  consensum  indicat 
respuere  impiorum  et  in  commo 
nem  uenire  innocentium  qnod  *  et  pila 
tus  fecit  et  Aauià  pullicens  gratulat7/r  = 
la...abo  inter  innocentes  manus  meas 
usqw(?  tuum  do?«me..  ET  dicet  homo  [si'J  uti  * 
(\ue  est  fructus  iusto..  determinatorie  '  le 


thi  alluaithred        '  -i-  innatrop  nile         '  -i-  immaircidendoson 
iarnaisndis  duncér  iahairi  intmed  iarum-  *  -i-  crecliténmii 

F.  ;6c. 

^  -i-  àìngru-         *  innisinglan         ^  innennac  -i-  secliis  infìriai 
*  -i-  frithlriiduth  ointad  lafirianu         *  -i-  luith  etir  innencu 
'  -i-  adas        '  inchiniech 


I.  Testo  e  chiuse,  f.  76':  Salmo  Lvin.  307 

gendum  dubitatione  esclusa  est  prur 

fius  deus  qui  agit  curam  piorw?»  et  omne  quod 

erga  eos  est  icsia  lance  *  disponit  ul 

ciàcuiurqve  (supe/)  illos  qui  uexare  cupiunt  in 

Docentes..  utì'iue  est  deus  iudicans  eos..       ||  ip 

~j  ^yy  fineru  ne  disperdas  dauid  tituli  inscr 

Xl-i    tione  quando  misit  saul  et  custodiuit 

domiiui  ^  uf  iutf  rficoret  eum..  hic  etiam  ps 

almus  in  p^rsonam  machabeorw»  for 

mati/r  per  oportunitatem  eius  preeis  quam  in  sua 

erumna  co«possuit..  [  meus..  libera  [me]  ia 

y-^y^TTpe  me  de  inimicis  mefs  deus 

X-iJAiJ-  qiiit  ab  eorum  fraudib?/s  uéì  gemi 

nauit.  suo  more  dictione?» 
uè]  insurgentes  in  sé  ciues  '  appellai  ■P'-  7<?''. 

eos  ^  nero  qui  exinterni  ^  swnt  inimicos..  Et  ab  in 
surgentibj/s  in  me  libera  me  usqne  in  ciui 
tatem..  hoc  ideo  ut  iusta  sic  (l'  sit)  uindicet.  (1'  uindictae).  p 
ostiilatio..  Et  a  niris  sanguinum  libbra 
me.,  cruoris  auidis  in  quibws  studi 
um  interfectionis  arderei..  Quia 
ecce  captauerunt  animam  meam..  in 
sidiati  Bunì  ut  caperent  necarentq?<e 
capruw..  INruerunt  in  me  fortes.. 
nihil  defuit  ad  capienduf?2  *  me  nisi 
tua  permisio  ^  quando  et  studium  innocendi 
inimicis  et  crudilitas  et  formido 
supfrfuit  citum  ergo  propter  ista  auxit  (rogauit) 
auxilium..  Neqwe  iniquitas  mea.  asque 
domini:.,  fine  iniquitate  qiàhus  nihil  pec 
cauerit  (!'  -Tarn)  ^.  Cucurri  et  diregebam  et 
exsurge  in  occursum  meum  et  uide.. 
ob  haec  igit?^r.  omnia  qt/ae  enumeraui  ma 
tnritate  '  auxiliator  surge  ^  in 
occursum  mihi  ue\  ut  syrnmachus  dicii  ex 
Burge  et  e  contrario  prò  me  ^  occurre 


"  huantomus         ^  inmuntair 

'  -i-  rubatar  fuamàm         "  -i-  7  nieninad  fil  and  am  sodin 
^   ì-  echtrainn  -i-  dosom  *  damsa  bedgahthl  ^  -ì-  acid 

niruchomarhicis se  namma         ^  ■{■  ol  dd         ''  -i-  hiiaemicJu 
*  -i-  adcé        '^  -i-  dutahairt  diglae  tar  niuchenn  7  duditin- 


308  I.  Testo  e  chiose,  f.  77"  :  Salmo  lyiii. 

insurgerrtibì/s '"..  Et  tii  dom/ne  àeiis  uirtu 
tum  àeus  ìsTahe]  usque  gentes..  ut  iniqua 
Eectantes  subiecias  ultioni..  Non  mi 
seriaris  oranib?<s  qui  operantwr  iniquità 
tem..  subde  ^'.  uindictae.  neqwe  illis  pareas 
profam's..   Conuertantwr  ad  uesperum..  ex  p?*ospe 
ritato,  quam  nunc  agunt  in  statum  omnino 
cowuertantwr.  contrarium..  Et  famem  pa 
tientwr  ut  canes  uesp^rtinos  '*..  ut  canibws  mos 
est  in  ciuitate  aut  famem  ani  ipsas  perua 
gationes  ululatus  ^'  exerceant.  aut  disi 
pant  cubilia  notaque  habitacula  ** 
iiut  negatos  *^  quserent  cibos..  Et  circu 
ibunt  ciuitatem  ecce  ipsi  loquentur 
F.  77«.  more  suo.,  hic  quoque  cum  admotatione 

temporum  futurum  prò  praesenti  ut  dice 
ret  locuntwr  uerba  peiora  gladiis  ''^  quihus 
aut  ipsi  aut  audientea  ceteri  uulnerentur 
ET  gladius  n&que  eos..  arrogantes^  ob 
presi  non  solum  calamitosi  *'^.  sed  etiam  redi 
culi  p7'obabunt?^r..  Pro  nihilo  habebis  om 
nes  gentes..  quarum  eupra  inspectio 
nem.  poposcit  [l'  -erat]  dicendo  intende  ad  uisi 
tandas  omnes  [gentes]  enumeratis  ut  demum 
qiiae  ab  illis  gerunt?/r  diceretMrqwe  ^  rite  n7/)?c  or 
dinateqwe  ultionem  "  bis  rongruara  impreca 
tìir..  Fortitudinem  mea?«  a  té  custorf/a?u..  quic 
quid  in  me  uirium  uitaeqwe  est  ad  té  *  ha 
beo  semper  intentura  ut  a  té  custodiatwr. 
atqi<e  seruetwr..  Quia  deus  susceptor  roe?/3  àeus  os 


I 


'*  ditthahirt  diglae  fornisa         **  fotlidbair         *'  coimchlitd  ca 
none  Uso  anisiii         ^^  innailchaigthiu  -i-  sechis  iniiaouala 

"  -i-  dada  it-  innalige  inibiai  diandltin  ar  huacht  intan  aia 
portai-         '^  nadlecetar  doib 

F.  77». 

^  -i-  huilUu  adcumnet  indatae  chlaidib  '  -i-  duh~'  som  ain 

claidib  donaìh  brialhraib         "  indhuallaig        *'*  «i-  trogdai  1«  ca- 
lumniosi  -i-  aithisig  *  coasbertliae  ''  -i-  iarmét  apectha  7 

iarnarim  odardad  dia  digail  cocoir  forcechnae        *  adce 


i- 

I 


I.  Testo  e  chiose,  f.  77":  Salmo  lviii.  309 

tendit  mihi.  neque  meos.,  per  illorwm  condemnatio 

nera  quanta  sit  erga  me  ®  largitas  tuae 

benignifatis  [aspiciaw]..  Né  *"  occiderig  usque  obliuis 

[plici  **  et  una 
cantar  [populi..]  (id  est)  legia  tuae"^'  ué\  certe"  non  sem- 
plaga  depcreant  né  per  uelocitatem  consum 
m.'itionis  memoria,  ultlonis  inter 
teat..  per  interrogationera  legendum  àn  *^'*' 
forte  defessis  *'  debetam  ultionem  [accipere]  quia  per 
mortem  nuìlus  confitebitur  libi  ut  scilicet 
ìusti  in  hac  uita  seruati  memores  esse 
possint  legis  tuae..  Disperge  illos  in  uir 
tute  tua.,  a  similitudine  fusorum  ***'  interlec 
torumqtte  hostium  disperge  possuit..  Et  dis 
trae  eos  p7"otector  meus  domme..  bene  aduer 
BUS  arrogantes  possuit  distrue..w 

Delieta  oris  eorum  usq?/e  ipsorum..  f.  77*'. 

Bubauditwr  propter  delictum  oris  eo 
rum.,  illud  est^  scilicet  quod  supradix 
erat.  quoniam  quis  audiuit..  Et  comprehen 
duntwr  in  superbia  sua.,  ut  diceret 
non  efFugient  ultionem..  Et  de  execratio 
ne  et  mendacio*  conuellantur..  id  est  haec  eornm 
cremina  consummationis  swnt  eis  m 
ortisque  causa..  IN  ira  consumma 


*  adce  '"  inni  irr  *'  -i-  inna  timnae  ^-^  -ì-  air  dnroi- 
innibetar  inopopuilse  arrechi  dianuilemarl>ae  siu  anaiiniea  •{■  ma- 
nihé  nech  frischomarr doihsnm  7  daimchomarr  diachomallad  tri- 
fochaidi  7  ingraimnien  *'  -i-  no  inni  Irrsiu  A-  non  -i-  1'  non 
depereant  -i-  rohuarnaeplet  -i-  acid  huith  doib  hipein  fotai  7  hi- 
todernam  coropithchssson  dumpojndsa         '*  -i-  aììì  nuniet  càch 

"  isdùnnimchumurc  fd  isinchanoin  fris[gair]  lessóm  amcho- 
marcnisiu  -i-  ne  occideris  -i-  iii:s:irrsiu  -i-  non  •!•  nisnulemairhfe 
ciasidroiiliset  ^®  -i-  indaliierr  1'  intihérce  ^'  dunaih scithaìb  -i- 
dunaih  naimtih  ^'  -i-  ìnateste  Jiiteiched  '®  1^  fossorum  -i- 

innatragdai  1'  innangoite 

F.   77b. 

'  -i-  is  inunn  chiaU  fi  isindligudso  7  isindremep*thiu        *  de- 


310  I.  Testo  e  chiose,  t  TI"-.  Salmo  ltiil 

iìonis  et  non  erunt..  consume  in  furo 
re  ut  non  subsistant..  ET  scient  quia 
àeuB  viS(]ue  terrse..  in  cuius  prouidentiam. 
blasfemantes  dicebant  quoniam  qvis  au 
diuit..  ìxuìuB  defensione  [niti^]  fideles  orbem 
qt*e  terrae  regi  *  snpliciorum  ^  sno 
rum  exp^rimeniis  agnoscent..  Conuer 
tanti/r  ad  aesperum  nsque  ad  manducan 
dum..  adsecutus  est  adsumtsc  *  ro«pa 
rationÌB  colorem  et  quod  canib?^s  uì 
demus  accedere  ut  esnrientes  to 
tam  p«'raag"entf4r  urbem  comoM^  qwo  "  ex 
pleantj^r  cibum  inuenire  nequie 
rint  ad  latratiis  *  sé  ululatusqwe  conuer 
tunt.  hoc  istis  eueniet..  ut  mira  ® 
calamitatis  specie  ìntabescant  *"..  if^r 
at«r  *'  autem  sententia.  ut  et  illorum  meritum 
meretar  **  \y  expWraatwr]  et  postulantig  disideriuni 
per  quem  [l.  perque?]  hoc  ^^  adceleratjfr  ulciscentis  eff 
ectio..  Si  nero  non  saturentHr  et  mormura 
bunt  usque  fortitudinem  tuam:  osten 
derat.  illos  dignos  esse  suplicio  mon 
j,  77<-.  strat  sé  nwnc  dignum  esse  pra^sidio..  Ex 

altabo  mane  mìseTÌcordiam  tuam..  prò  celebr 

anda  memoria  bonorum  tuorum 

matntinus  *  gratificator  *  miseri 

cordiam  pra^parabo  tuam..  Quia  fac 

tus  es  susceptor  meus..  aJiuuasti  ^.  qw/p 

pe  me  in  tempore  malorum..  Et 

refuginm  menm  tibì  usq«e  quia  àeu&  sus 

ceptor  TDcns  es..  fidum  prumtumQ?/e  tii 

68  àens  meum  semper  auxilium.  dews  metis  mi 


hetintuda  hessus        ^  ì-  arasissetar   .  *  foìlatar       ^  i-  hirobatar 
*  is?ié  introp  célnae  dunadbat  isindisiu  -ì-  conuertantur  ri. 
'  yuedontesiimin         *  dunaibarlramaib         '  -i-  machdatu 
"  r::daat  ^'  -i-  duher  fudi  andligcdsa-isindsalm  -i-  con- 

uertantar  ad  uesperum  '*  scchis  coadcotaón         "  huandisiu 

F.  77c. 

'  telile        '  htidigihid         '  ade 


I.  Testo  e  chiose,  f.  77":  Salmo  lix.  311 

Eericordia  mea  |i  tur  tituli  inscrip 

"■"•T^  finera  prò  bis  qui  commotaban 
XJJV  tione  àauìà  in  doctrinam  (quando  succen 
dit  meeopotamiam  siriamq?/e  et  siri 
nm  scba.  et  eo«uertit  ioab  et  percnsìt 
edum  in  unlle  salinarum  ^  -xii-  milia.. 
in  macbr.bcorum  tempora  etiam  istam 
diregit.  profetiara  per  occasionem  eius  ne 
golii  triumphiqjfÉ'  qnem  prouenisse  et 
pro^sens  titulus  loquìlur.  utramque  ergo,  cau 
snra  aptis  figari's  e's.sequilur.  j;  licita 

Deu^  repulisti  nos  nsque  nos...  ut  fé 
lo  tem  nostrara  ^  calamitas  ^  secu 

ta  motaret.  hoc  autem  pprmisione  '  ■non  in 

fentione  tua  *  factum  est.,  ergo  non  cui 
paraus  patientiam  tuam.  sed  nostram 
infelicitatem  dolemus..  Iratus  es  et 
misertus  es  nobis..  uerum  etsi  indig 
natus  ®  talia  nos  sustenere  permise 
ris  non  [tanien  in]  ipsis  ca]amitatib?/s  relinqj^esti 
humanilatis  tuJE  uidilicet  opera  no 

bis  celeriter  conferendo  *.,  Commouisti  ter  j.  77' 

rara  et  t?/rbasti  eam..  repromisionis  sci 
licet  prò  hfs  q?/?  raorabantwr  in  ea  non  solum 
figurate  sed  etiam  exaggerenter  *  terram 
prò  omnibus  babitantib?/.5  possuit  tam 
quam  irascente  Aeo  regionem  (1'  regio  tota)  fuisse 
concussara  (Y  -sa)..  Sana  contritiones  [eius]  quia  [comjmo 
ta  est.,  ordinate  et  figurate  eius  (terre)  nomi 
ne  medicinam  postulat  quam  dixerat 
fuisse  commotam..  Ostendisti  pò 
pule  tuo  dura.,  ut  malorum  magno 
rum  conperemus  expcrimentam  fecisti 
quid  in  commota,  et  in  saluanda  (1'  in  sananda)  ter 


■•  -i-  imiasailchitken  *  -i-  insoinmigi  duécomnacht  dunhi- 

tosuch         ^  -i-  digàl  arpectìia  fornni         '  adw         *  -i-  secìiis  ni 
oignimsón         ^  -i-  lónd 

F,  77d. 

'  lase  orótaircìss'm  adee         ^  indumaigthid  -i-  dudumugud  in- 
naìiimned  7  innatrogae  fodai 


312  L  Testo  e  chiose,  t  78":  Salmo  ux. 

ra  Intellegi.  nellet.  Ms  uerbfs  in 

dicatur..  Potasti  nós  uino  conpunctio 

nis..  uinum  ^  scriptura  prò  plaga  p^rt^r 

bationis  *  sepe  ponit  et  malorum 

consternationem  ^..  scilicet  simili  effectu  *      ' 

id  est  afflictione  nos  ita  nimia  obrui 

permisisti.  ut  id  in  nobis  quod  etiam'  ebrie 

tas  nideret«r  *  operarì..  conpnnctionem  ^ 

uocat  cum  qualicumqwg  negotio  ani 

mus  uechimenter,  afficit^r  *"  scilicet  [awt  merore]  **  a,iit  pu 

dorè  perculsus..  affectum  **  sumit  et  cau 

[gnifìca 
sana  [1'  ex  causa]  (cowpunctionis).,  Dedisti  metuentibMs  té  si- 
tionem..  tamquam  signum  eilìquod  fugse  *^  cir 
cumuentis  **  dares  '^  sfc  nós  in  hostium 
medio  tna  pronidentia  tutata  est  hoc  eti 
am.  de  segiptia  liberatione  cowstat  "  in 
stertum  cum  postes  conseruandorum. 
insignati  B?/nt  ^'.  sanguine..  Ut  fugi 
p^  78».  ant  a  facie  arcùs  usque  et  ex 

audi  me.,  haec  autem  inquit  uniuer 
sa  fecisti  prò  nobis  quos  ^  delegi  ' 
a  té  ^  frequentar  es  dignatus  os 
tendere..  Deus  locutus  est  in  sancto  suo., 
sepe  hoc  u^rbum  ussurpat  ut  dicat 
locutus  est  prò  etatuit  atqM«  firma 
uit..  sic  in  sexagissimo  psalmo  premo 
Semel  locutus  est  àeua..  sancfitatem  *  ma 


*  duher  ainm  fino  dunplaig  duher  fornech  7  nadfulaing  am 
asndiufulaig  duncucJini  hesàfin-"  *  -i-  inunefólngi  fuasnad  7 
iodernam  ^  i-  duh-'  ainm  fina  dusuidu  da  ®  •!•  aiìi  nad 
fulaing  necJi  inescai  indfinoBÌc  ni  fulgamni  trummai  innafochodo- 
indaroncomarlecisni-  ade  maninsoeraeni  d  de  '  -i-  am  nad 
fulgamimnescai  ìdfino  ni  fulgam  inplaig  indan  comairléceni  adàe-^ 

*  coadcethe  ®  innafochaide  "  -i-  frisnorgar  ^*  -i-  ishcè 
inso  indólud  asmhersom         '*  -i-  inhróin         ''  inieichid 

"  donaih  imtogaitaib  ^*  adce  "  -i-  soirad niacc hisrV 

didigail  indaingil  inegipt         "  -i-  diasoirad 

F.  78a. 

'  tssisni        '  cariar        ^  ade        *  -ì-  nimhoi  ni  bed  sruithiu 


1.  Testo  e  chiose,  f.  78^:  8almo  Ltx.  313 

ìeBiatemqMé  suam  quae  inuiolata  est 
iurando  ^"*..  Laetabor  et  diuidam  sic 
cimam..  hoc  statui  '  ut  (in)  exsultatio 
nem  *  donés  ®  meos  et  siccimam  ui 
ciuf 8  peruassam  gentibMS.  et  demnm 
tribubus  meis  distribuam  *"  pos 
sedendam..  Et  conuallem  tabernacu 
lorwm.  metibor  **..  alium  locum  regi 
onis  ipsius  Domìnauit.  quem  e 
reptura  gentib«s  *^  restituam  iuri 
meorum  ea  condicione  posseden 
dum  qua  dndum  ab  iessu  naue 
fuerat  distributas..  Meus  est 
galath  et  meus  est  mannasses..  ga 
lath  mons  est  in  galilia  uicinus 
est  libano  hunc  qiwque  non  sinam  sub  a 
liorura  diutius  potestate  consis 
tere.  neque  mannasse  externls 
dominis  seruire  cogetur..  Effrew 
fortitudo  capitis  mei.,  prtncipatum 
scriptwra  sepe  prò  capite  dicit  et  ca 
put  demum  prò  principatu..  quod  cap 
ut  in  corpore  q«asi  uim  prenci 
pum  teneat.  et  principatus  in 
populis  locum  capitis  obtene 
re  uideatMr..  et  quom'am  fortitudo  re 
gum.  uocatur  exercitus  sitque  in  ip 
so  exercitu  quique  potiores  hoc  mere 
to  uocabulum  sortiuntur  in  -xii- 
autem  tribubus  tara  multitudine 
quam  copia  uirorum  fortium  eff 

raim  inuenitur  fuisee  conspectior  *..  dtcì't  nwnc  j?,  75». 

quontam  principatus  mei  firmitas  aderit 
effraim  hostibus  semper  formidabilis.. 
luda  rex  meus..  ac  si  diceret  iudas  autem  rex 


daradochtaised  "  -i*  lase  adruspén  '  -i-  ducuitich 

'  -i-  óldia        *  -i-  coniniforlainge  failtindoih        *  oldd 
*°  fudalibsea        "  dummessarsa        "  argeniib 

F.  78b. 

^  -i*  derscarthiu 


314  I.  Testo  e  chiose,  f.  78^:  Salmo  ux. 

meuB  regnauit.  ex  sé  (1"  eo)  semper  principes  *  prò 
fert  prj'or  stii<:us  ei  ex  toto  reddetnr.. 
Moab  olla  spei  ineìe..  ebreus  moab 
olla  lauacri  mei.,  sirus  moab  albeus  ^ 
conculcatìonis  mea3  ac  ei  diceret  sicut  fin]  al 
beo  ■*  uestimenta  a  lauaafib7/5  ^  concuìcaniur.. 
ita  ego  subiecìam  pcdib?/5®  fonculcandiujj 
moab..  In  idumeam  extendam  cctìcìamentum 
meum..  hic  uorsus  srip^riorem  expossi 
tiene  '  inlustrat  ^  cum  raoabditas  contri 
tos  insultantib?<s  plantis  ^  ro??culcauero 
etiam  in  jBnibws  idumeorum  progredì 
ar  hjé  enim  duaj  gentes  *°  potissiir.um  in  iu 
deos  ex  professo  '^  inimicitias  exercebant 
Mihi  allophili  subditi  svni..  àeo  finitimas 
gentes  subiuganfe  conseqnenier  intu 
lit  ex  persona  fideliura  mihi  alieni 
gena;  subditi  stmt.  Quìb  diducet  me  vsqiic 
in  idumeam..  in  ciuitatem  '^  circumstan 
tiae  *^  a  similitudine  corporali  *^  ta.Tnqnam 
iteneris  dux.  et  laborum  ^^  particeps..  iv.iervo 
ganter  "  legendum  est  Twimqttià  alius  q?^ispiam  *" 
haec  mihi  uniuersa  contribuet  [quam  tu  solus  *"..]  ut  et  urbes 
munitgs  *'  inrumpam  et  regiones  co 
piossas  ^^  et  inimicas  introeam..  non  ne 
tii  dcMS  qui  repulisti  U8q?<i^  de  tribulatione. 
proinde  qvia  rullus  est  jimeter  té  **  qui  ferro  pos 
sit  •*  auxilium  tuum  (1'  tu)  confer  adiutorium 


"  i7itmri(ja  '   i-  Cìndrinm-  *  -i-  isincJiiìulrnmmaiìn  -i- 

iti  cindruima  1'  ac         ^  huanaiblii diifonget         ^  -i-  fonia 'ii 

''  -i-  huatrachtad  -i-  huafódsigud       ^  fordcret       ^  huamfonnaih\ 

'*  moahacdai  7  iduraei  '*  -i-  ex  professione  -i-  rdhùi  coni- 

mani   nctarru   dudenum   uilc  frimmaccu  isrl-^  ^°  -i-  doheirsi 

ainm  cathrach  duncennadaig  aradaingni  fohith  romatar  mdarm- 
ihi  a  ole  "  -i-  aradaingni-  '*  -i-  aìhhidnachioisech  corpihae 
dudfessed  *^  innasaithar  '®  indimchomairsnech-^ 

''  tiachailc  "  -i-  ni  confìl  nachnaile  dumdiscdsa  in  idumeam 
7  duindainsed da  innahuìise  achf  tu  Bolus  amar  addc-- 


daingni 


arlln  doinc  nindih 


adcv     "  dtindirrcea 


L  Testo  e  chiose,  f.  78':  Salmo  lx.  315 

cui  BÓs  coMfidere  pro^stitisti  quando,  nanum 

et  inane  esi'^  opinori  "  quod  homo  possit 

dare  salutem...  Et  uana  salns  homi 

nis..  tuo  auxilio  pofens  ero  et  magnuwa 

aliq«»d  aduersus  hostes  efiBciain,.  In 

deo  faciamus  uirtutem  usqwe  nós  |ilì. 

nT  finem  imnus  àauid..  ex  persona  popu 
S  in  babiione  possiti  et  prò  hbertate  sua 
depr^cantis  psalmus  iste  co«ponitwr  qui  tamen  j.^  y^e 

spem  nutrierat  reoersionis  in  pat 
riam..  i;  intende  orationi  meae.. 

TT^-'er   A   udì  deus  depr(?cationem  meam 
Pj  y\  r\     intende  et  exaudi  unum  est 
id  est  supplicationem  me 
am  dignanter  adnuito  *..  A  finibws  ter 
rae  ad  té  clamaui..  babilonis  -wd  p^r 
sfs  prope  in  ultimo  terree  sitae  ^.  dum 
anxiaretttr  cor  roeum  \x%que  exal tasti 
me..  celsuJH  me  tuo  numine  proestitis 
ti..  Dednxisti  me  usq«g  spes  mea..  iuste 
raihi  uicem  ducis  ac  praeceptoris  inple 
re  dignatus  es  cuius  reuersionis 
spem  ex  tua  solus  sciebas  exspecta 
tione  pendere  ^..  T^rris  fortitudinis 
usqwe  inimici.,  prò  firmitate  praesidii..  In 
habitabo  tabernaculo  tuo  in  sas 
culum..  cum  auxilium  benignus  in 
dulseris  *  et  propugnaculis  ^  nós  tuae 
munieris  *  pietatis  iugiter  templi  tui  ui 
ciniam  '  incolam  *  terram  inhabitans 
reproraisionis  deabsalmc.  Protegar  in 
uelamento  alarwm  tuarum..  tutus  protectione 
tua..  Quom'am  tii  exaudisti  orationem  meam.. 
noti  me  co«potem  reddidisti  adnuendo' 
Boplici*"..  Dedisti  heriditatem  timentibws 


*'  7  asfàs         "  dumcnammar- 

F.   78c. 

'  intuailngigthid  fortélssiu         ^   ì-  oicsi  duini  cecliiurialman 
'  notosng addai gthea         *  adcb         ^  -i-  arnaih  ergalaichthib 
®  -i-  lasse  nun  dun  daingnichfe        '  -i-  incomaicsi         *  -i-  fris- 
foichiurr  ceill        '  lase  forndecJiud  '"  -i-  dungessid  -i-  mihi 


316  I.  Testo  e  chiose,  f.  78*:  Salmo  lxi. 

nomen  tunm..  eam  firmitatem  possesio 
nis  **  restituens  quam  dudnm  benigne 
tradideras.,  Dies  super  dies  '^  regis  adi 
ecies  ^eius'  annos..  per  longam  aetatera  nos 
a  nostris  et  propris  regibus  faciens  *'  gu 
bernari  reges  noatros  continua  ^*  sue 
cesione  seruabis  '^  in  aeternum..   Ik  conspec 
tu  dei.  id  est  in  birusalem  ubi  habitare 
àominus  credebatwr..  Misericordiam  et 
ueritatem  quis  requiret  eorirm..  ac  si  di 
ceret  manebit  donorum  eius  cura 
jr^  75,?  firma  possesione  *  si  non  in  mise 

ricordiam  eii4s  sperare  cessemus,^ 
haec  [fune]  continguent  si  in  eius  proesidio  nos 
tra  regnmqwe  nostrorum  fides 
6Ìt  semper  intenta..  Sic  psalmum 
dicam  nomini  tuo  usqwe  saeculi..  re 
ditum  de  captinìtate  nostrum  lau 
dantibtfs  celebrabo  té  carraìnibMS 
Ut  reddam  uota  roea  de  die  in 
diem..  legitìmis  retib?/s  seruiendo  * 
quorum  neglectn  exsul  esse  com 
merui  ^  liticura  psalmi  ipsi  àauià...  prae 

finem  prò  idithun  ad  choros  can 
dicit  in  praesenti  psalmo  ea  qwae  machab 
eorum  tempore  acta  memoran 
tur.  loq?//tMrqt/e  ex  persona  eorum  qwae  illos 
audire  conuenit.  id  temporis  ''  cum  ue\  sac 
rificare  (idulis)  ueZ  ad  notitiam  ^  deuiare  *  ab 
antiocbo  rege.  cogerentur..  i;  Inquit  qnià 

^[^/~\^VTne  deo  subiecta  erit  anima  mea.. 
J3|  V^-LN    abdncere  nos  a  cultu  dei  nos 
tri  tanto  studio  nitemini.  etsi  ma 
I18  nós  ateratis'  innumeris  inp 
ossibile  est  nós  alteri  ue\  seruire  deo 


m< 


''  -i-  tire  tairngeri  "  -i-  siraiglaigi         ^^  adce         '*  cedi 

ri  indigaid  alaili        "  ada 

F.  TSd. 

'  1'  possesio  7  is  foxiaid  ani  sodi  a  cura         *  lasse  ftingensa 
^  oldd         *  hithaU         ""  duanetdus         *  dundtis         '  ciadu- 


I.  Testo  e  chioM,  f.  79":  Salmo  lxi.  317 

ueì  esse  subiectos  nisi  illi  tantum  qui  uerus  deus 

quem  dedicimus  longua  serui 

tute  uenerari..  Ab  ipso  enim  salutare.. 

cowsequentcr  subdendum  sé  iugìfer  àeo  esse 

profesBus  est  ciùus  ope  saluatus  est  at 

que  saluandus..  Et  enim  ipse  deus  meus 

et  salutaris  meus..  ut  sabaudias 

semper  erit  non  idula  in  qMÌbws  ut  honor 

falsus  est  sic  salas  inredda  est  *..  Now  mo 

uebor  amplius..  inmanitate  ®  ho 

stium..  Quousqwe  inruetis  in  ho 

minibus.,  ac  si'  diceret  in  nós...  Jnferficistis 

uniueròOB..  non  erit  q?«6  in  uobi's  qui  sit  jr,  19 «, 

alienus  ab  studio  crudilitatis  om 

nes  effundendi  sanguinis  furo 

re  raptamini..  Tamqtmm  parieti 

inclinato  et  raaciriae  inpnlsae.. 

si'c  in  DOS  inruitis  tamq?m?w  per  inbi 

cilitatew  *  pronos  iniuriae  *'  et  qwcsì 

infirmis  ad  ruinam  pronis  *  incuwbi 

tis..  Uerum  tamen  honorem  meum  co 

gitauertmt  repellere.,  honorem  suum 

uocat  cultum  quem  deo  exhibeb 

ant  quoniam  per  ipsum  maximo  inter 

homines  honore  gaudebant 

Cucurri  in  siti.,  sitim  dtcet  prò  labo 

riosis  erumnid..  Ore  suo  benedi 

cebant  usq»e  maladicebant..  deabsalma. 

austum  ^  profani  cordis  in  diceptio 

nem  nostram  mollium  uerborum 

arte  uelabant  ^..  Uerum  tamen  subi 

ecta  esto  anima  mea..  ut  nec  minia  ' 

jmpiorum  terrearis  *  nec  dolosfs 

capiaris  blanditiis..  Quoniam  ab  ipso 

est  patientia  mea..  qui  causa  patientiae 

est  ad  illius  pendo  ®  aoluntatem  et 


fuarraidni        *  •!•  ni  imfólnget  le  doneuch         '  isindermari 

F.  ;9s. 

*  -i-  trisinlobrai        ''*  -i*  nadfrithorgat  ocdenum  uilc  friu 

*  onaib  adblomaih       '  inioddil  -i-  inmlduthracM  7  inmnmradud 
^  duemtis        '  honaibioniihaib        *  ci  anim         *  toshgachtai- 


318  I.  Testo  e  chiose,  f.  79":  Salmo  lxi. 

ideo  susteneo  '"  licet  ab  illis  ad  me  om 
nia  aspi?ra  cougTegs.xitiir..  Quia  ipse 
deus  meus  et  sallutaris  meiis..  cuius  proteo 
tionem  sum  semptr  espcrtus  *^  ems  tue 
bor  auxilio..  Aciutor  meus  non  né 
ruigrabo  in  ùeum  irullutare  me»m 
/:  /yfc.  usqt/(?  auxilii  mei.,  ipse  saluurti  faciet 

aìque  gloriossum  cum  praé-stiterit  uic 

torem  esse..  In  dea  est.,  in  ipso  mìhi  est  spés  •[ili  vciihi  la 
boranti  p;aestat  auxilium.*.  Sperate  in 
eum  omuìs  cowgregatio  plebis..  f&«uenifus 
lidbortatio  *  persoriie  suscepfae  né  q?/f"s  a  pò 
pulo  cultura  dt'i  terrore  motaret  *..  Ef 
fundite  corda  uestra..  Qu/cqn/d  in  nobis 
animi  -  q?</cq7//d  studii  totum  in  diuinos 
ritus  cowuerrite  et  %icnt  effussis  liquori 
hus  uihil  supererit  in  nasse  ita  nihil 
relicum  sit  ap7^f7  mentew  Qjiod  non  reuereil 
tioD  foraditoris  exauriat..  Quia  àeii^  ad 
iutor  noster  est.,  ut  sepe  fuit  ita  in 
dubitanter  erit  deabsabwa..  UErum 
tc»w^n  nani  usqwe  in  stateris..  prò  hoc  etiam 
iio«  timendi  qz«'a  cadaci  et  insolidi  qui  dei 
adminiculis  non  i;tuntj<r..  ly  state 
ris  ut  decipiant..  q?^o«?"am  homines  cum 
in  dettriorem  partem  sicut  in  sta 
leram*^  declinauerint  propensiores  * 
qi/e  fuerint  ad  noceiidum  multo  ma 
gis  Biini  cojidemnandi  nuoniam  nihil  s.nni''  neqjic 
aliq«//d  poss2<«t  n^m  et  deo  propter  iuiq?<j 
t^tem  suam  uiuntur  aduerso  ^..  Ipsì 
de  uanitate  in  id  ipsum  ^..  simmach 


gimse  -i-  secìns  duairshir  un  *"  -i-  huare  donairlssiur  liìtuU 

div        ^^  etirgénsa 

T.  79b. 

*  innertad        "   i-  arnaclinetarscara  homun  frifrecur  cerU  dee 
^  •[•  kìdnlcfu  formenmaii       *  -i-  inimeid       ^  -i-  am  astrummu 

foììuadi  hisnili         ®  -i-  scchis:  ind'uhnicliiu  ón         ''  aìrni daini 

*  -i-  nàimtine  dudia  friu  ón         '  immalle 


I.  Testo  e  chiose,  f.  79':  Salmo  lxii.  319 

US  àicit  uani  erunt  et  euanescent  •".. 
Nolite  sperare  iniquitatem..  ut  relieto 
deo  potentum  impiorum  stafUs  mo 
nitiisque  alicuius  ponderis  "  esse  credatis 
p7-ofaDainqM«  prosp(?ritatem  emitandara  *  no?» 
pu'etis..  Et  in  rapinam  nolite  concupiscere 
usque  cor  adponere..  si  uideatis  illos 
a  p?-aeda  ac  rapinis  ad  epulentiam  p<?r 
uenire  et  ita  facile  ditari  *  ut  nitro 
in  siniis  eoru/H  bona  credatis  influ 
ere  neque  ita  ad  emulandum  ^  uós  con 
uenit  iutrari  *  neqwe  illorum  fieri  uelle 
participes..  Semel  locutus  est  deus 
duo  haec  audiui..  non  neeesse  est  iterari 

[firmatìonem) 
sententiam    quoìiiam   prjmam   ileratiouem   ( -i-   sentenfiam    1' 
comitatur  affectus  sic  in  alio  psal 
mo.  semel  iuraui  in  sanerò  raeo..  Quia 
potestas  dei  usqwe  misericordia.,  sub 
leuaudi  ^  obpresos..  Quia  tu  retis 
unicuiqwe  iuxta  opera  sua.,  causam 
indicat  ciir  prò  (1'  a)  nobfs  diuites  neqwe 
timeri  (-i-  honorari)  neqwe  emitari  debemus     ;i  du 

Psalmus    àauii    cwn    esset   in    deserto,    i 
mese.,  de  populo  in  babilone  pos 
sito  prophetàns  quia  ex  persona  eorum 
loquitur  qui  inter  illos  moritis  erainebant  " 

DeuQi   dews  mews  usq?^e  uigelo..  cowsur 
IO  go  inqtn't  antematiitinus  ' 
ut  gratiarum  tibi  actio 
nem  ofFeram..  Sitiuit  in  té  anima 
mea..  magno  inq?^2t  tuo  ^  desiderio 
magno  ardore  sollicitor  per  co?jpa 
rationem  sitis  expresit  desiderii 
quantitatem..  Multipliciter..  ìnquit 


F. 


7  dedait 


•i-  airmtis  ni  eiir 


^  hedniniamaltai 
tari  dundahdurgathar 
mochtratae  -i-  matindae 


F.   79c. 

*  sommaigtcr 
°  -i-  conocha 


ad  ce 


'  duétugud 
duroscaitis 


*  1'  inri- 


•1-  rcììi- 


320  I.  Testo  e  chiose,  f.  TD'^-SO^  :  Salmo  lxii. 

F.  79^.  modus  dilectionis  mese  *  non  potè 

rit  cowteneri  ^,.  Ih  deserto  et  inuia 
et  i«  aquosso  sic  ia  sanerò  apparai 
tibi..  tamqj^am  ia  tempio  possitus  sic 
in  auiis  locis  cowtinuaui  frequen 
tauiqwe  !audationÌ3  ac  deuotionis 
officia..  Ut  uiderem  uirtutem 
tnam  et  gìoriam..  ut  promererer  defen 
sionera  frequentar  exp^rtam  qua 
aut  ipse  clarus  est  (1'  es)  aut  tuos  ef 
ficis  gloriosos  quos  liberati 
one  dignaris..  Quia  melior  est 
usqiie  super  uitas..  melior  est  ut  mi 
sericordiam  tuam  consequatur 
quam  frequenter  in  uìtam  ^  redire 
nam  ulta  etisf  [sic]  continguat  glori 
osior  desoluit^<r.  misercordia 
uero  tua  si  adfuerit  potesf 
breuis  uitas  spatia  delatare  * 
Labia  [tua]  [sic]  \a.udahunt  té.,  oris  inqu/t  té  of 
ficio  pra^coniis  et  laudibws  celeb 
rare  curabo..  Sic  henedicam  in 
aita  mea..  usqti«  ad  finem  uitge  per 
seuerabo  deuotus..  ET  in  nomine  tuo 
leuabo  manus  meas..  habitum  ^  et  ani 
mum  deprecantis  adsumam.. 
Sicut  adipe  et  in  pingidine 
usque  anima  mea..  quondam  laudibt^s  tuis 
iugiter  occupatus  hoc  merebor.. 
ut  ita  prosperitate  replear.  et 

^-  *^-  honorum  a  té*  multitudine  conia 

torum  ut  uidiam  mihi  quasi  quodam  adipe* 
salinari  ^..  ET  labia  exulta</on?s  ìaudabunt  nomen  tu 
um..  repleatus  muneribtw  tuis  nerba  lau 
dum  tibi  debitarum  et  me»  laetitiae  per 
sonabo..  Si  memor  fui  tui  nsque  adia 


F.  ;9d. 

*  -i-  nocaraimdiasón         *  -i-  sechis  dunucthar         '  -i-  hitosach 
asaiginl        *  sechis  rogas        '  •!•  cumgahdl  ìdmón 

F.  80a. 

*  ad(é        '  aih  hid  holailiu  ìon        '  nóndammetar 


I.  Testo  e  chioBe,  f.  80^:  Salmo  lxui.  ';! . 

tor  m^MS..  Bi  nocte  miJii  laudnm  tuaruw  ce 

lebratio  *  occupauit  quanto  ^  id  faci 

lius  tempore  matutino  perficiam.. 

ET  in  yxéìfimento  àlarum  taaram  exsultabo.. 

a  similitudine  auium  puUos  siios  ^ 

alis  '  obumbrantium  diuinam  protec 

tionem  alarum  nomme  uocat..  Me  sub 

cìpit  dextera  tua..^  adiutorio  *  tuo 

welut  manu  adprehensus  malis  homi 

nibj^s  sum  liber  effectus.,  Ipsì  uero  in 

uanum  ueqwe  animam  meam..  ani 

sine  fructu  extinctionis  ^  nut  absq?<e  uUa 

causa  lesionis  (a  me  contro  ipbos)..  Introìbunt  usqwe 

terree.,  ad  inferna  migrabunt  con 

sumti  g(l)audio..  Tradunt^<r  in  ma 

nus  usq?/c  nlpium  erunt..  leonn?»  de  ca 

daueribi/s  (animalium)  reliquias  *"  minuta  ani 

malia  depasci  ^*  àicuuiuT..  unde  etiam  in  p 

artionem  uictiis  sui  quagdam  in 

de  ulpis  usurpant..  estque  sensus 

hostes  meos  adeo  trades  gladio 

adeoqwe  confliges  ut  posi  deproedationem 

gentium  ualidarum  id  qtiod  ex  eis  super 

fuerit  exignis  nationibws  *^  obliga 

tur..  Eex  uero  laetabitwr..  inimici  ta 

lia  sustenendo  ^^  rex  noster  laetabitwr 

IN  té  laudabuntMr  omnes  qui  iurant 

in  eo.  id  est  iudei  qui  dominum  non  idi' 

la  iurauerunt,.  Quia  obstruc 

tam  óe  loquentium  iniqua.,  opinantiuw  /:  so''. 

tuo  nós  auxilio  distituios,.  jj  àatiià  hunc 

DT  finem  psalmus  àanià..  de  se  ipso  beatus 
S  psalmum  cicinit  eo  tempore  cum 
saulis  persequtionibws  laborabat  est  autem  tam 
argumento  quam  uerbi's  decimo  psalmo 
similis  cor.,  in  aurem  tuam  nerba  supli 

TTI^^T"   4  udi  deus  orationem  meam  cum  depre 
XJ-/\.xjl     catìonis  meae  a,ique  orationis 


*  incelelrad         '"  -i-  mórni         ^  anisseniu         ''  hoitib 

*  adce      *  -i-  nidergenat  muMs  cidaccuhur  leu       '*  -i-  fuàchat 
innaleomain       ^'  géldae       ^^  -i-  ho  derchlandib       '^  lase  fólilsat 

ASC,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  1.  21 


322  I.  Testo  e  chiose,  f.  80"=  :  Salmo  Lxm. 

admitte..  A  timore  inimici  eripe 
animaw  mcBm..  libbra  me  inq?//t  a  timore  ad 
uei'sarì  et  [in]  absidiis  grauibus  mortis 
que  formidine..  Protexisti  me  à  conuen 
tu  malignatiuw,.  né  ignoraris  inimi 
cornm  roeritum  *  qui  sepe  uindicasti  *  nwMC 
quoque  defende  (me)..  A  multitudine  operan^/ww 
iniqMrtatem..  iniusti  àicuntuT  siue  inìqui,  qui  cau 
sas  in  eo.  odii.  non  habebant  et  a  nume 
ro  et  ab  opere  oprementium  laboris 
sui  erumnas  exaggerat^  quia  coactae  mali 
tÌ8B  ''..  Exacuerunt  ut  gladium  linguas  suas.. 
obtrachtatores  gentis  suae  Hcit  quorum 
malaloqtt/s  aduersum  eum  inritabatwr  ^  saul.. 
lytenderwnt  arcum  rem  amaram..  ut  arcus  ^ 
inprouisa  pene  iaculatione  '  interimit  sic 
isti  clandistinis  *  in  me  insidiis  et  inspera 
tis  dolis  molliuntwr  adficere  ^..  Ut  sagitent 
in  ocultis  inmacula^Jim..  nihil  de  sé  male  me 
rentem..  In  occultis..  ad  opinionem  ^°  eorum 
retulit  non  ad  exitum  "  rei  neqt/e  enim  latore  pò 
terat  tam  inmane  "  facinus  sed  illi  tam 
textis  insidiis  instruebant  dolos  qwasi  nul 
lo  uidente  cuncta  fact^ri..  Subito  sagita 
bant  eum  et  non  tìmebunt..  scilicet  àeum  '^.  frequentar 
non  praeuìdentibws  nobis  ^*  ita  in  nós  dolis  subi 
F.  80^,  tis  inruerunt  quasi  nullum  tuse 

prouidentias  *  haberent  amorem..  Fir 
mauerunt  sibi  uerbum  malum..  congreg 


F.   80b. 

*  -i-  cendigail  forrusón         ^  -i-  duratis  cii;jaìl  tarmucenn 

^  rodumaigestarsom  *  airis  indandaig  corner cliloithi-  -i-  sechis 
morson  dnandach  durigensat  fris  *  dudurgaithe  '  -i-  sechis 
hitsaige  indfìdboicc  '  -i-  arlagat  innasaigte  7  aradirgi  7  a  arai 
diatochuirther  *  -i-  initlìlih  -i-  diamraih  *  frisnorrat  1'  ad- 
figire         '°  -i-  ised  d >irumen[atarsom]  nad  fess  ingnim  dorigensat 

^*  -i-  air  rofes  ingnimgensatsom  ^^  dermar  ''  -i-  ni  aichfetar 
dia        '*  -i-  annadremdercac/ì marni  ón 

F.  80c. 

*  adcè 


I.  Testo  e  chiose,  f.  SC^:  Salmo  lxui.  32 

ati  in  unum  et  contra  me  capientes 

Consilia  nerhum  malum  [id  est]  sententiam 

plenam  inìqt^itatis  et  Consilia  noxia 

concjperwwt  quae  est^  ista  sententia..  Narra 

uerunt  ^  ut  absconderent  laqueos..  prò 

batam  noxio  tractu  sententiam  rao 

tua  conlatione  firma bant  prò  tectis 

insidìis  laqueos  possuit..  Dixeru 

nt  quis  uidebit  eos..  non  quod^  uere  hoc  dix 

erutit  Bed  rés  ^  uertit  ^  in  uerba  quod  ita  opera, 

facerent  securi  quasi  nullum  speculato 

rem  malignorum  operum  formida 

rent  non  uerbis  '  &ed  rehus  *..  perseueranter  et 

non  transitorie  quesserunt  quomodo  qua 

uè  oportunitate  possent  ad  nostrum 

interitum  peruenire  iniqwùatem  uocat 

iniustam  oprisionem  suam..  Scruta 

ti  suni  usqwe  scrutinio.,  id  est  ita  sollicite  occas 

siones  excogitauerunt  nocendi  ut 

putaretwr  *  inq?«'sitio  ista  difectum  sic 

alibi  ut  inique  agerent  ìaborauerunt.. 

Accedit  homo  ad  cor  aìiernm  exalta 

bltur  deus.,  sub  specie  amicorum  ad  me 

accidunt  frequenter  cum  in  oculto 

cordis  nutrierierant  uirus  odiorum 

quod  *"  sepe  saulem  fecisse  manifestum 

est.,  cum  de  talibws  pericuh's  nós  eruit.  mi 

rabiliter  deus  magnus  ostenditur.  emù 

lorum  casatfs  *'  insidiis..  Sagitae  p 

arbulorum  xxsque  plage  eorum.. 

tam  inefficaces  *^  ad  perimendum  *^ 

sunt  eorum  insidiae  quom  **  sunt  infirma 

ad  uulnerandum  tela  paruulo  F.  sci. 

rum..  Et  nihil  habuerunt  *  contra  ip 


*  -i-  caie n dixnigedar         ^  issi  inso  ìudinHce         *  niarindi 
'  -i-  innagnimu  ón  '  -i-  quando  dixit  dixerunt  «i-  sechis 

rojenset  san--  '  V  issis  berair  anisiu         ^  -v  huagnlmaih  non 

'  «i-  connaconrohae  niroscrutais        '*  anisin  '^  fochrataib 

•i-  madachaib        ^'^  nephaithimfólngidi        *^  duairdbiu        ^*  fiu 

F.  80d. 

^  débe  tintuda  inso 


S24  I    Testo  e  chiose,  f.  81':  Salmo  lxit. 

BOB  linguse  eorum..  omnia  quaecumque 
locati  fuerMnt  aduersu»i  nós  exprob 
rantes  &tque  detrachentes  effec 
tu  *  non  sequente  casata  8?mt  ^..   Contt/rbati 
SMnt  omnes  qui  uidebant..  emitatio 
ne  territi  *  iam  stupore  defixi 
ET  timuit  omnis  homo.,  simili  ex. 
empio  ultricis  prouidenti©..  ET  ad 
nuntiarunt  opera  dei.,  quae  in  mea  li 
beratione  et  in  illorum  supliciis 
claruemnt..  ET  faeta  eius  intel 
lexerunl..  perspexerunt  ab  alio 
non  potuisse  fieri  quae  mirabantj^r..  La 
tabitwr  iastus  usqiie  in  eo..  protectore?n 
Buum  deinceps  cowfiteri  non  desistet  ^.. 
Et  landabuntMr  omnes  recti  corde.,  ta 
liter  liberati  erunt  aT^tcd  omnes  ad 
miratione  dignissimi.  here 

fìnem  psalmus  àauid  canticum 
mise  et  hezechelis  de  nerbo  perig 
rinationis  cum  coeperant  proficis 
ci  de  babilone...  De  babilone  reditu??2 
populi  in  proesente  psalmo  proedicit 
ex  persona  reuertentium  loquens 
causis  accomodat  *  nerba  quod  '  ar 
gumentum  tituli  quoque  iubat    l.  inuet]^  inscriptio 
decet  ymnus  àeuB  in  sión 

quia  canticum  àomini  in  terra 
aliena  cantare  non  poter 
ant..  ET  tibi  retetwr  uotum  in  hirusa/«n.. 
quod  a.ui  in  solo  p7'oprìo  ^  ante  negìeximus  a,ì<t 
in  captiuitate  oflferre  neqnmimj<5 
reducti  *"  in  hirusalem  deuoti  ia::  *' 
F,  SI".  et  eruti  reddemus..  EXaudi  ora 

tionem  usque  ueniat..  prò  reuersìone 


m 


TE 


*  -i-  imfólang  nachgnima       '  -i-  romadaichtea        *  -i-  adraich- 
setar  digail  duthahairt  forni  am  aceìiu  forsatardad  indigàl 

*  -i-  ni  cunisanfa  *  comadassaigidir         '  al         ^  -i-  foriéi 
®  -i-  retecìit  indoiri  ^^   ì-  inian  durcgam  adoiri  '^  rid 

duihrachtaig 


I.  Testo  e  chiose,  f.  8P  :  Salmo  lxtv.  325 

poBcentem..  [A.d  té  omnis  caro  ueniat]  nostro  comitatai  *  in 

gentwr  externi  qui  in  tuum  cultum 

liberationis  nostra^  admiratio 

ne  migrabunt..  Uerba  iniquori/m 

praeualuerunt  super  nós..  dum  diee 

rent  nobls  per  singalos  dies  ex 

probrantes  ubi  est  àeu&  tuus  imbicellos 

nos  infirmosqM^  ficerunt..  ET  impi 

etatibws  noetris..  in  omni  ìsta  di 

scriptione  uult  estendere  quoniava. 

ab  ipso  et  bona  praestentwr  omnia  et 

quae  uident^r  fortia  *  roborantwr  ^  et  quae 

sunt  magna  *  twrbentwr  ut  a  generali  ^  pò 

tentia  et  testimonio  ^  consequenter  prò 

bet  haec  quae  '  postulai  sibi  fieri.,  nós 

nero  ista  quae  patimur  prò  eoquod  impi 

etatem  *  egimus  iuste  omnia  sus 

tenemus  sed  reatum  nostrum  uè 

nife  impetratione  desolue..  Be 

atus  quem  elegìsti  et  adsumsis 

ti.,  quem  dignum  seilicet  tua  re 

demptione  censeris.,  Inhabitauit 

in  tabernaculis  tuis.  id  est  in  locis 

tuae  dominationis  et  iuris..  Et 

replebimur  in  bowis  domws  tuae..  saerifi 

ciorum  apparationibws  et  copi 

is  perfruemur..  Sanctum  est  templum  tu 

um  mìraibile  in  eqm"ta/e..  cum  de  manu  nós 

hostium  liberaueris  templi  iustitìaeque 

tusc  honor  gentiuw  admiratione  et  jr^  g^t 

correctione  eumulabitwr..  EXaudi  nós 

àeus  salutaris  noster..  ut  tii  *  gloriosus  sis 

salui  simus..  Spés  omnium  fìnium 

terree  et  in  man'  longe..  non  est  ergo  tibi  dificile 


F.  81». 

'  -i-  ocdumoladsu  adcé      *  -i-  innaslehe      ^  -i-  huachuachtu  cUb 

*  i-  innafudumnai  inmoro         ^  -i-  dugnisom  in  elementis 

*  -i-  irichumachtai  dungnisoni        ''  -i-  asoiradsom  dindoiri 
^  -i-  innandrochgnimae 

F.    81b. 

^  adce 


F.  81'. 


326  I.  Testo  e  chiose,  f.  81':  Salmo  Lxnr. 

nÓB  BTÌperé  cum  beneficia  tuia  om 

nis  terra  foveat«r  tana  habitantes 

t^rram  quam  pererrantes  '  mare  prouiden 

tise  tuae  cura  sustentat  foetan 

dia  ^  scilicet  terris  naufragiis  mi 

tigandis..  Praeparans  mentis  in  air 

tute  tua.  id  est  stabilitate  sua  et  mole  * 

cowfirmàns  nihil  per  sé  aut  ex  aliqwo  sed  tua  o 

peratione  et  uirtute  ^  subsistunt..  Ac 

cinctuE  potentia..  oportuno  *  nerbo 

ad  pracsentem  liberationem  ussus  est  paratum 

siqmdem  et  expeditum  ^  quod  nomine  semper 

accinctionis  ostenditwr..  Qui  contwrbas  prò 

tundum  maris  usqwe  et  timebunt..  tanta  in  nos 

tri  liberatione  praesigna  facies  *  ut  ad 

omnes  terrae  habitatores  nuntius 

operum  tuorum  terror  perueniet..  Qui 

habitant  fines  terree  usqMe  inebri 

asti  eam..  imbrium  infussione  foe 

tasti'..  Multiplicasti  locopletare 

eam..  prouentiis  *"  frugum  uberés  lar 

gendo..  Flumen  dei  repletum  est  aquis..  ad 

EÌduetate  inqmt  pluiarum  etiam  flu 

ius  aquanim  incrementa  suscipi 

et.  fluium  autem  dei  iordanen  ideo  nero  eum 

uocat.  quod  lapsu  suo  **  terram  repromi 

sionis  interluit  *..  Parasti  cibum 

illorum  quoniam  ita  est  ìisque  [eius]..  tui  operis  est  et 

prouidentiae  talia  *  hominibus  tanta 

qzie  largiri.,  Isebriasti  riuos  eius:  quod 

pro«cidentib?^s  pluiis  ex  more  consequitMr  ' 

Multiplica  germinationes  eius..  sup 

ra  ergo  inebriasti  *"*  multiplicasti  ^•'  per  in 


I 


*  duairndredat         '  anat  suthcJia         *  cidhomeit         ^  ade 

^  'i'  iìnmaircidi  '  dUmaiti'  ®  -i-  adcé  ®  rosuthchaigser 
•i-  terram.         '°  -i-  innatoracht  -i-  innasoinmech  ón        ^^  huarith 

F.  sic. 

^  ól  dir  falcai  "  -i-  afuar  innamhiad  ri.  '  -i-  isgnath  He 
inaibnih  indigaid  flechudmór         *  -i-  sechis  mescaigfìder  ón 

'  -i-  sechis    ilaigfe   sòn  *'*  1'  is    arforngartaidi   dubertar 


I.  Testo  e  chiose,  f.  81*:  Salmo  utv.  327 

motationem  '  temporis  dictum..  In 

stillicidis  Buis  laetabitur  germinans..  oam 

germanitas  *  exoretwr.  id  est  plurimi  ro 

ris  sparsas  super  faciem  terree  gu 

tas  stìllicidia  ^  appellans  quoniam  utili 

tati  terrae  proficit  frequens  et  den 

sa  roris  asparsio..  Benedicee  coro 

na  usqM^  tuse..  benignitatis  diuinae 

annus  àicituv  quoniam  lìberalitate  *°  eius  in  nu 

trimenta  frugum  cseli  temperies  mi 

nistratwr..  ET  campi  tui  repìe&Mn^Mr  xùtertate.. 

uéì  totius  terrae  «el  terree  repromisionis 

planìties  uberabitwr  **..  Pinguescent 

fines  diserti  et  GXTi\taUone  colles  accingenfwr.. 

incultje  quaeque  ^*  [magnoperej  ullatenus  solitudines 

frugum  fertilitate  gaudebunt 

Induti  swnt  arites  ouium..  multo  oues 

uellere  *^  uestientt/r..  ET  conualles  habun 

dabunt  frumenta..  in  quas  felix 

limus  influxerit  "  depresa  *^  camporuw 

conualles  uocauit..  et  enim  clamabunt 

et  ymnum  dicent.,  ista  *^  àicuntur  lauda 

re  àominum  dum  per  haec  ille  laudatur. 

nT  finem  canticum  psalmi  [dowid]  re  p   g^a 

S        surrectionis  *..  eque  in  praesenti 
psalmo  ut  in  superiore  redi 
tum  populi  de  babi/one  prcedecit  aed  in  hoc  tantum 
defert  quod  hi'c  ex  persona  eorum  tantum 
loqMttwr  qui  erant  inter  eos  meritis 
celsoris  cum  superius  Carmen  to 
tiuB  populi  preces  et  nota  conteneat 


triimherta  innafaidsine        ''  air is fodochide  ha  immaircide  and 
'  -i-  indluthe  indfleclmid         '  tipirsnea         *°  huantsoiri 
"  -i-  imdaigfìd         ^^  sechitathcB  ^*  kuancJiai  '*  -i-  du- 

hruinn  dinaihslehih  forsnatahnana   cóbsaidi   inchré  fechtnach  sin 
•i-  immefólngi  suthchai n doih  ^^  innafortecldai  -i-  innàisli  7 

innacohsaidi'         ^^  •{■  innaslehe  7  inna  comglinne 

F.  81d. 

•i-  indhuili  ceneli  doine  1<  apeccad  innóibi  7  degnima-  I'  estergi 


328  I.  Testo  e  chiose,  f.  82^:  Salmo  lxv. 


lU' 


''bilate  àeo  omnis  terra.,  prò  -  ymnos 
dicite  quia  nuUam  partetn  ui 
cinse  terree  latore  poterit 
tantis  signfs  soluta  captiuitas., 
psalmurn  dicite  nomini  eius  uaque  lau 
di  eius..  gloriosse  illum  magnifice 
que  laudate..  Dicite  deo  quam  terribilia  usque 
domine.,  ita  mag-nitudine  op^Tum  at 
que  omnium  signorum  in  servos  ^ 
tuo8  ora  ^  conuertes  ut  plurimi  alie 
nigenae  circumcisione  suscepta 
in  tuum  simulent  sé  uelle  intrare 
seruitium  quod  in  libro  antiqMetatum 
iosepus  temporibus  mordochei  ser 
ipsit  ìnpletum  •'..  In  multitudine 
uirtutis  uBque  adoret  té.,  subaudi  prò 
hi's  ìgitur  omnibus  terra  ^  prò  babitaio 
ribws  terrae  submisione  et  inoli 
natioue  capitis  poUicetitr..  psal 
mum  dicam  nomini  tuo.,  diabsalma.. 
Uenite  et  uidete  opera  domini  ìiBque  ho 
minum..  dispensationum  profundita 
tate  reuerendus  ut  no»  solum  super 
F.  82".  ent  humana  Consilia  uerura  etiam 

admiratione  et  timore  sint  pie 
na..  Qui  conuertit  mare  in  arida., 
documento  swnt  ea  quse  ollim  gesta 
memorantMr..  Pertransibunt  pe 
dibus.  jn  flumine..  in  lordane  \n  perseue 
rationem  donorum  (dei)  signorumqwe  praes 
entium  recordatwr  eorum  quae  gesta  sM«t. 
eum  de  egipto  populus  fuisset  egr 
esus..  Ibi  Ifetabiraur  in  ipso:  in  soli 
tudine  a^ut  in  babi[lo]le  cum  hostes  nos 
tros  numero  et  robore  superiore^ 
tua  uirtute  *■  occidisse  cowspeximus 


christ         *  tarcvsi         '   i-  d/'ini'ncaisinón         *  -i-  cdichsón- 

''  -i-  inaiinsir  mordochei  rocomallad  techt  doib  huiìi  forecht  nim- 
dihi  7  duadrad  dee         ®  -i-  adnorfasón 

F.  82a. 

*  adcé 


I.  Testo  e  chiose,  f.  82*":  Salmo  lxv.  829 

Qui  doniinatur  usqwe  in  asternum..  haec  uobls 

gaudia  praestitit  uictoriam  conferen 
do  cuiuB  est  propHum  dominationis  et 
regni  sui  initia  et  fìnes  non  habere 
Oculi  eius  super  gentes  respiciunt..  omnium 
u  intuetwr  op^ra  «  inqMtt.  et  singulorum 
facta  libra  *  eqwttatis  adpendit  ^.,  Quia  *  in 
ira  prouocant  non  exalteniwr  usqwe  ipsis.. 
DOS  inqwj't  qtiihus  ^  familiare  esse  pessimos 
Et  operibMS  uestris  àeiim  ad  iracondiam  prò 
uocare  nolite  ue\  inpunitate  inso 
lescere  *..  est  qui  inspiciat  '  atqwe  deiu 
dicet  ausùs  uestri  non  erunt  inpu 
niti..  Benedicite  gentes  àomimum  àeum 
nostrum.,  congregati  in  unum  consona  àeum 
uoee  laudate  ut  possit  (laudatio)  ad  aures 
omnium  psruenire..  Et  obaudite 
uocem  laufZ?s  eius  nsque  animam  meam.. 
ad  uitam..  ostendit  non  esse  *  uitam  quae 
in  captiuìtate  dacatwr  ®  de  midio  me 

periculorum  et  a  uicinia  *  m  ^'-  ^^''■ 

Ortis  eripuit  et  no«  dedit  com 
moueri.  id  est  iugiter  pedes  meos 
non  permisit  moueri  [a]  loco  atqwe  instabiles 
fieri  uè]  adsidua  migratione  labo 
rare..  Quoniam  probasti  nos  deus.,  ut  tribù 
lationibMS  ìnquit  milioree  faceret  et 
castigationibws  erudirete  Igne  nós 
esaminasti  usqt<^  argentum..  erumnis 
captiuitatis  uitia  nostra  swnt  decocta 
ut  metallorum  sordes  purgutorio  ig 
ne  purgantwr..  Induxisti  nós  in  laqueum., 
captiuitatis  uinoulxs  inretiti  ^  [uè]  redditi]  uicinia 
mortis  accessimus..  Possuisti  ìrìbulationes  in 
dorso  nostra.,  ita  erumnis  conflictati  su 


"  huameid  ^  dummidethar  *  dehe  tintuda  lesom  anisiu 

*  -i-  isduibsi         '^  -i-  nssnunama litigi-         ''  -i-  ni  denti  duibsi 

ani  sin  air  aia  nech  dubarndeicsiii  -ì-  dia         *  -i-  nin  airmi  arbe- 

thaidetir         '  dvsha::ter 

F.   82b. 

'  huanchomaicsi         ^  inlinaigihi- 


i 


330  L  Testo  e  chiose,  f.  82°:  Safano  lxy. 

mus  ni  nerhenbus  solent  dorsa  aexarì.. 
InpoBSuìstì  homines  super  capita  nos 
tra..  (7oncnlcari  nos  [superbo]  pede  hostium  fas 
tnque  ^  uoluieti  *..  Transiuimus  p«r  ignem 
et  aq«om..  -per  multa  ac  uaria  per«culorum 
genera  circumacti.,  ET  induxisti 
nos  in  refrigeriura..  quam-ais  coaceruata  fne 
rint  in  nós  mala  innumera  omnia 
tamen  meliorum  successione  motasti  ^  ita 
ut  nos  multa  securitate  donares  ac 
requie..  INtroibo  in  domum  tuam  in  ho 
lochaustis..  cum  angorum  omnium  ma 
la  prosperorum  successione  motaueris..  Red 
dara  tibi  nota  mea  usque  labia  mea.. 
probabilia  qtiaeqve  '  uota  distincta  uocat.  a  promisco 
rum  commonione  delibrando'  secre 
ia  qjMe  noni  in  capti ui tate  locatus 
et  de  liberalitate  ^  promisione  firmaui. 
F.  82'.  dXque  constitui..  Et  locutum  est  ós 

meum  usqt/e  boues  cum  hir 
cis  deabsalma..  omnia  tibi 
exbibebo  *  sacrificia  quae  prtus  *  offerre 
solebamus  ex  more  donorum  ^  sua 
uitate  cowìuncta..  IJEnite  audi 
te  et  narralo  usqwe  àeum...  superias  obuios 
q\iQ%que  hfc  tan^?/m  dignos  uocat  qui  soli 
de«nn  laudare  mereantMr  ac  debeant.. 
Quanta  fecit  animee  meae..  dicam 
uobis  qualia  mihi  bona  quantaq««e  *  cowtu 
lerit..  Ad  ipsum  ore  meo  clamaui.. 
obtuli  ait  preces  et  liberationem  poposci.. 
Et  exultaui  sub  lingt/a  mea  iniqt/ztatem  si  as 
pexi  in  corde  meo  non  exaudiet  deus.,  suplica 
tionis  tempore  fuit  mihi  cura  iustitise  quia 
sciebam  iniquos  impetrare  nihil  posse.. 
Propterea  exaudiuit  domenws  usqwe  deprecationis 


'  huanmìad        *  -i*  adcé        ^  -v  ad<s         *  sechitathé 
'  oimradud        ®  indimratid 

F.  82c. 

^  ad(B        *   i-  retecht  isindoiri        °  1'  odorum  -i-  innaniboUae 
*  «i*  mórni 


I.  Testo  e  chiose,  f.  82*:  Salmo  lxvi.  331 

mese.,  quontam  foit  mihi  probitas  atqu^  emenda 

tìonis  studiam  ideo  ea  quae  poposcì  libenf 

er  andiuit  et  a  maUs  quae  urgebaat  me  li 

berauit..  Benedìctus  àotninuB  [qui]  non  ammouit. 

deprecationera  meam..  et  iopetratls  qicae  ob 

tauerat.  negat  sé  p^r  signitiem  securi.  o 

rÌ6  ^  familiarem  tanti  beneficii  gratiam 

obliuione  subpremere.,  et  misericorimm  a  me. 

nr^YT  fileni  io  ymnfs  cantici  psalmus  dautd.. 

X.iy  hoc  quoque  cannine  reditus  pepali  ex  babi 

Ione  praedicitur  Ms  sane  uerhh  reuersoram  * 

•alacritas  '  indicatwr  quihus  ut  sacerdotes 

populo  bejiédicerent  lege  praescriptum  est  o 

portane  nero  hfBdem  benedictionÌB  for 

mulls  *  populus  reuersus  instruitur  quihus 

fuerat  cum  ìngrederetMr  *  inbutus..  f.  82^, 

DeuQi  mìseriatwr  nobis  usq«e  et  mise 
O      riatwr  nobis..  in  tribulationibws  pò 
sitis  opem  mberationis  inpcr 
tiat  2..  Ut  cognoscamMS  in  terra  uiam 
taam..  prò  operaratione  nota  fiat  om 
ni  terrse  uirtus  absolutionis  nos 
trae..  Et  in  omnibus  gentibus  salutare  tuum..  sa 
lus  per  té  '  collecta..  Confiteantwr  tibi 
pepali  nsque  omnes..  iustum  est  prò  oper 
um  tuorum  et  beneficiorwm  magnitudine 
omnes  tibi  in  unum  congregatos  grati 
as  agore..  Lsetentiir  et  exsultent  gentes..  tri 
bus  familiseque  iudaicse..  Quontam  iudi 
cas  populos  in  asquitsite  usque  direges..  tam'quam 
iteneris  ductor  uestigia  uiantium  * 
regis  ^  erroris  '  inmunia  '  deabsalma 


*  ìgeno  deeid        ®  intaidchoirthe  as  indori         '  indlainne 

*  -i-  atii  duratsat  sacaird  tali  bendacJita  forsinpol  octuidecht  tri- 
muir  robur  forcanar  sic  is  int  salmso  dorata  bendachta  forsinpopul 
octuidecht  atoiri  balélone 

F.   8Sd. 

*  -i-  populus  -i-  in  terram  repromisionis  I'  hitarbernacuil  1'  hi- 
tempul  1'  hicoimtecht  inna  àrcae  as  cechuidiu  innalaill  isinddithrub 

*  fodlad         ^  adee         *  innani  sétaigte         *  follaithersu 

^  -i-  onabi  comrorcon  and       '  huandenci  1'  huandianmi  .... 


IN 


332  1.  Testo  e  chiose,  f.  SS""  :  Salmo  lxvu. 

Confiteantwr  Ubi  nsque  fructum  suum.. 
hoc  qtioque  ad  liberalitatis  augmentnw  ut 
fecundet  etiaw  t<?rrain  quam  restituit.. 
BEnedicat  nos  deus  Tioster  usque  fines  terrae.. 
hoc*  \enin7]  debeatMr  mag-nitudini  operxxm  [eius]  Sitque  factorum.. 
finem  psalmus  cantici  àauià,.  cum  arcam 
testamenti  posi  frequentes  ®  migrationes 
ex  ilio  iam  tempore  quo  sob  beli  ab  al 
lophilis  capta  est  tandem  *■"'  rex  profeta 
ad  sé  grandi  ambito,  exsultationis 
transferret  Carmen  hoc  cicinit..  et 
quoniam  de  loco  ad  locum  froerat  tra 
nsducta  sepe  ut  quondam  in  he 
rimo  praeberet  iter  populo  ac  rege 
ret  ignaros  ebreorum.  oh  rerum 
similitudine  '*  talis  psalmi  istius 
F.  83".  formatMr  oratio  atq«e  narratio.. 

quae  ex  persona  illius  temporis  pWn 
cipum  *  diceretwr..  signoqwc  '  in  so 
litudine  decurrens  (arca)  ipso  sui  (psalmi)  pr» 
^  nei  pio  moysi  uocibws  conueniret 
ille  (moi/ses)  namqwc  cum*  iosignu»»  profectionis 
arca  moueretwr  aiebat  exsarge 
domine  et  disipentwr  inimici  tui  et  fu 
gient  omnes  qui  oderunt  té..„ 
"f71~Y^C1orgat  deus  usqt*e  in 

-UlA^ÌO     imici  tui..  hoc  nero  (V  nerbo)  scemate  ^  (utitur) 
quoti es  sibi  auxilium  inimi 


"  -i-  gnim  ianaichthen  san  ^  -i-  huunì- 

uair  nundahertatar  filisfìé iidijtindai  otanaic  àfrUhissi 

'"  -i-  iàrnabuiih  farsiniochiiU  fotu  forsarohcB  "  IS  cosmail 

inmóladso  rongab  dd  octabairt  iitna  arcae  dochum  hirusa  -i-  ex- 
surgat  deus  rei.  7  inmólad  rong3  in  pop  huruhith  dnél  impe 
actuidecht  aegipt  -i-  exsurge  domine 

F.  83a. 

*  -i-  regum  -i-  moysi  et  aliorum         ^  -i-  cum  nube         '  1'  sui  ^J 
•i-  ae  -i-  hitosuch  gabalae  toisigechtae  dwmoysi         *  -i-  intan  con- 
nuchad  irinél  nojìth  immunnairc  migrabant  filii  israhel  Jnsuidiu- 
intan  dà  nunanad  innél  hisin  nogaihtissd  dunad  hisuidiu- 

*  -i-  ethert  eergi  dudia 


I.  Testo  e  chiose,  f.  83'':  Salmo  Lxrn.  333 

cfs  poscit  interitum.  qua  ni 
sermonis  fortior  *  impetas  '  posi  re 
quiem  ^  indicatMr..  iduraeoB  praecipue 
amorreosqt/e  conuenit  ^  hac  uoce.. 
Et  fugiant  a  facie  eius  qui  odert/nt  enm.. 
uim  potentise  expresit  cuius  occursiis 
terrore  solo  [pallorem]  semper  egerint  a  si 
militudine  tractum  est  uiri  fortis 
cmì'me  ipsum  aspectum  rebelles  ferre 
nequeunt  et  fugiant  citius  quam  *"  ad 
resistenduw  *'  parantur.,  Sicut  defecit 
fumMS  difecifljvi..  augenter  totum  quorum 
scisionem  fug&mqne  poposcerat 
horum  attritionem  obliuionem  ** 
que  instar  fami  uanescentis  i«plo 

=  rat 
Sicut  fluit  cera  a  facie  ignis..  sub  ^-  ss''. 

auditwr  cowsumit^^r  *  hoc  quoque  perauxit  *  ut  ta 
bescere  ^  iam  uellit  quos  ^^  fugere  pe 
tierat..  sic  pmant  peccatores  usqwe 
epulentwr..  inimìcis  attritis  *  securita 
te  parata..  Exsultent  in  /conjspectn  dei 
gentes  dilectentt/r  in  l8eti*-ia..  hoc  quoque  iecundum  il 
Iam  opinionem  qua  credebatwr  d<?Ms  in 
medio  solum  iudaici  sang-uinis  ^  di 
uersari  ®.  gentes  er^o  hortatf/r  ut  inuicti  ' 
populi  àe\  lastitiam  deuotione  ma 
gis  capiant  quam  experiantur  *  eius  de  rebelli 
one  potentiam  diabsalmc.  Canta 
te  deo  psalmum  dicite  nomini  eius..  ad 
mirate  uirtutem  dei  honorem  eius  in 
ymni's  ®  celebrate..  Iier  facite  ei 


®  inolaas  cechteduar  '  indi  dee  *  -i-  iarnainmnit  cendigail 
foranaiimtea  7  cenditin  amuntaire-     ^  adgìadatUar     *°  -i-  indaas 

*'  -i-  dufritheirissem  inchatho  forti  uiro  ''^  1'  ob[o]l::tionem 

•i-  andilgent 

F.   881). 

^  -i-  issi  inne  filisindi  asfluit  consamitur      '^  1'  per  aDxesin  •!• 
trissatormach      ^  -i-  cidnundedais       *''  -i-  inna       *  anaiaiuariai 
^  -i-  sechis in  cenimi       ®  dunellad  -i-  sechasaramlerad  Uìxth  ón- 
'  nephcldoithi        ^  indasudussceulat        '  immóltaih 


334  I.  Testo  e  chiose,  f.  83':  Salmo  Lxvn. 

qnì  ascendi!  super  occasum  àominus  nomen  est  ìlli.. 
nolite  resistere  transeunti  popu 
lo  Bed  laborem  transitiis  adminicu 
Ifs  quoque  uestris  *"  praestate  ^*  leuiorem.. 
Et  Isetamini  **.  id  est  iugiter  in  cowspectu  eius 
*^  eadem  repetit  ut  non  auersis  ani 
mis  "  Bed  laetxs  *^  studeant  obedire.. 
Twrbabuntwr  a  facie  eius..  si  quae  gentes  tra 
nsitum  praebere  neglexerunt  omnis 
eorum  securitas  solius  aspectiis 
terrore  solueti<r..  Patria  orfa 
F.  83^.  norum  et  iudicis  uiduarum..  dei 

uidilicet  qui  est  pater  pupillorwm  *  atque 

uiduarwm  uindex  *  iusta  eius  in  contumaces 

ira  est  quia  infìrmorum  &tque  inbicillorwm 

defensor  est  quales  ^  nós  esse  manifes 

tum  est..  Quis  est  *  iste  deus  in  loco  soncio 

suo.,  ac  si  diceret  quis  est  ultor  contuma 

cium  inbicillorumq«e  defensor  àeus  ^ 

scilicet  ille  qui  apparuit  in  sina  qui 

terrawi  repromisionis  co«fert  qui  aegiptì 

ae.  seruitutia  uincula  disrupit  ^.. 

DeMS  qui  inhabitare  facit  unius  moris 

in  domo.,  singulari  religione  poi 

lentes  '  et  a  caeteris  gentibws  speciali  ui 

uendi  more  discretos  id  est  habi 

tationem  terrse  repromisionis  ip 

se  largitMr  una  et  sua  institutio 

ne  fonnatis..  Qui  ducit  uinc 

tos  in  fortitudine.,  de  egiptia  ser 


I 


IV 


cidhuaharfortachaibsi        "  -i-  dòatarsaidsi  fortachtain  doibso 
hidétrummu  doib  de  tairmthecut  indltliruib-  ''  débe  tintuda- 

prò  exultate   dicit  *'  -i-    asruhart  riam   islntsalm  exultent 

asb-'  iar  isindisiu  exultate  rei.         '*  -i-  airnap  àrécin  dagnet 
'^  -i-  airndibaroas 

F.  83c. 

'  innandileclitae       *  diechtaid       ^  innanninnise  -i-  àmminnim- 
dibataini  7  ammind'dachiai  conrecam  les  fortach  a  deo- 
*  debetintudx        ^  ishe  dia  iiisin         ®  aschùndarlaig 
'  'i'  indi  dulinat  ón 


I.  Testo  e  chiose,  f.  83"^:  Salmo  lxyii.  335 

iijtute  praerogatiua  *  praecìdentìum 

signorwm  aegiptiarwwqMe  cladium  uult 

terrore  aduersarios..  Similiter  eos 

qui  in  ira  ®  prouocant..  non  solum  nós  inqMtt 

uinctos  conpeàìhus  *°  sed  indignos  mo 

TÌhus  et  qui  prauitate  *'  mentis  sepe 

eum  in  iracondiam  mouimas  libera 

uit..  hoc  enim  maius  ue\  uirtutis  eius  ueì  bonita 

tis  est  testimonium  ut  contemptores  ^-  ®^''- 

EuoB  sola  piotate  de  medio  exitii 

liberauerit..  Qui  habitant  in 

sepulchris..  exaggerauit  *  adflicto 

ruw  necesitatem  qui  ita  in  medio  ho 

minam  multa  cede  cedentium 

uersarentwr  ut  uicinia  inpedien 

tis  '  semper  exitii  non  in  domibus  sed  in 

sepulchris  quodammodo  ^  habi 

tare  crederentMr..  Deus  cum  egre 

dieris  coram  populo  tuo.,  superi 

oris  sermonis  scemate  *  ingre 

Bum  in  terram  repromisionis  exp 

licuit  ^  reliqma  quoque  quae  ad  magnitu 

dinem  mirabilium  pertinent.  ea 

dem  relati  one  perseqMetMr  ^  twnc  inqwit  cum 

nós  praecederie  quo  autem  tempore  cum 

pertransierifi  in  diserto.  Dum  egre 

dieris  in  diserto  praeuius  '  ac  due 

ter  populi  diabsalma..  Terra  mo 

tata  est  nsque  dei.,  prò  apparante  deo 

in  sina  in  monte  sina..  a  facie  dei 

ìsTsJiel..  apparante  etiam  nobfs.. 

Pluiam  uoluntariam  usque  heri 

ditati  tuse..  non  natwrae  legibws  debe 

tam  sed  uoluntate  *  tua  causse  ® 


*  huandremmiad         *  dehetintuda         '"  huachosglasaib 
*'  -i-  triandrochimratiu  7  arndrochgnimu 

F.   83d. 

^  rodumagestar        *  arachoided        ^  -i-  frisnafiradnacla- 

*  -i-  qui  educit  uinctos.  in  fortitudine  -i-  airis  dochuni  tiretairn- 
geri  són  dà        *  -i-  asrindid        '  durim  dd        '  remsétaigthid 

*  adcB  ®  -i-  arihahairt  toraid  imdai  filiis  israhel  liuare  is 
arsaintoirthigi  dober[the  ó]dia  donpopul  afleuchud  sin 


336  I.  Testo  e  chiose,  f.  84"  :  Salmo  lxvii. 

nouae  seruientem  (pluiara)  ideo  in  ussum 
F.  34^.  solius  populi  àicituT  segregate..  Et 

infirmata  est  \xsque  eam..  *  prò  confo rtas 

ti  stabilisti  propria  habitatione  ^ 

donasti..  Animalia  ina  habitabu 

nt  in  ea.  id  est  in  terra  now  minus  la 

ta  ^  quam  ìeeta,^^  ut  opima*  glebis  ^  sic  con 

ferta  '^  peccoribMS.,  Parasti  in  àuìcedine 

tua  pauperi  deus.,  ista  parasti  ut  consula 

tionis  tuae  suauitate  nostras 

paupertatis  amara  mitescerent 

Domimis  dabit  uerbura  e\i3j[ìgelizanfib?is  -aÌTtute 

mulfa..  uirtute  multa  dabit  uir 

bum  ì'd  est  copiam  maximaw  praeài 

candi  suis  signi's  ac  uirtutibtfs 

largiett^r..  Rex  uirtutum  delecti..  pò 

puli  delecti  rex  àeus  est..  Et  speciei 

domus  ri-.,  qui  in  pulchritudine  ''   do 

mus  suK  triumphatls  hostib^^s  * 

partiete^r  spolia  omatui  instr 

uctuiq?<e  necessaria..  Si  dormia^/5 

int^r  medios..  morìs  est  in  ìocis  ora 

tìunihus  dedicatis  columbas  giro  ® 

factas  ponere  eoTumqìie  extrimas 

argento  op^rire  pennas  auro  quoque 

nei  alarum  media  tieì  colla  depingere.. 

haec  autem  cum  fiunt  illos  a  quihus  *^^  fiunt 

diuitiis  te8tant?<r  afluere  quo  exera 

pio  uult  dicere  qfwd  ita  *'  erunt  prae  orn 

nib?/s  geotibws  diuites  ac  rerum  om 

niuw  habundantia  cowspi'Cui  siaif  sunt 

hi  quorum  multas  opes  talis 

omatuuM!  species  et  pecmnarnm 


F.    84a. 

*  /brsaperficisti  trachtaid som  isindlsiu-'         '  dubiiith  dait  ami 
fein  rececJdalmain         ^  asfairsiung         ^^  -i-  indaas  ioirthech  són 

*  ì    am  assommae  -i-  aiti  astoiriech  athalam         ^  huafotaih 

*  -i    isellachtae  1'  is  Idn         '  -i-  diicìmmtug  ótempiiìl 

*  -i-  egiptacdai        *  dunchuairt         '"  mchólaim  chnmtachti 
"  •!•  indi  lassandenatar  innacumtach 


I.  Testo  e  chiose,  f.  84':  Salmo  lxvii.  337 

testatwr  effussio..  Pinne  columbee  ^-  •^'^'' 

àe&rgeiìiaiae  et  ^OBteriora  dorsi  eius  in  specte  aurt 

diabsalma..  Dum  discernit  cselestis 

reges  super  eum..  reges  (tribuit)  nobfs  proprj'os 

id  est  nostri  generis  (\ui  ullatenus  iu 

ris  et  dicionis  eramus  extranise.. 

Niue  à.\Si\bahuntur  *  in  silmon  mons  dei.,  om 

nium  ferax  *  ac  plenus  bonorum 

tam  rita  sacro  qwom  ©pulendo  ^  cui 

tu  opimoque  fructu     subaudi  ipsi 

reges  claritate  finitirais  antista 

bunt  *  prmcipibz<s..  silmon  p?'0  salem  in  qua 

templuw  coMstructum  est  fuitqwe  ciuitas 

regia:,  montem  casiatum  ^..  raontem  ube 

rem  sicut  inpossibile  est  casseum  ^  in  ori 

ginem  suam  id  est  liquorem  lactis  resolui 

SIC  ubertas  montis  huiu%  inresolubilis 

est  solida  numqMom  resoluenda  prosperitate 

concreatùs  '  atqwe  duratiis  *..  Mons  in 

quo  heneplacitiim  usque  in  eo:  aduersus  eos  qui  relieto 

tempio  sectabantwr  excelsa  ^;  Etenj/n  àomimii 

habitabit  usqwe  in  finem..  auxit  digni 

tatem  loco  habitatoris  dignatio 

ne  perpetua..  Currus  dei  decim  mi 

lib«/5  usqwe  Isetentium..  populu»»  dicit  eo  quod 

auenifi  **  talis  auriga  regatwr  et  quod  inu 

ecta  *'  diuinitas  proterat  **  aduersarios.. 

DomtDws  in  illis  in  sina  in  sanerò.,  ac  si  diceret 

is  àoìninus  in  eis  inuechìtMr  ac  triumphat  qui 

in  sina  monte  sanerò  conspectus  est  a  dignitate 

apparent'B  mons  quoque  snncfMS  est..  Ascendisti 

in  alfum  caepis^t  captiuitatem..  sublime 

facinuB  *  adgresus  *  àn  exaltatus  '''■  o^'- 

opcris  ^'^^  celsitudine  ut  uictor  gen 


F.  84  b. 

'   i-  subaudi  ipsi  regis    i-  duroscibet  sidi  huaetrachtai  cumachtai 
sechcechriga         '  isailtrimihid  •  istoirtech  ón         '  imdu   i   sommu 

*  duroscaifet         ^  Inxihainde         ^  incase         '  inchoieictìiea 

*  indui-tlia         ®  -i-  adraduidal         *°  hnacesih  "  oisse  dimi- 
diusarcuin         '*  oldufuairc 

F.  84  e. 

*  -i-  durigensat  aegiptii  ^  aninroradsu  adw         *  cenitachum- 

Asc-,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  1.  22 


338  I.  Testo  e  chiose,  f.  84"=:  Salmo  lxvii. 

tis  aegìptiae  domìnatricis  *'^  iure  * 

belli  seruos'  tuse  dicioni  *  uendìcas 

quos  tamqwom  armis  coepissent  ^  sic  cai 

lida  obprcsione  habuere  *"  capti 

uos:-  accipisti  dona  in  hominib«s..  prò 

fecisti  **  cum  donis  "  ac  muneribws  de 

SBgipto  exire..„     etenim  non  credunt 

inhabitare  dominum..  mormu 

rando  sepe  aduersum  moysen  et  àominum 

SIC  supmus  similiter  qui  exasperant..  ut  lau 

dabilior  sit  libertas  "  qwae  mala  **  de  sé  me 

rentes  adiuuat..  Domme  àeus  benedictus 

es  die  cotidie..  omnium  laude  celebran 

dus  tantorum  operum  testimonio  *^.. 

Prosp^rum  iter  faciat  nobis..  in  terr&m  rep/o 

misionis  facilem  praebebit  ingresum 

de  quo  perfidorum  nutauit  *^  sepe  cune 

tatio  *'.-.  deus  salutis  actor  *^..  oportune  *^ 

inlatum  est  deus  salutaris  noster  nisi  enim  sai 

uaret  ex  hostibt^s  quos  introduceret  ** 

non  haberet  deabsalma..  Dews  noster  saluos 

faciendi  usqt^e  mortis..  sic  deus  saluos 

facendi  a  saluando  '*  sicut  a  miserendo 

misericordiarum  deus  àicitiir..  exitum  uocat 

liberationem  id  est  egressuw.  ipse  ìnquit  nós 

liberauit  et  de  midio  mortis  eduxit..  ne 

rumtamen  dews  coMfringit  usque  suorum..  saluati 


gahihasiu  cumgabthce  cvcin-         '^  soirtka  macc nìsrahel 

*  innabancìioimded         *  -i-  filiis  israhel  sén  romhatar  iadairi 
'  -i*  madmae  remib       '  -i-  maccu  israhel         ^  adie         '  -i-  am 
bidiannaim  citatila  [forra]  duhertis  basamUd  andoire  leu  sedi  im  is 
emeph  duchoid  inegipt  7  makc  iacoib-  olche  ^°  -i-  rotechtsat 

"  adce  ''   i    cológ  leu  àfognama  hirobatar   dhnainib  immn 

egipiacdce-  *'  -i-  is  moltaidiu  de  trUabaiH  fortachtan  cid  du- 

neiich  nachiddtrilU  ^*  triànndrochgnimu  san  ^*   i-  soirtJia 

macc  n  israliel  dilamaib  egeptacdae         ^*  rorois         "  indrosacht 

"  debe  tintuda  inso  '"  -i-  conuenienter  -i-  iscoir  atuic  indiad 
cprosperum  iter  faciat  ri.  -i-  deus  salutaris  noster-  *°  airdu- 
sleichfitis  indegeptaciliai        *^  kualcc 


Mi 


I.  Testo  e  chiose,  f.  84*^:  Salmo  lxvii.  339 

onem  nostram  hostium  atritione  **  perficit.. 

Uerticem  capilli  *^  perambulanfium  usqwc  sufs..  puì 

ere  quia  caput  dixerat  capillum  sub 

texuit  **  quo  nihil  est  in  corpore  nostro  ex 

ilius  hoc  atiiem  idcirco  ut  né  exìgua  quidam  F.  sì''. 

eorum  peccata  ostenderet  impunita 

quod  in  aegiptiis  constat  effeetum..  D/xt7 

domtnus  ex  basan  conuertar..  sub  denunti 

ationis  scemate  per  basàn  promise 

rit  deus  quod  inde  esset  populus  transitMrus.. 

fonuertar  in  profundum  marìs..  per  me 

dium  inquit  gentium  ita  eos  transire 

faciam  ut  uidear  eos  *  qwasi  de  profun 

do  marìs  id  est  de  midio  liberare  nau 

fragii  nihil  eos  permitens  ab  hosti 

um  multitudine  sustinere..  Ut  in 

tinguat?^r  pes  tuus  in  sanguine.,  om 

nes  mquit  gladio  interficiam.  opor 

tune  ait  ut  tM^inguatwr  pes  tuus  in  sa 

ngine  nam  ducis  strenui  per 

hoc  scema  seruauit  qui  occisorum 

sanguine  pedes  haberet  aspersos.. 

Lingua  canum  tuorwm  ex  inimicfs  ab 

ipso.,  id  est  populo  cadauera  iwterfecto 

rum  a  uestris  canib?/s  uorabuntwr  *.. 

Uiderwnt  ingresus  tui  de?/s..  ita  ut 

dignatus  es  discendere  in  monte 

sina  et  omnib?<s  [nobis]  sermone  ^  mìsceri 

ut  ingresus  tui  a  nobis  et  pedum 

uestigia  cernerent?<r  qui  locus  secundum  lectionis 

fidem  *  lapidis  saphiri  erat  simi 

litndine  et  colore  uestitus..  Praeuene 

runt  principes  coniuncti  sellentibj^s..  praecede 

bant  prtncipes  et  sequebatwr  corus 

[p]sallentiuw  traductis  israhelitfs 

subraersis  ^  asgiptiis..  In  medio  iu 


^^  ì  huatimrcain-  "  indfoiltni  "*  -i-  duuic  infoiUne  indiad 
inchinn 

F.  84d. 

^  «i-  israheldu  ón  ^  fordiuguilsiter  ^  -i-  duacaldaim  moysi 
in  monte...  *  -i-  is  adfet  alegend  ashdath  glas  robot  forsindslih 
fochosmailim  saphirr-         *  •!•  amtar  m  boti 


340  I.  Testo  e  chiose,  f.  85':  Salmo  Lxvn. 

uenum  timpanistriarMm..  cuw  sallentibws 
F.  85^.  niris  erant  etiam  adoliscentu 

lae  timpanis  p^rsonantes  accipit 

inqtiit  maria  prophetiza  soror  a 

arón  timpanum  in  maniis  [suas]  et 

exierunt  omnes  mulieres  [post  eam]  cum 

timpanis  et  choris..  In  edesiis  bene 

dicite  àomimim..  prò  tanlorum  et  talium 

factorum  beueficiis  studete  in 

honore  dei  ac  laudum  eius  nerba 

resonare  [1'  -te]..  Deum  de  fontibz/s  israbel.. 

fontes  prò  tribubus  possuit  propt^r 

larga  et  cowtinua  inde  manantis 

sobolis  incrementa..  Ibi  beneamiii 

adoliscentior  *  in  mentis  excesBu..  pa 

uorc  pos^  imperatam  omnibifs  in  com 

mone  deitm  laudandi  deuotionern 

pulcre  beneamin  tribum  ac 

figurate  ut  pute  iunioris  '  6tu 

pefactam  àixit  et  territam  cowside 

ratione  miraculi..  Principes  iu 

da  duces  eorum..  ex  Illa  (tribù)  enhn  duces  to 

tius  populi..  Principes  zabolón 

prmcipes  neptalira..  aperte  omnes 

aut  laudare  deum  dicunt?/r  aiit  iubentwr 

ut  laudent..  Manda  deus  uirtutem 

tuam..  pos^  narrationem  benefactorum 

dei  ad  diprecationem  profetae  serrao  con 

uertit7/r  ut  uirtutibns  quarum  ^  rex 

dicitiiT  piprcipiat  *  in  suorum  defensione 

constantiam  id  est  locoruw  habitatio  (ut)  sit 

inmobilis  (ut)  nulla  de  terrae  h^ms  se 

dVoiis  migratione  t^onpellamur..   Coni 

irma  deus  hoc  (\iiod  operatus  es  in  nobis.. 

perseuerantia?»  bonitatis  co»tinuet  ^ 

(]uod  ^  potentia  liberalis  '  indulsit.. 

A  tempio  tuo  in  hierusalem..  saltìm  * 

propfer  templum  tuum  praesta  ut  si  nos 


F.  SOS. 

'  aamchaìioni  lesom  anisiu         *  -i-  dichlaind  iacob 
•i-  i^iani  sin      *  •!•  himre  techtas  nerta  iscoir  da  idr   cobsaide 
ocditen  amuìuairaì      '  gréschaigidir      ^   i    ani      '  esìahar      *  cid 


I.  Testo  e  chiose,  f.  85'":  Salmo  lxtu.  341 

tris  id  est  merìtis  non  debetur  tamen  quia  templum  ^-  S5*. 

taum  in  hoc  loco  eedificatum  est  Et  cui 

tus  *  tui  bfc  studia  celebrantur..  Tibi 

adferent  reges  inunera...  si  sacrorum 

tuorum  honor  colentium  té  fuerit 

prosperitate  cumulatus  nicinos  reges 

templi  tui  Eubibit  *''  reuerentia  *  praecipue 

regem  tiri..  Increpa  feras..  feras  sii 

uarum  prò  hostibM5  fen's  demolentibtts  '  ui 

niam  *...   Concillum  taurorum  iniei    uacas 

populoram..  simmachus  manifestius 

coUectio  pro^potentium  ^  cum  conuersatio 

ne  populorum  qui  proterunt  ^  bonos 

q?/asi  reprobum  '  argentum..  *  ac  si  dicerot  re 

pelle  a  nobis  inimicos  nostros  cru 

deles  multos  ac  fortes  ut  non  exclaude 

antwr  hi  qui  probati  s?/«t  argento  uirtutibws 

prgtiosos  protwrbant  ac  detererent..  Disi 

pa  gentes  quae  bellum  uolunt..  ad  inter 

necionem  [asqMe]  ^  consume..  Uenient  ligati  ex 

egipto..  cura  nos  inquit  cessis  hostibws  uin 

dicaueris  ^^  obtabunt  egiptii  nobis  pace 

sociari.  et  hoc  sedulo  legationis  *"  officio 

postulabunt..  Ethiopia  pracueniet  manus 

eius  dco..  regem  quoque  et  àominum  suum  ethiopia  prophì 

tebitwr  protentione  manuum  summisione 

capitis  inclinatione  totius  corporis.. 

Regna  tcrrae  cantate  àeo  saUite  àeo  sallite..  om 

nes  ìt&que  nnàique  laudes  eius  debitas  perso 

nate  diabsalma,.  **  Qui  ascendit  super 


F.   85b. 

*  adoe         ^^  forriga-         *  -i-  lionor  -i-  biifiathi  forcach 

^  duchrechat  *  i-  inpopìd  nisraheldae  ón  ^  innancvrshu- 
machtach  ®  dufuargat         ''   i-  ani  slaid  red  nargait  di  na  con 

bi  móin         ^  forcaìioiìi  simmaig  trachtaidsom  isindisiu-' 

*  corrici orcssin  ^^  adoe  *"  innateclitairechtae 

"  •maiìgaXrid  caecinit  Qui  ascendit  -i-  filius  adorantem  tem  -i- 
dungenim  rongenaìrsom  liuaatliir  recedi  duil  cenidedinsin  asreid  du- 
thahairt  asintrachtad-  air  am  astoisegiu  gridn  inddas  laiihe  7  is 
laithe  foilsigedar  cechrét  sic  is  toissigiu  gein  maicc  huaaihair  re- 


342  I.  Testo  e  chiose,  f.  85':  Salmo  lxvii. 

caelam  nsque  ad  orientem  **..  ac  si  diceret 
*'  ab  initìo  **  siue  principio  et  quomodo  nobis  ori 
ens  sai  inchoat  diem  omnia  (opera  diei)  mo\ìen\em  *^ 
Aeum  omnia  (alimenta)  praecidentem  orientem  uocanit  '"^ 
unde  per  similitudinem  istam  ostendit 
quod  nihil  sit  an^e  àeum  sed  ieus  ante  omnia.-.  Ecce 
dabit  suam  uocem  uirtutis..  laudibi/s 
F.  8i'.  o-^er'ihusque  suis  pondus  fìrmitatemq«<e 

tribaent  (uox  et  uirtus)  continuatione  potentis  de 

fensionis  quo  ait  uocem  uirtutis  ab  st 

rennua  duce  sumpta  translatio  *.. 

potentia  uocis  eius  ac  uirtutis  debet 

multa  laude  celebrari  qui  ita  est  ter 

ribilis  ut  audita  ìantummodo  ooce  multum 

possit  hostib«s  timoris  incutire  *•.•  Da 

te  honorem  à.eo  super  israhel  ma.gnificentia  eius.. 

snbaiTdi  ostenditwr  cura  bostds  nost 

ros  mirabili  ultione  detriuerit  ^.. 

Et  uirtus  eius  in  nubib?<s..  prò  elimentis  partew 

prò  toto  licet  nubes  ferant  edoneum  ti 

moris  diuini  testimoniuffl  ue\  congrega 

tione  *  aeris  sonitu  tohìtrui  corus 

cationis  micatu^  inruptìone*  fui 

gorum  aspersione  pluianim  iectu' 

niuìs  et  grandinis..  mirabilis  àeua  in 

sancfis  suis..  non  tantum  per  elimenta  mirabilis 

sed  Buorum  etiam  difensione  terribi 

1ÌB..  deus  israhel  ipse  dabit  uirtutew.. 

no»  solura  uindicauit  sed  etiam  fortes  eflB 

ciet  ac  robustos  quos  *  sua  protectione 

dignabitMr..  Et  fortitudin«m  nsque  deus.,  prò 

bis  tantis  ac  talibf/s  boni's  ®  amplius 


cechduil  *'   i-  dudm  /snomen  lesom  isindisiu  oriens 

"  trachtad  lesom  anisiti  /orsaw  ad  orientem         '*  -m-  ab  initio 

•i-  tusten  maic  hiaatJìir         ^^   ì-  isdia  astosach  duthuMln  cecJidulo 
"  duchrech        *'   i    nomeu  lesom  oriens  du  dudia 

F.  8óc. 

*  tropsón        *  dunaircea        ^  diicomarr        *  V  concreatione  i- 
huafichoterciud        '  hiianatoidiud        ®  diumaidni        '  huandiìidarhu 
'  innahi        '  durigeìii  armaccaih  israhel 


I.  Testo  e  chiose,  f.  85^:  Salmo  lxviii.  343 

est  celebrandus  praeconfs  *"..  ||  psalmus 

Ti^  finem  prò  bis  qui  commotabuntMr  **. 
XJ-.^  dcwtd..  in  tempore  macbabeorum  prophe 
tali  ST^irita.  hoc  Carmen  scribiti^r  et  peraonia 
causfsqwe  eiusdem  aetatis  **  conaeniens  ap 
tatwr  oratio..  ||  am..  familiare  scriptu 

Saluum  me  fac  asqu^  ad  animam  me 
rfs  effusos  in  praedationem  gen 
tiura  populos  aquas  uocare.. 
Infixus  som  IN"  limam  usqwe  substan 
tia..  augentef  ad  signandam  emergendi  *^ 
dificultatem  limum  et  qoem  *■*  profundom 

adflictiones  hostium  nomina  t"    *5''. 

uit..  ueni  in  altitudinem  usque  demer 
sit  me.,  in  eundem  sensum  rem  au 
gentia  nerba  uariantur..  Laboraui 
clamane  usqwe  mese.,  intensionem 
suplicationis  expresit..  Defecerwnt  ocu 
li  mei  usqw^  d^um  raeum..  labore  continuae 
exspectationis  *  non  motatione  *  praepos  ^ 

siti..  Multiplicatì  sMMt  super  capillos 
usqt*e  mei.,  inimicorwm  meorwm  multi 
tudo  compreheudi  numero  non  ^otesL.  Qui  ode 
runt  me  gratis.,  eo  ^  magis  seuientes 
quo  iustas  in  me  odiorum  suornm 
causas  inuenere  non  posst^nt..  Confor 
tati  SMnt  qm'  perseqnuti  sunt  usqwe  iniuste.. 
multo  numero  et  infinito  furore 
fidentes  */  quoe  non  rapui  tane  solaebam..  in 
meritis  adfligebar  angoribws..  exsol 
uebam  per  similitudinem  eorum  qm' 
exigiint  quod  motuo  non  deder^nt  ^  iniqua 
bella  atque  odia  iniusta  significat.. 

DeuS  tu   scia  usqMc  meam..  [sf  per  stultitiam  meam]  peree- 

[quutioni 


"  huaerdonolaib  **  ammaith  inolc  ^^   i    inna  aimsire 

hirohatar  sidi  '^  toircbalae  **  -i-  7  inni  sin  fudumain  i-  ni 
cummae  fricach  crieid  airis  ansu  frcbdl  essisi  ararigni  7  adonai 
indaàs  cech  ere- 

F.  85d. 

*  i-  niariìidi  arindrochrietis  acht  is  armeinci  innainditlime  dosom 
indiu  *  i-  indeghésgnai  hirohae  *  i  huandi  *  ì  atìnu- 
torasnigtis   i-  nosnerhtis  inna  Un         ^  duthluchetar  ni  [nadjiardatis 


344  I.  Testo  e  chiose,  f.  86»:  Salmo  lxviii. 

causas  praestiti  ^.  Et  dilecta  mea  usque 
abscondita..  non  effugit  tuam  notiti 
am  61  qwid  in  illis  tale  egi  qiiod  possit 
in  colpam  uocari  grandis  secu 
ritas  bonse  conscientise  àeiim  actu 
um  suorum  testem  facere..  Non  eru 
bescant  in  me  usqw^  uirtutum..  ap 
ta  est  ducibws  religiosis  oratio..  ne  sub 
ditorum  '  fides  nutaret  suffundere 
turque  ^  pr?ncipibM5  obpresia  ^'*''  quorum  due 
tu  **  simulacra  respuercnt.    Non  confun 
dantwr  super  me  nsque  israhel..  cuius 
hortatu  **  in  tuam  legem  reformati  swnt 
Qttoni'am  propter  té  sustenui  inprop^riu»»..  tamqamm 
indefensae  *'  ecilicet  legis  tuee  ad  quam 
F.  68".  me  auctore  *  redierant  tuum  miìii 

nomen  tuse  legìs  emulatioqwe  in  costumi 

liam  pudoris  inpingit2<r  *..  Opernit  con 

fuBsio  faciem  meam..  ita  coaceruata  s?/nt 

in  me  mala  ut  operient  me  atqwe  conte 

gerent  adtollendasq?<e  mihi  frontis  nul 

la  libertas  remaneret.,  Extraneus 

factus  sum  hsifribus  meis  et  hospis  ^.  fili 

is  matris  raeae  repullerwnt  inq?àt  me 

ab  effectibw*  et  consortibws  soncris  etiam  hi  qui 

mihi  uidebantwr  sanguinis  uicinitate 

foniungi  hoc  autem  de  hfs  iudei's  àìcii  qui  a  legis  obser 

uatione  discesserant..  Quoniam  zelus 

domus  tuse..  iniuriam  inqwit  domùs 

tuae  *  ferre  non  poteram  in  qua  iouis 

imago  possita  iudei  hostias  immo 


do    i-  duberat  digail  cechinfo  foir  *  ma  '   i-  innani  nubitis 

fomaam  innarig  craibdech  *   i-  arnafothismide  -i-  arnackaipled 

indhiresón         '  anitk  forbristi  indrig  *°  -i-  issamlid  noroisfed 

hires  innafoàmaigthe  maforbrissitis  indrig  fuarobatar  mam-" 

^^   ì-  is hotoissigecht adi ón  7  huanoibi         "  i$  huaiinerladsu  adw 

*'  nepditi  -i-  kuaitsiu  adce 

F.  86a. 

'  -ì-occatuididin  is  inrechi  aia  "  -i-  dnfoirndither  '  debe 

tintuda         *  adv 


I 


I.  Testo  e  chiose,  f.  66^:  Salmo  lxtiii. 

labant  mathathiae  specialiter  ista  uox 

conuenU.  qui  et  iudeum  sacrificanletn  et 

ministrum  regis  in  id  ipsum  cogentem  ^ 

uno  mocrone  co«fodit  *,.  Et  obproprea 

exprobrantiam  usqwe  me.,  cultiis  dei  op 

propria  et  inrisiones  eorum  qui  di 

cebant  pr^cferenda  tibi  '  idola  in  propri 

um  meum  dolorem  iniuriamqwe  repo 

taai..  Et  op^rui  in  ieiunio  animam  meam..  uidens 

mala  quae  fiebant  ad  saplicatiotiem  ^  me 

cowtuli  *  et  ad  ieiuniorum  subsidia  conno 

laai..  operui  inpossuit  ut  continuata  iu 

dicaret  et  extinuata  *"  ieiunia..  Et  fac 

tum  est  mihi  in  obproprmm..  cura  deuotio  mea 

profanfs  esset  derisui  *'  quasi  rés  stulta 

et  minime  profutj^ra...  Ex  possui  ne^timenium 

meum  ciliawm..  tam  meo  nomine  *  lugebam  qua»» 

religionis  iniuria..  Et  facius  sum 

illfs  in  parabulam..  hoc  ipso  uilior  quo  in 

me  et  suplicandi  intensio  et  dilatio  -  auxi 

Hi  inridebatur..  Aduersum  me  u%qìie  in  por 

ta..  mos  erat  ueteribws  circa  portas  et 

c\\ì\iatis  extrimas  partes  agitare  conuentì 

cula  omnis  fabula  ^  de  me  illis  nasce 

bat«r  Exerceban^ur  avtem  possuit  id  est  continue 

de  me  loquebantwr  et  iugitcr  ^,.  Et  in  me 

psallebant  usqwe  uinum..  ut  plerumqjic 

ussu  euenit^:  clades  rae^  inter  calices  et 

uina  cantabantur..  Ego  ucro  usq?<e  domtne..  ac 

si  diceret  mea  autem  oratio  nulla  inpe 

ditwr  auxilii  ^  tarditate..  Tempus  be 

ne  placiti  uzqiie  tuse..  nosti  enim  quae  sit 

subueniendi  '  oportunitas..  Exau 

di  me  usqwc  tuae..  iterum  ueritatem  rais 


845 


F.  S6I'. 


i-  inniudide  diadenum         *"  drisrogat         ''  -i-  ad^ 
■i    tuain-  adcé        '  -i-  oldd        ^^  sémi  A-  semigte-  incorp- 
docuiibiud- 

F.  86b. 

•i-  erumféin  ón  ^  -i-  Im-ctdia  ^  -i-  cechndrochscél  són 
•i-  inmenicc-  ^  i-  affi  asngnath  inmoidem  hisin  hifledUgih 
■ì    hvaitsiu  adoe  '  duforUicht 


346  I.  Testo  e  chiose,  f.  86"=:  Salmo  lxviii. 

Bericordise  copulauìt  ac  si  diceret  Becundum 
taam  neram  certamquc  misericordì 
am  exaudi  me  ut  mihi  conferas  ac  ^raesies 
salatem..  E^ripe  me  de  lato,  ut  non  he 
ream  *..  per  translationem  ^  uerbomm 
indicat  *"  mala  quae  patiantwr  abstrache 
me  inqm't  ab  erumnfs  gra-ulhus  a  quihus 
sine  tuo  adiutorio  propriis  uiribws 
euelli  non  poterò..  Neq«?  urgeat  xxBque 
pateus..  concludat  coartat  ne  fiat  in 
posibilìs  enasio  ":  puteum  inimicornm 
insidias  ac  dolos  uocat  ita  [ut]  uìtari 
non  possint  cui  si  obstruatwr  ós  ei  qui 
intra  puteum  cowclasus  fuerit. 
r.  86".  nullus  euadendi  *  exitus  àatur  jj  dina  au 

Exaudi  me  domine  qMomam  benigna  est  misericordia  tua:  in 

rem  tuam  inter  aduersa  possito  quoniam 

ut  non  mouearis  misericordia  habes 

causas  propn'am  consuetudinem  ^  atqwe 

bonitatem  ^  j|  puero  tuo.,  pulcre  smer 

Secundum  multitudinem  nsque  a 

sionem  '*  diuini  uultiis  metuit  qui  as 

spectum  orauerat  j|  cilitas  saluandi  in 

Quoniam  tribulor  usque  me.,  tanta  fa 

té  ^  est  ut  protenus  liberer  sf  tantum  digneris 

et  benegnas  aspexeris  !  sidera  mala 

INiende  animse  mese  et  libera  eam..  con 

quae  patior  et  malis  meis  terminum  pò 

ne  l  proprus  meritis  officientibtis  ^  ut  liberer 

Propter  inimicos  meos  eripe  me.,  etsi 

obtinere  non  possim  saltim  ''  aduersa 

riorum  ad  miserationem  neqwam*  té  co 

natus  ^  inpellat  ^^  \\  diam  meam..  nos 

Tii  scls  inproperium  roeum  et  uerecon 


'  4-  conigléu        *  -i-  triOiropsón         ^"  -i*  sechis  infet  s6n 
"  indhelud 

F.  86c. 

^  héliida       *  -ì-  duthrocairi  adcé        ^  ithe  ùise  indfochàinn  imo 
*  '!•  insoud        ^  adcé        *  -i-  frisorcat   i-  daU  sin  ad(v 
'  -i-  ad         ®  andgid         '  -i-  dungniat  indnamait         '^  -i-  ata- 
tàirhinedsu  •!•  dufortacht  damsa  adcé  7  dutabairt  dighe  formimaimiea. 


I.  Testo  e  chiose,  f.  86^:  Salmo  lxviii. 

ti  **  qusiììter  miJii  exprobret  legis  tuae 

custodia  ac  dicant  infructuo 

se  **  me  sustinere  quae  patior  et  qu 

antum  mihi  tribulationes  quas  iugi 

ter  ferre  *^  pudoris  incutiant  **  ita 

ut  deiecta  in  terram  facie  inso 

lentìas  exprobrantium  ferre  non  pos 

Bum  Ijlantes  me.,  utramqu^  intue 

IN  conspectu  tuo  suni  omnes  tribù 

ris  partem  tam  eorum  qui  faci 

unt  iniqua  quam  eorum  qui  ini 

qua  patiuntwr..^ 

INproperìum  expectauit  cor  meum  et  F.  86^. 

miseriam..  uides  ipse.  et  prospi 

cis  mala  quae  mese  deplorant  *  et  allig 

ant  querellas  ut  non  solum  praesenti 

tribulatione  urgear  %ed  et  *''  quod  nulla 

meliorwm  exspectatio  *  consuletMr  ^         |j  crede 

ET  sustenui  qui  simul  contristaretwr  et  non  fuit.. 

barn  ad  malorum  solacium  leuando 

Txam  *  posse  proficere  si  quispiam  par 

ticeps  tristitias  mese  accederet  sed 

ita  nullus  inuentus  est  ^  ut  essent  etiam 

illa  quae  fiebant  ^^  vaila  a  domisticxs  tristiora  ^-"^ 

et  consulantibws*  me*.*  et  non  inuonì'"*..  i|mea  -potaveruni  me 

ET  dederunt  in  escam  meam  fél  et  in  siti 

Siccetum..  sicut  in  diebws  letitiae  cibMS  et  potus  de 

tempore  *'  quoiàvamodo  trachunt  saporem 

**sic  ad  omnem  araaritudinem  conuertitwr 

quicquii  animus  tristis  acciperit..  ussns  est 


"  adcé  '^  i-  niniòia  fortacht  taranaesi  ''  -i-  profero  1'  pro- 
ferebam   i-  fulungàin         '*  dunairceat 

F.    SCd. 

'  coinde  '*'  cid  ^  ì-  dubairt  fortachtandam  *  olnacham- 
didnnsa  *  betis  étrummaigthi  *  -i-  bedranchohfodlaid  tristitiae 
meae  ^  i-  barn  ma  brón  damsa  cid  innahi  nobitis  dam  htcam- 

chairiib  ^^  immefolngitis  ^  bronchu-  ®   i    7  hiianaibhi 

frisrailsiur  dunidotiad-       ^'^°  canon  (1-  combad  trachtad  huk  inso) 
•i-  nech  dudamdonad.  '*  -i-  isuilliu  asomailse  isindaiinsir  imbi 

failidneck  indaas  am  mbiie  cid  saich  no  maith  són        "   i-  sechip 


348  I.  Testo  e  chiose,  t  87\-  Salmo  txvm, 

hoc  euangelista  testiraonio  cura  de  àomini 
passione  loqueretwr  quod  quiàem  ad  iudai 
ce  profertur  impietatis  indicium  uon  in  tem 
pore  *^  passionis  dominice  prodita  *"*  sed 
longae  a  diuina  scriph^ra  ac  multo 
ante  ^'^  praedicta  (impiatas)  probatMr  ergo  magis  simili 
hus^^  aptata  esse*'  negotiis  quam  propria*^  singu 
lorum  i9-i'\  !  -am..  iucunditatem  ac  requiem  quam 

Fiat  mensa  eorura  eoram  ipsis  hi  laque 
habitwros  sé  crediderunt  io  exitium  '°  illis 
luctumqiie  conuerte  **.  "  erumnis  csecati 

ET  in  retrìbutioaem  eorww  usque  uideant.. 
monus  lucis  ignorent  ;  uis  adterantwr  °- 

ET  dorsum  eorum  incurba,.  sic  adsid 
F.  87".  miseri's  ut  omnis  eorum  fortitn 

do  frangatwr  a  similitudine  eorum 

àicit  qui  curuantwr  multo  honere 

nerberum  nel  labore  |  in  eos  uindic 

EFFunde  super  eos  iram  tuam..  omnis 

fae  species  exacerbatM?*  *  eos..  no«  effugi 

ET  indignatio  irse  tuaj  coMprechendat 

ant  ìnquit  magnae  ultionis  ^  celerità 

tem..  il  usque  in  ea..  nullo  successore  gè 

Fiat  habitetio  eorum  deserta  et  non  sit 

neris  relieto  ^  :  erudìeres  *  castiga 

Quoniatn  qaem  tu  percusisti  persequti  sunt..  ut 

ri  pasus  es  ^  delinquentes  opor 

tunitatem  *  offensse  '  erga  nos  tuse 


edarahera  biuth  indinne  k  serh  Ics  ackt  robronach  ^^  -i-  airni 

androgabad  '*  (1*  non  proditae  -i-  impietatis)    i-  anarbuthur- 

gahthae  i-  impitatis  '^  -i-  reccpsad  cìirist  '^  i  archuit  nim- 
tnaircidetad  •  namòer  ducJiesad  -i-  dederunt  ri.       "  rocomadasaìged 

'*  -i-  indam  as  saindiles  -ì-  impietas  "*  -i-  donalo  ht  robatar 
occrochad  christ         ''^  -i-  airni  doib  citarocJiet         "  indigail 

'"  add        "  tuargaiar 

F.   87a- 

'  -i-  tacradad       *  -i-  liuaitsiuadé         '  -i-  ìmhith  chinitid  hiadìb 

*   i-  diaforcitid  tris  nafochaidl      ^  adce      ^  -i-  innimmnlrcidetaid 

'  -i-  olfensionis  -i-  indfrithorcun   dumhirsiu  forr[u]inni   dia/for- 

citul  indegbaesgnu  -i-  arconiarìeciud  innalanmsum  dulabair  focliaide 


•i 

I 


I.  Testo  e  chiose,  f.  87'':  Salmo  lxtiii.  349 

in  crudilitatem  uertunt  suam  *  |i  se 

ET  super  dolorem  uulnerum  xneorum..  non  remi 

sed  in8tant(?r  exercuerunt  in  nós  odia 

proecedentibws  adflictionibt<5  *  nouos 

cruciatiis  semper  addentes  jjmeorwm  [sic].. 

Adpone  iniqw/tatem  super  ìmquitatem 

iniqta'tatem  uocat  adflictionem  *"  quam  me 

retwr  iniqwttas  ut  est  illud  donec  trans 

eat  iniq?«'tas  **  sicut  e  regione  et  retri 

butionem  iustitiae  uorsu  sequenfi 

iustitiam  nominai  j  a.aìur  bonis  quae 

ET  non  intrent  in  tua  iustitia..  non  fru 

nobis  proeparas  j!  crat  prisce  comsuì 

DEleantt^r  de  libro  nsque  non  scribant?<r..  mós 

tudinis  apud  iudeos  ut  scriberent 

nomma  uirorum  clarorum  non  solum  ui 

uentium  sed  etiam  mortuorMm  quod  **  et  nunc 

apwff  nós  seruatto*  in  eclesi's  cum  mortui 

inqw/t  fuerint  non  sint  digui  iustorum 

numero  copulari  *^  id  est  sint  ab  homi 

nibw5  [bonis]  prursus  alieni  |i  tiene  iugi  pò 

Paiiper  et  dolens..  uilis  et  in  tribula 

Bsitus  augenter  paupertati  copolauit 

erumnajn.  *  ||tua  inquit  me  a  malis  liberauit       /'"•  87''. 

ET  lux  uultus  tui  *  deus  suscipit  me.,  praeseniia 

et  adiutorio  tuo  (mihi)  contullit  ^  certam  salutem.. 

Laudabo  nomen  dei  cum  cantico.,  laudes  [prò]  beneficiis 

eius  debitas  modolata  uoce  resonabo  jl  sibi 

Magnificabo  eum  in  laude.,  quantum  mihi  pos 

le  est  dabo  studium  ut  omnia  in  ludes  eiùs  mag 

na  dicantwr  |I  rìtales  hostiae  id  est  psalrai 

ET  placebit  deo  usque  ungulas..  quando  et  spi 

et  ^^  orationes  holochaustis  praeferentwr  *  et  uic 

timis  officia  confessionum  ac  laudum 

mearum  ^  plus  obtinebunt  gloriare  ^  gra 


fornn         *  -i-  [i$J  mou  dundrigensat  indaas  oidrairlecissiu 

■  -i-  tritchomairleciudsu        '"  •!•  indlgail-        "  secìiis  indfrithor- 
eunson  7  digal  *'  -i-  scribend  inna  nanmau'  '^  -i-  scribtar 

ananman- 

F.   87b. 

*   i-  introgai  A-  indigail  són         "  saintintud  inso         ^  -i-  dufre- 
cìidarcussu  a  due      ^^  cid      *  duroscaibtar       ^  ol  dd       ®  -i-  indate 


350  I.  Testo  e  chiose,  f.  87<=:  Salmo  lx\iii. 

tiae  '..  et  in  meliorem  uictimam  *  ut  *  est  uitulus 
cuius  primam  aetatem  *"  et  tenere  ungule  *^  cor 
nua**  leuem*^"''  frontem  aspernantia  "  pollicentur  *^ 
talis  enim  aetatis  uituli  sacrificia  rata  ^^  facie 
bant  il  orum  mutata  rerum  facie  ^*  gratulentw?- 

Uideant  pauperes  et  lastentur.,  socìi  *''  merorum  me 
Quaerite  àeum  usqw^  uestra..  oportuue  ad  hor 
tationem  conuertititr  ad  exemplum  diuinae  redemp 
tionis  adiutus  ac  rursus  ad  laudem  re 

currit  j;  plices  *®  humilium  uoces  repellit., 

Quoniam  exaudìuit  paup^res  dominj^s..  nura  inqwjt  su 
ET  uinctos  suoB  non  spreuit..  prò  suis  rìtlbMS  ^°  labo 
rantes..  j  commemoratìone  uniuersa  con 

Laudent  usq«e  et  terra..  pWncipalium  rerum  ^* 
plexus  est  quibws  et  per  quae  laudari  uult  deum 
Mare  et  omnia  quae  in  eis  swnt  nsque  sion..  ut  re 
staurentwr  in  ea  ritiis  antiqui  in  religio 

ET  aedifìcabuntMr  ciui^a^cs  iudae..  quas  p^'ophani 
nis  odium  diruerant  ^*  |  rent  ea..  ac  si  di 

ET  inhabitabunt  ibi  et  hereditàte  adqui 
ceret  continua  et  propria  eorum  erit  terra 
repromibionis  possesio  |  teris  seruorum 

ET  semen  seruor»m  eius  possedebunt  eam..  a  pos 
dei  habitabitwr  ;  tMr  longua  habitatione 

ET  qui  dilegunt  nomen  eius  ha.hìtabunt  in  ea..  fruen 
F.  87'.  hi  maxime  qui  eaw  ob  studiunt  tuae  dilec 


mnaedòartfffulidi  feìddai-       '  1'  gratiorem  i-  ashudigiu      *  -i-  sech 
ha  d^yedhaH  òn  in  lege  *  -i-   aiìi.  rundgah  inheuldhaìisin-  no- 

chis  edhart.  logrnar   hisin  hirecht  *°  -i-  is  acétnae  nais 

"  innaingnea  fiioitha       *''  innahenna  duacarhat  -i-  lase  nanasiae 

'^'  aiìgen  1'  slemun         ^^^  «i-  móitk  són  '*  -i-  acarbaigte  un 

**  -i    dìtairhgei'at   ì-  sechis  forgellatsón      '*  messi  i-  buidecha  ón 

'^   ì-  fodaitnet  inimalle  Uum  ón  7  odogailsegetar  lium  inmalle  dà- 

^*  -i-  innafochaide  hirohasa  7  annurig  hicumsanad  [7]  hisoÌHmigi- 

essib-        '*  gessidi         ''^   i-  arabcvsaih  [som]  i-  ardemim  athuìesom 

fodaimetso  achimbedacht      *'  -i-  secJis  imiandulenairechdae  són  -i- 

caelum  et  terra        "  oascarsat 

r.  Sic 
'  «i-  diingraimmim  abisolòn 


I.  Testo  e  chiose,  f.  87^  :  Salmo  lxix-lxx.  351 

tionis  acciperint..  .Ixuiiii-..  1!  quod  saluum  * 

Tr-YT'  finem  psalmus  àauià  in  rememorationem 

JLIM  eum  fecit  deus.,  in  discrimen  regni  salutisquf  de 

ductus  quod  ei  a  filio  abisolon  fuerat  susci 

tatum  beatus  àauià  psalmum  possuit 

qui  uicem  possit  orationis  inplere  ||  me 

DeuQi  in  adiutorium  meum  intende.,  dignum 
1^  é,  tua  cura  et  defensione  facito  ut 

uelox  mihi  adiutorium  festinus  impertias.. 
Deus  ad  iuuanduio  miki  festina  usqwe  animam  meam..  in 
tensione  *  frustrata  qua  me  naolliuntMr  opre 
mere  i' um  confussio  comitetwr '..  Auertantwr  siafim 

Auertantwr  usqMC  mala.,  destitutionem  conatu 
et  erubescflw^..  non  potiantwr  fructu  uoti  sui  qui  meis 
dilectantwr  incommodis  j|  um  Isetitiae  twnc  cuneu 

Qui  d»c?/nt  mihi  euge  euge..  euge  enim  ad  indici 
ertmt  homines  dicere  cum  noti  sui  fuerint 
conpotes  facti  ^^  \\  neat  qtd  mea  liberatione  laB 

EXultent  et  laeten^wr..  in  te  \xero  exultatio  eos  te 
tantwr  |{sise  àicuntuT  qui  partium  *  merita  ponde 

OMnes  qui  querunt  té  domme..  bene  autem  deum  ques 
rantes  in  damd  parte  consteterant  qui  soli  pò 
terant  et  iniquonim  prosperitate  angi  ^  XMde 
orat  ut  sua  id  est  iustorum  saluatione  Ise 
tent?/r  j  salutem  expetunt  magnitudinem 

ET  dicant  semper  magnificetz<r  dom/nws..  qui  non  msi  ex  té 
uirtutis  tuae  in  nostra  liberatione  mi 
rentwr  atqwe  còwcelebrent  |1  destitutus...  Ad 

Qui  dele^MM^  saXutare  tuuw  usqwe  me.,  humanì  auxilii 
iutor  m^Ms  u%que  ne  moreris..  quando  et  aduersfs  ur 
gemur  et  non  nisi  tuum  praestulamur  auxMium  equ 
um  est  ut  adiutor  festinus  occurras  '  sic  in 
prmcipio  carminis  celeritatem  defensio 
nis  implorauerat..  -Ixx-  ||  ionadab  et  eo 

Psalmus  ipsi  àauid  ex  persona  filiorum 
rum  qui  prtmi  in  captiuitate  ductì  sunL.  ^rae  F.  67''. 

dicit  ea  quae  erat  populus  in  bab 
ilone  pasurus  et  quod  ad  emendatio 


*  rucaigter  '  -i-  ismebul  leu  ón  intan  nadrucat   diriug  ani 

adchobrat  ^^  -i-  intan  adcotat  ani  adchohrat  *  -i*  rohuferr  leu 
huiih  hileith  dd  aMuruhndetar  airiltnea  arann  -i-  dùs  imhed  dd 
oeitsitis  /adianaimtib-  *  -i*  tiocumgaigtis  -ì-  imned  leu-   buith 

hisoinmigi  donato  hi  ingreintis  dd-         ^  ada^ 


352  I.  Testo  e  chiose,  f.  87^  :  Salmo  lxx. 

nem  erant  profutMra  ipsa  captiuitatis 
aduersa  redituw  etiam  populi  pollicetwr 
nec  umquam  *  ita  mala  uentMra  pronantiat 
ut  non  statim  spem  cowsulationis  adi 
ungat  *  propfer  infirmitatem  populi 
ne  '  disp^ratione  *  fractus  studium 
emendationis  ^  abieciat.  omnia  autem 
ex  consuetudine  sua  personae  eorum 
aptat  quos  in  bueMsmodi  uerba  capti 
uitatis  erat  necessitas  conectura  ®..^ 

'  "|~^^MC1  in  te  speraui  domtne  non  coniundar  in  asiertiitm.. 
.LJ     io      ne  longiia  adiutorii  tui  di 

simulatione  ^  patiaris  ncs  tatn 
grauia  sustinere  quae  nobis  proeter  ma 
lum  tribiilationis  etiam  monus  [ue\  bonus]  ' 
pudoris  inponat  |:  in  ea  inq?<j^  s&qiti 

IN  tua  iustitia  libera  me  et  eripe  me., 
tatis  tuse  opus  ueì  maximum  est  si  ab 
bis  liberemur  qui  et  te  neseiunt  ^^ 
et  nobis  dominantt<r  iniuste         jj  uà  me 
INclina  ad  me  aurem  tuam  et  sai 
fac.  prò  audi  dignanter  atq«e  sollicite.. 
ESto  mihi  in  àeum  protectorem..  sic  me  ad 
iuua  ut  in  ipso  genere  adiutorii  di 
uinum  in  me  protegendo  *'  praehetur  auxilium 
sic  me  defende  '*  quomodo  homo  saluare 
Tìon  potest  ''..  |;  pos^  protectionem  quae  solet  ad 

ET  in  locum  mvinìfum  usq«e  facias..  augenter 
iuueri  in  tempore  **  ad  securitatem 
*^  difensi  loci  munitum  praesidium 
collocauit  ijmo  pede  stare  uà 

Quoniam  ^rmsmientum  raeum  nsque  tu.,  ut  fir 


F.  8;d. 

*  -i-  airiìifmiadfétsom  mnaolca  asindet  dà  conididnadiar 

*  indiad  imianolc  '  ar  *  i-  mafessed  comdidnad  duthiar- 
moracht  imìiiiìc  '  i-  Indeghdsgnu  ^  fockherr  '  dehe  iin- 
tiida  iìiso  *  -i-  hianchUthon  són  centabairi  daitsiu  duforiacht/ìe 
dinni         *  -i-  cid  inmóin  sechis  mét  7  trummae  mdrucae  son- 

***  (zdxe  ''  lase  dumamema   ì-  dumfortacht  dmn  '*  -i-  ta- 

hair  ic  dam         '*   i-  nàdcìmm  nech  dundabera  dialailiu 

"   i-  ronecar  les  innaaditen       "  «i-  huaduemar  nech  suidigther 


I.  Testo  e  chiose,  f.  88°  :  Salmo  lxx.  353 

leam  a  té  "  vaiJd  cowfertwr  quia  tii  mihi  es  recepta 

culura  coìitra  mala  inruentia  praeparatum 

DfMS  mews  usqwe  peccatoris..  prò'"  potestate 

prò  *  uìolenta  retentione  ^  qui  quidem  f.  88'. 

quatnms  sint  felicitate  *  uicto 

res  tamen  non  s«nt  ab  iniquitate  et  pec 

catia  alieni  dideris  *  illi  tamen  domin 

De  manu  usqwe  iniqui.,  cum  tu  iuste  tra 

antwr  iniuste  pn  te^  recumbit  ex 

Qnoniam  tu  es  paten/t'a  mea  domme..  ac  si  diceret 

spectio  raea  *  dura  es  mihi  sola  causa 

spei  atq«e  solacii  quo  in  omnì  angore 

sustentor  ji  mum  in  te  sperare  de 

Spes  mea  a  iumente  mea..  non  nunc  pri 

dici,  sed  porro  exordis  gentis  mese 

te  uindice'"*  nìsus  sum  ^  cum  adolesce 

rer  *"  pariter  ac  me  iecirer  ^*  in  asgipto.. 

IN  té  co??firmatus  sum  ex  utero  de  uen 

tre..  Btcut  conparatione  praesentis  aeuì  ado 

liscentiam  uocat  egiptiam  seruitutem 

sic  natiuitatem  illud  tempus*'  uocat 

quo  coeperunt  in  patribws  in  dommi 

populum  procreari  |i  em  simpliciter 

De  utero  matris  meae..  matris  uentr 

uel  sarrse  uterum  àicit  ue\  eiiis  congregationis 

quae  egiptum  ingresa  est  *^  appellat  ori 

ginem  quae  ampliandae*^  gentis  semi 

narium  fuit  *^  |j  umqwam  in  laudem  me 

IN  té  decantati©  mea  ***'  semper..  qui^quià. 

am  dictum  est  ab  hfs  qui  me  stmt  sepe 


loc  da'wgen  do  iimaagathar  ni        ^°  -i-  adoe         "  -i    Uicési 

F.    88a. 

'  tarasi  *  dindergahaìl  ^  -i-  inbeiho  frecndairc 
*  i-  isfirien  daitsiu  adce  indigal  dùbir  fornni  dég  arpectha 
'  -i-  adce  ®  -i-  dumfortacht  ìmaitsiu  ''  adcé  *  dothahirt 
dighe  tarmo chenn-  formondmtea  *  acid  arroissinrsa  *"  i-  lasse 
formberinnse  ì  forherad  mnchìand  heus  ''  1'  macerarer  -i-  lasse 
nomseimigiJieihese  •]•  duninfdjbithe  muchkmd  beus  '^  buithe  ine- 
gipt         '^  -i-  /«iosepli  cotiamìtniair  '*  -i-  bedolaigthi  sechis  bed 

tonnachtai       '^  sihlgihaid       '*  -i-  triutsu  adde      ''  -i-  iiachmolad 

Asc,  //  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  ,       gS 


354  I.  Testo  e  chiose,  f.  88":  Salmo  lxx. 

mirati  **  per  te  *®  collocatum  est  cuius  effa 
BIS  in  me  beaeficiis  factus  sum 
omnibus  uhique  conspicuus  *^     ['  tis  ego  il 
Tamqttam  prodigium  factus  sum..  mal 
le  quondam  clarus  ac  magnus 
^-  *^''  et  omnibus  expetendus  nunc  abhomina 

bilie  factus  sum  et  scalore  *■  frequen 
tium  '  et  dintumorum  ^  malorum  tam 
quam*  ostentatum  prodigiumqwc  ^  debitor.. 
ET  tu  adiutor  fortis..  frustra  ergo  hos 
tes  nostri  exacrantwr  adflictos*''  quo 
rum  adiutor  uirtute  multus  et  m 
agnns  est  ue\  certe  cum  singulari  polle 
as  *  fortitudine  nosqwe  tamen  non  eruas 
raanifestum  est  te  non  inpossibilita 
te  '  aed  iudicio  *  male  merentes  ®  nolle 
saluare  |  posim  cantare  gloriam 

Repleatur  os  meum  in  laude  tua.,  ut 
tuam  quia  ergo  plurimum  potes  prospe 
ritate  concessa  in  laudea  tuas  mea 

ora  *"  conuerte  jl  auditor  **  qui  sum  ab  exordio 

Tota  die  ma,gnijìcentiam  usqwe  senectutis..  sub 
uitae  meae  tuo  fultus  **  auxilio  ordi 
nate  captiuitatem  babilonìam  se 
nectutis  tempus  appellat  qui  *^  iuuentu 
tem  dixerat  egiptiam  seruitutem  |i  ad 

Com  diffecerit  uir^Ms  mea  usqwc  me.,  cum 

flictus  aduersariis  decus  omne  ui 
resq»/e  perdiderim  qwmam  "  mala  loquu 
ti  6«nt  mihi  [j  est  quod  in  principio  carmìnis 

Quia  dixerMnt  inimici  usqwe  eum..  bine  *^ 


rundammoladsa  adcc-  istn'utsu  doronad     "  adruamraig-set     ^®  ad(^ 
^^  tam  [-i-  inmór]  dest 

F.  88b. 

^  hiiandóìrmamaigthetaìd        *  -i-  mencigite         '  greschaigte 
*   i-  amdelbderoil  adchobiirthar  dudeicsm  aradochraidi  -i-  nlrbuo 
sain  ma  brìg  leu         "    i-  ani  airdrech  ^^  bite  fimafajm  inimi- 

corara         *  -i-  nonimdaigi  on         ''   i-  ni  huaécumachigi  -i-  daltsiu, 
adii  cenisnkae       *  -i-  is  firmess  latsii  ànephicc        ®  -i-  triandroch- 
gnimu'       "  muginusa       ^'  issi  inso  chial  fi  and       "  fuluclitae 
"  inti      "  -i-  is  fortónnach  auam  hisiu   i-  quinam       ^*  -i-  ar- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  88':  Salmo  lx^. 


85f^ 


ne  tamqwcwn  *'  inritse  Bpeì  in  eeternara  con 

faderet«r  exorat.,  negantibus  (inimicis)  ergo  j-rt 

uidentiam  tuam  circa  nob  ìg^ 

tinus  occurre  *'  ne  sinas  in  lon 

longum  *'  nota  nostra  defferri 

P^rseqaemini  usqwe  a  me.,  non  te  desi 

mulatìo  *  faeiat  signiorem  *  sei  te  F.  f-S'. 

neat  (té)  cura  dìfensionis  adtentum: 

mire  sane  et  usitate  habitum 

reconciliationis  expressi t  quando  solet 

iram  nnltus  auersione  ^  signa 

re.  l'mae  meae..  proprtum  inimico 

Deus  meu^  in  adiutorium  usqwe  ani 

ram  sìgnum  est  atqM«?  studium  ui 

les  facere  quos  oderunt  {|  um  hoc  ner 

Operiantur  usque  mihi  nocentium  studi 

bo  (querunt)  signauit  qui  neterihui>  malis  nona 

et  exquessita  *  scraper  adgloraerant  ^.. 

Eoo  autem  semper  spe»-abo  in  te  dom/ne..  per 

manebit  inquit  boec  sententia  ut  de  té 

iugiter  sperare  non  cessem  bene  autem  hoc  ex 

persona  populi  possait  qui  propter 

peccata  cladibus  traditus  in  re 

liquum  promitat  emendationem         |j  tu 

ET  adieciam  super  omneui  laudem 

am..  ut  illi  inuentione  malorum 

meorum  diligentes  •  sw^jt  sic  ergo  prtma 

officia  landum  tuarum  ^  denota 

iteratione  cumulabo  |  a  té  colla 

OS  meum  usque  salutem  tuam..  prò  ^ 

ta  (i.  e.)  laudabilis  eademqwe'  iustitia  quae 

nos  galuauit  [et]  inìmicos  adfiixit.. 


nabeih  inchomairìese  i-  arnahethani  immefolangar  trece-  do  som  i- 
amaimfolang[ide]ruccae- do -trefe  -i-  deus  dereliquit  -  isairi  insiti 
gudidsÒ  hitosuck  mtsailm  -i   in  te  domine  speraui  rei. 

"  -i-  mani  fortachtaiged  dia  dam         ^'    i-  adoì         ^*  -i-  cenfor- 
iacht    huaitsiu  ad(B 

F.  88c. 

^  -i-  cenfortacht  huaitsiu  adcé      *  manindimea  ón      '  hitandsoud 
*  -i-  étai        ^  dìierchomrac       *  Ièri      '  adcé      *  iarcùsi      *  cid 


356  I.  Testo  e  chiose,  f.  88^  :  Salmo  lxx. 

Quia  non  cognoui  negoftationea  ^^..  etiam 

SI  contìnua  inqwit  té  gratiaruw 
actione  concelebrem  neque  ita  pò 
taro  beneficia  tua  **  ttelut  in  sum 
ma  redacta  *-  conpr«cbendere  ac  lau 
dibws  *'  exequare  neque  enim  beneficia 
F,  S3'i.  tua  possunt  numero  contineri  |j  ten 

INtroibo  in  potentiam  dommi..  tua  pò 
tia  tuo  adiutorio  terram  repromi 
sionis  introibo.  jj  ut  patres  mei  qui 

T)omiis&  memorabor  u%que  solius..  non 
liberationis  suae  ex  aegipto  grati 
am  idoliB  deputabant  [itus  bene 

Tieus  docuistì  me  ex  ìuuentute  mea..  eradi 
ficfa  tuis  et  egredientium  ex  egipto 
patrum  erroribws  factus  cautior  * 
omnia  quae  genti  nostrse  praestitisti  ret 
ro  petens  memoria  laude  celeb 
rabo  et  soli  ^  adsignabo  tibì.„ 
*  ne  derelinquas  me..  |!  nec  *  non  est  aduer 

Donec  adnuntiem  brachium  tuum..  do 

bium  finiti  temporis  sed  continui  ^ 
neque  enim  tamdiu  se  non  relinqui  ro 
gabat  donec  adnuntiaret  poten 
tiam  ut  uideretwr  nelle  deseri  ^ostquam  n 
arrasset  sed  donec  prout  possuit  ut 
sit  sensus  ''  adiuua  me  etiam  nunc 
ut  Bicut  beneficia  iuuentutis  (1*  -e)  ita  et  se 
nectute  laetus  enumerem  ut  ego 
landationem  continuo  ^  sic  tii  bene 
facta  tua  *  in  senectam  usqrte  '  perpe 
tua  *'..  Il  in  notitiam  secutMrae  gene 

GEnerationi  omni  quae  uentwra  est.,  ut 
rationìs  a  me  narrata  profici 
ant  II  ma.,  tam  ^^  magna  st^nt  opera 

Potentiam  tuam  usque  in  altissi 

tua  ut  laudibt^s'^  in  sublime  tei 


'"  debe  tintuda  ^^  -i-  adce  *^  mn  bid  inaraim 

"  -i-  comadmsaib  doib 

F.  88d. 

'  iììdate  musruthi        *  adce         *  canóin         *  -i-  amos  donec 

*  -i-  ntencigiud  indi  són         *  issisosis  óchiall         '  -i-  ani  notreb 

*  adcé      *  codimeUataid      '"  trebrigihe     ^\  der      '*  -i-  huanpopul 


I.  Testo  e  chiose,  f.  89':  Salmo  lxx.  357 

lantur  ||ne  longao  *'  quidem  intcrual 

Qase  fecisti  mirabilia  xisque  tibi.. 

lo  est  aliquis  tuac  *  gloriee  conp  F-  89". 

arandus  ||  per  experimenta  rae  tra 

Qoantas  OBtendìsti  mihi  usqM«  malas.. 

àucens  malorum  quid  saperent 

aduersa  '  in  commendationem  bene 

factorum  tuorum  scire  uoluisti 

ET  coMuersus  uiaificasti  noe.,  ne  de 

uternitaie  malorum  non  iudicìo  ' 

%ed  incuria  *  adflictus  uiderer.. 

ET  de  abisfs  terras  usqwe  me.,  ita 

nós  malorum  opreeerat  rauUitu 

do  ut  putaremur  ad  terrarum 

ima  ^  deducti  &ed  tua  ìamers.  Burnus 

potentìa  ^''  liberati  j|  et  exorta 

Multiplicasti  •mz^mficentiam  tuam  et  comu^tsus 

tus  es..  malorum  nostrorum  dis 

peratio*  cumulo  tuae  laudationis 

accedìt  tanto  qmppe  ipse  '  dar 

ior  es  quanto  8»mt  grauiora  qttoc  sol 

uis  |]  prò  hj[s  scilicet  omnibus  pra^sli 

Nam  et  ego  usqt<«  neritatem  tuam.. 

tfs  uassa  '  psalmi  organa  qwtbMS 

psallobatur  enumerat  timpanum 

et  chitbaram  atqwc  alia  ®  hMiMsmodì 

quorum  omnium  concento  uernm 

et  mirum  opus  tui  *"  adiutori! 

sonabo  quo  certam  non  laudifa 


•i-  ni condeìcthai  hoetartetarcur  cidn  cenmanum  Imaetartetcur  ocus 

F.  89a. 

adcv  "  -i-  asndo  duhertis  innaolc  forusa  duimthrenugud 

ducììàingnimaesiu  ad'x'  atam  maiJii  -i-  trinisóirad  sa  donaib  imne- 
daibsiìi-         ^  ì-  uero   i-  buith  damsa  in  deuturnitate  malorum 

•i-  cenremcaissin  dcu  dmnsoirad  ^  A-  arthrommai  innafochai- 
desón  "''  ada'  ^  i-  derclioin'md  dorocJióinsemni  arnie  imfolngi 
niolad  daiisiii  ón  isindi  rondannkaisni  d inderei ioiniud  hisin    adi' 

osta  -i-  adce  *  -i-  ithcu  di  indaidmi  asmbeirsom  -i-  organa 
7  itJi(B  indorgan  innaki  asber  innadiad  i-  timpanum  7  cbithara 
'   i-  alàaili  aidme  inchiitil         '°   i-  adcé 


S9'' 


358  I.  Testò  e  chiose,  f.  89"  :  Salmo  lxxi. 

ctoriam  **  salutem  co«fers        |j  que  re 

Psallam    tibi    in    chithara    us 

dimisti.,  participauit  anima  mea 

gaudi's  quae  a  malis  tao  adiutorio 

Jiberata  ipsis  beneficia  **  dedicit 

tibi  *  gratias  refferre  j|  am..  hoc  est  *  quod 

Sed  et  lingua  mea  usque  landem  tu 

superius  dixerat  adieciam  ^  super 

omnem  laudem  tuam  cum  non  solum  mul 

tfs  organis  canticorum  sed  pene  om 

nib?/s  membris  praeconia  dei  se  celebra 

tura  ire  *  fironuntiat  jj  at  inimicia 

Com  confusi  nsque  mihi..  nere  pronunti 

obtatorum  frustratione  '"■  suffu 

BÌs..  psalmus  Ixxi-  ||  mus  non  sempli 

r^vr  Salamonem  praesens  hie  psal 
JLXi    citer  ^  in  salamonem  sed  propter  commo 
nem  populi  prosperitatem  quae  erat  cum 
regis  felicitate  coninucta  et  in  sa 
lamonem  canitz^r  cumq?/e  beatum  àauiò. 
regendi  populi  cura  distingeret  ' 
et  cognoscendi  *  quia  suorum  post  sé  reg 
natwrus  esset  desiderio  teneret«r  indica 
tur  ei  qtiod  filium  multae  glorise  ac  prò 
fundse  securitatis  et  pacis  su 
cessorem  ®  esset  habiti^rus  atqwe  hac  re 
nelatione  factus  laetior..  quae 
dam  in  hoc  Carmine  fut?<ra  praeàictt..  quaedam 
prò  testimonio  uaticinii  ^°  ut  inplentwr 
rogat  *'  neqwc  sufficere  credidit 
agnouisse  fulwra  nisi  ea  quae  ostensa 
SM»t  in  pracdicationis  fìdem  *^  poposce 


"  -i-  n'i  innicc  cuithedaig-         ^'  «i-  innafortachtae 

F.   89b. 

'  -i-  ad(B  *  -i*  ised  ùiso  i-  iscummm  inso  7  anasnibart  riam 
•i-  adieciam  '  -i-  aderriussa         *   i-  celebrabas  -i-  sechis  er- 

darcaigfes  ^  -i-  cenhrith  doring  neich  adchobrat-  ^  -i-  ni 

dodoinur  isimmaircide  '  -i-  lasse  basnim  foramenmiiin  oìdfessed 
ciabed  fiaith  innadiad         '  inguai       ®   i-  robadmaith  ajlaithemnas 

"  -i  intaircJiUil  "  -i  ni  dudemnigud  comullaibther  indfaithsi- 
nesin         "  -i-  dumnigudimiapv&ceuptaeón 


I.  Testo  e  chiose,  f.  89':  Salmo  lxxi.  359 

rat  adinpleri  jja  prtncipio  ìmpre 

DewS  iudiciam  ''  tuum  regi  da.,  optìme 
catnr  quae  et  iitilitati  subditorum 
et  regentium  gloriae  conuenirent  ^* 
in  hoc  eniin  iudicandi  *^  officium  salamon 

fuerat  deprecatus  sapientìam  et  ^-  ^^'" 

ideo  consecutus  est  '  jj  quem  regem  dìxer 

ET  iustitiam  nsque  regis..  ne  ignores 
at  pr/mo  uorsu  regi  *  ergo  regis  filio 
opto  adesse  iustitiam  jlinqwtt  quod  pos 

Indicare  populum  tuum  in  iusHtia..  sf  hoc 
tulo  a  te  ^  fuerit  filius  meus  monus  * 
''  sapìentiae  consecutus  erit  illi  gran 
dis  adsernandae  cura  iustitiae.  ut 
cognitfs  disceptantium  partibws  pau 
peres  quosque  a  dìuitum  iniqwftate  denfen 
dat  i;  uit  noto  pacis  profunde  *  quod  non 

ET  paperes  tnos  usqt<e  iustitiam..  proba 
tantum  prò  filio  Bed  prò  commoni  omnium 
utilitate  precaretwr..  ausibws  praedonum  ''  con 
presfs  nera  et  multa  pax  redderetwr 
adflictis  *  |t  em  iniqiatatem  omnem 

ludicabit  paupcres  populi..  omn 
inpotentiam  recto  iudicio  submo 
uebit  et  aeq?<2tate  media  (lionera)  paupertatis 
Bubleuabit  ^  jj  tinuis  cursibws  pax  *"  se 

ET  saluos  faciet  nsque  sol  '..  soh's  con 
quabitwr  si  fuerit  "  iusto  pr^ncipis  ui 
gore  fondata  jj  ax  autem  comparata 

ET  ante  lunam  in  sfeculum  saeculi..  p 
scqw/tati  solis  antestabit  ^^  lunae 
officiis  c?/?MS  claritas  incrementis  *^ 


'^  -i-  hrhhemnacldfiriàin  '*  -i-  hretJia  Jira  san  '^  -i-  combad 
firìàn  aòrithemnacht 

F.  89c. 

'  -i-  adcotade  -i-  sapientìam         *  arindrig         '  -i-  ade 

*  isedani  imo  *  -i-  dia  tarsiu  ecaae  n  dosoni  seichfedsom  dufì- 
rinnisiu         *  -i-  ùndión  '  -i-  innan  aircelliaide  -i-  inimicorum 

*  i-  hite  fomam  "  éirummaigfid  '  "  ì-  bias  hi/laith  solnian 
bah  suthinside  di  ani  as  suthin  riuth  grene  "  -i-  maniroima 
fora  cerni  ni  mema  forsnabullu        "  -i-  duróscaiòea  '*  huafor- 


5C0  l.  Testo  e  chiose,  f.  89^  :  Salmo  lxxi. 

detrimenlisque  **  uariatur.  j' inla 

ET  dìscendit  sicut  pluia  *^  in  uellas.. 
borafa  **  apj<cZ  omnes  gratia  et  ab 
Bque  ullo  stripitu  tranquilla 
F.S9-.  regis  moderatio  *  hàc  co«parafione  * 

signatwr  f  cunctis  iudicii  sermonis 

ET  sicut  &ìì\\]cidia  ^  -asque  terram..  dissideratam 
que  eius  inlabsam  *  (gratiani)  bis  uerbis  explicuit 
Oriefwr  usq?<e  iustitia..  quia  proerniserat 

=  de  pace  et  perraa 
nebit  cum  sole  bene  n?/«c  intulit  o 
rietwr  tamqMam  de  sole  loqueretwr  ac  sì  di 
ceret  ita  clara  erit  sub  eo  iusti 
tia  ita  lacebit  omnibMS  conparata 
pax  ut  splendorem  solis  uideantwr 
emitari  ;  coMsuetodo  profeta  est 

ET  habundantia  pacis  usqw^  luna.. 

emfasses  ^'^  addictorum 
suorum  pondus'  commendation 
emq?<(?  comraouere  sicut  est  illud  in  Ixxx 
uiii  psalrao  i'  et  tronus  eius  xìsqtte  cieìi 

ET  ponam  in  saeculum  sseculi  semen  eius 
et  paulo  posf  et  tronus  eius  sicut*  sol 
usqwc  in  set^rnuni  erit..  haec  autem  omnia  exa 
ggerent^r  dum  in  succes3oribt<5  danitici  ' 
regni  continuationem  *°'*'  diutj/rnitati  *^ 
eliinentorum  uidetitr  equare  j!  fa 

ET  dominabit?/r  a  mari  usqwe  ad  mare.. 


hartaih         ^*  hiadiuharlaib       ^^  ì-  hieidrath  somailse  forabelru  7 
óilgine  am  bróin  nailgen  sniges  hicnai  '^   i-  sulhalre  deghélrai 

centognam  noccae 


F.    SOd. 


^  -i-  mesnigud  deghhartlm  indrlg  ^  A-  ind^glahHha  frijìeucliud 
hicnai         ^  -i-  sruthsulbaire  iìidìahariha  corath  somailse  foir 

*  nephcliuimaide  *  -i-  infòrmachtid  1*  indnmaigthid  *  -i-  ised 
as  doig  ìinn  isindisiit  hid  exaggeranter  didiifad  c^^emfases  as- 
beirsom  -i-  dubeirsom  dudumugud  aaisndìsen  as  mi.iììin  oìdaas  ani 
ad f  et  so  atn  dundahatsom  sls  on  '  -i-  duimdemnigud  àep'i  són 

*  -i-  ep't  osingaih  fr  inso         ^  duaìdecdi         '°   i-  insuthini 
"  ingresgai         '*  «i-  dinfsuthini  ón 


I.  Testo  e  chiose,  f.  90*:  Salmo  lxxi.  361 

ma  non  iure '^  non  iraperiis.  secZ  honore       |j  gì 

ET    a    flamine    usque    aethiopes..    'per    re 

nam  sabam  ||  anìur  inimici  eius  ut  ab 

ET  iniqui  eius  terram  Vincent  '*..  ita  subici 

iectis  arinis  *^  pacem  ambiebant  '®  ex 

presìt  prostratorum  subditorum 

que  habitum  jl  sis  uoeat  litorias  ciui 

REgis  tharsis  usque  inferent..  tliar 

tates  *',.  insole  ergo  cum  continenti  solo  '* 

eolomonem  honorauere  *  mune  F.  0(j". 

Tìhus  quod  factum  sacra  narrat 

historia  *  |j  ducent  :  uicinae  et  in 

REges  arabum  et  saba  dona  ad 

imicsB  g-entes  raunerum  obla 

tiene  foederabuntw?-  ^  atq?^e  deser 

uient  II  ficio  no??  seruitio  coacto  to 

ET  adorabunt  eum  omnes:  reuerenti  *  of 

tum  exaggerenter  ^  j|  firn  cuncti  re 

Omnes  gentes  seruient  ei..  subiecient^r  certa 

pellare  "^  nullus  audebit  }|  cur 

Quia  liberauit  pau^j^r^m  a  ^potente.,  causatwr  ' 

currit  tanto  honore  sublimis 

Et  inopem  cui  non  erat  adiutor..  haec  autem  reg 

ni  potentia  adq?«'rit?<r  ei  sufragio 

sapientise  atqw^  iustitiae  j|  opem 

Parcet  pauperi  et  inopi.,  inpertietwr  * 

hi's  quos  paupertas  punit  iniu 

rìse  et  ab  opresione  pj-a^potentium  li 

berauit  parcet  autem  inopi  àixit  prò  mi 


•i-  comlad  fiaith  iarfrsun         '^  likit  slechtfait  fuachossa 
'*  -i-  huadib  corruslechtais  fochossa        ^^  cuadcohrat        ''  trach- 
taidi  '^  lassalar  [1'  cus-]  n  dìuitli  sechis   lasinnuile   tahnuin  • 

ónfik  imnalnsi  ini[ìnajcuairdd  •  dluith  side  di  cenmuir  dia  etscarad 
fochosìnailius  ninse- - 

F.  90a. 

arruìnuinsetjid         ^  -i-  hììehraibrig         '  -i-  diisohnmn  ón 

•i-  airmitnssfeid  ^  -i-  indumaigthìd  -i-  dnadamrugitd.  fiatha 

soìmanón  beus         ^  -i-  sechis  frlscathaigedar  un  i-  centra  salamo- 

nem       '  -i-  erblrìgidìd  -i-  clobersom  innaccuis  aratartad  indermitiu 

feid  mòrsa  •  dusolmain  -i*  quando  dixit'et  liberauit  rei.  ^  fo- 


362  I.  Testo  e  chiose,  f.  90^:  Salmo  lxxi. 

serebitttr  ||namq«e  in  potentem  mo 

ET  animas  paup^rw?»  usqi/i?  eorum..  regi  ®'" 
dum  auaritiae  ue\  rapìnis  facile 
in  sustentationem  sui  ex  bone 
sequitatis  (iudicii  regis)  solacium  pauper 
tas  inueniet  ****  nsurae  autem  nomine 
malum  auaritiae  et  cupidit 
atis  ostendìt  i'  semper..  hac  iusti 

ET  praeclaram  nomen  eorum  coram  ipso 
rectiqwe  cura  multusqwc  ei  bonor 
rnultaqMe  dignitas  coHferentwr         l' ra 
ET  uiuet  usqwe  arabiae..  erit  ergo  hono 
tus  logeus  *^  ac  diues  ||  ficiorum 

ET  adorabnnt  de  ipso  sempgr..  in  hene 
uicem  "  uota  prò  eo  suplicationesqMe 

facient  ]J  entum  uè]  ad  breue  few 

Tota  die  benedicent  ei..  non  ad  mom 
r.  9o>\  pus  II  memorabile  *  triticum  in  terra,  (repromisionis) 

Erit  firmaraentum  Msqtie  montimn..  et  erit 
in  capite  montium  ita  cowcuriossus  * 
sustentabit  egentes  ut  exa^quati  ^  mon 
iìhtis  firmitate  *  praesedii  infra  sé  ^  inimi 
cos  uideant  nihilque  eorum  ab  exal 
tatione  distantes  *  ||  tur  inq7«'t  felici 

Sup^rextollet?/r  usqwe  fructus  eius..  testabun 
tatem  ehis  filiornm  examina  '  et  cedris 
libani  numerus  speciosse  p7olis  aequat?<r  (1'  -bi^t^r) 
ET  florebunt  usqwe  terrae..  per  feni  *  pasim 


dailfea  '  falUsaither  (i-  salamon)  -i-  hith  Jlaithem  ititi  solam 

forsaint  7  ni  leicfither  Jlaithem nacht  dusaint  etir  acid  duimmartltar 
huandrìg  i  huasohnain  o  na  [ha]  faith-  '"  1'  fit  iu  aliis  libris.  regis 
namque.  Et  inponentem  modum.  bis  and-  amalsodi/i-  ''  -i-  con- 
did étriimmu dai  oh  inboclitae  bis  triairchellad  donato  sommaìb  faìia- 
nae]  airnaib  bochtaih  trifrescissin  messa-  jìriein  indrig  doib  iarum 
^^  7  issi  p'sannfiland  am  sodin  pa^^pertas  '"  i-  siraistae 
■i-  afiì  betis  degmaini  dobertais  dogiidi  airi  oduihracld 

F.   9ub. 

'  -i-  ara  caini  ón         *  -i-  saìifoìcldech        '  -i-  ambat         *  -i-  so- 
nartaidir  sìebe  ón  -  tridia  ^  -ì-  deroliii  7  derechdn  indate  indfi- 

rien  *  -ì-  nidechraifet"        ''  -i-  ititsathi         *  -i-  indfeuir  -i-  bit 


I.  Testo  e  chiose,  f.  90':  Salmo  lxxii.  363 

nascentis  coMparationem  uoluit  multi 

tudinem  succesionis  '  expremere  ||  erit 

ET  erit  nomen  eius  benedictum..  ita  continue  clarum  *" 

■fìomen  eius  ut  iugis  est  koIìs  cursus  et  lunse.. 

ET  ante  lunam  sedis  eius  usqwe  terrse..  seruauit 

causaw  laudates  in  rege  felicitatis  quoniam 

*'  cum  populi  esset  utilitate  conseruata  (1'  conserta)  in  ho 

norem  qw/ppe  gentis  gloria  praedicabatwr 

rectoris  quod  ostendit  regina  austri 

quae  beatos  **  appellat  regi  sapientissimo 

seruientes  ||  tudo  soloraoni  in  laudem 

Omnes  gentes  usq«e  solus..  collecta  beati 

proficit  largitoris  eius  qwjppe  debetwr  *^  glo 

rise  quod  alios  quoque  efficit  gioriosos  om 

nis  proinde  terra  auctorem  tanti  mu 

neris  digna  et  debita  laude  celebra 

uit  unàe  bene  adiunxit  fiat  fiat  (-i-  gloria  àeo)  inple 

ri  optane  quae  ostensa  lajtatwr  **..  Et  bene 

dictum  nomen  usqj^e  fiat  |[  mus  asab.. 

Defecerunt  *^  laudes  daM?d  filli  jesse  psal 
qua  expostulatione  *"  populus  in 
babilone  co?2stìtutus  aduersus  '"  proui 
dentiam  ussus  sit  hoc  psalmo  dìscribitMr  ** 
qvae  querella  *^  familiaris  est  adflictfs  '°  do 
cetwr  etiam  in  utilitateoi  multorum  quod 
dispensationum  diuinarum  profunditas 

prò  exploratione  uirtutis  *  in  hac  ulta  F.  BC 

plerumqMtf  buos  (-i-  iustos)  contra  meritum  ^  pa 


comlin-  frrftr  ®  -i-  innadainde  ón  "  -i-  am  us  suthain  riuih 
grem  sic  bith  sutkainidir  sin  ainm  solmon  *'  -i-  airistorhach 

dupopiil  flaith  firian  leu  •{■  am  asmmaith  dundfiaith  fessin  da-'- 

'^  -i-  madgenatar  àthimthirthidi  ohi-  '^  -i-  dlegair  ón  condii 

indiichal  dudia  [anni]  as  inducbal  diamuntair  airishesom  dubeir 
inmiinducbóil  nisin  dusuidib  ^^   ì-   buide  lesom  taidbse  neich 

immeforlaing  dudia  '"  -i-  ni  hmrogab  insalmso'  1'  niasap'sain 

fessin  rogai  insalmso  ^'^  -i-  eia   indas  oaittechtatar  anic  són 

huadia  '"  -i-  dorusliiindset  són  remdéicsin  da;  dubuith  diib-  di- 
anice  '*  -i-  assindetharson'--  "  issi  ade  eregem  -i-  derchoi- 
niudsón  duremcaissin  dee  diil-         "*  hifochaidib 

F.  90c. 

^  -i*  dutlmiscelud  àfoirlthetad  7  andegnima  i-  ceni  airillet 


364  I.  Testo  e  chiose,  f.  90';  Salmo  lxxu. 

tiati/r  adflig'i  quorum  '  iamen  magnianimita 

tem  ''  praeher  spam  ^  interdum  remunera 

tur  rertim  *  obtatiore  snceessu'.  ta 

lis  sane  causatio  *''  non  nulgaribus  **  sed  p 

aucis  uirtutis  stadio  praeditis  **  ut  us 

sitata  est  sic  aptata  est  "  |j  um  de  babilo 

QUAM  bonus  usque  corde..  pos<  redit 
ne  bonum  Aeum  populus  soluta  e 
aptiuitate  ipsis  rebus  *-^  instructus 
Vìhenier  pra^dieat  ac  decent^r  quando  suni  in  r 

emuneratione  **  uirtutes  apud  illum  er 

it  uobJs  studium  recti  et  curet  *^  cura 

iustitisB  j!la  captiuìtatis  urgerent  per 

Meì  auiem  pene  moti  Bunt  pedes..  dum  me  inqwzt  ma 

turbato  rationis  itenere  **  lubricura  co 

gitationis ''  incurri  Ijdicante  uestìgio 

Pene  effusi  Bunt  gresus  mei.,  iudicii  *'  clau 

ita  ruinfe  proximus  fui  ut  fixo  sen 

tentiae  raeae  pede  stare  non  possim  *^ 

Quia  zelaui  in  peccatorib«s..  dum  in 

tueor  hostes  meos  quihus  nulla  ree 

ti  nulla  erat  cura  "  iustitise  alta 

pace  perfrui  oculum  rationis  meae 

ira  ac  zelus  **  inpleuit  ||  cogitane 

Pacem  peccatorum  usqtie  eorum..  quod  '*  non  re 


ón         ^  •{•  issa  *   i-  infarsiungmemmiaìgi  adi  ^   i-  airni- 

formenaiar som         ®  -i-  innasoinmech  innahicce  tmdtormenatar 
'  -i-  huantoracld  asecguistiu         *   i-  sechìs  eregem  indinnise 
'  -i-  ep't  nadi'ohae  remcaissiu   dee  diih    7   roleicthea   cenfortacht 
dufJiahairi  doib  adeo-  '"   i-  hominibus    i-  ni  Jmadoiscar[sJIog 

•i-  huaìmathud  dodls  folrbthiu  d^ronad  inerigemsa 
•ì-  humti  foirbthl  dunpopid  dorigensat  innerégimse   isindoiri 
ished  ón  da  achomadas   huathad  foirhthe   dvdenum  imiaereigmese 
^^  forodamnamtar  isindoiri         '*  -i-  intandohera  dia  focliraicci 
ardegnhmi         ^'^  fuclieiììfea         '^  -i-  connachamrohae  diiged  són 

"  -i-  hec  nachamralae  inderckóinind  ón  *'  i  iufan  nad  tarat 
dia  fortachtain  dam  ón-  dumsoirad  dilama ib  munamat  '"  -i-  ni- 
fetar  in  damsoirjad  dia  faìiacc  '"  -i-  dudennm  maitli 

"'  -i-  fì-isnapecthaclin         "  -i-  nirochreitset  bàs  dia  dìcthin 


ìi 


I.  Testo  e  chiose,  f.  90^:  Salmo  lzxu.  365 

runt  de  morte  sua..  aquHa  *'  àicit.  non  est  adf 

lidio  in  morte  eorum..  ut  sit  sensus  ** 

nwnquam  ita  adflicti  BMwt  ut  disperare  co 

gerentwr  salutem  ||  quam  uechimenttfr  •*  casti 

ET  firmamentum  (  i-  non  est)  in  pla^^a  eorum..  num 

gatì  swnt  jj  nia  inq?«'t  cedunt  **  prospere  ut  ui 

IN  labore  hominum  non  s«nt..  sic  illfs  om 

deantMr  extra  condicionem  agere  varie 

tatis  uè]  fragillitatis  humanae  "  jj  eessùs 

ET  cum  hominibus  usque  superbia  eormw..  sue 

prosperi  nihil  illos  humile  de  sé  F.  90'. 

sentire  docuerunt  1|  ribu»  operi 

Operti  sMnt  usqwe  sua.,  scelera  scele 

enda  *'*  duxerwnt  et  adeo  habunda 

nere  malefactis  ut  tanqua/n  ues 

timento  sic  amicarentwr  ^-^  creminibus 

Prodiuit  qtmsi  usqwe  eorwm..  non  swnt  inquit  apwd 

eos  malorum  operum  remisa' 

studia  nec  uelud  macie  quadam 

tenuis  est  iniqmtas  &ed  uelud  m[1]ato  pin 

gaendo  obsessa  est  eorum  praui 

tas  ac  referta  '  ac  si  dicere t  no» 

SMnt  tenuitcr^  ledere  ue\  nocete  '  contenti 

Transerunt  in  dispossitione  cor 

dis..  non  solum  cum  inpunitate  *"  cor 

dis  %ed  etiam  cum  uoluntate  et  qua 

dam  dilectatione  peccant  qwt 

motus  animi  solfa  debetur  '*  uirtutibws 


•i-  issi  inso  canoin  fil  lasuide        ^*  -i-  issi  inso  ckiall  fil  àìid 
•i-  rollar  bec  innaplaga  dorato^  foraih         "  -i-  dufoscaiget 
•i-    isfresmacht   inmrechtraid  innanuleìidoine    censoinmigi    7 

doìnmgi  dotecmung  ducech  óin  diib  niròii  samlaid  són  doibsom  di 

achi  robu  bithsóifnjmech  doib  dtigrés— 

F.  90d. 

'  -i-  durorm^acht  cech  noie  foralaill  ón  ^  fortgaidi 

^  -i-  aindwigni  nech  són  caratrad  duetuch  diaditin  arhuscht 
*  rocairdnigtis-      ^  1'  amichtarentur  -i-  doimchelltis-      ®  i-  laxa 
•ì'\is  làn        *  -i-  acht  is  mar  *  docdch         '"   i-  cenchon- 

gaincridi      *'  -i-  airnidlegar  accubur  innandrochgnimae  acid  sprbu 


366  I.  Testo  e  chiose,  f.  9P:  Salmo  txxu. 

ut  op«ri  suo  iungat  affectam  qui  post  fac 
tum  iudicio  solo  cont'mgnìt..  cuna  oom 
mitteretMr  (V  comitatwr)  cremina  penitudo  *^.  de 
grandi  ergo  amore  flagitiorum 
uenit  ut  his  gloriet?/r  reus  quihus  pec 
cat  uél  certe  affectuw  hfc  ex  inuocat  [l.  exinde  uocaij 
eura  **  scilicet  habitu?n  in  quem  longua 
meditatione  firmatwr  (!'  form-)  i  tia..  prauae 

Cogìtauernnt  et  loquuti  8«nt  in  ntiqui 
inquit  mentis  agitationem  *^  sermonis 
testimonio  prodiderunt  *^  |;  nos  contu 

INiqj/j'tatem  in  excelso  loquuti  s«nt..  licet  in 
miliarum  nerba  iacerentwr  tuam 
tamen  inìuriam  *'  continebant  per  **  hós 
autem  gradua  *^  ad  summum  impie 

tatis  ^^  euecti  swnt  nam  diuitiae  (commendauerunt)  ilHs  in 
iqtatatis  liquentiam..  iniqu/tatis  li 
quentia  commendauit  uitiis  fa 
miliaritatem  uitiis  familiaritas 
F.  91".  non  solum  non  adtulit  peccaudi 

horrorem  sed  etiam  fecit  dilecta 
tionem  a  qua  dilectatione  ad  hoc 
profecerunt  ut  post  dispectum  nos 
tram  *  etiam  de  té  *  sentire  impia  ^ 
non  temerent  j;  tecta  *"^  profanitate 

Possuerunt  in  caelam  ós  suum..  re 
in  ipsam  diuinitatem  eiusque  op«7'a  b 
lasfemando  |i  ram..  in  terraj?»  repro 

ET  lingua  eorum  transiuit  super  ter 
misionis  in  templum  sacrosque 
ritiis  in  ciuitatem  dicatam  cere 


immaith  beith  semper      ^^  -ì-  is  bces  hvtan  dungninecholc  ississìiai- 

threchfiichetoir       '^  dlsin        '*  -i-  indrochgnimae  imraidtrirei ciana 

'*  innimluad      '®  -i-  reilforambretlùr  on  dìiandach  immerodaisset 

*^  -i-    inna   aithissi  dombeirtissom  fornni    baiir   athissi  sidi  dà 

daitsiu  adce     "  ì'  frithoircne  dimni  7  du  dia     '*   i-  asbeir  inìKxdiad 

*"  -i'  conraincatar  huaisletaid  chine  son 

F.  91*1. 

^  'i-  iarnarn  dimicìm  ni         '   i-  adcu         '  «i-  fecndachsu  adce 
*  i-  direchtae  «i-  manifesta        ^   i-  ambajailslchthe 


I 


I.  Testo  e  chiose,  f.  SI*":  Salmo  lxxu. 

monfs..  in  nosque  quondam  tai  iu 

ris  et  nominis  maledictfs  conaìcis  •■' 

que  ia  tuam  co»tumiIiam  ^  uolabant 

IDeo  reuertetwr  hic  populus  meus.,  quasi 

ex  persona  dei  sermo  formatwr  quod  eti 

am  si  merita  deessent  populo  '  re 

uersionem  tamen  eius  sola  hostiam  ac 

celeraret  inmanitas  ^^  |{  non  solam 

ET  dies  pieni  inuenientt/r  in  eis..  erunt 

liberi  captiuitate  lanata  sed  etiam 

longoni  *^  remotis  erumnis  qwoc  con 

trahsre  uitam  solent  ante  se 

nium  *^  accelerate  "  morte  ||  dias 

ET  dixerunt  **  quomodo  scit  deus.,  ut  subau 

cum  autem  uiderem  *^  ista  dixi  **  putas 

ne  est  prouidentia  si  non  est  *'  uindex.  hoc 

est  enitn  *^  quod  ait  qwomoio  scit  si  non  uulcis 

cetwr  ut  sequatwr  *'  qui  non  punit  nescit  ^^ 

neqt^e  est  proinde  \\  finem  ^*  tantorum 

ET  si  scientia  in  excelso..  consequenter 

scelerum  in  prouidentiae  negati 

one  cowstituit  H  potentes  licei  hab  p  gjb 

Ecce  ipsi  pecc&tores  usqwe  abundantes:-  licet 

undantes  licet  diurna  rerum  sua 

rum  possesione  perfruiti  *  impii  (suwt)  tamen 

quia  blasfemi  et  peccatores  quia  facinor 


•i-  adrinitissom  ar  aithissib  dunni  buith  futrechtsu  7  friermitin 
feid  tanmae  7  cen  arnditinni  daitsiu  im-  baaiihisdaitsiu  anisin 
'  -i-  baitmelachtsu  anisin  *   i-  adce  ®  arinpopul 

olnundianaifed  ì-  nosoirfitissom  tripecthu  innannamat  ceni  betis 
degainltin  leu  fessin  "  -i-  siraisii  ^^  ren  dimeltataid 

"  dianaigthiu  trisnatrogi  '*  -i-  ap'sain  inpopuil  asbeirsom 

innahisiu         '^   i-  soimnigi  innannamat  et  ri.         "  olinjjopul 

•i-  manidtabair  digail  tar ar cenni  •  ón-  '*  -i-  issi  inne  inso 
filand  '*  -i-  connided  insofllànd  '°  -i-  inti  nad  tabair  digail 
is  nachfitir  éide-  ^'  -i-  is  he  forcan  duratsom  forsnammórckol 
durigensat  anamait  fris  dìUud  remdeicsen  dcu  desom  huare  nad 
tarai  digail  forsnalii  durigensat  inhisin  frissium-- 

F.  91  b. 

'  ciararubartat  biuth 


368  I.  Testo  e  chiose,  f.  91'  :  Salmo  lxxii- 

osi  '  j!  manet  apud  eos  bonorum  fixa 

IN  eeculo  obtinuerunt  diaitìas..  p^r 
possesio  nec  aliquo  damnosso  ofe 
riuntwr  ^  incursu  li  tic  *  suggerebat 

ET  dixi  ergo  usqwe  meum:  cogitationes  vaiki  agita 
infructuosse  ^  foraitan  me  studi 
um  iustìtiae  suscipisse  i^  tra  ^  etudim 

ET  laui  ifiter  innocentes  manus  meas..  frus 
dum  ab  omni  maledìcto  absteneo  si 
milis  innocentib«s  '  inueniri..  ergo  ne  * 
frustra  raundaui  cor  meum  |  gitia 

ET  fui  S.8igeUatus  tota  die  cum  illi  tanta  fla 
inpuno  commitant  uidebaj«  me  sub 
[ad]flictionÌ3  continuo  uerbere  constitutum 
ET  castìgatio  mea  in  matutinis..  simmach 
US  àicit  et  castigatio  mea  per  omnem  ma 
tutinum  q«asi  propter  hoc  matutinus  ^  ad 
surgerem  ut  peccata  mea  cotidie  prae 
gens  uUio  castigaret  ì  tentiam*"  deli 

SI  dicebam  narrabo  sic  ut  in  hanc  sen 
berando  *'  procederem  i  cui  dispossu 

Ecce  nationem  fìliorum  tuorum.. 
isti  forte  ^*  pacta  "  inqui'd  quae  cum  gene 
re  nostro  **  ac  nobiscum 
quos  **  in  locum  fìliorum  **  affectu  pa 
trio  *'  recipisti  desoluta  sunt  nam  ex  mo 
re  placiti  et  conuentionis  àixit  dispos 
suisti  id  est  pactum  quod  statueras  di 
soluisti 
F.  91'.  EXistimabam  cognoicere.  id  est  esistimabam  * 


'  colaig  *  indentar  *  -i-  iìidhtìluad  -i-  mentis  '"  -i-  cenfo- 
chraicndatn  iarcesi  on  ®  cenfocìiraic  dam  taranesión  '  ì-  isdo 
dugnUnnseanisbi  combin  cosina  il  f rie  non  *  i-  interrù[gatÌLium] 
•i-  non  1'  raglanus  ®  -i-  diimslaidi  cechdia  ^°   i-  ani  ashe- 

rinn  cosse  isedasbcer  beus    ì    derchoiniud  duremcaisin  dee  dinni  òn 

"    i   huaimradud  ^'   i    pactum  -ì-  trén  7  inór  inchairdine 

doriijni  frix  hitossuch-  7  cotascrais  iarum         ^^  -i-  innacairde 

'*  laisraìieldu  ón  "  -i-  isslnni  '*  -i-  am-  binnnis  maicc  deit 
adcé         *'   i-  aih  caras  athir  achlàinn 

F.  91c. 

'  -i-  noscrutainse  inian  nombiinn  isnaib  fochaidib  dus  in  retar- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  91':  Salmo  lxxii.  369 

me  int^r  haec  diuersa  ^  et  adaersa  quid  tenen 

dura  esset  rationis  iudicio  pratuidere..- 

Hoc^  labor  est  ante  me.  id  est  non  leuis  opera*  est  uè 

ra  *  id  est  cqnieciura.  ®  discernere  utrum  ex 

hf3  (\uae  aguntur  credam  pacta'  <\uae  nobiscum 

desoluta  *  fecerat  hoc  ìtaque  deiudicare  ® 

et  laborìs  et  dificul'atis  est  maxime.. 

Donec  intrem  in  sonc^oarium  dei.  id  [est]  donec  me 

in  terram  repromisionis  et  locum  sanctum 

reducas  quod  cum  *"  feceris  omnis  tribù 

latio  cum  omni  cogitationum  uarle 

tate  cessabit  Ijsime  peruidebo  qui  in 

ET  intellegam  in  nornssimis  eorum*.'  tunc  certis 

iquitatis  eorum  austis  **  qui  afiBuen 

tìa[ro]  rerum  omnium*-  quae  insolentes*^  eos 

fecerat  finis  excipiat  jj  lis..  uersu 

Uerum  tamen  propter  dolositatem  ^*  poesuisti  il 

tiam  eorum  [atqwe]  nequitiam  impunitam  *^ 

esse  noluisti  [iperitas*'  in  superbia»! 

Deiecisti  eos  dum  adleuerentur..  quos  **  pros 

erexerat  ac  de  se  mapna  sentire  per 

suaserat  condicionem  *^  uilìtatis  suse 

docuit  inpulsio  wel  ruina  i  or  ìnquit 

*'  Quomodo  facti  sunt  in  de[solutionem]  subito.,  stup 

meus  quo  felicitatem  eorum  ante 

mirabar  subito  est  in  contrarium 

motatus  ut  desolutionem  ^°  eorum 

ac  miserias  uelut  at 

tonitus  aspiciam  quae  illis  breuiter 


scar  cairde  n  dee  7  aremcaissiu  7  nitucussa  insiti-  inruetarscar 
fanaic-  *  -i-  dòinmlge  damsa  7  soimige  doibsom  ^  ì  huan- 
disiu       *  -i-  indlcere       *  ìmanfir       ^   ì-  huandammus      '  mcairde 

"  atatuasilcthi  *  -i-  incomscar  diasón  acairde  durigni  frinnai 
fanaic  "  anisin       *'  -i-  excipiant  -i-  ausùs  7  affluentia  ithe 

'p'sain  fil  iarnachul        ^"^   i-  cechasoinmechón  '^  -i-  quae  res 

am  soditi         '*  -i-  dég  ammraithemnachtaón       '°  -i-  cendigailsón 

'^  i-  inani  ^'  hirohaiar  **  i-  confiietarsón  atandoini  tntan 
dwroohraiar  ""  à-  ingnad  lesom  cuiimn  doib  lammeit  innasoin- 
mige  hdrobatar         "  «i-  ésainemlaibón 

ASC.,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  l.  5t 


370  I.  Testo  e  chiose,  f.  91^-92":  Salmo  lxxh. 

tempore  cottiìgeTiint  Iqiiomodo  sabi 

DEfecerunt  usqwe  suam:  ac  si  diceret 

to  perierunt  ita  ut  nihil  amplius 
F.  9v\  prosperitas  eorum  qwam  id  quod  somnio 

ostenditMr  habuisse  uideatwr  nihil 

que  ex  his  qwae  uidit  pra^ter  inaDem 

memoriam  retinet  ita  inqMit  et 

iniastorum  omnis  felicitas  ai 

ce  imagiois  *■  desoluta  nulias 

potuit  pra^teritate  iucundita 

tis  reliqweas  obtinere  ";  propt^r 

IJElut  somnium  nsqwe  rediges.  id  est 

ciuitatem  tuam  ut  illam  reaedifì 

ces  ut  noe  de  nouo  habitores  ef 

ficias  |[  am  hostilis  potentise 

Imaginem  eoram  disoluis.  id  est  urabr 

ué\  decoris  consequenter  autem  felicita 

tem  eorum  imaginem  uocauit 

cuiuB  est  proprium  cum  uissa  paulu 

lum  fuerit  deperire  ^  |j  frequenter 

Quia  dilectatum  est  nsque  commoti  sunL. 

ostendimus  renes  a  scriptMra 

cogitationes  uocari  ego  inquit  ^  ni 

hil  horum  sciens*  quae  erant  futura, 

et  tantum  profsentia  *  intuiens  infiamma 

bar  animo  atqwc  hostium  prospiri 

tate  torquebar  sententiam 

que  meam  uariis  cogitationibus  in 

motabam  !!  nesciui..  indignatione  ^ 

ET  ego  ad  nihilam  redactus  sam  et 

et  cogitatione  contritus  ■  tantum  mihi 

Ut  iumentum  factus  sum  apud  té.,  in 

uera  rerum  cogitatìo  defuit  at 

que  ita  dispensationes  '  tuas  uide 

re  non  potui  qualiter  ista  cogitares 

qualiter  disponeres  ut  coMparatus  * 
^"-  ^'-  [tibi]  nihil  me  defferre  a  pecode  con 


F.  9id. 

'  -i-  delb  nadbi  iarfir  *  -i-  ni  hi  cian  old  apail  '  dd  ap'sìnn 
inpopuil  *  -i-  indamsoirthae  dutamaib  mimat  fanaic  '  -i.  soin- 
migi  dunmaimtih  *  hiudondas  '  ithé  innallathar  asheir  in- 

nandiad     *  -i-  diandam  chondelc  frìtsu  adcè  nita  ferr  indaas  cethir 


I.  Testo  e  chiose,  f.  92':  Salmo  lxxii.  371 

fiterer  |!  iugiter  habitabo  tecum  ' 

ET  ego  semp^r  tecurn..  pntas  ne  pos^  haec 

hoc  autetn  secundum  opinionem  iudaicam  quae 

deum  in  tempio  habitare  crede 

bat  [|  ter  ac  praguius  *  praeductor  at 

TEDuisti  usque  me.,  prosequutor  **'  pari 

que  deductor  terram  qwam  disp^raueram  ^ 

me  intrare  fecisti  |j  reditus  meus 

ET  cum  gloria  suscipisti  me.  id  est  ut 

stuporem  •  uidentibws  faceret  sta 

por  uero  atque  adrairatio  eorum 

qui  me  intuebantur  mihi  proficeret  '  ad  ho 

norem  Ijuotis  optem  *...  ET  a  té 

Quid  enim  mihi  est  in  caelo..  subaudi  qutd 

quii  uoluì  super  terram..  ac  si  diceret 

neq«c  habeo  ampli  us®  neque  peto 

non  solum  super  terram  uerum  ne 

que  in  caslo  excepto  '"  hoc  nisi  ut  tecum  " 

semper  sim  j|  ceret  **  deus  mews  a  p 

Defecit  caro  mea  neque  mei.,  ac  sf  di 

arte  totum  indicans  '^  arbìter  '* 

ocultorum  '^  inde  mei  testis  secreti 

et  intimi  noti  mei  ||  illud  est  gau 

ET  pars  mea  deus  in  saecula..  quicquid 

diuorum  quo  mei  posstmt  sensiis  in 

pelli  '®  siue  lucratiui  "  questus 

siue  heriditatis  inspirata 

successio  siue  bona  sinofula 


F.   92a. 

*  i-  adce  *  -i-  ostu  '  -i-  tochoisghnthid  ocartahairt  dochum 
muthire  *  -i-  rium  ocmofort[acht-J  dumthabairt  imthirsón 

^  i  arindrisinn  ón  ®  -i-  aradecmai[n]gi  leu  àn  '  -i-  coim- 
folnged  ermitin  feid  mihi  asochtsom  "  -i-  ni  ofilson-  nisi  ut 

tecum  seraper  sim-  ®  -i-  nlfail  hi  hed  huillhi  oldaas  attrab 

ladia  '"  cenmitha  inso  ''  -i-  adm  '^  «i-  iscummae  dosom 
an  deus  asruhart  7  hid  deus  meus-  ^^  -i-  quando  dixit  deus 

cordis   mei   -i-   secliis  dia  dhuUfolaid  son  etircor  7  anmi 

^*   i    ostu  adoe  **   i-  ìassani  nonda  hrithem  '*  -i-  ro- 

theiar-  dufailti  7  dimccur  cechmaìth  '"  -i-  hed  indbadigthi  i  hed 
chuiati  i  cid  faille  adcotsa  7  dungneu  istùsu  immidfohigi  dam 
dee  cid  indeh  da  adcot  istu  adcè  immidfohigi  da 


372  I.  Testo  e  chiose,  f.  92"':  Salmo  lzxii-lxxiii. 

ritale  praeeipua  tu  "  es  ad  qu 
em  ^'  omnis  desiderii  tendit 
intentio  cui  "  nihil  bonorum  ow 
y.  02''.  nium  ualsat  exaequari  |;li  conpellor 

Quia  ecce  usqwc  peribunt..  non  inmerito  ta 
mentis  afifectu  '  uideo  enim  eos  qui  a  tua  a 
more  *  discendunt  hisdem  spatiis  <\uihus 
a  té  separuntwr  p/?rditioni  '  proximos  fie 
ri  ad  uiciniam  mortis  accedere  ||  rem  autem  àicit 

Pcrdidisti  omnes  qui  iornicantnr  a  té    fornicato 
eum  qui  affectum  d^o  debitum  proÉ-uarica 
tionis  uitio  idulis  mancipauit.  || 

Mihi  autem  adherere  àeo  bonum  est.,  ob  hoc  itaqu« 
quoniam  diacensionera  *  a  té  factaw  mala  oin 
nia  consequuntwr  corziungi  tibi  ^  ambio 
tecumqwe  uotis  expostulo  ||rum® 

Ponere  in  dommo  spem  meam..  de  futwra  bono 
perceptione  securus  ^  praesentem  statuw 
rerum  exspectatione  consolabor  *  |j  tis 

UT  enarrarem  omnia  promisa  tua  in  por 
filiae  sión..  filiam  hierusalem  dicit  in  qua 
eflBcaior  ^  laudationum  oblatio  credeba 
tur  et  gratior  prò  praesentia  dei  ibi  semper 
habitantis.  -Ixxiii-  |j  salmo  pmcula  dis 

INtellectus  asab..  machabeorum  in  hoc  p 
cribunfwr  afque  ex  persona  [eorum]  tara  aduer 
sorum  qiiae  passi  sunt  narratw?*  magnitu 
do  quam  a  àeo  solutio  postulatwr..  ||  rellae  '° 

quid  àeus  repulisti  in  finem..  non  est  uox  quo 
sed  iniquisitionis  ^^..  Iratus  est  furor  tu 
US  super  oues  gregis  tui..  continuatio 
nera  indignationis  *'  furorera  appe 

llat.  Ij  ti  ab  initio..  et  in.xl  tertio  psal 

Memento  cowgregationìs  tuse  quam  creas 


UT 


'*  adw         ^®  -i-  is  cuccili  su         ''"'  ì-  isduUsiu 

F.  92b. 

'  ^  -i-  (ìiisercaesiu  ade      *  -i-  ad(é      ^  -i   dnhàs  ón      *  -i-  hinélud 
^  -i-  adm        ^  1   himitsiu  adce         ^  -i-  osm         '  -i-  mosnrtha 
asnaib  imnedaib  hit)       ®   i-  istraHiu  adcotar  fortacht  dee  trisinn- 
cdhair  dugnither  in  hierusalem  quam  in  aliis  locis  '*   i-  ni 

iarfaigid  coneregim   dungnisò  hic  *'  «i-  iarfaìgidfortachtae 

tantum         ''  mdJondassa 


1.  Testo  e  chiose,  f.  92':  Salmo  lxxui.  373 

mo  cum  de  machabefs  loqueretwr  gestorwm  '' 

in  egipto  mentionem  fecit  et  nunc  idem  '  f.  P2«. 

faciens  d/c/t  meroor  esfo  nostri  quós  "  er 

rantes  ^  et  dispersos  in  regione  egip 

ti  congregasti  bene  autem  ait  q«om  possidis 

ti  ut  in  nomme  posessionis  suscifaret  ma 

iorem  affectum  *''"  solemus  enhn  ea  plus  dile 

gire  quag  propr/o  et  studiosso  labore  quessiui 

mus  j|nós  in  huuc  montem  sión  in 

Liberasti  uirgam  usqwe  in  eo..  adduxisti 

quo  tibi^  habitationem  esse  uoluisti:  ad 

suscitationem  '  pro<?sentis  affectùs  be 

neficia  *  praeterita  retexuntwr  '    eo  (\uod  proprta 

uirtute  olim  eos  a  malis  abdux 

erit  et  (eo)  f\uod  prò  omnibus  hominibi/s  uoluerit 

eos  suos  '"  uocari  atqwe  unius  etusdem 

(\ue  loci  sibi  eos  habitatione  coniunxe 

rit  per  quae  omnia  speciali  fuisse  eos 

prouidentia  cojiprobatwr.  ||  tionem  eorum  fu 

Eleua  manus  tuas  usqwe  in  finem..  eia 

moremqwe  cordis  quo  nos  di»piciu 
nt  et  malis  innumeris  adterunt 

co«prime  "  habitu  motuqwe '*  ferientis  |j  no»  S'(<j7t 

Quanta    maligwo^MS    inimicus    in    saMC^is    tui's,. 

parua  quae  ad  nos  adroisserunt  prò 
ut  exiguitate  '^  ac  tenuitate  sui  pos 

sint  latere  '*  1|  tem  sinagogam  uocauit 

ET  gloriati  swwt  usqwe  tuae..  sollemnita 

ab  eo  q«ocZ  conuenientes  in  unum  dies  sol 


tnnangmmae 

F.  92e. 

*  -i-  foraifJimet         *  -i-  issisni         ^   i-  maccaib  israhel  *  -i- 

combad  mou  de  aserc  ladia  aserc  triepert  dosom  adruthreb  side  in- 
diò ^  afn  usned  as  moamserc  linnai  adclwfadsam  triarsaithar 
saindiles  sic  ised  as  moamserc  ladia  maicc  isvahéìfrit-sarKsaitlirai- 
gestar  ocatuididen  dicechimniud  ^  adcu  *  i-  dutahairt  for- 
iach  doib  indairi  *  duraiis  fìliis  israhel  ®  i-  sechis  asindetar 
ón  *"  dail  i-  comtis  les  "  -i-  erthroid  ^'  -i  Jiolondas 
•i-  sech  nita  tercasom  achi  is  mora          ^*  -i-  sechnichumgat 


374  I.  Testo  e  chiose,  f.  92^:  Salmo  Lxxin. 

lemnes  d^o  festosqw*?  celebrarent  uìc 
toriae  inqwtt  successu  '^  qua  fnos]  opr^serunt 
in  gloriam  8«nt  elati     ||  hoc  est  ergo  (\uod  dicit  ^osteaquam 
Possuerunt  signa  sua  et  no»  cognviuerunt.. 
F.  !)2^.  DOS  ceperunt  '  manubeas  ^  suas 

ad  documenta  uietoriae  ante  ' 
portam  in  locfs  euidentibt^s  conloca 
uerunt  ad  indicium  ue\  suae  uicto 
riae  ue\  nostrae  captiuitatis  ||  c^ue 

Sicut  in  uia  super  somnura  [l.  summum]  us 
ianuas  eius..  ita  passim  ac  uiliter 
urbs  excissa  est  *  ita  ciuitate  cap 
ta  uictoram  iram  nulla  lenit 
as  temperauit  ut  domorum  claustra  ^ 
ab  eis  in  morem  h'gnorum  "  uili 
um  truncarentwr  in  id  ipsum.. 
IN  bipinni  '  et  ascia  *  deiecerunt 
eam..  prò  aptatis  in  distructionem 
feramentis  ®  urbis  murorumqMe 
securem  et  asciam  '"  possuit.. 
INcenderunt  igni  sawcfuariura  tu 
um..  nihil  apurf  eos  templi  tui  re 
uerentia  ualuit  nam  ita  sacra 
loca  ut  profana^'  inmisis  ignibws 
corruperunt  ||  tura  non  semper  in 

IN  terra  ipuìluerunt  usq«g  tui..  puUu 
mundum  uocat  sed  commone  '^ 
ut  est  illud  in  regum  historia 
non  aunt  poUuti  *'  panes  in  ma.Tìibus 


vn  im         "  -i-  kìiantoracht 

F.  92d. 

'  -i-  iarshìdi  dunnucsat  indoiri  leu  ^  -i-  afodla  -i-  sechh  or 
fodbani  ón  iarnortabairt  indoiri-         *  -i-  Jìd         *  -i-  dvforbad 

*  sechis  hiadiamri  1'  inna  imdoirsea  inno  Ice  cossecarthae 

'  i-  nlrbn  niou  leu  brlg  atobai  indate  bifis  cranna  doiscairi  dn- 
fuhaitis         '   i-  imbiàil         *  -i    hifìiùl         '    i-  arnaib  aidmib 

'"  -i-  intàl  ^*  -i-  a  ih  hitis  luic  deroli  ón  '*  -i-  ni  do  is  ainm 
dugrés  pullutum  diinelìed  asslentar  huanaib  salaib  corptaib  acid 
isainm  cacìacein  ducach  esomun  aslentar  huadrochgnimaib 

'^   i-  nidat  nesommta 


I.  Testo  e  chiose,  f.  93»:  Salmo  Lxxin.  375 

meis  id  est  commoiies..  uulla  ait 

discritio  ^*  ìnter  templum  tuum 

et.  priuatas  asdes  ^^  habeta  est  sed 

tamqwam  uile  et  uulgare  asdifi 

cium  ita  Msque  ad  fundamentum 

maros  tui  sacrari  dirue 

Dixerunt  in  corde        =  runt 

VLsque  [a]  terra,.,  uenite  coyiprim&mus  dies 

festos  dei  de  terra  *..  tota  gens  ^-  03». 

hostium  bis  sé  consiliis  in  nos 

trum  exitiam  Siìxsìhusque  Q&m 

roabat  ut  nostra  festa 

deletis  cultoiibus*  subaer 

sis  moenib«s  facerent  otiari  ^.. 

Signa  nostra  usqMC  non  est  profeta.. 

ut  [fuit]  heleseus..  aquila  (dtctt)  signa  eorwm 

ut  sit  sensus  nulla  deffendentis 

eos  dei  signa  conspicimus  *  nuUus 

in  eis  est  profetarum  qui  cowsiliorum 

nostrorum  illis  secreta  ^  denudet  ' 

indefensos  ergo  et  ignaros  '  rerum 

protenns  opprimenius  apta  est 

nimis  ad  elicendam  *  missericor  / 

diam  dei  de  uerbis  hostium  talis 

conquestio  a  quihus  praesidia  diuina 

ridentwr  ut  si  infilicitatem  neglex 

it  '  obpresorura  *"  saltim  suam  **  ul 

ciscatMr  iniuriam  j' que  inimicus.. 

ET  nos  non  cognoscet  amplius  us 

quandiu  inqutt  deferentem  **  té  ultion 

em  prosperitate  *^  hostis  insolens  ** 


*^  -i-  combad  derscaigthiu     "  -i-  aitJiechdai'  fritige  cachn aiihech 

Y.  98a. 

'  -i'  arnaderntar  anadrad  ^  -i-  maicc  israhel  ^  nonepa- 
naigtis  cen anadrad  *  olindnamait  *  -i-  ani  imradamni 

impusom  diidc  combeth  leu  som  necJi  difaithih  diarela  doih- 

®  sechis  foilsigedar  ón  ''  A-  file  cenfatisón  *  i-  bedtudracliti 
•i-  bedchuiniechti  sòn  «i-  duthàbirt  digìoe  forru  san-  '  -i-  cenitai- 
brea  digail  tarafnjoesi  ade  *°  -i-  maio  israhel  '^  i-  d  écn- 
dach  doibsom  '*  adsnadi  "  is  asónmiche  fodera  do'  andugni 
frinni-  ^*  écmaUt  -i-  centra  nos  *"  -i-  ciofut  fritatniarrsu 


376  I.  Testo  e  ebiose,  f.  9f3*:  Sahno  txxin. 

ac  securus  insultat  '^  |j  exprobran 

INritat  nsque  in  finem..  quam  ad  finem  ** 

tes  nobi3  et  alia  loquentes  qoì 

té  possint  in  uindictam  ìus 

tissime  commouere  sectiros 

esse  patieris  ||  Jtaque  in  findm..  ne 

UT  quid  auertas  facìem  taam 

nobi3  defensionis  opem  fami 

Harem  tibi  indulgeatissìmas  " 

largiaris  *^  pulchra  "  transla 

tio  ad  similitudioem  eorum  ** 

^*  qui  Sina  prelatura  gremioqu^  **  alìqu^d 

largiunlwr  qwiq«g  mota  *■*  sententia 

largiendi  **  auertunt  *^  a  gremìo 

ad  dorsum  mannm  ||  inqutt  inimici 

DeuS  atttem  rex  noster  ante  saecula..  et  si  nas 

ioridiant  et  si  negent  tuo  nos  aliqn 

andò  anxilio  *  esse  deffensos  nos*ra  ìamen 

erit  iugis  isfa  confessi©  quae  té  Aeum  regem 

que  fateatur  ||  claras  uirfutis'  testimo 

Operatus  est  usqwe  terra;.,  id  est  tam  *  nobis 

nio  auxiliatus  es  ut  neminem  id  quod 

in  difensionem  nostri  contìngerat  pos 

6it  latore  ||  natura  *  sai  Inbricas  in  mi 

Tii  cowfirmasti  usqM«  mare..  t&  aqaas 

nisterium  transita»  nostri  -  stare  ias 

sisti  ^^  firmiter  ac  durari  ||  nos  quidem 

Tii  contribulasti  capila  draconwm  sup^r  aquam.. 

per  medium  fluentis  siceo  pedo  tra 

nsire  fecisfci  hostes  nero  nostros  qtii  ni 

ce  nos  sequebantwr  draconuw  ad  maio 

rem  operum  tuorum  admirationem 


adw         "  i-  ciaduforciinn       '*  a  dil<;heìnem       "  -i-  trisinmpvd 
nisiii-         ''   i-  trop  lesom  anisiti  '"  -i-  tinnagat  ni  assanucht 

dimainib         ^'  far  dexterani  tuara  thrachitliiìiso-       '*   i-  7  chri- 
aliich  1'  hiiahucJit  ''  -i    inian  asaìthrech  ni  duihabairt 

"*  psìahrigthen         "  -ì  fuchertat  cUaim  iórnacM 

F.   fiSb. 

'    i-  adte         '  •{■  inmeitse  *  -i-  [àjtuidnf.  asindoiri 

*  -i-  airhaedbaicned  dusudib  soirthe  retha-         *  -ì-  otidchesìnaìs 
trimuir  robur         *''  adcv 


I.  Tegfo  e  chiose,  f.  93'  :  Salmo  lxxhi.  377 

in  ipsis  quae  ipro\>ter  Dos  daratae  ^  fnerant 

aquis  Tiecasti  ||  onis  ab  ezechelo  [lebedan] 

Confringasti  caput  dreconis..  farà 

sic  appellati''  ||  erat  egìprtiic  adoersus 

Dedisti  eum  in  eescam  popolo  ethiopntn.. 

ethiopas  per  regionis  uicinitatetn  fre 

quens  causa  certaminis  sed  post  illam  plagam  [in] 

qua  propter  filios  israhel  tam  rex 

quam  prtncepes  et  omis  est  dilectus  [l.  deleius]  exerci 

tus  inruentes  ethiopes  omnem  t^rram 

egiptiam  uastauerunt  ||  quarom  in 

Tó  inripuisti  fontes  et  torrentes..  a 

nobis  in  herimo  copias  praetitisti  '"'..  tor 

rentes  autem  dinit  ut  Bubitos  et  praeter  mor 

em  *"  aquse  cursus  ostenderet  quod  est  **  prò 

pWe  torrentum  qui  non  iugi  **"*^  meatu  flunt 

sed  aquis  pluialibus  ^*  intumescunt.. 

Tii  siccasti  fluios  etham..  absolu 

tius  ebreus  dicj't  tu  siccasti  flumina 
fortia..  plarali  numero  iordanem 
significans..  etham  regio  est  per  quam  meat  '  ior 
danus  cuius  prouincise  rex  filium  suum 
gratulatum  '  cum  rouneribus  ad  dauid  mia 
8it^  quia  emulum'  eius  rex  extinxerit    ||  si  haec 
Tuu8    est    dies    usq«e    nox..    nihil    mirum 

in  defensionem  populi  tui  ^  signa  per 
feceris  cuius  potentia  conditus  ordi 
natus  inlustratusqt/g  hic  mundus  est.. 
Tu  fecisti  sclera  et  lunam..  ut  diei  lum 

en  augeris  solis  et  radios  addidisti 
To  fecisti  omnen  terminos  terrse..  ad 
tuum  generalitgr  opus  '^  pertinet  qmcqutd  sp 
atiis  suis  terra,  conplectitt^r  ||  possitione 

iBSTatem  et  uer  tii  fecisti  ea..  tua  dis 


F.  93' 


'\  *  -i-  secthai            ^   i-  dingarthce  in/rao   -i-   lebedan   isedainm 

v  foràn  laezechiàl      *  -i-  asindail       ®  innaimbed        ***  -i-  arfajdeni 

\\  8Ón  sech  [cadi]  sruth         '*  -i-  indrodéne  intsrotho         '''*"'  -i-  am 

»;  dete  cechuisqxx^  coitchenn    i-  acht  intantnhis  tolae  nindib-  flechuid 

y.      indiò-         '*  -i-  fiechdachaib 

:  j  P.  »S€. 

'  -i-  snaid        '   i-  conailugud  huide  do  [ddj  armad  anamàt 
*  -i-  robuido  forlongais         *  innamae        *  adaé         '  adcB 


378  1.  Testo  e  chiose,  f.  93'^:  Salmo  lxxiii. 

ad  utilitatem  hominnm  propreas  uices  ' 
tempora  sortiantwr  j|  nis  tuas..^ 

Memor  esto  huius..  subauditwr  congregatio 
INimicus  inproperauit  domino  usqw^  tuum.. 
negando  *  ea  circa  nós  gesta  quae  in  do 
cumentum  uirtutis  taae  ®  maiorum 
memoria  cowtinentwr  ||  uocat  inimi 

Né  tradas  bestiis  usque  tibi..  bestias 
cos  ob  auiditatem  deuorandi  né  de 
simulatio  *°  ultionis  tu»  hostium 
nos  subieciat  pofestati  q«»**  té  d^wm  nostrum 
esse  noaimas  et  fatemur  ||  a  nostra 

Animas  pauperum  vsqtie  in  fine.,  né  cur 
memoria  tua  **  excedat  «elut  quodaw 
obliuionis  inlapsu.  |1  patrìbws  inisti  *^^* 

Respice  in  testimentum  tuum..  quo  cum 
foedus  conuerte  in  nos  oculos  tuos  *^ 
cum  quihus  '*  testamenta  pactaqwe  "  fecis 
ti  et  quihus  es  iugiter  defensum  ire  *^  pul 
licitus  ||nes  itaqMc  nos  stnc  alicuins 

Quia  repleti  Bunt  usque  iniqmtatis..  om 

exceptione  '*  qui  inter  alios  homin 
es  tenebris  qm'bMsdam  uilitatis  et 
f\  f)3a  calamitatis  inuoluemur  ha 

bemus  dom^(S  iniqm'tatibe^s  plenas 
id  est  Burnus  in  adflictione  et  in 
miseris  constituti  nemo  nos 
trum  expers  mali  *  est  non  infans  non 
senex  non  uilis  qMisqite  non  nobilis..^ 
Ne  àuertatwr  usque  confusus..  ne 
ad  erumnarum  nostrarutn 
pudoris  (\uo(\ìi€  pondus  addatur 
dum  nullum  habere  credim 


'  -i-  innaimthanad  -i-  fele  forsnaib  rathib-      *  lasse  durusluind 
'  -i'  ada^        '**  -i-  inchleth    ì-  huare  nad  tabairsiu  digail  foche- 

tóir  forru         *'  issnisni       **  ada^       ^^  adce        '*  huarindualadsu 
"  -i-  tahair  inditìiim  friarfortacìit  ^®  ss    i-  isUnni 

"  -i-  innacairdea       '*  dunemae        **  -i-  nech  huainn  ce[n][ch] 

fochaid 

¥.  98d. 

^  -i-  cencholfatr 


I.  Testo  e  chiose,  f.  d4*:  Salmo  lxxit. 

ur  defensorem  ||  nostrae  quo 

Pauper  et  inops  xisque  tuura.. 
que  uires  ca1aniitatibu5  adten 
uatae  swnt  *  quo&  ^  exiguos  misse 
rìae  reddiderunt  opis  tuse  *'^ 
quarum  inpertione  ®  liberasti  '  conti 
DUO  teste  stademus  honore  et 
laude  celebrare.  ||tuain..  hoc 

EXsurge  domme  ludica  causam 
igitur  magis  uindicis  adsume 
censuralo  quo  nos  in  tuam  uides 
iniuriam  *  hostibws  uiluisse  '      j]  rum 
Meraor    esto    inpropenorum    tuo 
usq?/«  tota  die.,  hostes  inqmt  per 
insolentiam  *"*  obpropWi  in  té  plas 
femias  et  maladicta  iaculan 
iur  *'  eo  quod  nìhil  aliquando  in  de 
fensionem  populi  tui  feceris 
sed  nÓ8  relationis  lecentia  *' 
mendacit^r  ista  iectemiis  *^'**    ||  ren 
Ne    obliuiscaris    uocera    que 
tium  té.,  auris  tua  utriusqwg 
partis*''  uoce  pulsetwr  *"  et  insto  ex 
amine  tam  suplicantibws  quatti  p 
lasfemantibws  prò  mentis  *'  digna 
restitue  *^  ||  derunt  ascendit  sempcr.^ 

Superbia  eorum  qui  te  o 

T"T^  finem  ne  corrumpas  '  as  f.  94". 

X±M    saph  psalmus..  canticum 


^  roseimigthea       ^  -i-  is  ninni        *  dufortachta         '"   ì-  trlfoch- 

sul  daitsiu  dufortacJit  huanni  adw        ®   i-  ishuaf odali  ade  «i-  tria 

tinnaccul  dén         '    i-  nos  -i-  adce         *  isancrideh daitsiu  6n  dà 

^  rondoirmaigsem        ^°  -ì   huare  nach  an  soirainni       **  duhidcet 

'^  -i-  dilmaine  aisndisnen  atannaigni  do  7  nifil  iarfir 

'^   i-  imluadamni       **  -i-  ised  asberatsom  is  gau  d'anni  innahi 

adjìdam  dichrisst  hvare  nadnacat  hifrecndairc-  gnimu  cosmaili  du- 

denu  duchrist  indas  asndafiadamni  dundarìgni--  '^  -i-  ma^c 

wisrahel  7  annamat      ^^  -i-  benar       "  -i-  cechoinoin         '*  adce 

r.  94». 
'  -i-  niberae  asalm  arassaph-  trinephscribend  intituilse  riam 


380  I    Testo  e  chiose,  f.  94':  Salmo  lxxiv. 

pos<  uìctoriara  quae  de  asiris  sub  e 
zechia  rege  facta  est  in  hoc  psal 
mo  proedicit  et  quasi  ex  totius  pò 
pulì  persona  canit  officia  uo 
taqwe  gratiarum  ||  successiis 

/^/^"Vrfitebimar  tibì  àeus.. 
\J\J1\      insperate  uictori 

ae  et  coniati  trìumpbi 
gloriam  tuis  laudib?<«  adplica 
mas.,  repetitione  autem  nerbi  *  ex  rao 
re  suo  ^  facta  ^^  deuotum  *'^  sé  fere 
iugiter  pollicet«r  ||  tatim  dicemMS  nos 

Cosfitebiraur  usqt<e  tuum.*.  cer 

tuos  esse  ^'''^  ac  tuo  uocari  nowme 
gestemas  '  id  est  té  babere  nós 
àominum  glorìabimur  té  defenso 
rem  atqwe  beneficura  continua 
nostra  lingua  resonabit 
nec  inmerito  *..  haec  enim  nos  dicere 
tua  beneficia  conpullerunt.. 
CdM  accipero  terapws  usqwe  iodi 

cabo..  uocatione  '  inq«/t  miJii  et 
temporis  oportunitate 
coniata  '°  id  est  cum  ab  incursu 
hostium  Wher  fuero  buie  operi  ** 
mancipabo  ut  factorum 
tuorum  **  magnitudinem  ad 
siduo  sermone  concelebrew.. 
uox  dei  *^  cuius  [opera]  sé  iugiter  1 
audaturum  **  repromiserat  *^ 


*  i-  confitebimur  dueherl  cuffidi  ^  i-  isgnàilido  anaifMrrech 
sin  '"'  gnimu  *   i-  beshduthrachtach  -i-  duarngirsom  he- 

tanduthracìitaig  agnimai  som  dodia  '"  coirhre  \'  beiwi  duthra- 
chtaig  *  -i-  asberamni  ammi  muntar  daitsiu  adce  ^^  -i-  tuàth 
[dee]  7  poptd  dcv  '  i-  adcobramni  "  -i-  ni  indnephdeithbir 
■dunni  domoladsu  add'  "  1'  uaticinatioue  -i-  odoiri  '"  -i-  con- 
pleta  i  tairchital  tuidechtae       ^'  -i-  asbeir  innadiad       ^'    i-  ad(U 

'"  -i-  ^-lliquefacta  est  asber  innadiad  is  fair  trachtaid  isindisiu 
■ì    airis  guth  de  asrubart  aliquefacta  est  ri.         '^  nommolfath 

''  -i-  quando  dixit  iudicabo  iustitias  i-  is  forsan-  iustitias  iu- 
dicabo  trachtaid  anisiu- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  2i^:  Salmo  lxxiv.  381 

quod  rebus  ipsis  *  et  factorum  uerbis  denun  jr.  p^p.. 

tìat  sé  scilicet  iudìcare  iustitias '.^ 
Liquefacta  est  n^que  in  ea..  denuotiatio 

sola'  adseruandse  iustitise  conster 
nationera  terrae  suflBcit  qwam  proprie  àixit 
sub  exspectatione  poenalis  edicti  *'^  liqu 
escere  ||  ego  qui  conditor  op«mm  meorum 

Ego  confirmaui  usqwc  eius.,  haec  quoque  ex  persona  dei 

sum  arbiter  *  eoruradem  ero  asquis 
simus.  ergo  scilicet"  ut  de  meis  indicaturus'  non 
ìgitur  inmerito  ^  na[rra]tM/*um  sé  eius  merabilia 
pollicet;^»*  cuius  denutiatio  sola  iudicii 
uim  seuere  ultionis  *"  inpleuerit  totum 
auiem  figurate*"''  prop^er  pompam  **  praesentis  ne 
gotii.  deabsalma  ||talem  deum  dedici**  iniquos 

Dixi  iniquis  oolite  inique  agere..  pos^uom 
monere  *^  non  destiti**  ||  praecellentem '^  a  simili 

ET  diliquentibus  usque  cornu..  potentiam 

tudine  eorum  animalium  quae  cor 
nibus  armantur  in  proelia  Utatem:  e*u5  pò 

Nolite  estollere  in  altum  usque  iniqwt 

tentiae  obloquentes  *^  |1  quatuor  prioci 

Quia  neque  ab  oriente  neqwe  ab  occidente.. 

palium  cliaiatam  istius  mundi  e 


F.    94b, 

^  i-  operibus  quae  agit  deus  Aliter  r-ebus  ipsis  -i-  air  ni 

prichessoin  huabriaraib  comallaidioT^eribus  '  dei         trachtad 

«••s'òeitó /brsa»iustitias  iudicabo  remicerbart-  '  -i-  indaisndìsndis 
•i-  iìvtan  asnindet  dia  7  forcongair  dudóinib  comaUad  aflrinne  islour 
dmb  msin  diapalgud  aniicumgat  comalladinnafirinnesin  inógai  ani 
forndacongair  dia  doib  7  imfolhgai  son  legad  doibsom  7  techt  hi- 
piana  huare  nandchumgat     *   ì-  intain  nacomallatar  tinmaendcù-- 

*   i-  esngarthi        ^  -ì   brithemjirianamam  ^    i-  ani  astnesse 

dudafo7'sat  inna  dilli-  isme  da  bceras-  mes  firian  foraib  ^  airi 

nimimesiir  ®  achtis  deiihbir  '"  -i-  mani  coìnalla  nech  ani 

forchongair  dia  do         "''  -i-  intropdaid  ''   i-  trop  cucumtuch 

7  choniìnbiud  briaihar foringnim frecndairc  ad/et  som-  '*  -i- 

iarsindi  etiringéii  •  ón-  '*  -i-  forcanainn  **   i-  ni  rùchum- 

sanussa  '^  i-  is edacormi  asbeir  riam  ón-  **  i-  nibescho- 
tarsnae  fritimme  d^e 


382  I.  Testo  e  chiose,  f.  9é':  Salmo  lxxiv. 

numerat  ut  sit  sensus  *'  neque  qui  primi  ** 
homÌQum  solem  uident  neqwe  [qui]  ultimi  *' 
uerum  neque  qwos*'  nullos  tepefacit  **  sol 
neqttfi  illi  quos  multos  °^  exurit  dei 
praesentiam  effugere  possunt  ani  poten 
tiara  \\esi..  qui  a.ut  nimio  frigore  *^  aut  multo 

Neque  a  desertia  montibus  usque  iudex 
igne  **  deserti  sunt  *  significat  axitem  septim 
trionales  *®  &nt  australes  *'  plagas 
F,  9i'.  Hqdc  humiliat..  assirium  scilicet 

arrogantem  *  ||  more  profstratum]  subesi  eins  pò 

ET  hunc  exaltat..  populum  israhel  ti 
tentiae  prò  mentis  uirum  quemqr/e  trac 
tare  quod  praesenti  patefecit  exemplo  '  Il  ^"^ 

Quia  [calix]  in  manu  dommi  usq?/e  mixto..  uin 

sepe  a  profetis  prò  seueritate  et  gra 
ui  ponitMr  ultione  ^  quando  iuxta  ebri 
etatem  *  ut  erumnis  plagisqt<e  sen 
sùs  hominum  perturbati  incertiq?<c  &unt.. 
augenter  *  prò  ultione  districta  ® 
neqwe  infracta  leuitatis  ^  admixtu 
quae  citius  pert«rbat  ^  bibentem  etiara 
mixtionem  àicit  prò  mensura  ^  qt<ae  ex  mo 


*^  -i-  issi  chiall  filànd        ^®  -v  àis  Jìl  octfujircbail  grene 
*'  -i    àis  indftiinid         ^^  -i*  ìthesidi  ailiu         ^^  nadesiesaigedar 
•i-  ais  innatuaisrenn  •  "  -i-  àis  inna ethiohae  "  -i-  airmeit 

indhuachta  ìiiruhthar  indiò      **   i-  armeit  intessa      "  •!•  cenatrab 
"  -i   tiiaisréndai-         "   i-  deisnechdai 

F.   94c. 

*  huallac  *  -i-  isligud  són  assirioriim  7  chxnngahal  filiorum 

israbel  ^  -i-  isand  suidigitir  som  ani  as  uinum  prò  seueritate- 

ultionis  intan  conoscaigter  siansai  innandoine  iriasnaimneda  7 
nafochaidi  imhiat  onatechtat  asiansu  coraì  frìdenu  maifh  mh  nad 
tecìita  nech  asiansu  corai  intan  m  bis  immesca i  arusc  rere  ni  aicci 
ni  liamescai  *  -i-  am  mbis  immescai  *  -i-  duthormuch  inna- 
fochaide  asbeirsom  anisiu  -i-  pleuus  est  mixto-  ocus  is  for  sodain 
trachiaid  anisiu  sis-  ®  -i-  tiachair  7  serb  ''  -i-  cenni  duailgini 
indi  *  -i-  huare  asserb  7  nadmbi  ni  duailgen  indi  fafuasna  són 
7  faceird  diaaicniud        '  -i-  dicit  -i-  plenus  est  mixto   i-  airlani 


I.  Testo  e  chiose,  f.  94"';  Salmo  lxxiv.  383 

re  bibentibMS  datwr  uel  potionis  pieni 

tudine*"  tam  grandi  ut  poculum  ** 

possìt  inplere*^.  per  merum  *^  ergo  poene 

seueritatem  p«r  mixtionem  piene 

mensurse  modum  uoluit  indica 

re  II  reri  conspexirit  calicis  eius  inges 

ET  inclinauit  ex  hoc  in  hoc.  quoscnmque  me 

tìone  potabit..  Nara  a  nobfs*' 
àuersum  *^  inclinauit  in  assyrìos 
qui  nos  obsederant  ||  exicidio  aires 

Fex  "  eius  non  est  exinanita..  non  swnt  [in]  assiriorum 
ulcisciscentis  absumptae  *'"*^  superest  ad 
huc  in  eius  potentia  uudc  ^^  puniantur 
quos  propria  merita  sub 
iecerint  ultioni..  similia  ergo  pati 
ent«r  assiriis  qui  nos  pari  aussu  *° 
obpugnari  temptauerunt.. 
Bibent  omnes  peccatores  terrae.. 

ego  autem  in  saocula  gaudebo  cessÌB 
hostibMS  mefs..  repletus  gau  ^-  ^^''• 

dìo  augtorera  tantorum  o 
perum  àeum  conlinuo  laude  prcé-di 

cabo  II  p^rtÌ8  iam  fretisqi/e  *  auxi 

Ego  autem  in  ssecula  usqM«  iacob:  ex 

liis  II  gam..  tali  inqm't  adiutuB 

ET  omnia  cornua  usqMc  confrin 
auxilio  quicum[qw(?]  in  me  insurrex 
erìnt  facile  conteram  ac  sine 


indlestair  -i-  sechis   ariani  indiglaes'm-'^  '°  noisdulani  in  in- 

diglae  teit  apleiius  7  nidulani  inchailig  7  isdodoadbat-  lani  in- 
chailig  duthaidbse  nad  desta  ni  dudigail-         "  •!•  innairidig 

**  -i-  d^ug  mòr  duóul  dindigail  condii   làn  inderidech  '*  •!• 

uinum  aithheim  forais  lesom  anisiu  /oraiiini  meri    remierbart  - 

"  -i-  huaisraheldaih  '*  «i-  soiihe  "  indescad  i-  uindicta 
dei  "  i-  ciaduratsom  digail  forassaru  ata  digal  aite  les  for- 
pecthachu  da  intan  bes  ndildo         "  -ì-  nirrufoircneda       '*  -i-  dà 

"  huantodail 

F.  91d. 

*  'ì-  amhatnairhirihihiuih 


IN 


W 


384  I.  Testo  e  chiose,  f.  95*  :  Salmo  lxxy. 

labore  supgrabo  jjxeruJn 

ET  exaltabuntwr  cornua  iusti.. 
gestarum  -  testimonio  ut 
potentem  me  ac  superiorem  ^ 
omnes  aspiciant  iustum 
sé  ob  dei  appellai  scientiam 
Ixxa-  Il  mus  asab  canticum 

finem  in  laudib«5  psal 
ad  assirium..  idem  argu 

raentum  esse  praesentis  psulmi 
et  superioris  titilli  quoque  testatur 
inscriptio  ||  qui  est  in  iadea,  op 

'oTus  in  iudea  deus.,  deus 
erum  suorum  clari 

tate  notus  et  reuerend 

US  est  factus  omnibMS  genti 
bws  scilicet  extinctis  assiriis 
IN  israhel  magnura  nomen 
eius..  ut  subaudias  *  nusqwaw  ma 
gis  qttam  ^  in  nobis  ^  magnum  no 
men  eius  esse  apparuit.  [|  Jo 

ET  factus  est  in  pace  locus  eius.. 
cus  dei  habitatioqMg  eius  id  est 
Sion  templumque  in  ea 
y.  95".  quod  solum  incolere  *  credeba 

tur  pacatum  est  ac  securum  de 
letis  assiriis  ||  regit  corn 

ET  habitatio  eius  in  sión  ibi  cani 
uà  arcuutn  scutum  et  bellum.*.  as 
siriorum  scilicet  qui  (deus)  diuerso 
instructos  armorum  -  gè 
nere  morti  tradidit  diabsaZma  ||  nfs.. 

INluminas  tu  mirabiliter  usqne  aeter 
more  suo.  ut  tribulationum  p 
ondus  teuebras  ita  laetitiam 
diuina  protextione  conlatam  lu 
men  appellai  asternos  autem  mo 


*  -ì-  fr lassar u-  arwaccw  israhel        "  -i*  oldaie  ^issair 

*  -i-  condibhé  intliucht  so  •  domberae  as  ^  fiu  ^  -ì-  airis 
indiunni  israheldaildaib 

¥.  95a. 

*  combadand  namma  friscoirtJte  céil        *  mnaa^ìerff<ibtììi 


I.  Testo  e  chiose,  f.  95'':  Salmo  lxxt,  385 

ntes  appellai  quod  '^  prò  eempeter 
na  uìrtute  in  se  òeì  habitan 
tis  numquam  essent  in  ids  hosti 
um  transituri  unde  '  welut  re 
spicieus  *  diuìnitas  securitatem 
maietatis  adflauerit  |{  ita 

Turbati  swnt  omnes  in&ipientes  corde.. 

ut  nullum  assirii  InueDir 
ent  efifugium  quia  in  àeum  contumili 
osi  uìctoriam  praesumebant  ^. 
Dormìerunt  somnum  suum..  magnse 
securitatis  indiciutn  est  *..  cum 
B&  ia  somno  '  dedisent  altero  tieì 
ut  die  capttiri  ^-^  urbem  poena 
li  setemoqMc  sopore  depresi  sM«t 
ut  uix  *"  aliquis  superfuisset.., 
ET  nihil  inuenerunt..  aut  de  no 

bis  **  quod  cupierant  aut  de  suis  **  quo6 
scierent  nihil  inuenerunt.  jjqwt 

Omnes  uiri  diui^tarMm  in  manibws  suis  *'.. 

sucesum  *  uictoria3  in  suis  mani  /.  .'>ó*. 

hus  id  est  in  uirtute  propria  collocabant.. 
Ab  increpatione  tua  àeuB  iacob..  sola 
eomminutio[ne]  tua  deterriti  sunt.. 
Dormitauerunt  usqwe  equos..  per  si 

militudinem  dormitantium  nihil 
que  prospicientium  *  subitum  exitium 
et  inspiratum  ^  uoluit  malum 
mortis  expremere..  ilnunc  prtmuw 

Tii  terribiiis  es  usqwe  ab  ira  tua:  no» 

in  aduersarios  terre  motus  incan 
duit  &ed  cunctis  retro  temporibus  hanc 


**  al         ^  -i    dindiromhói  liislebib  *  -i-  huafortacht  semper 

^  -i-  ised  asbertis  banert  fadesin  immefolnged  choscur  doib  ni 
budia  ®  -i-  incotlud  ón  ^  -i-  hicotludón  ®  arabarach soni 
acQtlud         ®  annimgebtais  A-  robusiàciahón         '°  -i-  sceulu  diib 

^'  A  airmbrith  indoiri  ^*  -i-  ni  ofitetar  arrig  foragabsat  diancés 
•i-  senchrib  osish'iag        '*  -i-  lase  rombatar  ananai  innalamaib  ón 

F.  9eb. 

intoracht        ^  difritìiorcuin  doib         ^   ì-  nadtormenatar 

Asc,  Jl  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  25 


386  I.  Testo  e  chiose,  f.  95*=;  Salmo  lxxv. 

censuram  agitasti.  jj  pompatice  * 

Dk  caeìo  iudicium  audìtnm  fecisti.. 

per  fig^uram  ^  M^ut  cuiusdam  tri 
bunalis  sugestus  *  caelestis  desc 
TÌhitur  unde  sit  in  assirium  dieta  sen 
tia  jj  est  ili!  uersui  liquefacta  est  ter 

Terra  tìmuit  et  queuìt..  simile 
ra  et  omnes  qui  habitant  in  ea  prò 
eo  ut  diceref  omnes  hós  terror 
metusque  consnmsit  i|  uno  iadicio  [tuos] 

Cum  exsurgeret  usqMe  terrse..  cum 
saluares.  hoates  adfligeres  di 
absalma  id  est  semper  |;  grata  erit  iu 

Cogitatio  hominum  confidebitwr  tibi.. 

giter  liberatorum  tota  meo 
tis  intentio  ad  hoc  uocauit  (intentionem)  scilicet 
ut  gratias  tibi  refferre  non  cesset.. 
ET  reliquiae  usque  tibi..  quoniam  moris 
est  inter  adueraa  possitis  difec 
tum  animae  '  sustinere  hoc  ait 
quoniam  et  anima  nostra  et  [q?/tc]qued  cogita 
F.  95".  tionis  est  reliqum  quòd  non  extinxit  tri 

bulatio  memoriam  benefactorum  *  tu 
orum  iugi  sollemnitate  celebrabit 
Uouete  et  reddite  usqwc  uestro..  exor 
tatio  profetae  est  ut  maturent  exsoluere 
qiiod  promittunt  *  '|  rum  ^  nee  satìs  magn 

Omnis  qui  in  chcnttu  nsque  munera..  non  mi 
um  est  si  a  uobis  promisa  uotorum  red 
dantìir  qtiando  qwidem  opcrum  eitis  magnitudo 
finitimos  qvosque  facere  admiratio 
nem  eius  munerumquc  oblationem  conpa 
lerit  qui  assiriorum  dominationi 
subacti  àut  prò  sua  quoque  lìbcratione  egeru 
nt  gratias  a.ut  rei  tam  magnae  etiam  a-pud 


*  indadchlostaid  *  -i-  tritlirop  ®  air  hiid  aslach  oceràil  in- 
nahrithemnachtae  conddrbasfar  gné  firinne  fuiri  ^  -i-  h  cummae 
do  hidedash'ad         *  -i-  tri derchomind  istiaibimnedaib 

F.  05c. 

'  -i-  adae         '  -i-  comhad  ellam  no  comaUaitis  ani  asrochoilset 
'  -i    mór  diiib  eia  chomallaide  ani  asrochoilsid  duchomallad' 


I.  Testo  e  chiose,  f.  95^:  Salmo  l2xvì.  387 

illos  gestae  stupore  mìraculoqtté'..^ 

Terribili  usqwe  reges  terreo  terribi 

lig  est  deus  de  cede  regum  et  prmcipuin.. 

mfinem  prò  ithitbiin  asab  psalmMS.. 
praed/cit  in  praesenti  psaltno  quo^  «rat  pò 
pulus  in  babilone  passurus  om 
nisq«e  contextus  psalmi  Ixxii-  buie  simi  ' 

litudine  non  parua  coniungitwr  tam  exper 
iundi  *  austera  ^  q«aw  ob  ea  ipsa  libere  ^  [l.  lihertatem]  conqwt 
rendi'..  ;,  ad  àomiuwoì  intendit..^  inuenit  in 

T-Ti^ce  mea  domimim  ciani  awt..  et  uox  mea 
\J  V^  quit  fructum  clamor  orati 

onis  emisse  nam  oculos  domini 
in  me  conuerti  *  ac  pitatis  eius  studia  s 
uscitaui  |1  ndere  inq?i/t  tribulatio 

IN  die  iv\h\xlationis  usqwe  exquesiui;  cura  pò 
nis  urgerer  extensis  tota  nocte  ma 
nibws  a  deo  auxilium  postulaui  nec 
me  spes  fefellit  praestitit  enim  bonitas 

dei  qMoe  petebam  |;nus  mea  nocte  F.  oò-^. 

Manibws  meis  usqMe  deceptus..  ma 
extenditt^r  *  et  non  quiescit     |j  ita  freqwen 
Negauit  coMSulari  anima  mea.. 
tia  me  [mala]  continuaqwe  preseruBt  ut 
nihil  libere  [l.  libertatis]  et  *  consulationis  admìt 
terem  nec  ullam  sperarem  tristi 
um  solutionem:  in  locum  nam 
qwe  solacii  profìcit  si  credas  ma 
la  (\uae  patiaris  aliqwancZo  posse  disolui.. 
MEmor  fui  dei  dilec/a<Ms,,  cura  aduer 
sorum  facies  in  abruptum  dis 
perationis  urgeret  me  et  tamon 
iuuabat  dommi  recordatio  iam 
bine  latius  explicat  ^  causas  (\uihus 
Siut  disperare  coactus  sit  a.ut  a  quibus 
per  memoriam  dei  sit  factus  alac 


'  «i-  emiddusceida     ''  innammùcnai  -i-  innmmnedasòn     ^  intsoir 
''   i    emidaranégea        ^ /ora»«  as  intendit  traschtaid  imo 
'  -i-  condamchualae 

F.   05d. 

*  -i    doguidi  dee        *  cid        ^  assmdet 


388 


I.  Testo  e  chiose,  f.  96»:  Salmo  lxxvi. 


^^^^  *  ;i  lisper  Bpiritus  meus..   frequentar 

ET  exercitatus  sum  et  difec«Y  pau 

malis  cogitationib«s  ^  in  difectnm  • 

animaB  uenire  conpulsas  sana  ' 

diabsa/wo  |  àicuntur  quatnor  partes 

AnticipauerM«t  usqu^  mei.,  uigiliae 

noctis  in  temas  boras  diai 
sas  '  cum  soleant  singulas  noeti 
nm  uigilias  sortito  nicissim  ui 
giles  obseruare  custodes       ego 
angentibM^  malis  aliorum  aice  ^ 
uigelando  '"  praeueni  **  id  est  insomnis  ** 
tota  nocte  fui  |(  um  est  ^^  me  caru 

Twrbatus  usqt*«  locutus..  para 
isso  somno  Terum  ^*  stupore  ami 
so  nocis  ofiBcio.^ 
^'  ^*""  Cogitaui  dies  antig-Mos..  praeterìtoruw 

mihi  temporum  ante  oculos  * 
memoria  recurrit  :  It  dicere 

ET  annos  aeternos  usqu^  sum..  au 
quemadmodum  in  memoriam  eius 
ueì  terra  repromisionis  uenerit  ue\ 
quali  cum  ibi  habitaret  sit  re 
rum  ubertate  perfruitus  quan 
t&que  bona  semp^r  habuerit  j:  qu 

JS^octe  cum  corde  meo  et  exercUabar..  fre 
enter  cogitationes  incurri  etiam 
noctis  tempore  quo  curarum  *  tor 
menta  laxantur  haec  cum  animo 
ac  mente  tractaui  ^  inter  practeritorum 
memoriam  et  pra^eutiura  statura 
uistigia  seutentisB  mese  lubrica 


*  dudenù  maith      ^   i-  isnaib  ingrammanaih      *  -i-  inderchoiniud 
'  61  dd     *  -i-  teora  imam  cechasie  rssmitlìandi-       ^   i-  tarcenn 

alanaih  -i-  roairiiis  imiaithchi nuili  -  ^°   i-  aire  inìiaaithche 

huile-  ^^  foroiblangsa  *'  -i  nephsuande  "  i-  hahecndamsa 
madhuiih  cencJiotlud  tautum  isansudà  gabnil  mogotha  dlm  làméii 
ìnaninmed  forodamar         ^*  innanimnimned  forodamar 

F.96a. 

*  i-  hifrechdairc         *  innandethiden         '  i-  lasse  iminerordus 


I.  Testo  e  chiose,  f.  96*':  Salmo  lxxvi.  389 

bant  II  non  in  set^rnum  proiecet  àeus.,  conti 

ET  uentilabam  *  in  mente  spiriium  meum 

naatio  malorum  disperationem 

mihi  diuinsB  propetiationie  mora  in 

gessit  II  sit  adhuc:>  manente  offen 

Et  non  adponat..  ut  bene  placitior 

sa  ^  nullum  reconciliatio  inue 

nìet  tempus  '  ||  rit  p#r  omnm  suee 

Aut  in  fenem  usque  abscidet  ^..  eiue  e 

bonitatis  immemor  et  uult 
dicere  inscisa  ^  mieericordise  susb 
consuetudine  mhiì  in  nobfs  ex  more 
benignttatis  solitae  '  largietur      ||  me 
Consumauit    uerbum    in    secula.. 

tuebam  "  nimis  ne  illam  scien 
tiam  quae  quid  singulos  maneat  **  in 
longas  eetates  nouit  atqu^  denu 
ntiat  in  nostris  calamitatibus  in 
pletam  uoluerit..  praeordinando  ** 
forte  ut  hfs  adfligeremur  er 
umnis  pra^scitis  meritis  poenas 
sancisens  ||  né  talis  senientia  ^^ 

Aut  obliuìscetwr  usque  deus.,  uerebar 

de  nobis  proffcesserit  quae  omnem  missera  F.  S6*. 

tionem  excluderet  familiares  sunt  sane 
adflictfs  hii  luctiis  animorum  ut  repul 
sa  consulatione  *  spem  suam  alterutra  *  aus 
spicione  suspendant  et  dubia  cogitati 

one  cowsumant..  |[  nunc  caìpit  usque  excelsi..  cum 

Aut  coDtinebit  nsqUe  suas.  diabsa^ma..  Et  dixi 


inaidchi        *  «i.  fitsscannainn  -i-  asgleinn         ^  -i-  huaderchoiniud 
®  -i-  indalasinmenmain  nìadchóiadaigfide  fridia  trederchomiud- 
'  -i-  nodufóhi  -i-  connachadànaigfea  ón  •  7  is  diltud  tabairte  tro- 
caire  fil  st         *  huanchdacnubud  nephmdlachtu    i-  ni  indail  atro- 
cairi  7  nidignea  aerscailiud  dudanaigiud  neich  danni  di-- 

*   i-  dungni  dugrces         '"    i-  robù  mòr  ahomun  liumsa  ón  mad 
and  atbelmaìsni  isnaib  fochaidib  7   isnaib   imnedaib    hirobammar 
7  manimoerthae  riam         "  arossa  •{•  Jilarchinn         '^  lasse 
''  -i-  arndermaiìis::  arsoirad" 

F.  »6b. 

'  -i-  ni  cretet  anice        *  «i-  nifetar  insóirfetar  insoirfetar  fanacc 


390  I.  Testo  e  chiose,  f.  SG*"  :  Salmo  lxxyl 

apwi  patres  ^  beneficiorum  principia  diuino 

ruw  nouis  et  sequent'ihus  cumularentwr  *  aog 

mentis  nw/ic  in  peiorem  sortem  motato  statu 

nostro  credibile  est^''  haec  esse  initia  dolorum  quibus 

motata  erga  nós  diuina  dispensatione 

incrementum  et  perfectio  debeatur..  hoc  totum 

exaggerenter  '  in  indicium  adflictse  mentis 

cai  sensum  pra^sentium  maìorum  *  acuit  bono 

rum  ®  recordatio  quantoqwe  etiam  de  futwris 

suspicio  *"  ne  in  seternum  abiecta  sit  ac  relieta 

Memor  fai  operum  domani.,  huctisqwe  metus  ** 

animi  jegrescentis  *'  malfs  prassentibus  bine  '^ 

qm'bws  sit  rebus  erectus  (a  mali's)  exsequitur  *^.      eorum  qnae 

Quia   memor    usqw^    tuorum..    memoria 

in  aegipto  contigerwnt  mirabilium  mede 
bitwr  *^  malis  prae3entib?<s  l  egiptia  secuta  swnt,. 

ET  raeditabor  usque  tuis..  quae  scilicet  signa 
ET  in  obseruationibtis  tuis  exercebar..  in  bis 
reuoluendi's  *•  exercebar..  i  tigium  eitts  appa 

DeuS  in  sanerò  uia  tua.,  cum  in  monte  sina  *'  ues 
ruit  sic  in  -Ixuii-  psalmo  uisi  simt  ingre 
su3  tui  d^iis  cum  tamq?<am  dux  quidam  populwm 
profcessit  atque  perdusit  totum  figurate  '  ne 

Quis  est  deus  nsque  noster..  né  commemoratio 

uestigii  uile  de  d^o  fecisse  uideretjrr  indicium  '* 
scite  *®  de  infinitate  eius  ac  magnitudine 
subiecit  ut  quod  apparuit  dignitatis  '"  non  medio 


*  i-  arbuid  doib  dureir  dee  *  -i-  cachae  foralaill  "  in- 
terro[gatine]  increti  di'inni  atosge  huilc  dun  nannl  dufochaidih 
inoigam  aìh  rocretset  arnaithir  romdar  tosge  malth  doib  nannl  du- 
degmainih  7  sainemla  dimecomnacht  dia  doib  ®  i-  tarcesi  arpec- 
tkae         ^  -i-  indumaigthid   i-  didhormuch  cedi  atrogae  foraraili 

*  -i-  furodammtarsom         °  -i-  ronddnaig estar  dia  diaìiaithrib 

"  ciomorfrithmius  "  1'  estus  -i-  indesgal   i-  inchutubart  ón 

inlcfider  fanacc       **  -i-  lobraigedar       ''  indiadsin      '*  durimi  dd 

"-''  frisbia         '®  betis  imratib  ^'    i-  baglas  7  baiéntide  asliab- 

^*  -i-  arnatomainte  bednifselj  som  tritaidbsin  a/uilliuchtae  liisleb 
mi  a  hominibus-  isfairij  asbeirsom  quis   est  deus-  7  tu  es  deus 

"  -i-  indjissid        ""  -i-  intuailngigthea  •  dee         *'  adoe 


I.  Testo  e  chiose,  f.  96';  Salmo  lxxvi.  391 

critatis  eius  fuisse  credatur  li  Ha  et  tam  in 

Tii  68  usque  mirabilia.,  libi  *'  soli  proprmm  est  ta 

gentia  agere  11  rum..  Liberasti  in 

Kotam  i&cìsti  usque  toam..  claritatem  signo 

brachio  populum  tuum..  dum  abducis  nos 

segiptia  seruii^te  documenta  tui  roboris  ^-  ^^'• 

uirtutisqf^c  claruerunt,.  ||indicauit.  diabsa?ma  [id  es^' 

Filios  iacob  et  ioseb..  nomine  patrum  [filios] 

scraper  ji  ri  maris  popwlMs  cowsedisset  timoron 

UiderM?ìt  té  aquae  deus,  id  est  cum  ad  oram  *  rub 

suura  aquae  co«ti<rbationis  testimonio  prodiderunt 

UiderM?it  te  aqwae  et  timuerunt.*.  scemate  ex  mo 

re  facto  *  àeum  uice  principis  adserit  duxisse 

populum  uè]  praecessisse  totum  propter  pomp 

am  diuisi  maris  ||  nse  reuerenter  et  propere  ' 

ET  tj<rbati  sunt  nsque  aquarum..  praesentiae  diui 

mare  paruisse  discribit  |]  cuw  ad  praeceptum 

Uocem  VLsque  transcun^.,  cowsequenter  dictum  est  quoiu'am 

domtni  flante  uento  *  ut  in  exodo  scriptum  est  aq 

uarum  esset  facta  dinisio  aer  uoces  ^  dederit.. 

incumbentente  enim  flatu  nimio  atq«e  uechi 

menti  ita  ut  scindi  aquas  cogeret  necesse 

erat  in[mor] murare  caslum  ®.,  propr/um  namqwe  est 

ut  cum  tenuitas  aaris  densetwr  in  nubem  in 

pulsi  8ptrt7;}s  uiolentia  '  concaua  *  quoque  et  cOHuexa  ^  res 

onent  ||  wel  fulgoribws  ueì  certe  instar"  sngita 

Uox  tonifrn?  in  rota.,  prò  "  curru8cationib«s 

rum  erat  \n  inimicos  elimentorum  is 

ta  pugnacitas..  conlissis  in  tonitruo  nubi 

bws  turbati  [swnt]  eegiptiorum  curnis:  rotae 

axibus  *^  adhiserwnt  *'  ut  tamqwom  inmobiles 

aquis  redinntibws  mergerentwr  '*  ][  aegiptiis 

INluxerunt  cxxruscationis  usqwe  terrae..  et  ea  quac 


F.  06c. 

^  dunduuir  -ì-  dufuargabsat  huisci  moro  rohuir  intan  rombai  po- 
pul  dee-  forasssuir         ^  is  bces  dosom  insin         ^  indidn 

*  andurinfid gaith        ^   i-  innatorniu        "  -i-  liuafogiir  mórsun 

'  is  indforndechi-         ^  innacocui         *  -i-  innagruade  ì'  innadixa 

^''  fochetoir  dugnitlier  inso  *'  ain  f oc er datar  saichtea  fornai- 

mtea  'issamlid  insin  rossssssatar  intainid  7   intorainn  forsnaegip- 

tacdu-         '^  dunaibaaib        ^'  -i-  roleldar  dibsón-  connachagluaistis 

incharbait         "  comtbadaitis 


392  I.  Testo  e  chiose,  f.  96*  :  Salmo  lxsxvi-lxxvii. 

fuere  terrore  clan'tatis  ause  in 
orbis  terrae  notitiam  peruenerunt.. 
Comraota  est  asqwe  terra..  \n  magnitudine 

op«rum  *^  tuorum.  omm's  auditor  *^  int 
remuit..  '  et  populo  pra^bnisti..  ET  semi 

IN  mari  uia  tua..  (\uam  tamquam  ductor  fecisti 
tae  fruse  usqw*  multis..  tamq"om  pulueri  eie 
aquis  inpresisti  "  uistigia  ut  semitae  for 
marentMr..  haec  [atctem]  omnia  potenter  magis  quam  cor 
poraliter  facta  siint  !  uimque  transiun 

ET  uestigia  tua  non  cognoscentur..  cum  uirtutera 
F.  93''.  tis  inpleueris  a.tque  pastoria  natwr 

ae  taraen  tuae  acereto  *  semper  inuis 

sua  es..  'ne  duce'  ignorant  uiam 

Deduxiati  sicut  oues  popuZj^m  tuum.'.  qtiae  si 

sicut  nós  beri  mi  uaatitatem..  Aliter 

horum  omnium  enumeratio  illi  lo 

co  spectat  quo  dixit  memor  fui 

operum  domini  et  dìlectatns  ueram  siqfftdem 

consulationem  talium  '  recordatione 

capiebat  ut  exemplo  prtoris  li 

bérationia  sé  crederet  de  captiuita 

tate  aaluandum..  In  mano  moysi  et 

aarón  ;1  dia  legis  custodiamlqMe]  profe 

"tellectus  aaab:  uirtutis  stu 
ta  commendana  populo  bune  p 

salmum  conpossuit  in  q?/o  emitatua 

est  moysen  qui  omnium  *  signorum 

racmoriam  qwibMS  denoti  aaluati  ^ 

SMnt  hostes  extincti  puniti  perfidi 

pra^cipit  per  manus  *  poaterfa  '  tradi 

eiua  ergo  hic  ad  exemplnm  quoque  docet 

quanta  sit  illis  recordationìs 

utilitas  ac  monet  nt  eum  reue 

renter  metuent  qui  sanc^iones  le 


mi 


"  adcv         '*  sechìs  cechatrebthaid  ón         ''  -i-  forrudednchsu 

F.  96d. 

'  -i-  adches  rundatu  iaicmudsiii  adae   i   trit::didin  jpopuil  trimuir 
rohiir  7  huare  romsa  vgaire  doib  '   i-  ditudidin  7  atoissìgechi 

'  -i-  durigni  dia  ermi       *  -i-  durìgni  dia         *  -i-  maic  israhel 
•i«  àtinnacid  aUaim  hillaim  betis         '  -i-  donaibclandaib 


I.  Testo  e  chiose,  f.  97»:  Salmo  lxxvii.  393 

gis  suae  beneficiorum  largitate 

praeuenerit  ut  hi  qui  iam  erant  obnox 

ii  facilius  subderentMr  postreme  hor 

tatMr  ut  ferant  latente  mente 

concordiam.  j|  bene  exortationem 

Adtendite  populuB  meus  legem  meam.. 
suara  legem  uocat  quando  illì  in  s 
anciendo  *.  profetalis  et  regalia  per 
sonam  eius  ex  quo  loquebatt^r  adsumens 
ipsius  auctoritate  \oquitur  cuìub  in 
spiratione  replebatur  aucto 
rìtas  suppetebat  jj  omnta  quae 

INclinate  n&que  mei.,  sollicitius 
sum  dicturus  accipite  ||  tione 

Apmam  in  pàrabol/s  ós  meum..  prò  narra 

multiplici  *  siqMtdem  multa  er  F-  ^'" 

at  mirabilia  na[rra]tt4rus  ||  a  ma 

Loquar  propo&itiones  ab  initio..  ea  quae 
ioriobMS  accipi  in  docendo  *  propo 
nam  gesta  scìlicet  ab  initio  ^  re 

plicabo..  Il  et  ordinate  [et]  quae  quan 

Quanta  audiMimws  et  cognouimus  ea..  quae  *  scite 

ta.que  et  cums  temporis  facta  ^  ue\ 
[a]  quihus  audierit  q«odq«e*  inter  hesitudin 
es  '  non  possit  *  esse  falsa  traditio  ® 

explicat  11  pe  moyses  praeciperat 

Et  patris  nostri  usqtte  eorum..  ita  qtu'p 
ut  tali  genere  "  nos  qwt  eraraus  lon 
gè  po5fgeniti  '*  mirabilium  dei  sci 
entiam  caperemus  ||  tatuit  decr 

IN  generationc  usqu^  iaeob..  s 


immess 

F.  87». 

bieit  Ugné  indisón  *  -i-  hiforcitul  ^  -i-  innangnimas  ron- 
gnitha  friarnathrani-  *  aliter-  ni  hi  -quae-  and-  adit  a[ute]m- 
explicat.         *  -i-  cisiaimser  hiforcomnactar  ingnimai  ón         ®  ol 

■ì    etrosachta    ì-  nitalla  rosacht  forsiniinnacul   etirachethardae 
remim'haHmar   i-  quae  scite  ri.         *  iar testi         ^  atinnacul 
'"  trithinnacul  hoathraibón         *'   i-  iaramgeindi 


394  I.  Testo  e  chiose,  f.  97":  Salmo  lxxvii. 

eait  contestando  *^  siqwzdem  ut  hoc  '^  facer 
ent  patres  dei  contestantis  uo 

ce  praeceptam  [erat]..  |  praccipit  senecione 

ET  legem  Tposuit  in  israhel..  legis  id  " 
seroari .  ]1  cumqu*  scilicefc  oca 

Quod  mandauit  nsqwc  nostris..  qtiae 
lis  (luaecnmque  auribMS  acciperant 
sedala  in[tgr]pretatione  *^  posteris  trade 
rent  ut  per  alternas  successiones  -^ 
genenim  operum  del  quoque  propaga 
retwr  notitia  ||  uidilicet  minori 

Et  nota  usqu«  suis..  ut  tradant 
hus  qnoA  ipsi  a  maioribM5  acciperant., 
Ut  ponant  usqwc  suam..  ut  praeter 
itorum  exempla  fìant  magis 
F.  57*.  teria  futMrorum  ||  conditoris  obliuio..^ 

Et  noM  obliwiscan^Mr  op^ra  dei.,  fomes  *  disidiae  est  beneficii 
Et  mandato  eiiis  exqw/rant..   dum  memores  swnt 
quae  fecit  solliciti  siint  ad  cognoscenda  qwac  eius  sunt.. 
Né  fìant  nsqwe  eorura,.  ne  fiant  emìta 
tores  prauitatis  aiqiie  erroris  pater 
ni  per  quem  illi  dulcidinem  benigwjtatis  dei  of 
fensae  amaritudine  commotauerimt  offen 
sa  patrum  debet  ad  cautionem  profìcire 
filiorum  g  rexit  cor  suum..  de  his  àicit  qui 

Genus  prauum  et  peruersum  genus  quod  non  de 
egressi  Bunt  ex  egipto  quorum  nullus  terram  repromi 
aionis  ingresus  est  |  eia  sacra  conteneti^r  historia 

ET  non  est  creditus  *  usqt/c  [etws]..  multiplex  eorum  pertina 
Pilii  effraim  usqwe  arcum..  a  parte  id  est  ab 
una  tribù  totum  agmen  uoluit  indi 
care  cura  essent  ìnquit  strennui  ^  ac  bello 
rum  periti  deiqwe  inter  hostes  suos  uirtu 
te  superiores  quia  fecerwnt  *  ||  cessitate  Mclut 

Conuertent«r  in  die  belli.,  instante  praelii  ne 


'^  -i-  lase  fornigéll  '*  -i-  f or  citai  ammacc  "*  ani  sin  -i* 

forcital  rechto  sòn-         "  1'  inpresione  -i-  huandestoasc 
'^  -i-  mnaclandsón. 

P.  97b. 

*  -i-  foithne         *  -i-  nìrbufoirbthe  aniroes  7  achretem  in  dia' 
^  dedamni        *  -i-  isedimo  dorigensat   i-  conuersi  sunt  rei. 


I.  Testo  e  chiose,  f.  97':  Salmo  lxxvii.  395 

obliH  successorum  prosperorum  suBcip^runt 

de  proprta  infidelitate  tripitationem  nam 

cum  edncti  fuissent  de  eegipto  ac  per  rub 

ri8  marÌB  litora  consedissent  tìraorem 

instantis  belli  degenere  mormore  prò 

diderunt  ||  crederent  quod  primo  decalogi 

Conuersi  sunt  usqiie  àeì  ne  umquam  alium  d^um 

commendatur  edicto  p^r  omnia  osten 

duntwr  qwod  instantes  fuerint  semper  ac 

perfidi  II  rent  in  agnifione  diuina. 

Et  in  lege  eius  nsque  ambulare  ut  permane 

ET  obliti  s?ynt  benefac^orwm  eius:  cum  beneficiorum  F.  07'. 

dei  magnitudine  et  praeceptorum  inculca 

tiene  obliuionis  nimietate  certaue 

Tunt  ut  tantorum  operum  memoria  ing 

ratorwm  selentio  deperirci  ||  coram  patri 

ET  mirabilia m  eius  usqt/e  mirabilia.,  id  est 

hiis  Tìostrii  ut  Mei  recentia  nós  ab  emitatione 

exempla  deducant  neqwe  emulamur  * 

eos  SLììte  quorum  oculos  facta  mirabilia 

Tìihiì  de  infidilitatis  uitio  depullerwnt... 

IN  terra  segip/i  in  campo  taneos  id  est  urb 

js  quam  habitabat  farao  in  qua  ea  quae  refe 

runtwr  miraculo  contigerwnt.  |i  eor?/m  oper 

INterrupit  mare  \isqne  eos..  ad  stuporera 

um  qwac  in  terra  facta  sunt  accessit  -  eWam  hoc  quod  ^ 

transitum  efs  aquae  maris  diuisee  ac 

seperatae  longius  proebuer««t  ||  rum  aqua 

Statuit  aquas..  quasi  in  utrem  diuisa 

rum  stationem  atqwe  inmobilita 
rem  satis  congrna'conparatione  sign 
auit  quod  ita  natwra  fluientis  elimenti 
standi  necessitate  passa  eit  ut  flue 
re  non  sinitt/r  cum  uteris  inclusione  re 
[tejnetnr..  |]  braret  eos  et  regeret  ^.  ET  to 

ET  eduxit  eos  in  nube  dici.,  qwae  etiam  *  inum 
ta  nocte  in  inlumina^tone  ignis..  qui  lumine 


97  y.,  marg.  sup.:  in  uomine  iesu  et  sanctae  brigdse 

F.  97e. 

•i«  coni  ifiiamlammar         '   ì-  tormachnadamri  són  da 

i»  ol       *  -i-  ati.hes  ingrenesón  7  aratiaimtib'       *"  -i-  dmfeded 


396  I.  Testo  e  chiose,  f.  97^:  Salmo  lxxtii. 

tenebramm  densa  disrumperet.^ 
INtcrrapit  petra  in  diserto.,  gemina  si 
gni  admiratio  quod  et  petra  scìnditwr 
et  copia  fluentis  abissi  instar  er 
umpìt.. 
^-  97'K  ET  aquauit  eos  usqwe  pecca 

re  ei..  et  (est)  grande  peccati  studi 

um  quod  nec  tantis  miracuKs 

impetitam  est  *  ||  in  siccitate..  ob 

ET  in  ira  incitauer«wt  excelsum 

p^rfunctoriam  *  paruamqwe 

mormurantes  sitim  '  paro 

um  a.quae  sustinentes  difectum 

deformi  *  mormurationis  qwe 

rella  inopiam  suam  ad  dei 

contumiliam  ^  coMtullerwnt  |1  hoc  ca 

Et  temiauerunt  deum  in  cordibus  suis..  in 

pere  uolueruwt  experimentum  *  uìr 

tutis  diuinse  sf  talera  cibum 

ab  eo  cuius  pri'us  ussum  '  non  habu 

erunt  postulareiit  quod  qwidem 

dicit  manifestius  in  sequenti..» 

Ut  peterent  escas  nsque  de  deo.. 

hoc  enim  uidentwr  exprobrare  de  deo  cum 

de  mannse  '  cibo  solitario  conqMJ 

runtur  '..  |j  lex  peccatum  *°  mor 

Drxerwnt  nsque  in  diserto.,  dup 

murare  de  inopia  "  cum  super 

e«set  [Mei  sufficisset]  '^  manna  et  poscere  defi 

dendo  **  et  sperare  temptando  ** 


F.  97d. 

'  ohiadnarchó::        *  «i-  erherdubiuth  A-  araruhartatar  hiuih  ón 
'  i-  arinnitaid  *  -i    asruhartatar  nadcoimnacur  dia  tabairt 

uisci  doib  «swdisertO'         '"  -i-  ep't  nad  coimnacur  dia        ®  areulas 
'  -i-  biad  nadroithecktsat  riam  7  nadrancatar  les  *  «i-  baed 

ànóinbiadisin  dithrub  '  araneget  '°  -i  ispeccad  diabul  lesom 
•i-  fodùrd  doib  didommatu  7  dufuairthed  nileu  forasaith  dinmain 
7  todlugud  innafeulae  oamaifis  nandatiberad  dia  doib  7  ìiach  co- 
imnacuir  7  issi  dà  insin  indfrescissiu  cqfochuid'  ^*  -i-  dindom- 
mataid         '*  -i-  d^c/uairtìted         *'  hoamarais  "  lasse  fosaigtis 


I.  Testo  e  chiose,  f.  98':  Salmo  LxrTii.  397 

proesertim  *^  post  fontes  &  pefra  an 

stos  II  lìt..  et  sup^rpossuìt  ""  ter 

Qtioniam  petra?n  percussit  usque  distu 

ram  repromisionis  largiri 
quam  perfidi  et  contumaces  non  mere 
bantur  attingere.  j|  nam  de  mal 

ET  ignis  accensMS  usque  iacob..  u 

t(s  speciem  subplici  qwc  fini  f.  98", 

ti  sunt  indicauit  nam  propter  m 
ormurationis  offensam 
in  maltfs  est  flainmÌ8  a,tque  in 
cendio  uindicatum  ||  lum  in 

Et  ira  ascendit  in  ìsrahel..  ma 
credulitatis  eorum  iustam 
in  sé  *  òe'ì  iracondiam  concitauit.. 
Quia  non  crediderunt  in  àeo  suo.,  et 
praeteritis  prìstinis  [1'  pristitfs]  ingrati 
et  de  futMris  dubii..  ||  difidentes  '.. 

Nec  aperauerunt  nsque  eius..  contumaciter 
ET  mandauit  usque  aperuit..  a 

similitudine  nostra  ^'*  sce 
ma  petitum  co«possuit  siqwtdem 
nobis  moris  est  cum  aliquid 
large  in  ussum  proferre  uolu 
mu6  resserrare  horrea  ^  dici 
cimur  II  care.,  instar  pluiee 

ET  pluit  illfs  manda  manda 
fluxìt  mannse  copia  miro 
nouoqwe  more  non  terras  produx 
ernnt  fructiis  ^  quibws  popu 
lus  uesceret«r  Bed  in  apparatum' 
aepulationum  caeli  miuisteria 

festinauerunt  ||  cerentur  eed  quem  an 

ET  panem  usque  homo.,  non  quo  ues 


'^   i-  sechba  indeithheir  doibsom  foihaid  dee  inchrudsin 
*®  -i-  adrosoid         ''  «i-  onach  fochetoir  radaìialgestar 

F.    9Sa. 

'  intiu  *  -i-  andurochointis  anlc  ^  «i-  trop  aschosmaìl 
fiarinbaesum-  *  -i-  is  bcés  dunni  intuii  asnaccubur  Unti  ni  du- 
tkabairt  doneuch  arosailcim  arnHige  riam  dothahairt  nekh  essib  do  • 

*  innaithtige-        *  i-  innammaine        '  isanairmert 


398  I.  Testo  e  chiose,  f.  98":  Salmo  l-xìvh. 

geli  detullerant.  bìcuI  et  illud  Aicitur 

panem  caeli  dedit  eia  non  quem  cae 

lum  nsanducaret  sed  quo  de  cselo 

minìstratuB  sit  |1  habundantì 

Frumentationem  missit  efs  in 

am..  hoc  ita  [ait]  quod  tantas  efs  in  beri 

mo  copias  ministrauerìt  quae 

possint  uictu!  eorum  uolun 

tatiqwe  suflBcere  li  climate  id 

EXcitauit  usque  de  cselc.  ab  uno 

est  cardine  meridiano  ^  mo 
tum  eandemqMf  aeris  diuersita 
tem  non  minimum  uariauìt  ]|  cum  * 

ET  induxìt  usqwe  carnis..  cutt/rni 
per  antefrassim  auium  id  est  culur 
F-  55  .  nicum  quae  eie  in  escam  datae  snni  mul 

titunes  indicauit  ||  antitatem  copi 

'  ET  sicut  arenam  usque  eorum..  ad  qu 

arum  accessit  etiam  hoc  ut  cadenti 
hus  ante  tabernacula  auibws  in 
capiendo  nihiì  laboris  nihiì  molestia; 

sustinerent.  ||  non  fuer?mt  contenti  *  ut  pel 

Et  manna  usqt/e  nimis..  oblato  cibo 

lerent  necessitatem  farais  sed  us 
que  ad  crapulam  ^  simt  repleti..  [|  eos 

ET  desideriiim  usque  suo.,  omiua  ad  quae 
cOMCuspiscentiae  fiamma  rapiebat 
SMnt  eorum  uoluntatibt<5  repleta.. 
Adhùc  [esca]  eorum..  ita  namque  eos  ra 

bies  manducandi  accenderat 
ut  moram  cocendi  non  ferentes  ^  crudis  * 
carnibMS  uìscerentj^r     Alitar  ^  luxoriae 
et  aedacitatis  uitium  quod  concupiscentia 
ìnredauerit  ^  sequens  '  ultio  *  casti 
gauit  numqMam  enim  offensam  dei  necessa 


®  descertdach        ®  innammuirill 

F.    9Sb. 

*  hudig        *  cuhurainn         ^  annadnessnaiis  homaib 

^  aìfhirrech  cheitbada  lesom  anism  ^  oaiiecld  san 

''  durochoisgestar        *  -i-  rogkdl  amhiad  innamhragait  7  atbatha 
samlid  issi  indigal  insin  1'  nidechuid  amhiad  asahelaib  odardad  digal 


I.  Testo  e  chiose,  f.  98':  Salmo  lxxvii.  399 

riorwm  adpetitus  ^  mereretur.  sed  ingiù 

es  '"  inter  aepulas  quod  xneTetur  quod  tamen  genus 

offenssB  ideo  hfc  non  exprcsit  quia  in  bis 

toria  apertissime  co;ttinetur  in  qua  eos 

^ropfer  ingluiem  **  punitos  esse  corame 

morat  ||  rum  morte  conpresa  seue 

Et  ira  dei  nsque  eorum..  non  est  pauco 

ritas  uindicantis.  [|  re  proestantes 

ET  electos  ìsvahel  iupediuit..  ue\  astate  uel  hono 
id  est  siue  iuuenes  si  uè  diuites  ira 
ultionis  inpleuit  1|  ad  emendationem  ** 

IN  omnibMS  hfs  usqwe  adhiic.  nec  signis 
stmt  nec  uerberibws  eruditi  jj  accidente 

ET  non  crediderwnt  usque  eorum..  nullo 
uirtutis  studio  omne  uitae  ause 
spatium  in  uitii's  ac  reatibus  exegerimt  " 
ET  anni  eorj<m  cum  fesfma^tone..  adcelerata  est  ** 
ignauorwm  perfidorumque  mors  mul 
tis  pariter  extinctxs  |1  orqiie  mor 

Cum  ocdderet  usque  eum..  supplicium  terr 
tis  admonebat  eos  ad  studium. 

emendationis  redire  et  a  ma  f.  98', 

lis  urgentibus  ad  dei  praesidia.  nota  con 
fugere..  ||  nt  ad  eum..  reuocato  ab 

Et  conuertabantwr  et  Sinte  lucem  uineba 
errore  gradu  festinos  sé  del  *  cura 
tionibws  offerebant  ji  inqwj't  in  me 

Et  rememorati  eunt  nsque  eorum..  itine 
moriam  reuersi  SMnt  quali  quanto 
que  dei  auxilio  fuissent  de  seruitute 
segyptia  liberati  ||  torserat  non  cordis 

li  ficiorum  dei  quas  metus  ex 
Et  deus  exce/sws  usqwe  suo.,  per  coD[fes]sioneB  bene 
testimonium  sed  oris  officium  proefe 

rebant  *.  I!  quidem  deo  professione,  tantum 

Et  lingua  usqwe  eorum..  adherebant 


foraib--         *  -i-  madalourtu  noestais  diib         '"  induillnedche 
'  '  arindmlnedchi  •  airindollntaigi         '  '  dudenum  maith  ón 
*'  durochthaisset         ^*  rudianaiged 

F.  »8c. 

'   i  duchuingid  hicce  huadia-  ón        *  ni  taircitis 


400  I.  Testo  e  chiose,  f.  98^:  Salmo  lxxvii. 

a£fectu  ^  nero  erant  auersi  ac  longias 

separati  jj  erat  quippe  apwi  eos  de  àeo 

Nec  fides  habeta  est  illis  in  testamento.,  non 

fixa  *  sententia  ut  solum  et  ueruw 
crederent  quem  cogebantt/r  timere.. 
Ipse  autem  est  usqwe  non  disperdei  eos..  qwawtuis 
conuersationis  merito  ultricera  in 
sé  iram  mouerent  tamen  bonitas 
eius  xìon  passa  est  omnes  prò  modo  peccatorwm  ^ 
p^nre  j)  suam  ab  eis..  non  parem  pecca 

ET  habundauit  ut  auerteret  iram 

tis  atnlit  benignitatem  %ed  superg 
redi  *  modum  offensae  ''  beneuolentiam 
uoluit  ne  misserationis  *  ius  pecca 
torum  cumulo  uinceretwr  ||  uendic 

Et  non  accencfiY  usqwe  suam..  non  omnis  in 
tam  seueritas  uindicantis  incand 
uit  bene  autem  dtc/t  omnem  nam  cum  interi  re 
omnes  uno  tempore  conuenisset  ul 
tio  dispensatione  protracta  est  ut 
siipleret  successio  ®  (]uod  mors  inla 
ta  rapiebat..  ||  bi'c  temporis  prae 

Et  memoratuB  est  *"  qw/a  caro  SMnt..  conseq«/cns 
teriti  conlatio  ostendit  superiora  per 
commotionem  (temporis)  dieta  esse  de  fut?<ro..  re 
cordatus  est  inqwt't  non  recordabitur  ^*.. 
^^-  ^^'' .  Atiter  *"-''  non  inoportuna  ^  ad  peccan 

dum  &ed  infirma  ad  permanenduwi 
et  ad  rediundum  in  uitam  cum 


^  huantseirc         *  foirbthe  mi         ^  -i-  ciaptar  inora  apccthaisom 
^   ì    is  huilliu  introcaire  dorigeni  dia  indate  inpecthai   dorogab- 
satsom  air  roboi  dumeit  apecthaesd  combuuisse  anepeltu  inoinecM 
ni  ed  iìii  durigni  dia  ani  sin-         ''  «i-  innafrithoircne  on  deo 
*  -i-  comnabiod  diiged  nerchisseckta  ladia         ^  incìdand 
'"  -i-  daadhat   «wamemoratus    est  fi   hi  si   asciali  sechmadachti 
aserhirthi  as  cechtodochid  file  riam  isìntsalm  7  is  fon  rogabad  in- 
sahn-  ut  est  non  accendat  ri.         "  -i-  ni  todochide  tuicc 

F.  98d. 

'  àlailiu  chruth  ^  -i- fris  innoibi  7  inglaini         "  nìaìthrech 

ckétbada  'f  file  si         ^  •!•  ni  anémech  acht  isemech 


I.  Testo  e  chiose,  f.  98^:  Salmo  lxxyii.  40I 

semel  extinguitur  ÌDpotens  mis 

seratus  ergo  breuitatem  uitee  prod 

uxit  spatìa  correcturis  ||  ta  ergo  ma 

Spiritua  uadens  usquc  in  diserto.,  tan 

ior  clementia  sustinentis..  quod 
àicit  in  diserto  et  in  aqaosso  un 
am  [rem]  *  diuersis  nominibus  appellai 
non  semel  Bed  sepe  in  berimi  uasta 
solitudine  prauitate  morum 
dei  in  sé  iracondiam  concitauerwnt.w 
Et  in  ira  conuersi  swnt  et  tem^t&uerunt 
àeum..  post  ueniam  peccatis  semper 
indultam  ignoscentis  clementia 
abussi  sunt  ad  dilinquendi  securi 

tatem  |{  nouis  offensionum  gene 

ET  sanc^wm  israhel  exacerbauernnt.. 
rihus  ue\  ìràTum  stimulfs  obliuisci  ^ 
lenitatis  suae  *  dominum  conpellerunt  [sic] 
Et  non  sunt  manuum  eius  memorati..  ì^ihih 
benefìciorum  eius  nihil  operum  in  memo 
riam  reduxerwnt  [|  tribulantis..  ne 

Quo  die  liberauit  eos  de  manu 
que  tribulationis  meminìsse 
BUS8  eos  quo  duris  et  crudilìbus 
seruierunt  dominis  tempus  ad 
monuit  II  beneficia  in  memoriam 

&icut  possut^  in  aegip^o  signa..  neque  sua  eos 

mirabiliter  factorum  neque  hos 
tium  poena  reuocauit  ''.  {|  ussì 

ET  prodigia  usque  taneos..  prò  noufs  in 
tatisqwe  operibus  ||  iales  aquas  eorum 

Et  cotmertìt  in  san^Mmem  flummo  eorum  et  più 
né  biberent..  enumerai  per  speci 
es  plagarum  genera  quihus  consum 
psit  segiptios  quae  strictim  sepe 

contingit  ^  ^  a.m  et  comedit  eos..  in  con 

INmissit  in  eos  muscam  canin 

tumaces  ac  rebelles  muscaruM  est 
aculeis  uindicatum^.  ET  ranam 


*  -i-  dithrabsón        *  doroimned        ^  ailgini  adilguda  doihsom 
^  dodenum  maith        ®  -i-  occu  robae         ®  doroacht 

Asc,  Jl  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  26 


402  I.  Testo  e  chiose,  f.  99'-'':  Salmo  lxxvii. 

jr,  gga,  et  exterminau/f  eoa.,  horror  ranarww 

abstulit  ab  efs  omnem  uitae  ìucun 
ditatem  ||  iugua  paruaqué  anim 

ET  dedit  erugjni  frnc^ws  eorum..  ex 
alia  ita  in  exitium  eorum  iaerunì 
potentia  ut  facile  surauront 
quod  fuerat  eorum  ue\  *  labore  qu 
essitam  {{  occidit  id  est  omni  uiaa 

ET  labores  eorum  usque  pruina- 
citate  cowtexuit  *  dum  infructuo 
sas  ac  steriles  facit  ablata  uiri 
ditate.,  uiniam  autem  ue\  morum  pos 
suit  prò  omni  feraci  ^  arbore  |1  cem 

Et  tradidit  grandini  ui  [l.  iumenta]  eoru^n,.  in  ne 
aegipti  peccoris  nouus  grandinis 
modus  ac  iactatus  armati/?*  |{  can 

Et  possesionem  eorum  igni.,  prò  uesìcis  * 
dentibws  [qwae  tam]  in  hominum  (\uam  in  peccorw»» 
corporibws  erumpere  ||  in  exitiuw  eorwm 

Missit  in  eos  iram  indigna^/oms..  omnisL 
ac  misserias  militauerunt  quae 
posstmt  dei  ve\  bonitatem  auertere 
ue\  patientias  ^  obmouere  1|  hi'c  prt 

INdigna/Zonem  usqt<e  malos..  mortem 
mogenitorum  ®  indicat  q«oe  angelis 
exterminatoribws  '  facta  est.,  lege 
exodum..  malos  aiitem  angelos  dzc/t  il 
los  illis  qw»  erant  uiiqt/e  perditwri 
quordam  [V  quorum]  iìihì\  dici  potest  malum 
natrtraliter  *  interdum  malum 
uocamus  quocZ  non  est  de  essentia  ^ 

F.  90^.  Bcd  rerwm  provenit  de  qualitate  ut  est  in  die 

mala.  Mala  autem  *  dies  appellatMr  ab  eo  (\ui 
patitj<r  tribulationem.  ||  sitis  wiìdì  inpe 

Uiam  fecit  usqu£  suse..  his  itaqt^f  dispos 


F.  99a. 

*  dd         '  «i-  conruaig  •!•  arrudibaid  -i-  rouccechnurdataidnas'i 

conrubu  chrln-      '  -ì-  toirtech      *  -i-  arnaib  bolcaib  astoitis   ì-  holca"^ 

t 
finda  san  astoitis  forcorpaib  innari doine  ri.         '"  inna ainmnetea     j^ 

'  cedi  anmatidai     '  etafijrdbidib  -i-  etirdibnitis      '  -i-  hiatuistin--^ 

airismaith  afolud  kitorsata         '  -i-  dindfolud  ón  indixnigthetad- 

F.  »9b. 

*  «i*  arindulcfodaimnechànd 


I.  Testo  e  chiose,  f.  99':  Salmo  lxxtii.  403 

dimenti  fuit  quominus  celer[e]  disperir 

ent  *  quihus  intendebatur  exitium  j]  cesserant 

Et  non  pepercit  usqwe  eorum..  nuUse  inqwtt  inter 

more  temporum  ut  tam  homines 

quam  omne  peccoris  genus  mors  inmi 

sa  ^  consumeret  ||  maiores  faceret  cau 

Et  iumenta  eorum  usque  in  asgipto..  ut 

sas  doloris  nono  damni  genere  *  uisce 

ra  adflictioDÌs  ipsa  pulsauit  nam 

circa  prtmogenita  ac  fragum  pKmitias 

ueì  parentum  uel  dominorum  maior  est  ^ 

sempcr  aflfectus  ^  quae  qwtdem  ita  SMnt  hominibws 

cara  ut  per  hoc  quod  merito  praeferuntwr  re 

liqufs  etiam  dei  muneribu5  digna  uide 

antur  ||  segipti  '  filiorum  cham  fuerat 

Primitias  usqwe  cham..  omnis  regio 

prisca  Sitque  auita  '  possesio  ®  ||  uUa  non  snbpete 

Et  abstulit  nsque  suum..  tamqMcm  illi  ratio 

ret  atque  in  morem  pecoris  *"  quae  loca  pete 

re[n]t  ignorantem  pastoris  est  oflBcio 

prosecutuR  "  ||  ne  pastorali..  ET  edux 

Et  perduxit  usque  in  diserto.,  sollicitudi 

it  eos  usqwe  non  timuerunt..  prout  ^*  non  time 

rent  hoc  quantum  '^  ad  dei  spectat  adiu 

torium  nam  etsi  illorum  infide 

litas  tripidauit  in  aliquo  non  hoc  ad 

dei  protectionem  **  Bed  ad  illorum  spectat. 

ignauiam  satis  enim  eos  opere  docuerat  F.  99t. 

quod  sé  adiutore  nullum  possìnt  nec  de 

berent  timore  ||  id  [quod]  dixerat  non  timuera 

Et  inimicus  usque  mare.,  rebus  probauìt 

nt  II  plum  factum  est  id  est  *  terra  repromìsi 

Et  induxit  eos  in  mon^e/n;  locum  in  qt^o  tem 


'  coniejpélUais  '  infòite  i-  a  deo         *  i-  orcuin  innaprim- 

geinde  ón  *  i-  ised  asmaamssrc  latuistuistidi  7  choimdeda  p'miti 
aclainde  7  p'miti  atorud-  *  intserc  '  -i-  dichlaind  cham  ind- 
egiptacdai  ®  senatharthae  ®  i-  innaegipt  '"  -i-  am  nadfin- 
natarsidi  eia  Ice  sainriud  diaregtais         ''  durochosgestar 

"  tarcesi         "  dusnderaidoem        ^*  sechis  dundfortacht  on 

F.  99e. 

*  'i-  hhe  in  toc  terra  reproniisionis 


404  I.  Testo  e  chiose,  f.  99^:  Salmo  lxxvii. 

onia  totum  indìcans  a  parte  meliore 
Montem  hunc  usqwc  àQxtera  eius..  profanis  erep 
tum  suo  iuri  uendicauit  induxit  ita 
que  eos  in  montem  quem  ereptum  de 
iure  hostiura  in  pos8es[si]onis  suae 
locum  propr/a  uirtute  qusesiuit  [j  pos 

Et  iecìt  usqM«  gente.,  ut  nouis  dominxs 
sesio  '  uacaret  ille  qui  prtmus  fuerat  in 
cubator  iectus  est  []  onis..  tradite  posses 

Sortem  diuisit  in  fune  distributi 
ìonis  spatia  sorte  swnt  indice  '  distribu 
ta  *  Il  in  tabernaculis  eorom  id  est  pò 

ET  inhabitarg  in  tahernactclis  tribus  ÌBrahel... 
pulorum  qui  iecti  sunt..  in  habitatiouem  is 
Tahe\  domìnationemqMff  quae&eTunt  ^  ||  em 

ET  temptaiienint  usqj^e  excelsum..  pos<  domination 
terree  atqz<e  heriditatis  sortionem  ex 
empia  swnt  infidelium  parentum  sec 
uti  ut  et  fidem  susceptam  deserent 
et  malo  conuersationis  snsa  deum  ad 
iracondiam  cowcitauerunt  a  lege 
discederent  ac  sé  idulorum  semi 
tio  manciparent.'.  ||  prauitate 

ET  auertert/nt  sé  usque  prauum..  ita 
curui  et  intorti  profanitate  ut 
F.  09^,  arcuum  est  *  flexuossa  formatio..w 

ET  inritat/erwM^  colliit<s  stn's..  esigerai  recti 

norma  '  ut  deo  soli  qiiicquià.  erat  uene 

rationis  inpenderent  a  qwo  reciden 

tes  idulorum  sé  cultui  mancipa 

nt  qìiae  colebant  in  luei's  ^  id  est  sub  arbo 

rum  densitate  et  ob  hoc  d^um  in  offen 

sam  sui  iusta  iadignatione  *  mo 

uerunt  jl  enm  audiuit  Aominu&  et  spre 

ET  in  scalptilib»s  sta's  emulati  sunt 

uit..  prò  ^  inspexit  admisum  *.. 


'  -i-  tir  iairngeri        ^  brithemandu  *  -i-  forodalta        '  ar' 

rinsartat 

F.  99d. 

'  -i-  ani  dunerberar  fidbockicaìmmifndibircìiidnas-  iarsindi  rombi 
hirigi  sic  dicarbarthasom  indrochgnima  abonis  operibus  '  in- 

glosnathe        ^  iniarbaib        *  huandlondas      *  tarcesi        *  «i-  in- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  100':  Salmo  lsxvii.  405 

Et  ad  nibilum  nsque  isra^^I..  considerans 

tantam  studii  prauitatem  auer 

sione  ''  sua  d^us  et  nullius  estimati 

onis  ac  preti!  dignos  eoe  intenta  ac 

perditioDe  iudicauit  {|  lum  eos 

ET  repulit  tabcrnacuZwm  zelo.,  non  so 

6ed  etiam  arcam  alienigenarum 

tradidit  potestati  inuidia  ^  eo 

rum  sacrata  quoque  sibi  loca  de 

seruit  11  nibws..  8ubt«*  ìudicib«s  acta 

Tabemaculum  suum  nsqwe  in  homi 

commemorat  *.  ]]  tìosìus  fuit 

Et  tradidit  in  csuptiuìtatem,.  quicquià  illis  prae 
Mei  setate  uél  robore  facta  est  procda 
uìctoris  il  populum  suum 

Et  pulchri ^«cZmem  nsque  suum..  passus  est 
quondam  hostium  gladiis  ac 
mocrone  truncari  ||  pulum 

Et  heriditafem  sprasMiY..  dispexit  pò 
8iue  loca  quae  speciali  affectu 

uidebantwr  et  iure  proprio  j)0  f.  lOO". 

Bsedere  ll  riis  tn^mre  *  cladibMs  qMOS 

luuenes  eorum  comedit  ignis..  uà 
impietas  hostibus  praedandos  expos 

suit  *  Il  est  inuentus  qui  inmatMrum 

ET  uirgines  eorum  non  swnt  lamentose.,  non 
misereatwr  interitum  cunctis  prò 
pria  ìufelicitate  distructis  '  ||  g 

Sacerdotes  eorum  usque  cicederMwt.. 

randis^  indignatio  dei  cum  nec 
ministri  eo  exitio  nindicantwr  ^  quod 


torgàbail      ^  -i-  huasoud   i-  à  deo       1<  huacor  tar  centi'  connarhtar 
ni  •  etir-  ®  «i-  sechis  ónpecad         ®  -i-  inanimai  adrimter  hilihur 

[ittdicum]  iilm  adfetsom  hic 

100  r.,  marg.  sup.:  in  nomine  iesu  et  sanctae  brigdae 

F.  lOOa. 

*  -1-  attruhaltar  '  -i*  duairib  ^  4-  rohói  asaindodcad 

forcach  connarhé  huain  doib  coiniud  anòg-         *  is  brigach 
'  'i-  sechis  lase  nadndimter  són 


406  I.  Testo  e  cliiose,  L  100^:  Salmo  lxstii. 

uéì  filiorum  heli  int^rnecione  ®  p«rdac 

tam  est  II  at  nallam  aetatem  nuli 

ET  uidase  eornm  non  sunt  lamentatae..  prob 

um  religiosum  ofiBcium  inmo 

net»  posse  esse  uindìctae  nisi  me 

rita  8ubfragant«r  1  candam  pa 

ET  exercitatas  est  nsque  àominua..  ad  indi 

tentiam  ue\  disimulationem  '  simi 

litudinem  dormientis  induxit 

eunderaqw^  *  surgere  et  excitari 

òictt  cura  ue\  in  exitium  aduersari 

orum  uè]  inaontum  '  defension 

era  accingitur  [j  ut  patentiam  osten 

Tamquam  potans  crapuZaiMS  a  uinc, 

deret  in  longum  protractam 
crapulatum  '"  dicit  uino..  nobis  in 
quit  in  tam  uariis  cladibws  possi 
tfs  et  cum  Tìihiì  propter  defension 
em  nostram  miseriae  hostibws  re 
poneret  sed  longua  desimulatio 
ne  *'  nino  obpresum  imitareti^r  ac 
somno  subito  **  cummulato  furo 
re  surrexit  poena  nique  exitio  in  | 

imicorum  documenta  proprte  uir  y 

tntis  ostendens  quae  sunt  autem  quae  fecit  ji 

uorsu  sequente  ostendit  ||  ni  4 

ET  percussit  in  posteriora..  sig  | 

ficat  (\uod  hostes  uertere  dorsa 
P  jQ^^  conpulerit  et  fugas  *  praesidia  postulare 

fugientes  aidem  e  bello  ulnera  non  aduerso  * 
corpore  exciperwnt  sed  auerso  [j  q«<?  uic 

Obprobrium  dedit  illi's..  dedicus'  eoruw 
ti  swnt  aetas  posierior  non  tacebit  *..  \\  tum  ma 

Et  repulit  tabernacM?w»j  ioseph..  prcevidens  quan 


*  -i-  huundairdbiu       ^  -i-  diichlith  afortachtae  ón       *  -i-  dia  6n 
'  innnanennac  "  inlaithertach  -i*  isgnath  istrom  achotlud 

adi  7  iscianmbis  and  *'  -i-  centahairt  fortachtae  òn 

"  intalmaidech 

F.  lOOb. 

'  infech'd  *  tarsainniu  A-  ninanenechrohitha  acht  isinnan- 

drummai-  '  indochraidi  *  -i-  meraid  hnacMaind  friclaind 


I.  Testo  e  chiose,  f.  100'':  Salmo  lxxtii.  407 

lì  -X'  tribuam  ^  disensio  hirobuam  *  prtncipe 
inlatt/ra  esset  '  genti  fert  '  de  regnorum  electio 
ne  sententiara  cura  producit  diuinam  1|  idem* 

TabernacwZj/m  inseph  et  trìbam  effraim..  unus  B,tque 

est.  filius  siqMtdem  ioseph  fuit  effraim  ob 
hoc  solius  fecit  mentionem  quia  potentior  *"  e» 
teris  erat  ||  ista  significat...  Et  elegìt  tri 

Et  tribuum  effraim  iwn  elegit..  idem  repetitio 
bum  iuda..  quae  saeros  ritus  regia  aucto 
ritate  firmaret  terrae  suee  in  cultura 
dei.  dicato  monte  *'  [Montem]  sión  nsque  sancitificatio 
nera  suam..  premo  **  tabernaculum  mox  tem 
plum  Ij  litum  ibi  tabernaculum  nulla  ut  prt 

IN  terra  cam  fundaMtV  ea  in  ssecula..  stabi 

US  migratione  cowuulsum  est  sed  in  uno  in  eo 
àemque  loco  iugi  habitatione  *'  consistere  ||  ci 

Et  elegit  àaidà  seruum  suum..  in  huiua  autem  lo 
honorem  placuit  (àeo)  me  anfeferri  **  ora 
nibM5  II  dationera  diuinae  gratiae  commemo 

Et  sustulit  eum  de  gregib?/s  ouium..  in  common 
rationem  fa<;it  prioris  *^  et  officii  uilis..  ||  tem 

De  pos^  foetantes  accipit  eum..  auget  dignità 

eligentis  cura  sé  sub  magisterio  *''■*'  pecoria  e 
gisse  significat..  minorum  qw^ppe  cus 
todum  est  ista  curatio  '*  effoetas  "  oues  disc 
retas  a  foetibws  ^^  adseruare  i|  solom  iuda  sed 

Pascere  iacob  seruum  suum  "..  non  scilicet. 
et  isTaheh  totius  mìhi  ÌBrahe]  dum  honorem  regi 


anaithis  ^  -i-  deichtrebo  ®  •!•  mugsohnan  són  '  dunaircihed 
•i-  asindet  dd  ®  -i-  isinunn  diateit  lesom  awioseph  7  an 

effraim  '°  -i-  triagaisged        ''  ambacossecarthae  '*  asanc- 

tificium  1'  sanctificarium  rohu  duthabernacuil  robu  ainmson  ar- 
tìium  tempio  iarum        /^  cennachcumscugud         ^^  dundanroscad 

"  -i-  buihe  oc  augairecht  oc  cairchaib  sescaib  foréir  indi  bis  oc- 
naib  mliuchtaih--  '^  -ì-  robói  fomdm  augairi  aili  7  cuarobr 

"  1"  suo  magisterio  -i-  dudafeded  forceltbaidi  "  buith  occair- 
chaib  sescaib  '*  -i-  sescai  ""  -i-  ìmanaib  mlichtaib 

''  V  sic  fit  in  aliis  libris  -i-  et  israhel  heriditatem  suam-  7  is 
canoin  am  sodin-  7  ni  bi  s-  sic-  isindremep'thiu- 


408  I.  Testo  e  chiose,  f.  100':  Salmo  lxxviii. 

am  inponit  studium  curamqwc  manda 
uit  uult  autem  per  haec  instruere  eos  ac  decere 
quontam  non  oporteat  eos  diuisione  scindi  **  afq«« 
separar!  sed  regibus  de  inda  Ortis  subieci 
qtiae  tribws  *^  propter  locorum  honorem  ad  imp^r 
F.  iO(y.  andum  **  dei  iudicio  sit  electa  1|  ac  religioso 

ET  pauit  eos  nsqtte  sui.,  prò  moderato  regmine 
auctoritate  non  solura  rexit  sed  potestate  con 
tenuìt  '  sed  magisterio  erudiuit  et  diuina  se 
ientia  inbuit..  cnvaque  huius  tranquillitatis 
et  unionis  comraendat  utilitatem  docet 
cowcordise  duplex  commodum  *  [dura]  et  constantias  ^ 
hostes  reppellunt  nnianimes  *  et  religi 
ooem  tenacius  amplexentitr  pacifici  latenter 
sane  hfs  laudandis  ^'^  carpit  ''  futura  disci 
dia  utroque  •  offectura  '  diuissis..  Et  in  sensu 
inanuu7n  usque  eos  ||  rum  hoc  Carmen  inscribitwr 

Pxxuiii]  ~n)salmus  assab..  in  p^rsonam  machabeo 
JL    qui  sub  antiche  *"  epifane  patreas  le 
ges  moeniaqwe  patre  mathathia  auctore 
defendere  ultimis  coacti  malia  '*  adgres 
si  8«nt  nnde  conuenit  eis  ista  naratio  quos  dei 
zelus  armauerat  |1  quam  **  toam  esse  no 

DeuQi  uenerimt  usque  tuam..  prò  **  possesione  ^' 
O  lueras  "''  in  ius  uenit  externum  *^  \]  a 

Coinquinauera/n^  templum  sancfum  tuom..  profan 
tÌ8  '*""  ritibws  sacris  loca  quoque  impiata  sunt  '*      |l  todi 
Possaerunt   hirusa^ew    ?/elut    poraorum    ciis 
arium  *'..  tanta  ciuitatis  sollicitudo  *°  [1'  solitudo] 


"  ì'  nibuteclitae  fodail  for deichtlìriiih  7  dethriul       "  ishe  side 
"  ::::hagairm  dochach 

F.  lOOc. 

*  -i-  conacab  *  asheìr  inadiad  ^  -i  ised  andeseiadhatsom 
Me  *  ithcé  *  huanaibhisiu  *  indóinmenninaige  7  inchain- 
cliomracaige-  '  -i-  diiadbatsom    indinchìidid  innadebihi  no- 

betk  laisraheldu  iariain         *  -i-  cechiriub  diaìailiu-  hicotarsnae 

"  -i-  afrisnerrat  ^°  isheside  roburi  *'  -i-  ni  orabatar  olca 
betismou  **  tarcesi  "  -i-  anlieritatem  asrubartsom 

^*  -i-  anorbae  ón         '"  adm         **   i-  hi  lama  echtargeinde 
•i-  anatnadeitchidi  ì-  anatnuaibrigtlti  inhcesai  cosecaHhi 
■i-  roingraigthea  A-  asrulenta  '*  cornei  *°  -i-  innam 


t«-l7 
18 


I.  Testo  e  chiose,  f.  100'':  Salmo  lxxviii.  409 

facta  est  inpulei's  uhique  aedibws  in  ruinam 

ut  nihi]  deferat  umbraculo  *'  quod  in  pomo 

rum  custodiam  ad  tempws  exstructum 

sublatis  pomiB  a  custode  diseritwr  "  \\  dem 

Possuenmt  mortìcinas  u&que  caelì..  mhil  posi  ce 

hostilie  gladii  humanitatis  niJii]  est  missera 

tionis  secutum  ut  mandarentwr  terrae  -^  cesso 

rum  corpora  et  inmundis  auibws  et  besti 

arum  dentib!«  non  paterent  -*  ||  aui  tam  afluen 

CABnes  saHcforum  usqtfc  aquam..  a.tit  tam  uiliter 

ter  hnmano  abussi  sunt  sanguine  ^^  |1  tinctfs 

IN    circuitu    usque    sepiliret..    uniuersfs    ex 
qui  in  religione  duraner?<nt  proditores  autem  equa 
ti  immo  p?-Qelati  -^  hostibws  omnem  effectum 
humanitatis  exuerant  *'..  Facti  sumus  us 

que  nostris..  sepe  sane  legitur  ^-  ■'f^- 

in  hi's  psalmis  qui  macheorMJ?i  perso 
noe  dictae  sjmt  qnod  fini[ti]maB  gentes  cala 
mitatibMS  eorum  Isetatse  SMnt  ||  nos  sunt.. 

Dirisus    et    contentio    bis    qui   cìrcum 
tamquarn  indifensi  '  tamqnam  frustra  ^  re 
ligiosi  tamqMa?n  si'nc  causa  ^  morientes 
insultauerw^t  finitimae  (gentes)  qwod  nikiì  no 
bis  ad  depelleadam  c[a]lamitatem 
tua  cu]t«<ra  ""  profuerit  ||  nis  nostra? 

Usqwe  qwo  domme  irasceris..  qui  *  adflictio 
modus  erit  qtiae  ultio  '"  iram  tuam  ne 
ultra  *  progrediatur  poterit  terminare,. 
Aut  in  finem  usque  tuus..  qui  (-i-  ignis)  peccatls 
nostrfs  ut  quibMs[dam]  pabulis  inardescit.. 
EFFunde  iram  usque  non  nouerunt..  sf  re 


mòrimmd  són         "  -i*  both  hec  imhither  ocomét  uléll        "  diioe- 
rayar       "  «i-  coadanastais  -i*  ni  orohae  nech  adchofate  dianadnacul 
'*  coniptis  ersoilcthi  •{•  coiptis  erlama         "  arrubartatar biuth 
"  -i-  arramtar  derscaigtìii  «i-  messa  friambraithrea  indate  amia- 
mait         *'  ducoimracìdar 

F.  lOOd. 

*  huaitsiu  ad(B        ^  -i-  cenfochraic      ^  -i-  cenchinta        *''  adoe 

*  ciamod  •[•  imbadogres  bieid  frithorcun  dùmii  ^  -i-  cisi di- 
gai  didenack  dumberaesiu  adcé-         *  •!•  huast  innénn 


410  I.  Testo  e  chiose,  f.  101":  Salmo  LxxTni. 

lictae  legis  tuas  '  hac  poena  luimus  * 

rectius  in  eos  tua  ira  deseu[e]at  poe 

nÌ3  a.pud  quos  nominis  qwoqwe  tui  nul 

la  commemoratio  est  ||  (s  talis  lecere 

ET  in  regna  usqMe  desolauenmt..  qui  ut  tu 

int  laborauertmt  bona  cultùs  tui 

Cam  terrar«m  boni'a  pariter  adsu 

mendo  '  {{  ac  si  diceret  sufficiat  poe 

Ne  memineris  usq^e  antiquarum.. 

na  praesentium:  caeterura  p/*aeteritar«m 

ultionem  ferre  *"  quis  poterit  ||  nibK5 

Cito  antìcipent  nós  misericorrf/ae  t\ia.e..  illis  om 

quihus  te  offendimus  in  obliuion 
enfi  deductis  auxilium  nobis  festinus 
impertirì  benignus  **  praeueni  *'  quia  si  paulu 
lum  adiutorium  tuum  deferas  ne 
cesse  est  nós  omn^s  perire  li  adiuua  qui 

Quia  pauperes  nsque  uoster..  ac  si  diceret  tii  '^ 

fuisti  auctor  salutis  I|  et  si  nul 

Propter  honorem  usqt<i?  libera  nós.. 
la  nostrorMm  interceàa.t  meritoruru 
contemplatio  iamen  ue\  ob  hoc  nós  libera  ut  stu 
pore  **  ac  magnitudine  operis  tui  apwd 
■^*  ■'^^"-  cunctas  nationes  honor  tui  nomi 

nis  augeatttr  i|  dulgentia  nostra  pec 

ET  propitius  usq«5  tuum..  maiore  in 

cata  disimulato  *■  ut  omnium  te  -  ad 

mirantium  sermo  concelebret      ||  ligat  ^ 

Né  forte  nsque  eorum..  uariae  al 

qnam  ob  rem  *  uindicari  mereatur 

primum  quod  ^  ab  inimicis  gentibMS  sit  per 

oersa  •  possesio  "  deinde  qi/o<f  uiluerit  *  tew 


'  A-  adcé  *  «i-  mafuroillissemni  -i*  digail  ®  lasse  forru- 

chénsat       ^'^  follò       *^  istà      *^  remfolaing      ^*  àdce      *'  huamuth 
•ì-  triarsoiradni  ón 

F.  101  a. 

*  -i-  concelasiuon  '  adce  ^  -i-  secìiis  asindet  ón  cine  fo- 
chainn  arndidnuisse  dodia  digal  duthabairt  foranaimtea  trachénn' 

*  eia  eneo         *  is  acciiis  'f  [dunadhat]  nachfil  quod  ^/  st  sìs. 
'  -i-  olrusoad        ''  -i-  inpopid        *  rondoirssmmamaigesiar 


I.  Testo  e  chiose,  f.  lOP:  Salmo  lxxviu.  411 

pli  reuenMa  '  pullutioiìis  iniuria  quod 
multam  cedem  snorum  uiderint  quod 
mala  hostilia  finitiraorum  obproprt 
briis  creuerint  *"  quod  iustius  ignoran 
tes  penìtus  deum  puniri  miriantMr 
quod  ad  moltam  gloriam  eius  spectet  suo 
rum  difensio  quod  haec  nisi  subuenerlt 
multa  inrisione  hostis  insultet 
INnotescaf  usque  nostris..  seueritas  ulti 
onis  *'■*-  quam  seruorum  tuorum  mors  de 
poscit  ita  grandis  sit  ut  ad  terror 
em  nationum  proficiat  ita  adceleretur 
ut  nostris  quoque *^^  oculis  possit  uideri.. 
Uindica  sanginem  seruorum  usque 
conpeditorum..  intenta  et  potenti  aure 
gemitiis  nostros  accipito  in  quos  uà 
ria  discriminum  genera  conpullerwnt.. 
Secundum  magmiudinem  nsque  morte  puni 

torum..  tam  "  gloriosa  claraqwe  sit 
nostra  redemptio  quam^'-'  est  magna'"  potentia 
tua  II  indiuisa  *'  profeta  ponit  atque 

Redde  usqi^e  eorum..  sinum  sepe  prò  ré 

coniuncta  *  ordo  est  mala  quae  inprecor  ini  F-  loi>>. 

micis  seterno  sinu  illis  et  obprobrio  cho 
herescant  ||  ergo  omnibus  quod  exprobraue 

INproperium  ipsorum  usqwe  domine.,  prò  bis 
runt  tibi  "'  inimici  nostri  tuae  inbici 
litati  nostras  clades  et  miserias  in 
putando  -  obprobrifs  quibus  nós  mollieb 
antur  aspergere  raeritisimis  obruantur.. 
Nos  autem  popuhis  tuus  usqwe  tuae..  pos^  uindic 
tee  inpetrationem  et  repulsa  in  fi 
nitimos  obprobria  nós  qui  in  morem 
pecodis  tua  prouidentia  gubernamur 
gratiarum  tibi  actiones  iugiter  offe 


®  -i-  indermitiufeid         '"  forrubartatar         ^'  forsnanaimtea 
'^  dcB         '^  cid         ^*  cor       ^^  fiu       '*  adw        '"  -i-  nepJietar- 
scarthae 

F.  lOlb. 

'  colenamaindit  semper        *''  adoe        *  lasse  adruirmisset 


412  I.  Testo  e  chiose,  f.  101':  Salmo  lxxix. 

retnus..  Confi tibor  usc^ue  tuam  l|  mota 

Pxxuiiii]  Tl^  finenem  psalmus  prò  hfs  qui  com 

JLJJN  huniur  testìraonium  assab..  prò  assirio 
narratio  sìue  pracdicatio  est  earum 
rerum  quae  machabeorum  tempore  con 
tigerMnt  nam  et  praesens  psalmus  ex 
persona  canitur  eorum  quos  constai 
illis  mferfuisse  temporibus  qui  nwnc  ^  tam 
propria  mala  deflent  quam  *  dei  beneficia 
praeterita  recordantwr  et  postulant 
ut  dignetwr  eos  pari  ope  etiam  nunc 
et  prouidentia  confouere..  ||  oflBcium 

yy  regis  israhe]  intende.,  qui 
effectumqwe  pastoris  sem 
per  gregis  custodiai  nos 
trae  salutiqnc  praebuisti  etiam  nwnc 
gregem  tuum  laborantera  conuersis 
oculis  intuere  ^..  Qoi  deducis  uelut  [oues] 
F.  101'.  ioseph  prò  '  deduxisti  per  herimum  sai 

uatos  ex  aegypto:  ad  opus  [simile]  etianj  uunc  pa 

ri  studio  curaque  ^  praecingere  '..  eadem 

repetiuit  *  q«ae  dixerat:-  per  tribws  ^  io 

seph  totum  populum  uolens  in 

tellegi  II  potentiae  diuinae  chiru 

*■'  Qui  sedes  [nsq«e]  mannesse..  ad  ìndicium 


QUI 


*  -i-  tunc   fissssdaims]  ìiirohatar  imnacliahdi  *  f^u 
''  •{•  òid  menmain 

F.  lOlc. 

'  iarcesi        *  innafortachtae         '  -i-  fotcliridigthersu  adcé 

*  -i-  istminnohilesom  «w-israheal  asnibart  7  anoues  ioseph  air 
is  duisrnheldaih  hulib  teit  cechtarde  ^  -i-  triuh  effraim  7  man- 
nesse ^"'  ISSI  cial[l]  gaibes  in  testimin  so  cortei  aliter  -i-  is  dosai- 
disiu  forldriibinaih  conddrbais  frecndarcus  dufortachtae  dunaib 
trcbaibso  diasoirad  i-  triub  effraim  ri.  7  is  foforhgurtaid  't'  fosin 
didiagar  /o/manifestare^^  isindsahn  ISsi  ini  inso  incldafllj 
7i?/a  aliter  s'is  ì-  is  dosaidisiu  adce  forhirubinaib  dothoisigecht  7  elio- 
imdinecht  donaibtrebaibso  7  is  foinfinit  dutiagar  fudidso  aw mani- 
festare yr^  isindsalm  7  is  assu  ini  atabairt  astorier  as  forgartaid  am 
manifestare-  huare  ataforgartaidi  dober  -i-  comprobato  7  praecede 


I.  Testo  e  chiose,  f.  101'':  Salmo  lxxix.  413 

bin  semp^r  subiecta  dicunfut..  tii  inqutt 
coi  ^  magna  qtiaeque  famulantur  in  cuias 
obsequ/um  uìrtutam  inuisibilium 
dignitas  inclinatur  pracsentiam  tuam 
adiutorii  effectu  u^Iat  testimonio  condro 
bato..  Alitar  totias  gentis  popalos 
paucis  Dominibus  ìnclasit..  os 
tende  ìnquit  nobis  praesentiam  tuam 
et  more  ducis  strennui  ac  uindi 
cÌ8  agmina  nostra  praccede  ||  nos 

EXcità  usque  nós..  quae  qwieuit  actenus 
trfs  '  sopita  meritfs  commoue '° 
in  opus  '*  potentiam  tuam  atqwc  adu 
entum  tuum  conlatione  nobfs  sa 

lutis  estende  ||  istium  ^^  rerum  prosperi 

Deus  uirtutum  usque  nos..  faciem  tr 
tate  commotà  11  atrìce  ''''*  potentia 

ET  estende  usqMe  erimus..  prò  ausili 
inp^rtire  aliqua  tuae  documenta 
pracstantise  quae  ^^  cura  apparuerit 
statim  nós  quz'dem  salas  hos 
tes  nero  nostros  sequetur 

interitus  ||  mur  '^  a  uirtutum 

Domile  deus  usque  tui..  quod  ergo  non  uindica 
dfo  offensse  '  non  inbicilitatis  est         \\  tis  in 
Cibabis    nós    nsque   lacrimarum:    tan 
quit  inplicuisti  nos  miserifs  ut  nec 
uescendi  *  tempo[re]  possimus  a  lacrimis 
temperare  |{  la  ^  quae  in  so[Iacium]  sitis  adhibe 

Et  potum  usque  in  mensura..  pocu 
mus  quaeque  *  exauriri  ^  a  bibentibu*  moris 
est  uersa  uice  impleuimus  multis  fle 
tibus  riuisque  lacrimarum  ita  ut  nullo 
tempore  a  continuis  angoribus  re 


*  isdaitsiuadcé         *  -i»  triarndrochgnimuni         '"  adce 

"  -i-  corroih  ingnm      "  -i-  snisni  òn      '^  i-  afaciem  asbersom 
**  diarnditinnì        "  indisin        ^®  olnacli  diagarni 

F.  lOld. 

*  innafrithoircne  *  erbertae  biuth  '  tnna  eiritlicha 

*  -i-  sechithcc  lestraiaili        ^  -i-  tiebtar  V  dundalster 


ili  I.  Testo  e  chiose,  f.  102\^  Salmo  lxsix. 

laxemur  ||  ce  rebelli  ia  nos  ani 

Possuisti  usqwe  nostris..  soluta  pa 
mo  ac  mente  consurgunt  miserìis 
que  Dostris  iasultant  ^  qi^asi  superiores  ' 
ac  liberi  j|tMr  exempla  pra^teritae  clemeu 

DomisQ  usqwe  transtulisti,.  adaocan 
tisB  ut  prassens  affectio  ^  suscitetwr  nós 
inquit  sumus  illi  ®  quos  in  morena  ui 
niae  uulsos  de  terra  asgipti  trans 
tulisti  li  interfectis  locorum  ha 

lecisti  gentes  nsque  eam..  iectis  a^que 
bitatoribws  '"  nós  t^rram  eorum  p 
ossedere  fecisti  '^  ||  scilicet  quam  ui 

Uiam  Scisti  in  spectu  eius..  plebis 
niae  conparauit  |{  sionis  multipli 

Dux  ìteneris  nsque  terram..  repromi 
cari  nós  numeroso  sobole  tieìnt 
piantarla  generosa'^  fecisti  11  Qw* 

Operuit  Msque  eius..  habitatio  nostra 
possesìo  non  solum  plana  campo 
rum  Bed  etiam  montium  uertices 
F.  102<^.  occupauìt  II  lato  germine  ado 

ET  abrusta  [sic]  usqwe  ad  mare.,  ita  uébii 

leuimus  '  et  in  altum  ascendimus 
ut  excelsa  quaeque  *  in  quihus  cedri  nascunt«r 
prò  portionìs  nostrae  exiguetate  ^ 
caperemus  haec  uinia  *  fecunditate  tua 
occupauìt  ^  non  solum  [usqwc  ad]  summitates  m 
ontium  Bed  usqw^  ad  maris  "  uicina  per 
uenit  multi  namqt/e  filiorum  isra^el 
loca  mari  proxima  possederjmt  ||  pos 

ET  naque  ad  flumen  propsigines  eius..  iordanén 
sesum  ''  et  eufraten  finitimum  ^.. 


*  -i-  neri  ón  airnitàbartar  digla  forsudib  ''  i-  cumacldgu  ón 
'  A' fortachtan  dee  dìarndite  ^  indi  sin  i-  amtni  cland  m  doibsom 
*°  iìichannandai        ^^  adce     **  am  hid  hnénchlaind  sodieneuil 

F.  103a. 

^  forriihartmar  *  secliithce  '  artercai  orbai  dén 

*  macc  wisraheal        ^  -i-  huile  tir  tairngeri        "  -i-  terriéin 
^  -i   dir  israheld'U  afa  són  *  -i-  rasaig  acrlch  cuccai 


I.  Testo  e  chiose,  f.  102*':  Salmo  lxxix.  415 

Ut  quia  distvuxisti  ma.ceriam  eius..  seruauit  co»pa 

rationis  tenorem  ut  solutis  c\uihus  clu 

dìebantur®  proesidifs  expossìtam '""''  diripi 

entib?'5  uìnìam  diceret  ||  lutam  mace 

JJmàhniant  ^'  usqwe  de  silua..  omnia  augenter  ^ost  so 

riam  '^  praetereuntes  ìnfestos  extermina 

torem  '*''^  aprum  '®  singularem  "  ferum  '* 

in  dìscriptione  subiecit  |!  ns  gre 

ET  8Ìngu7a?-/s  usqwe  eara..  cowfidens  et  potè 

gis  ''  solacia  now  req?«'rit  (aper)  hoc  uoluit  os 

tendere  (\uod  talem  antiochum  pas 

si  fuerint  qualem  singularem  ^^ 

aprum  uiniarum  uastitas  ^^  exp^ritur  ^^ 

Deus  xì\Ttufum  conuerfere..  mirm  quippe  fue 

rat  auersus  ut  ista  quae  deplo 
rat  "  conMngerent  -*  ||  et  proprie  et  totuw 

REspice  usq?/e  istam..  scite  nimis 
ex  ussu  hominum  i-nspectionem 
calamitatum  poscit  quando  eas  [sub]  ner 

bis  nequeat  '  esplicare  ut  aspec  F.  102^, 

tae  miseriaB  facilius  moueant 
misserantis  affectum  ^  ||  tura  ei  com 

DErege  usqj/e  tua.,  artificiose  cui 
mendat  plantationis  ^  propree 
statum  pristinum  *  reformat  to 
tius  absoliitione  culpse  ||  tatum 

ET  filium  usq«(e  tibi..  populum  ^  adop 


*   i-  indnamait  onacumgaitìs  ni  danni  ^"'"  -ì-  erlam  doih 

aercìiellad  7  afordiuclaimmaim  duchdch         '^  cofinbuanaigit 

''  infochrid  -i-  ànimhe  bis  immunfini  ón  '^  hifoircnithid  in- 
nafine-  ^*  -i*  itius  anuas  7  dusdaid  anis  airnifoircnea  infini 

lìithe  neich  dì  anuas  airi  dungni  intais  sechmaill  asmbeir  som  ì- 
airis  cuit  adaill  adnellat  sidi  infini  duthahairt  neich  doib  diathorud 

"  intorcnaUaid       ''  «i-  óindae   ì-  bisaoinur         ^*  innaìlaid 

'*  •!•  dobuith  immalle  fris  "  -i*  airisheside  nadfacaib  ni  di 

etir  ^'  indfairsinge  1'  ànindred  **  duscenlai  «i-  etirngin' 

•i-  coineas       ^*  -i-  cocliuntecmaistis 

F.  102b. 

•i-  isandbeirsoni  respice        ^  inseirc         *  innaclainde 
•ì'  arindneta  adi        ^  «i  ishcé  inmacc  asbeirsom  inpopul 


23 


416  L  Testo  e  chiose,  f.  102=:  Salmo  lxxx. 

qaaw  uiniam  ^  supradixisset  ap^ruit.. 

populum  Bcilicet  eundemqw^  filium 

diuinfs  miraculis  sepe  firmatum 

INcensa  i^i  usqws  manu..  quae  hos 

tili  arete  '  non  solum  conrxiit  sed  etìam 

igni  est  emisa  *  flammi'sque  ronsumpta 

haec  autem  utraque  '  ciuita[ti]  sub  rege  antiocìio 

peruenen/nt  |}  uis  nós  ita  grauibus  ma 

Ab  increpatione  usqw^  peribant..  quam 

li's  adficerint  tamen  subficere  [illi's]  ad 

perditionem  ««1  hoc  solum  potf5f  si  eos 

tantum  ualtu  "  indignantis  "  aspicias '•.. 

Fiat  usque  ime.,  prò  ^^  contingat  adiuto 

rium  op^ris  tui..  manum  siqe</dem  prò 

op^re  dexteram  prò  auxilio  ponit., 

hoc  ait  operatio  adiotori  tui  '^  id  est  aux 

ilium  tuura  adsit  etiam  nunc  no 

bÌ3  qui  tui  sumus  quos  ^-'  magn 

OS  uideri  semper  tuo  fauore 

fecisti...  li  qaos  tuos  ^^  esse  uoluisti  ac 

ET  snp<?r  filium  usqw^  tibì..  id  est  nos 

fortes  proprtis  ''  miraculis  sepe 
fecisti...  Et  non  discedimus  a  te.,  me 
''•  ^^'-  moriam  betieficiorum  ^  tuorum 

numqt^m  ingrato  *  animo  deseremo* 

UiuificaJw  usqwff  inuocaò/mi^s..  tamquawi  ex 

mortufs  '  ne  ^  status  pra^sentis  es 

DomisQ  àetis  usque  erimus..  prò  comotatio 

orat  sepe  et  titnlo  carminis 
qttoque  fine  respondet  *  mus  assab 

[lxxx]  T'V]'  finem  prò  torcularib»5  psal 
xXl      quinta  sabbati,,  reditum 

populi  de  babilone  praedicens 


*  da  -i-  maicc  israhel         '  -i-  huandlud  bis  occosrad  mur 

*  esfoitiu        '  -i-  acosrad  7  aìoscud       ^^   i-  dinndadercaithersu 
atbelatsd        '*  londaigedar         "  adce         ^'  turcesi         '*  adcè 

"  -i-  issnisni        "  -i-  arbemmis  muntami  dait         '"  -i-  ad(z 

F.  120c 

^  adce       *  dimdach         '  «i-  dtindiusgada  ón       *  -i-  adóinmichi 
hisoinmìchi  '  -i-  cuingid  tecJita  adoinmigi  Jiisoimigi  ■  ised  ni 

inderiud   intsailmso   ised   ón   da  araberta  isintitul  quando  dicit 


I.  Testo  e  chiose,  f.  102"^:  Salmo  lxxx.  417 

beatus  àauià  in  hoc  psalmo  omnes 
ad  gratiaruin  actiones  prouocat.. 
torcularia  *^  hoc  titulo  prcrenotauit 
uel  quihiis  ipsì  adflicti  "  6u«t  uè]  hostes  eo 
runa  attriti  per  àeum.  \\  ro..  laetfs  a 

IT^-^T^ULtate  àeo  usque  nost 
X-i^\-        nimfs  ag-ite  be»^ 

ficioniMi  memores  |j  gaudio 

lubilate  deo  iacob..  cum  magno 
debitas  ei  laudes  exsoluite..  iu 
bilatio  ucro  propr/e  àicitur  cum  cessis  hos 
tib?/5  lastis  in  unum  a  milite  ^  posi 
uictoriam  uocibits  pfrsonatMr      |j  men 
Burnite    usque    timpanum..    car 

hoc  meo  labore  conpossitum  dì 
uersi's  musicorum  organis  perso 

nate  jì  nite  initio  mcnsis  tuba;  ".. 

Psalterium  usqne  chithara..  ca 

tubi's  quoque  *°  quibtis  initia  mensium 
et  om«ia  festa  celebratis  in  hàc 
gratiarum  actione  utemini 

IN  insigni  die  usque  iacob..  huius  namq[i<e]  de  ^-  ■"'-''• 

uotionis  obsequium  *  ut  sollomniter 
co;2tinueq?/c  exhiberetwr  dco  no»  leuiter  impera 
tum  est..  Cam  edueerentwr  patres  ex  segip 
to  in  memoriam  liberationìs  suae 
illis  sub  quadara  contestatione  *  in 

presa  est  jl  tionìs  suas  memores  essent 

Testimonium  uBqi<e  illiud..  ut  redem 
adtestatione  ^  constrinxit  dubi 
OS  *  sepius  inculcando  ^  quod  ^  praes[te]tit  a 


prò  liis  qui  comraotabuntur..        *^  intan  asmbeir  prò  torcularibus 
'  -i-    liiaimser    estolse  fine   ritcthasom   indolii  1'  isa>id  d/iratad 
dlgal  foranalmtea        ^   i-  huandarhur        °   i-  alrnocainie  tohchetal 
leu  som  hitosuch-  cech  vits         '"  cld 

V.  10  2d. 

'  -i-  arammoltls  dia  cutàthrachtach  un         '    i-  fnlalliuaspenud 
'  'ì-  huaaspenad   ì-  Ima  asseilbiud  7  gudisón  asnibari  dia  friu 
som  aracelebariis  asoìlumnu  7  arindmoldaìs  *    i-  Indi  dimac- 

calb  israhel  lasinriibuclunniabaH  indabiad  torbae  fanale  domai  dcu- 
^  i   lasse  corunes  dia         ^  ol 

ASC,  Il  Cod.  tri.  d.  Ambr.,  I.  ?7 


418  I.  Testo  e  chiose,  f.  103':  Salmo  lxxx. 

parte  totum  Joseph  prò  totius  isra^el 

populo  possuit  eis  haec  praecepta  [data]  s?<Mt  qiiavifh 

Cura  exiret  nsqne  audiuit..  timo  inquit 
uiuinse  nocis  auditores  qnae  nnmquam 
unte  '  eis  insonauerat  facti  snnt  ut  dig 
nitate  ronloqui  quod'  pra^cipiebatwr  memo 
liae  eorum  lenacius  inhereret 
Diuertit  usque  eiiis..  honera  '  appellata 
s(/»t  [ea]  qtiae  in  figendis  *°  laterib«5  **  conuechebanl '* 
liberauit  er^o  eos  a  labore  grauium 
onernva  ue\  aegiptia  seruitute  |j  learum 

Munus  eius  usqwe  sertcieruni..  in  collectione  pa 
ac  luti  subiectione  non  solum  dorsa 
terebant;<r  portantiu?n  sed  et  manus  in 
gì  opere  '^  fatiscebant  ^*  \\  mandatum  " 

IN  tr'ìhnlatione  usque  [té..]  educfis  ex  acgipto  quid 
sit  replicat  *    et  ex  persona  d«i  for 
matur  oratio  qua  enumerant?/r 
p>"flf(?stita  et  beneficiorum  commen 
dat«r  memoria  in  eum  sensum  '' 
quo  apz/if  sinam  usura  esse  redemlo 
F,  103",  rem  mojses  refert  *     Ali  ter  cum  et  tri 

bulatio  seruitutis  urgeret  clamo 
ri  tuo  aurem  meam  festinus  ad 

moni  *  jj  aegyptios  in  terra  pcrscquen 

Exaudiui  ié  usque  tempes[ta]tis..  cura  infer 

tes  [et]  mare  robrum  cohcIusus  formi 
dares  exitium  in  nubib2<5  qiiarum 
conpresa  tempestas  gig-nit?(r  tectus  ergo  nu 
be  et  absconditus  loquebar^*  tecum 
et  pugnabara  prò  te  ì  gratum  et  ex 

Probauì  té  nsq?/e  cowtradictionìs..  probaui  in 


'  -i-  nlculatar  guth  dee  resiti       ^  ani       °  -i*  didel  7  chrieìd  ri. 

'*■  -i-  betis  chiimtachtaib  *'"^-  i^naib'  leteraib  -i-  dicchumtuch 

latlr         '^  intsaitJiir  dugnitis  **  -i-  ìiodedais  -i-  noscitliaigtison 

''■  -i-  cid  imruthrcnaiged   i-  cid  fornichoìirad  ón         '^  asindet 
"  Am  rusobiha som  hisleìb  s'uia  tritsigair  innmimae  die  7  arim 
adegmaine  no  ani  roirtha  inegipt  •  sic    rofsojirtlta   inmachabdi  Ima 
dia-  dinaib  imnedaib  hirobatar-- 

F.  103a. 

'  huanaisndei       '   i-  oldia       ^  -i-  oldia      ^   i-  arnonsa  ditesiu 


I.  Testo  e  chiose^  f.  lOS'':  Salmo  lxxx.  419 

puleui  ^  tàmen  medicatus  aquis  '"'..  aqwam 

coni raàictionis  àicit  aquam  mirrse  cu 

ius  amaritudine  offensi  male  dix 

erunt  moysi  in  iniuriam  àei  semper  [diabsaZma] 

Audi  usque  Ubi.,  prò  bis  omnibws  nifii]  repos 

co  praeter  notitiam  mei  detestationem  ' 

que  idulorum  jj  notitiam  recipies  de 

ISnabel  si  me  usqw^  alienos..  si  meam 

testare""  idula..  hoc  enim  documentum  est 

agnitionis  mese  si  dedigneris  '  cap 

ut  tuum  dii's  alienfs  ac  recentibus 

inclinare  (\uihus  formam  et  etatem 

artes  et  maniis  hominum  contullerwnt 

Ego  enim  usqwe  aegipti..  rerum  tcstimo 

nio  té  oportet  illum  uere  àeum  e 

redere  quia  té  seru/tutis  iniuria  uin 

dicauit  II  tione  mei  prae  ®  cat^rìs  benefici 

Delata  usqwe  illud..  non  solura  te  agni 

is  &ed  etiam  fut?^rorura  promìsione  "* 

conuenit  obligari  tantis  enim  bonis 

ós  tuum  inpleam  quantum  pò 

test  capacitas  eius  expleri  id  est  usum 

tibi  omnium  rerum  si  iamen  ipse  tuis  me 

ritis  non  resistas  ad  omnem  copiara 

ministrabo  |{  ra  esse  promisa.. 

ET  non  audiwtf  usqwe  meam,.  non  credidit  uè 

Et  israhel  usqwe  mihi.,  non  grandem  curam  ad  f.  103^. 

hibuit  ut  perfecte  ad  meam  notitiam  per 
iiiniret  jj  qMoqwe  deserui  ^  hanc  iniquitatis  prò 

ET  dimisi  usqt/e  eorum..  neglegentes  me  ipse  * 
peccatis  poenam  intuli  ut  nolentes  pra 
uè  uiuere  dissererem  ^  neque  ullam  in  re 
liquum  curam  emendationis  adhiberem.. 
Si  populus  usqwe  amhulasset..  si  ueì  paruisset 
praeceptis  ue\  credisset  promisfs  inlabora 
ta  *  fuisset  aduersus  omnes  bostes  mea 


apopidl  '  -i-  rutglanus  *  i-  arrufreptanaigthiisiur  ì  intandu- 
ratus  uiscenduit  òn  '  cenmitha  innadeitched  ""  -i-  aditchidesiu 
'  -i-  mani  inraiccaigther  són  '  -i-  recech  degmain  -i-  ised  as 
dulem  daitsiu  metarome-  '"  -i-  cretem  dait  linfider  dognim  ho- 
rath  inspiur  noib 

F.  103b. 

'  osme         '  oldia         '  coducersinme         *   i-  nephsaitkrach  i- 


420  I.  Testo  e  chiose,  f.  lOSi,:  Salmo  lxxxi. 

prò  plebe  difensio  quod  ergo  diserti  siint  meritis 

suis  non  mei's  debebunt  inputare  ^  iudiciis 

teiior  iste  docendi  *  co«seq7<entissìme  ad  cau 

sam  '  psjlmi  et  ad  pra^seates  *  auditores  ref 

ferri  potesi  [cui]  rei  ^  magna  arte  pra^paratus  est . 

Ad  nihelum  humiliassem  nsque  tempws  eo 

rnm  in  aeternum  *"  :   rìihil  inquam  "  hostibus  ues 

tris  proderit  simulatio  *^-"  qui  stupore 

felicitatis  uestrae  non  fidei  puritate  ad 

consorti  uni  uestri  cuUus  accedunt  ma 

net  illos  *^  poena  debita  quam  non  breui  sed  lon 

guo  tempore  sustinebunt  ||  tos  scili 

ET  cibabis  eos  naque  frumenti.,  redemp 

cet  et  reductos  laetissima  frugum 
ubertate  safiabit..  Et  dj  petra  usqwe  eos.. 
[Ixxxi]  T)s:ilnnis  ipsi  a«ab..  culpant?/r  hoc  car 

X  mine  qui  declinant  in  malitiam  int^r  iur 
gantes  *^  quoque  equi  iudices  esse  non  studeant*^.. 

Di?wn<  stetit  in  sinagoga  deort<m..  cum  deus 
O     index  iudicum  inducitur  terrent?fr  [corrupta]  ia 
dicia  "..  deos  aidem  inter  ipsas  increpa 
tiones  iudices  appellai  [ut]  dum  eos  e 
leaat  nominis  dignitate  in  malore 
de  reatibws  pendere  sudoreque  suffundat 
IN  medio  Guiem  àeus  discernit..  in  medio  congre 
tionum  *'  adstans  iadicat  \\  àe'i  ad  pra 

QuousqMe  iudieató  iniquitatem..  allocutio  *^ 


nibad  scith  ón  etir  ocfarnditin'  ^  adrimet  i*  nimese  immidfoìngi 
doibsom  acid  itati  drochairìltin        ^   i-  aforcital  intsaihnso 

'  -i-  immeairc  duneuch  diroghad  insalm  ^  -i-  dtmpojnd  robói 
isindoiri        °  -i-  dundimnhid  robói forsinpojmlsón  isindoirì 

'"  in  seculo  fi  issindsalm-         *'  indiad  1-  deiu'b  '"  inimici 

domini  mentiti  sunt  ei-  is  foir  trach-'  inso  '^  itisechtugud  i- 

iahairt  almsanson  7  denuni  maith  am  dundgniidsi  hiiare  adciatsom 
donindìuigar  cedi  maith  duibsi-deg  innanisin  '*  et  erit  tem- 

pus  ri.  isfoir  tracJh    inso-         '^  -i-  etir  innald  nodebtuigtis 

"  -i-  ni  berat  firbriiìiemnachia  etir  innais  didiagat  innareir 

"  •!•  ùmambrithem  cloin         '^  -i-  iuc^/cum         ""  indacaldam 


I.  Testo  e  chiose,  f.  103':  Salmo  lxxxi.  421 

uos  ìudices  usqMe[qMo]  iniquis  sententifs  iudi  f.  io3\ 

cii  *  corrumpìtis  dignitatem  *  i]  catores 

ET  facies  eorum  sumitis..  prò  potentibtts'  pec 
possuit  a  merito  *  eis  nomen  imponens 

=  dJabso?WCT 
lodicatc  usqj/ff  iustifica^c.  quta  sola 
pleruraque  uilitate  status  sui  reos  est  quìa 
indifensus  ^  et  oportunus  "  iniuriae  in  cmj'ms 
difensionem  '  cognitorum  aequitas  ^  &tque  in 
ligritas  est  prouisa  quam  si  auferas  nulla  ad 
flictis  spes  consulatìo  nulla  remanebit 
Eaipite  usqwe  intellex^rwn^.  hàs  àei  uoces  ola 
rissimas  quihns  per  totam  legem  deus  de  iudicii 
sequitate  commonuit.  a  corde  suo  atque 
auribus  excluserwnt  ||  luce  ignaros  officii  ® 

IN  tenebris  a.mb\iìant..  depulsa  praeceptoruw 
tenebrarura  densus  horror  includit 
Mouebnntwr  n&que  terrac..  ut  terrarum 
tremor  prò  tantis  *°  ac  talibws  dà  contestetwr  of 
fensam  **  |i  tae  ultionis  **  q«anc?o  dignitatera 

Eoo  dixi  usque  omnes..  reddil  causas  tan 
nominis  degenere  *'  iniquitate  perdider«f«t 
uitiis  mortalium  seruiendo  ij  ponde 

Uós  autem  usqMe  moriemini..  quia  noluìstis  res 
re  moribMs  conlatas  dignitatis  et  indigna** 
mca  adobditione  fecistis  *^  conueniens  na 
tnrse  **  uestrae  uós  finis  accipiat  |)  uestro 

ET  sieut  usque  cadetis..  propt^r  morum 
rum  deformitatem  amiso  filìorum 
nomine  nulla  uos  a  prfneip/bMS  gentiura  di 


F.  103c. 

'   i-  innagubrithemnachias-'         *  -i*  firhrithemnacJitae  deb  òn 
^  oirnib'/nachcumachtach  cenpeccad         *  -i-  hnanpeccad 
^  ì-  nephdite  ^  -i-  edam  ''  *i-  arnaih  cumachtgaih  òn 

*  -i-  inmes  flriansón         ®  -i-  dei  -i-  sechis  in  messa  firien 
'"  -i-  raalis  -i-  innagnhrithemnachtae  ''  infritìiorcuin 

'"   i-  sechis  indigailsón-  doheir  dia  forru  som  -  tarcenn  apectha  • 
'^  docheneuil         '^    i-  innaguhriihemnachta  ón         ^^   ì-  iarsindl 
doibroigasa  immess  fira  dohrith  forcach  rasoifsitjsi  ón  ingoi  7  auf/r 
'*  -i-  bds  on  7  lobad  7  legad         "  -i-  ruclóin 


422  I.  Testo  e  chiose,  f.  103^:  Salmo  lxsxii. 

uersitiis  separauit  exs-ati  mea  difensi 
one  facile  incarsus  hostiuni  roHraetis 
EXsurge  asqi/c  tuam..  quomam  inter  homines 

corrupta  sunt  iudioia  oslenJe  sai 
tim  cxaminis  tui  aviiiitatem  pt-.-iuiquum 
enim  r$i  ''  et  a  diuitibus  pai;peres    obpr<'mi  [et]  a  iadicibi/5 
non  defendi.,  unde  tu  qui  es  omnium  gentiu'n 
ac  totjus  orbìs  commonis  àoinintis  singii 
jp,  201*  '*^  quas  terra>  partes  admota 

ivquitatis  '  libbra  deiudica..  Quas'jm  [tii  boricfiVoJi*]  usq«# 
gentib».*  mortem  matbatbia?  pat 

(^    4   nticum  psalmi  ipsi  assiib..  pt\*/ 
_ '-.Ta..     ris  indas  raachabeus  prinoeps 
pri)  patria  belkim  *  suscipiens  antio 
chi  partes  '  (Vrifudit  *  bello  ■   fuganit 
qwf'  eum  a  quo  fuorat  disrupta  ci 
uitas..  adgressus  deinde  instau[raj 
re  urbeui  templumqji*'  cui  ^^-i-  iud:v)  filici 
tati  iiiuidentes  finitime  gentes 
armis  decreuorunt  ""  impedire 
relegìossam  "  molitionenem  *  cum  to 
tius  gontis  *  int^ritu.  qjio-.f  inacbabeoru»! 
detoxit"  bistoria'"..  bunc  frgo  gentium  l'on 
sousum  '    a.'q;»;"  impetum  Carmine  isto 
P'-ofeta  pnij^diV/t  eorum  parsone  aptans 
orationem  quorum  prijj-nidebat  erurrs 

Diis  ut  hac  roMspiratione  ** 

k^-'^   quis  similis  usq;;^  l'owpiscaris  [dc'Ms:] 
O     jTentium  aure  acri  **  triumpbi 
gloriam  taceri  [i-  neqi/f*^  sinas  '*         tes  scilicet 
Qconi.-im  nso''f"  sonuorwrj.'..  insultan 


D 


F.  lùU. 

*  itHlt'irme^<ti  '  eoitiiì  *  i-  achenelasÓH  *  i  iu  mortem 
i'  àMejfcmat         *  -i-  knad^offHd        *  fy>rrHh<nioi  '    i    dori^ni 

m(ìi\s        *  ÌHtochirchid         *  i-  ^Hacconhefh  ni  duisraìn-IJaìb  etir 

'*   i-  i>7  '■'    i-  fvfoihigestar         "   i-  dunVi^r  hiìeb-'  macba- 

biorrum         '*   i-  incotNcJtentltaHl  dodenum  uìk  friniaccu  israhel 

"    i    JiUiKÌiOtncJtiftìHiHÌsÓH  ivòòì  etìr  hnurch^Hela  dMukfrtì- 

'•^  -i-  rrmotwt^ii  i-  per  te  facti  ante  **  i  coìéce  -i-  comhaded 
d»*^HÌiMa    V  ut  ueque  Sinai:  -i    o^neiiue   dutaòairi  tnd  asiMdsaìm 


I.  Testo  e  chiose,  f.  104';  Salmo  lxxxii.  423 

[et]  minantes  ilUs  ergo  tumultuantibws  *' 

tii  quoque  '*  insonà  "  inde  aap^rius  né  «ile 

rei  rogauit  ||  ante  subiecti  ***-^*...  IN 

Et  qui  hoderim^  usque  caput.,  qui  fueruut 

plebem  **  tuam  uersa  uice  '•'  cogitaue 

rtmt  consilium..  omnia  inquit  iniquitate 

piena  8M«t  qtiae  aduersus  nós  facere  de 

decrenertmt  ||  uocat  iudeos  eo  quod  essent 

ET  cogitauerfmf  usqw*  tuos..  bene  nunc  sanctoa 

prò  legum  obseruatione  solliciti..  quod  est  ^* 

nero  eorum  (i-  inimicorum)  consiliam  co«seq«en8  **  uersua 

ostendit  |:  non  sonc^os  intellege  nel  certe 

**  Aduersus  arcannm  tuum..  sancia  '-"  ergo 

arcanum  quo  nós  "  tueris  propositum.. 
Dixerunt  usque  de  gente.,  congrf^ati  in  ^-  ^o^" 

unum  ita  ut  omnes  nos  interfice 
rent  ut  ncque  nominis  nostri  memo 
ria  nlla  remaneret  ||  consensio  pra 

ET  non  raemorafwr  usq«e  simul..  grandis 

aui  indicatwr  adnisiis  *  et  raaius  prò 
inde  p^riculum  alitar  ut  nullus  a  possi 
rao  Consilio  sententiaquf  discriparet.. 
Anuersum  testam^'n^ton  àhposuerunt..  pacta  *  qua*  int*r 
sé  inierunt  in  tuum  -''  magis  quam  in  nos 
trum  odium  firmauerunt  |i  iorum 

Tibernacula  usque  ismaelitse..  prò  ma 
suoruwi  a  quibus  genus  duxeri/nt  uarietate 
ipsì  q%wque  diuersis  uocabulfs  signaban 


17 


•1-  dehthalgte  ón  i-  coutra  nos  '*  cid  "  -i-  duthahairt 
digìae  forru  un  *"  i-  fomaam  \-  filiis  israhel  *'  indechtargein- 
di  "  i-  dehe  ilntuda  anisiit  "  1'  uersute  -i-  intuachaU  "*  i- 
caie  dignigedar  ^'^  otochosgedar  "*   i-  hUinfiid  chirini   afa 

inso  7  trachtaidsom  foir  hic  7  istarhcpsi  indferso  remep'thi  atit  i- 
cogitauerunt  aduersu[s]  sanctos  taos  hitiniud  sephUein»-  *'  -i- 
loca  1'  praecepta  -i-  is  duforgairih  téit  ànUiu  7  ni  du  p'sanaih  -i- 
ani  05  arcanum  1'  isdois  ainm  ani  os  arcanum  dundlatliar  jil  ladia 
ocarnditinni-         "   i-  adce 

F.  104a. 

'  indaimsea         '  innacairde         ^^  adcé 


424  I.  Testo  e  chiose,  f.  104^:  Salmo  l-xxxii. 

tur  per  hanc  ergo  euuraerationera  omnes 

uoluit  indicare  i:  gatarum  gentium 

Moab  as(\ue  araalech..  iam  bine  ^  congic 

discriptio  il  culis  palistinae  •□•  urbium  [pò] 

ET  alienìgenae  usq«e  tiriim..  ex  antiquis  ac 

pulì  ascolonis  *  gaze.  geth.  accboron 

azoti,  palistìna  cum  babitatorib?<s  ti 

ri..  ij  mescendum  est  ^  et  ab  numero  et  atro 

ETenvn  assiir  usqw*?  lotb..  genus  ergo  belli  perti 

citate  et  consenso,  gentium  inde  est^ 
qiiocl  exordio  carminis  né  deferetj<r  auxi 
liura  postulaait..  diabsa^wa.  semper.  hus''  ges 

Fac  illis  usqtie  cison..  haec  omnia  sub  indici 
ta  lector  inuenìet,.  scite  sane  non  al 
terius  triumphi  *  merainit  nisi  eius 
qiiod  [ab]  eisdera  gentibz^s  iusta'  ultiune  prò 
uenit...  Dispererunt  usqif^"  terrse..  om 
F.  104''.  "OS  inq?<jt  congregatarum  gentium  prm 

cipes  ac  duces  bellorura  similis  illi 
qua  tuos  twMC  in  hostes  *  uidicatum  est  poe 
na  coHUoluat  -  jj  qua  spé  arma  sus 

Pone^  pr/ncip^s  earum  usqne  Tprincipei  eorum.. 

cipé?rant  dicit  ut  magis  moueat  uin 
dicantera  Ij  nam  superbi  et  irapii  au 

Qui  dixer/mt  usqwe  dei.,  non  leuem  poe 
sùs  merontwr  quorum  fuit  consiliura 
ut  interieciis  nobfs  ciuitatem  caperent 
et  templura  tuum  in  suum  iiis  pos 
sesionemqj/e  cowuerterent  |i  cojzsistcrc  nus 

Denò  mcìia  nsqtie  rotam..  ut  fugati's  illis 


'  isdhin       *  ithàe  inso  [anman]  uacoic  caf.hrach        '  iss  aigthi 
^  -i-  d'mcU  OS   nansae  7  asiinmar  achenedlsin  condaaìihroitliad 
dia       '   i-  inibiir  iudiciim       *  -i-  aìurunucad  hmh'd  diib  inaimsir 
innaiììbrifhenwn  onirfJiae  bnaid  diib   inaimsir  innaìnmachabdae  ■     J 

'  deitkbir  9 

F.   104b.  ■! 

*  adcc     "^   ì-  am  duratad  pian  forsnahi  robatar  /«end or  aipleot 
da  sic  7  iabarr  pian  f or s  vaili  frisorcat  dunaibniachabdib 

^  remnar  inso  intestimin  archiunn  *  -i-  am  nad  tairissidar 


I.  Testo  e  chiose,  f.  104';  Salmo  lsxxii.  425 

quam  liciat  instar  pulsae  rotae  *  \\  fé 

Slcut  stipu/«/n  nsque  uenti,.  ut  àrcuin 

Tunttir  omni  uento  palese  sic 
illi  ubiqwe  iecientnr  '  sorum  inprecatnr 

Slcut  ignis  usqwe  montes..  ueniuer 

intcritum  conparatione  *  siluae 
succensae  quae  densorum  fomite  ^  uir 
gultorum  in  propr«um  excidium  nu 
triuit  incendia  ad  montes  usqwe 
obuia  quaeque''  uastando  *  pz-oueclita  ® 
ITa  [pe/-]sequeris  usque  ignominia.,  ifa 
uindicta  tua  seuiente  dep^reant 
ita  illi's  nihii  uirium  relinquat«r 
ut  sint  inter  omnes  dispectui  a.tque 
fontemptui  \\  non  iudicio  sed  malo  neces 

ET  querunt  nsqiie  domine.,  querunt 
sitatis  inpclsi  quoniam  in  omnes  me 
serias  deuoluti  cogentur  quaerere 

*  quae  causa  illis  mala  quae  patiuntwr  ia  F.  104'. 

tulerit  qtiod  factum  etiam  in  regum 
historia  legitwr  philistinis  arcse  '  cap 
tiuitate  percussis  j,  itaque  uiodictae 

ConfundatM7-  nsqtie  saeculi..  conturheniur 
seueritate  et  periuntes  confund 
ant«?-  cum  conatus  suos  effectu  uide 

rint  distitutos  ji  tudinem  tuara  *^  s 

ET  reuerentj^r  usqwe  {ìo:ninus..  ut  magni 
altim  ultionis  granditate  cog 
noscant  et  altissimi  nominis 
ad  confesionem  cogantwr  aduersis  re 
bus  ^  nomea  lioc  propr/c  et  effectibus  uen 
dìcsiUtr*.  To  solus  altiss/m«s  in  omni  terra. 


side  inneuch  conitmrissetar  som  sic  ^  -i    am  astrait  forhdiu- 

dannar  ade         inchàill  hìianis ni d ■  sic  ailessom  fordiuclaim  7  ap- 
thain  inna  innanmt  hiiantenid    ì-  deo  ri.         °  hvandfoitìiniu 
'  sechitaihcù        ^  lasse  inrorthetar         ^  cissi 

F.  104c. 

'  issi  ade  accuis   i-  nepJichuindchid  anmae  dee  nisi  per  uim 
'  -i-  arhrith  àrcae  indoiri  ''^  adcu  ^  innafochaide 

*  -i-  diaadrad  trisna  digla  dmnheir 


Q' 


426  I.  Testo  e  chiose,  f.  104'':  Salmo  lxxxiii. 

iudse  ergo  àominus  \\  is  chore  psalmu5. 

[Ixxxiii]  T"VT  finem  prò  torcularibi/s  fili 

xJ-M      reditum  populi  de  baio 
ne  pro^dicens  introducit  eos  ^ 
qwasi  reuersos  '  ^ost  captiuifatem  lo 
ca  omma  circumire  ac  re[cor]da 
ri  priscse  sollemnitatis..  desidera 
torumqM^  pos^  annos  maltos  '  loco 
rum  uix  aliqMan<Zo  posse  conside 
ratione  satiari..  ||  bernac«7a  nsque 

^uam  amabilia  sunt  ta 

nirtutum..  prò  habitacu 

lis  ìudeoram  moenibus 

que  urbis  àeo  dicate 
Concnpiscit  usqwe  domini.,  expresa  est  * 
magnitudo  desìderii.  cuius  is 
F.  lOi'K  ta  uis  est  ut  tabescere  *  faciat 

et  adtenuari  macie  donec  ob 
tatag  rei  fruatwr  aspectu  f(  me 

Cor  meum  usqjte  uiuura..  totum 

sibi  *  soluta  captiuitate 
gaudia  ^  uendicauerunt  ape  red 
dita  (\uod  uissurus  essem  illum  or 
dinem  quo  sacri  ritiis  celebrabantwr 
^xenim  passer  usqite  suos..  nos  scili 
cet  qui  ^  instar  passeris  turto 
risq?<e  in  aliense  terrae  sedibw* 
errabamus  incerti  redditi  tan 
dem  habitaculis  nostrh  et  licentiam 
dilec[ta]tioneraqMe  tribuit  liberos  ^ 
educandi^  reductis  [nobis]  jj  cOMCupiui 

Aitarla  tua  dom/ne  usq«ff  àeu&  meu^.. 


'  -i-  asindet  som  tuklech  doib  dochim  atire  7  innaloc  hirobafar 
ria  cìdresìu  dondichsitis  asìndoiri  annhad  monde  san  foìostals  som 
buith  isindoiri"         *  -i-  dochum  atire        '  -i-  ro?nbatar  indoiri  on 

*   i-  asrindes 

F.  104d. 

^  -i-  dedas  '  doib    ì-   air   ni   conrobae  ni  formacht  failte 

tantum  iannusoirad        '   i-  corupsa  Idn  dtib  *  -i-  airitgnàtha 

sidi  indithrub  "'  immmmaccu  ®   i-  nonalmais  '  betis 


I.  Testo  e  chiose,  f.  105':  Salmo  lxxxui.  427 

quoque  uidere  altana  tua  qui  rex 

àominusque  meuE  es  ||  qui  in  domu  tua 

Beati  usque  tua  id  est  nihil  hfs  beatins 

habitantes  in-dicandis  "  tibi  '  lau 
dibMS  occupantj^r  |j  tus  uir  nsqwe  ab 

IN  saecula  usqt/e  te  diabsa/ma..  Bea 
s  té.,  domine  notandura  autem  quod  non  solum 
conlata  felicitate  Bed  prò  uirtutum 
studio  appellat  be 

atos  li  meruit  adinuari  quia 

Ascensiones  in  corde  eius.  idchco 

uirtuti  stndiuit':  ascenen[6Ìones]  dei  uo 
cauit  motiis  animae  ac  profectUs  *° 
quihus  sepe  mens  grata  et  denota  con 

plet«r  11  nmarum  est  in  qua  populus  F.  105". 

Dispossuit  usqwe  lacrimcrwm..  uallis  lac 
ob  iduolatriam  correptus  ab  an 
gelo  sub  iudicibM5  fleuisse  narratwr.. 
reducti  er^o  locorum  occassione  *  re 
cordantwr  factorum  *  ueterum  ac 
secum  ^  expostnlant  cur  *  in  illis  p 
actfs  ^  non  manserunt  quae  apMCi-^patres  in 
lacrimarum  ualle  firmata  swnt  ^ 
IN  locura  quem  possuisti  illis  us 
qne  dabit..  diabsa?/«a..  qt*t  legem  possuit 
qt/amuis  inqutt  p?"aeuari catione  offen 
diriinus  multiplicatis  iamen  bene 
dictionibus'  sua  circa  nos  bene 
ficia  delatabit  ||  nua  nos  sequtVwr 

ET  ambula&Mn^  usqwe  in  uirtutem..  conti 
prospmtas  eius  uirtute  protectos  id  est  rerum 


esngariìiib        *  -i-  adae        ®  i-  boiiae-  innandegnimae  sé  [se] 
^"  innaforas 

F.  lOóa. 

'  -i-  triimcaissin  innahcsón  innimruimdetar  ria  *  -i  inacair- 
de  ón  son  durigeìisat  f ridia  7  innanimmarmossae  durigensat 

^  -i  imradat  leu  són  *  ì  ìiuare  nadrofeidligset  arnaihir  indiò 
isairi  rufeidlig seminami  indiò  7  arapecthaigi  dà  fesin  *  isnaib 

smachtaib  hisin        ®  -i-  7  niruscomallasa         ''   i-  huanaib  cainint- 


428  I.  Testo  e  chiose,  f.  105b:  Salmo  lxxxiii. 

praesenliam  felicitatem  felicitas 

maior  excipiat  *  1;  in  sión  àeus  uir 

Uidebitur  usqMe  bìóo..  habitare  sé 

tutibws  adprobauit  in  nostri  tuti 

onem'  patratis*^  \  qiiomodo  subplicatio 

Dotnine  deus  usqw^  meam..  uotandum 

nera  praecedat  fides  cowfitetur  prius 

àominiim  uirtutum  quem  deprecatwr  diabsa/ma 

Auribw?  usq?<e  christi  tui.  id  est  regis  nos 

tri  qui  tunc  p^r  unctionem  olei 
accipiebat  regiara  dignitatem 
hunc  itaq?<e  regem  placatis  et  prò 
pitiis  oculis  intuere..  sicut  enim  dee 
US  est  regnantiam  salus  subiecto 
ram  ita  infelicitas  uilitas 
F.  105''.  qwf  impe?'antis  commissorum  *  mes 

seria  ||  es  ritibj<s  sacrfs  actus  ante 

Quia  melior  est  usque  miìia..  unus  *  di 

ferendus  est^  p^rigrinationis  senio ^:  A 

lit^r.  etiara  si  contingat  nobis  briuis 

sirai  temporis  spatio  uitam  in 

atriis  ^  tuis  ducere  multo  nobfs 

melias  est  quam  pulsos  separatosque 

a  te  in  senium  peruenire  ^      \]  habitio 

Etegi    usqwe    magie.,    uilitati 

num  terrae  meaì  pos^ponenda  "  swnt  ba 

babiloniorum  anibitiosa  et  eulta 

domicilia  ùicit  hoc  propt^'?*  eos  qui  aut 

habitatione  diurnae  *  habitatio 

nis  in  caldea  a«<  metu  similia^  in  iu 

dea  patiendi  redi!"e  "*  noluerunt 


hcdaih  iìaigihib  ^  arfema    i    dnfónnasiar   cechfechinaige  fora- 

raili  doih  iar  rlchtìn  tire  tairngerì         '  isindltin         '"  forhaihib 

F.   lOób. 

'  -i-   innacomarìeìctke   -i-    innafoumamaìgilie   lite  fumaàm   innwi 
(ìrocling  *  -i-  indeghcesgnu  ^   i-  isre/nderscaigtJii  * -i* 

ìiuandimelfaiaid         ^  adoc  ^  dundórhiamni   i-  indaas  hemmi  in 

doiri  coricci  seniaid  '  -i-  isferr  liumsa  huith  inncuch  asdoiscai- 
rem  hiilr  israliel  oldaas  huith  hineuch  ditechdaisib  sainemlaib  7 
soniìmib  innabeUondae-  ^  -i-  robumaith  leu  bnith  ///caldea  du- 

grés        '   ì-  am  fondrodamnaiar  riam-         '"   i-  7/?7i>?àsra]iel 


I.  Testo  e  chiose,  f.  105':  Salmo  lxxxiv.  429 

Quia  missericordiam  usque  deus.,  mia 
sericordiam  et  ueritatem  iiinx 
it  ut  sententiam  *'  bonitatis  "  diui 
nae  inpertiendaj  *^  sibi  ratam  **  fore 
nomine  ueritatis  exprcmeret.. 
Gratiam  usque  dabit..  gratios 

SOS  *^  DOS  gloriossosque  sua  dif 
Tensione  faciet  dominatores 
nostros  ut  non  penitiat  *^  iugo  ser 
uitutis  habuisse  mirandos  (caros  1'  liberandos)  quod 
quidem  constat  persarum  reges 

prop7*ta  uoluntate  fecisse  (liberationem  nostram)    |l  tia.. 
Dom/uMs    non    priuabit    usqt^e    in    innocen 
studio  uirtuturn  *'  iniquitatem  dee 
linantes  *  dignis  remunerabitttr 
prfl^mis..  DoHu'ne  uirtuturn  usqwe  té.. 

T~YT  finem  filiis  chore..  in  praesenti  y  205'. 

JLJ_N  qìioque  psalrao  redituni  populi  de 
babilone  ^raeàicit  uerum  deuerso 
narrationis  ordine  '  nam  in  su 
periori  carmino  regressos  *  iam 
et  singula  obtinentes  loca  ^'*  introdu 
cit  ìocì^iue  diutina  ^  disederia  et  insper 
atas  Isetitias  sugerebat.  in  hoc  autem 
rogat  ex  persona  populi  ut  edicta  * 
regalia  de  reuersione  captiuorum 
diuinjB  gratiae  accensione  firraentwr 
~r)17^nedixisti  domme  usqwe  luam..  in 
JLjSIà    ebreo  placatus  es  "  domine  ier 
ree  tuae..  in  greco  autem  [vjlo 
X7;na;  t7;v  yi^v  co'j]  id  est  bene  pia 
cuit  tibi  do/nme  terra  tua  ut  sit  sen 


"  durairngert  dia         *'  -i-  sechis  eslabrae  dee  fr inni  òn 

bedfodlaidi  **  -i-  bedmesse  •!•  nocotnalkiibthe  7  robad  fi- 

riéìi  iìisce  die         '^  budigin         '^  -i-  arleciudop'saib  asindfognam 
hirobammar         "  -i-  tridegnimu són         '*  -i-  durelsat  hochloini 

F.  105e. 

\-  frisinsalm  fil  riam       ^  inna  aithescumluiihiu       ^  iar  rlchtin 
ire  tainigeri  ón  *  hirobatar  riam  '"  grcescha  ^  inna 

esngaire        ''  rotaitnigsersu 


430  I.  Testo  e  chiose,  f.  105^:  Salmo  lxxxiv. 

BUS  bene  sedit  animo  tibi  domine  ut 
de  terra  tua  prospera  decerneres.. 
Aduertiati  csuptittitatem  iacob..  dam  capti 

uitatis  nostrse  soluisti"' 
uìncula  et  in  solum  nos  genit 
alem  redire  fecisti.  ||  ruerat 

llEmisisti  nsque  [tuae]..  q-ae  captiuitatem  me 
Operaisti  nsque  eornm.  id  est  nostra.,  ex 
persona  populi  ìoquitur  tantam  subi 
to  fecisti  rerum  *  commotionem  ut 
id  per  quod  té  offenderimus  remit 
tendo  '  ob  oculis  tuis  aspectuqwe  (tuo)  amo 
ueas..  diabsaZma..  [j  da  *°  SM«t  quae  peccatorMm 

Mitigasti  nsque  tuara..  ignoscen 
fuerant  stimulis  inritata  **.. 
Au«-tÌ8ti  naque  tuae..  conti nuationem 
F.  JOJ'K  iudicialis  *  seueritatis  in  operi  clemen 

tisB  '  transtuli  [l.  'isti]^  ||  quam  aduersis  adde  *  ad 

Conuerte  nós  usqwe  noster..  tara  a  uitiis 

augmentum  benignitatis  tuse  ut 

ab  errore  nós  conuertas  ^  tu  qui  sem 

per  salutem  nobis  es  inter-uersa  (-i-  in  tormenta)  lar 

gitus  II  tricem  creminum  ®..  Non  in 

Et  anerte  iram  tuam  a  nobis..  ul 

seternum  irasceris  nobis  nzque  nós.. 

omisa  ira  quam  peccata  mernerMnt 

et  climenter  sententia  rebus  remota  ' 

ta  ipsis  uiuendi  nobis  spem  ué\  li 

centiara  largieris..  |j  bis  est  magna 

Et  plebs  tua  usque  in  te  domme..  no 

laetitia  cum  haec  quae  petimus  bona  eie 

menter  indulseris  ||  tuae  monus 

Ostende  usque  tuam..  ad  bonitatis 

respicit  ut  et  ueniam  peccatis  quod 


7b 


adw      *  ùwanffnmae  són       ®  -i-  conairleci  dilgiid  arpecthm 
ndùn-         '°  itingnaidi        ''  dudiurgat 

F.  105d. 

*  hrithemandae  '  ì-  innafoHacìitae  ón-  '  adce  *  i-  tur- 
maig  lacackmaith  duhir  danni  arhglanad  huadiialchib  7  chomroir' 
cnib        *  adcv         *  -i-  duberar  tarcési  lochi  '  -i-  cumscugud' 


I.  Testo  e  chiose,  f.  106":  Salmo  lxxxiv.  431 

est  missericordiae  testiraouium 

ad  spein  salutis  inpertiaa  jj  totum  et 

Et  salutare  nsqf^e  àoininus.  àeus..  figurato" 

q.«0(7  ex[sc]uUat'  discernenfem  *"  de?/;;;  et  quod 

audit  enuntiat  soluendam  sci 

licei  captiuitatem  paceinq?<*  tribù 

endam  11  ribi<5  p;  oeteritis  penetentiam 

Qìioniaìi  locutus  usq»e  suos.  id  est  qui  erro 

et  in  relicum  (tempus)  sa»cfitatis  sfudiura 

pullicemur  nec  discessuros  nós 

à  notitìsi  ehis  cultuqne  p/'onuntiamus 

Et  id  eos  usqt/e  ad  ipsura..  ut  erra 

ta  Bua  penitendo  **  corregant 

UErura  usqt<e  ìpsius..  timentib»s 

dewm  erit  uicina  saluatio  |i  rios  P-  ^^'*- 

Ut  inhabitat    usque    nostri.,    glo 

sa  erit  honorabilisqj/c  terra  nos 

tra  a^ìid  externas  qwoqjte  *  nationes 

cum  reducti  in  eam  fuerimus 

tanta  adinirutione  signo 

rum  I!  sericordia  [dd]  certa  est  uera 

Mlssericordia  usqj^c  sibi..  mis 

(\ue  sententia  *  H  immoderatam 

IStitia  et  pax  conplexeruut  sé.. 

iniustamq?^c  dominationem 

ni-i  iustitia  -ùon  infringuit  ut  Wher 

tas  seruis  et  pax  liberis  rcdderet?/.r 

Ueritas  usq?^e  orta  est.,  tara  in  caelo 

qwam  in  terra  insti  i  apparebit 

et  ueritas  utraque  in  utroqt/e  '  \\  lo 

ET  iustitia  de  cjelo  prospexit..  hoc  ad  con 

catiouem  [1'  ad  collationem]  beneficii  pertinet      ||  liqui's  * 

YjTenim    àomiaus    dabit    benignitatera:    in  re 

(\uo<\ue  liberalis  erit  |I  de  nobis  dei  senten 

Et  terra  nos/ra  usqi^c  suum..  benignam 


dudiglae  din  san  ^  ì-  tropice  i-  ìahmd  dodia  ùinamedón  quando 
dixit  audiam  qui  loquatur  ri.  ®  -i-  cidolasngìehin-  '"  -i- 
artuasidcudni  àtoiri  7  tinnacul  side  dìhi-         ^'  lase  naithirgigte 

F.  106a. 

'  cid.  '^  -i-  commallaìd  ani  duairhglr  ón  '  -i-  cerJifardae 

•i-  nime  7  talman  -i-  firinne  dos  indib-  -ì-  innim  7  italam  Aliter 
iìrinne  dee  innim  7  doine  hitaìam        *  -i-  donaihhi  diirigat  adoiri- 


432  I.  Testo  e  chiose,  f.  106  :  Salmo  lxxxt. 

iiam  multa  ìiheri&B  [et]  multa  fecun 
ditas  co7iseqnenìtir..  \\  eius  erit  apud  omnes 

lustitia  ante  eum  arnhalaiiit..  manifesta 
nostra  liberatione  iustitia.. 
Et  ponet  usq?/e  suos..  nihiì  absq?^^  ius 
titia  sé  op^ratMrum  esso  monstrabi 
t  quae  uelot  pracuia^  dispensationes  dì 
regit  suas  ([  canendus  psalmws 

flxxx.a-]  y^vratio  ipsi  dawid..  ab  eo  scilicet 
yy  rictoriam  quae  de  assiriis  fac 
ta  est  praedicit  hoc  Carmine  ex  persona 
ezechise  quem  circumdatum 
multitudine  assiriorura  int 
rodiicit  Bcmplicìter  a  àeo  auxi 
lium  postulare.  ||  ad  me  et 

'clini  domme  aurem  tuam 


m' 


F.  loob.  exaudi  me.,  more  suo  corporalibus  xier 

Ms  postulat  ut  adtentius  *  audiatur  |]  se 

Quoniam  egenus  usque  [ego].,  exercituum  me  ob 

ditione  -  cowsumpto  ergo  impar  uiribws 
sum  té  ^  conuenit  (me)  adiuuare  ||  ductus  su;» 

Custodi  usque  sum..  eteìiim  in  cara  ronsortera  per 
ut  nisi  per  té  '  animam  meara  nequeam  ob 
tinere  ó  ^  studiui  notitise  tuse  et  cultui 
diuino  mini  praetuli  *  ideo  ope  tua^"  debeo 
custodiri  ii  qua  ratione  sanctus  esset  sQ' 

Saluura  fàc  seruum  usq«e  in  té.,  absoluit 

lum  "  scilicet  in  deo  <*onfìdendo  ^  U  perseueren 

Misserere  usque  [die..]  ad  inpetrandi  facilitate;» 
tiam  supplicandi  {|  tis  meta  causas 

Laeù'fica  usque  serui  tui..  depulso  captiuita 
nobis  ingerat  gaudiorum.,  1|  bus  spé 

Quoniam  ad  té  usque  leuaui..  diectam  merori 

tuaì  consulationis  ^  erexi  \\  qui  nulli  (horainum)^ 

Quoniam  le  usque  et  mittis.^  prò  misericordia 


'  -i-  am  asremsétaigthid  indjìrimie 

F.  106b. 

'  indimlithmichiu  *  -i-  huandimpndiu  '  oda'  *  -i- 
*  adamrae  ^  i-  n'trohae  ni  bed  duUu  liùni  *''  i-  adcv 
'  ììaìnmà         ^  lasse  conidrerp  -i-  rotorasnai<j<!<far         *  adct' 


I.  Testo  e  chiose,  f.  106':  Salmo  lxxxv.  433 

acerbws  sit  asperitate  sententiae  qui  nul 

lius  laetetur  iacommodo  *"  sitqMe  ad  benefa 

ciendum  paratus  **  et  copiosus  |j  nita 

Missericordia  ueqwe  meam..  ob  hwnc  ergo  bo 

tis  tuae  inorem  in  efFectum  rerum  pr^ces  me 

as  climent(?r  admitte  "''  ||  riter  largiendo 

INtende  usqwe  mese.,  effectum  precum  cele 

IN  die  tr'ìbulationis  usque  me.,  non  remiso  otiosso  ** 

qu£  animo  supplico  |{  causa  té  so 

Non  est  similis  nsque  tua.,  idcirco  in  tanta 
lum  auxiliatorem  requiro  qui  opem  *' 
forre  et**  uelfs  et  possis  jj  biliter  bel 

Omm^b  gentes  usqwe  nenient..  cnm  mira 
lum  infestissimum  *^  terminaueris  ita 
potes  "  signis  ac  uirtutibws  omnes  in 
admirationem  tui  eonuertere  ut  rerum 
magnitudine  cogantwr  ad  reddenduw 
tìbi  honorem  preparare  ieque  dominum 

summiso  capite  co«fiteri  |1  tur  frustra  F.  loe^ 

ET  adorabunt  ^x&que  tuum..  in  quo  opinaban 
nos  habere  fiduciam.  [j  mando  dispex 

Q«onmm  magnus  usqwf  eolus..  quem  assiri  blasfe 
erant  {|  tando  legis  tuie  nobis  ussum 

Deduc  me  usqwe  tua..  p?-osperis  aduersa  '  rao 
dilectationemqwe  conoWiQ.  -  id  est  placito  ^  et  proba 
to  opere  et  studio  minime  diuiare  *  !l  cu 

Et  ambulabo  in  ueri^afi?  tua.,  tautis  rerum  do 
mentis  iustructos  a  uiis  tuis  declina 

re  non  poterò  |]  tus  e,ed  timor  ipse  q?/o  tibi  sub 

Laetetwr  usq«e  tuum..  non  mila  erit  grauis  tua  ^  semi 
iecior  pariet  vaiìii  dilectationem  et  ingerit 
ut  ad  pariendum  ^  Uhi  impiger  "  ac  libenter 
accedam  |1  actiones  cum  omni  mentis 

Conritebor  usqwe  meo.,  continuas  Ubi  gratiarwm 


'°  huandecumliucht         "  erlam         *'''  adcé         ^^  déid 

"  -i-  dmhàth         ^*  cid        '*  -i'  frithtacuirsimem         '®  ad(B 

F.  106c. 

*  -i-  doherm  maith  tarcpsi  nnilc  ^  adoR         ^  V  a  placito  7 
isfofoxlaid  amsodin  dutiagtar         *  nad  h  diUeìnni        ^  adod 

*  coerladaigsar  '  nephlesc 

Asc-,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  28 


43i  I.  Testo  e  chiose,  t  106:  Salmo  lxxzt. 

deaoHone  p^rsolaam  (i-  uendam)..  memor  iugiter  glo 
rise  taae  *  ea  quae  semp^r  taam  admirationem 
homimb«s  ingerant  p^rsonabo  quam  ^  et 
iam  noB  missericordìter  de  medio  pericu 
lomm  ac  mortìs  eraeris  narratione 
decarram  *"  |1  tee  iustas  bellorum  causas 

Quontam  misserìcorc^MZ  usque  sup^r  me.,  non  haben 
Et  sinagoga  asqt^^  meam..  hi  qui  insidientur  ani 
rape  mese  id  est  qui  nós  uolant  interfice 
re  non  solam  sunt  numero  sed  etiam  uirtute 
terribiles  [|  ultor  tuorum  existere..~ 

Et  non  propossuerunt  dominum  ante  sé.,  qiiod  possis 
Et  tu  domme  nsque  missericors  es..  non  secundum 
illorum  '^  dispectum  tua  adpendìtwr  esti 
matio  II  rendo  '*  supplicia  missericor 

Patiens  usqM^  uerax..  hostium  quoque  defe 
dise  nobis  debita^  non  relinquis  officium  *-^.. 
Eespice  nsque  mei.,  et  si  hostium  disimu 
las  '*  ultionem  propt^r  ingenitam  ^^  boni 
tatem  me  tam^n  tua  misseratione  sustén 
ta  **...  Dà  potestatem  puero  tuo.,  pò 
F.  106'.  testatem  prò  uirtute  possuit  dà  in 

quit  mihi  uirtutem  id  est  praesta  mihi  auxi 

ìium  uirtutis  tuse  |{  ortitadini  tuae 

ET  saluum  fàc  usqi^e  tu3..  secundam  id  quod  f 

conuenit  saluum  fae  et  adserua 

ab  inruentibt«  malis..  puemm  autem 

tuum  et  fìlium  ancillse  tu;£  unum  est 

et  cum  dtcit  *  hominem  idem  est  et  fili 

um  hominis  ||  erat  effectus  oper 

Fàc  mecum  nsque  bone.,  quoniam  duplex 

nm  dei  ut  alia  hostium  poenam 

alia  suorum  *■  continerent  salutem 

hoc  ait  proficìat  in  nostram  salutem  [r  utilitatem] 


a 


adcé  *  -i-  eia  fili  '"  durimiubsa  "  -i-  ni  arh  dundcUr 
mecetarsu  indamairesaig  atà  dumes  amuchoimdiu"  "  -i-  cenidta- 
bairsiu  digail  forsìianaimtea  fochetòir  dugni  trocairi  friìini  calleic- 

seckis  ni  gali  ero7in  -  óìi'         **  -i-  eia  [chùnjehelae  ón 

•i-  Jile  indilli  adce        *^  adcé 

F.  106d. 

sudet  qui  legat        '  i-  apopul 


13 


I.  Testo  e  chiose,  t  107»  :  Salmo  lxxtvi.  435 

qutcqutd  uirtatis  ueì  admirationis  os 

tenderis  ||  ri  nós  uiderint  quod  oum  hi 

Et  uideant  asque  me.,  cum  adiuaa 

risione  disperarent  •  [tu  *"]  inqMtt  (consulatas  es)  qui  non  frus 

tra  a  me  cultns  es  ut  hostes  blas 

femando  iactabant  '  ||  txs   x-  tri 

riliis  ebore  psalmns  cantici:-  cap 
hnhus  et  summersa^  Samaria 
quae  fuerat  eorum  antea  *  metrapo[lifl]  * 
omoem  impetam  belli  in  hiruso 
limas  assirii  connerterant  succeesu'' 
reeentis  ^  animati  uictoriae  ita  ut 
urgente  obsiditione  in  salutis 
suae  disp^rationem  cogerentwr  obse 
si  '■*"  urbis  ac  templi  excidium  metu 
enles  cantra  ergo  omnem  spem  *'  dd  ausilio 
protecti  s«nt  uastatis  assiriis  ìiaec  igitur 
futura  Carmine  a  beato  dat^td  proedicant«r..- 

rUNdamenta  usque  sarac^ls..  ciuitatis 
dei  scilicet  tamqwam  in  editis  "  montìbus 
locata  adaersus  obsìditionem 
inconcussa  manserunt  sanc^os  autem  prò  iute 
meratfs  '^  ac  praecipuis  ^*  accipe  1|  in 

Delegit  usque  iacob  causa  (ostendìtwr)  cur 

tacta  fundamenta  sint  hierusa  f.  ì07« 

lem  quia  non  eundem  quem  -x-  tribws  '  dei  prote 
gentis  meretur  effectum  (T  aff-)  ||  te  sai 

GLoriossa   usque    dei.,    cum    tali    uirtu 
uata  sis  ^..  diabsalwia  ||  ones  ^  memor 

McHor  ero  rab:  apu(2  antlquas  sediti 
ero  rabba  legitwr  ut  significat  fi 
Di[ti]mas  nationes  propn'o  hoc  nomine 


*   i-  arfortachtni  dudia          "  -i-  istusss          '  -i-  ised  asheirtis 

bamadae  dam  dufrecur  cheill  siu-adcé        *  i-  bàte-  V  suersa 

'  -i-  resindoirì        *  metrapoil        '  huantoracht  ®  nuai 
'  impessi        *°  -i-  israhelitae  -i-  àis  detrebo         '"^  i-  airnitor- 

menatarsom  etir  anditin  7  anice             **  digsih  "  -i-  aniaib 
glanaib  san         ^*   i-  ìnoraib 

F.   lOTa. 

'  i-  ambrith  indoiri          *  -i-  dichumachtu  assar  *  i-  lasna 


436  I.  Testo  e  chiose,  f.  107'';  Salmo  lxxxvu. 

rab  id  est  arabas  *  lingua  qaippe 

ebraica  rabba  arabiam  sonai 

Eas  ergo  nationes  quae  cum  babiloniis  ^ 

auxilio  fuerint  assiruE  in  uindic 

tam  uetitri  pariter  ulciscar  "^  |i  o 

Et  babilonis  scien^i&u^  me.,  hanc  ulti 

ncm  de  gentibws  praestabo  "..  scientib«s 
me  [id  est]  iudeis  ||  p^re  in  excidium  coHiuraue 

Ecce  &\ìen\genae  usque  illic  uoto  [et]  consensu  [et]  o 
runt  ciuitatis  ||  ciuitatis  statu 

Mate/"  Sion  usqwe  in  ea..  et  est  sensus 
intigro  '^  dabitwr  etiam  opera  '  suffeci 
endse '"  proli.,  mater  ^'  hierusalem  uoca 
tur  eión  et  quoniam  metus  erat  ne  per 
inruptionem  hostium  orbaretj/r 
adseruerat  ^^  profeta  eam  matrem 
sine  filiis  numqwam  futMram  Bed  iugiter 
inquit  mater  uocabitwr  1|  perpetua 

ET  ipse  hmdauit  usque  àliìBsimus..  causa  cut 

prosperitate  laetetwr  quia  deo  fundato 
re  gaudet  ||  ti  inquit  in  tempio  congre 

Dominus  naxrahit  n^que  populorum..  mul 
gabuntj^r  '^  populi  mós  patrius  et 
sollempnitas  prisca  seruabitMr  au 
dietw?-  legis  lectio  audientwr  magiste 
ria  '  '  profetarum  per  quae  loquentis  uox 
dei  uerbaqwe  resonabunt  ||  ^'■'  sicut 

Et  prmcipium  usqwe  in  ea..  diabsalma.. 
letan^JUfM  ^"^  usque  in  té  ^"..  habitatores  tu 
F.  i07f>.  OS  ó  ciuitas  longua  gaudia  consequentwr — 

k  nticum  psalrai  filiis  choro  in  finem 
^J\.    prò  amelecb  ad  respondendum  intellec 


G 


sentiniuda         *  arahdu  ^   i-  ladigail  duhairt  foraes  m  babelone 

*  -i-  oldia         '  -i    oldia         "  -i-  intamiadcumgat  anamaitni 
'  -i    Ure      '°  -i-  dunchlaind  bedfodeinti  -i-  bit  dilmaini  dudenum 
chìalìide  iarnnsoirad        "   i    /«mater  sion  asmbersom  issi  hieru- 
salem ón         '*  asrindid       "   i-  dupceupt  doib        ''  -i-  sechit  in- 
naforcitaì  són  '•'   i    bidsochaide  atrefea  tndiuisiu  7  bitfailid 

nachóin  adidtrefm       ''   i   1'  bid suuicìmid  afailti  ùipopuil  asndia 
P'thchibes  doib--  '"  adce 


I.  Testo  e  cfaìose,  f.  107"  t  Salmo  Lrotvii.  437 

tas  email  '  hisrahelitse..  iotellegi  pot 
est  emau  unus  de  cantatoribws  quos  secun 
dum  fidem  hìstorise  àauidi  in  collocatione 
arcse  pra^ficit  *  reliqais  ^  ad  canendum  *..  est 
autem  emàn  filius  ioel  filii  samuel  sed  de  fa 
milia  cath  filii  leni..  Aliter  unus  de  hfs 
sapientibws  est  emàn  qvihus  in  regam  histo 
ria  conparat«r  salamon  &tqne  praeponitwr  ^  et 
tantae  ergo  scientiae  hoc  est  Carmen  ut  sapì 
entissimì  illius  nomine  meriati/r  ^  scribi — 

DomJNE  ieuB  nsque  coram  té.,  tibi  qui  es  salu 
tis  ac  uitas  mesB  àominus  dieì  tempt« 
noctisqwe  coniungens  te  sedalorutn  (uefborum  meor«»n) 
noce  atque  indice  supplicani  ||  ret 

INtret  usqi^  tuo.,  bene  possuìt  int 
quia  obiectu  peccatoram  uidebatwr  excln 
sa  I]  rie  qnae  peto  sed  intento  auditu 

INclina  usqwe  meam..  domine  now  transito 
et  sollicita  cogitatone  snscipito.. 
Quia  repleta  usque  mea..  ideo  té  audi 

torem  precor  "  sollicitum  qnoniam  lìihil 
miseriarnm  reliquum  est  mhiì  adflic 
tionis  Buiperest  cuius  iam  exp^rimenta  ^ 
non  caperem  [j  sub  malis  omnibws  adgra 

Et  uita  mea  usque  adpropincauìt..  ita 
uatos  (sum)  ut  in  paruo  discrimine  a  raor 
te  distinguar  adpropiare  ^  enim  infer 
no  '"  est  ad  uicina  mortis  accedere 
Esrimatus  sum  usque  in  lacnm..  mala 
mea  no«  solam  hf  seneùs  proprn  nuntiant 
Bed  etiara  ipsa  inimicorum  existima 
tio  qui  disperata  salute  mea  unum 
de  mortuis  me  coiputant  discenden 
tes  enim  in  lacum  mortuos  uocat.. 


F.  107b. 

immeairic  c^wemàn  insalmso  ^  rohoriun  "  -i-  duthoisigecht 
eUlisse  doih  *  dìichetul  "  i-  doroschitker  da  diib  ^  toas- 
roiUea  ''  adcB  *  isaetarcnae  ade   ì    ni  ofil  frithorcain  na- 

chamthisedsa  7  nadfordamainn—        ^  comaicsigedar      ^°  -i-  duttd- 
isiul 


438  I.  Testo  e  chiose,  f.  107'  :  Salmo  Lxxxrn. 

F.  icfì*.  Factus  sum  usqwe  liber..  ^icut  mortuis  *  cura 

proventi  tuta  tst  nulla  commonìo  sed  (sé)  ag 
unt  a  negotiis  ominibws  liberos  ià  est  nul 
1Ì8  necessitatibus  inplicantj^r  ita  ìnquit 
et  eq-o  obpresus  malis  alienus  fui 
ab  omni  iucundìtate  uitas  et  nel 
ut  quadam  morte  sepossituB  -.  |1  ecti 

Sicut  uulnerati  dormìentes  in  sepnZcr/5..  proi 

in  monumentfs  multis  ac  uariis 
figuris  exeiuatnm  ^  sé  mortuis  àiciì.. 
quoB  modo  *  adpropinqnantes  inferno  '  modo  '^ 
discendentes  in  lacum  modo  mortuos 
liberos  modo  dormientes  in  sepulcris 
appellat  |j  ae  praesentis  exempti  "  dubio  * 

Quorum  non  meministi  amplius..  quia  uit 
euentu  nulla  manus  tuae  ^  auxilia 
iam  reqMirunt  non  adiutorem  '°  té  experi 
turi  "  sed  iudicem  \\  sunt..  nulla  in  alterntram 

ET  quiiem  ipsi  de  manu  tua  repulsi 

partem  meritorum  '-  motatione 
tuam  inflectendo  ''  sententiam  totnm 
augenter  \\  inq«/t  grauisimis  obrue 

Possuerunt  usque  inferiori.,  malis  me 

runt  j  mortem  cogentia  more 

IN  tenebris  nsqM^  mortis..  pericula  in 

suo  tenebras  et  umbram  mor 
tis  appellat  ||  us  indignatioms  ^*  tu 

IN  me  firmata  est  ira  tua.,  pond 
\  ae  *'".  quod  peccando  merui  nulla  luterei 


F.  1070. 

'  -i-  ni  intra  fiat  dunheilìaid  frecndairc      '    i    eiarscartkae  \' 
nachiae         '  -i-  cosmalligtlie         *  -i-  cachlacéin         '"  -ì-  dundfud» 
main  -i-  mortis         *   i-  incéinnaili         '    i    anain digahthi 

*  -i-  tuidechtae  doib  innacorp  7  imheihaid  atthlrriuch    ì-  ni  cui 
gei  inno  ayimain  fordia  iuideckt  innacorpu  jHchcioir  -i-  amai  chondeT 
ganini  fordia  arntcc  donaih  galarih  imhiani  '  -i-  ad(e- 

"  duthuidechecht  ìnamheihaid  afrithissi         *'  annadmttoscelfai 

"  -i-  combetis  degnimai  leu  trissanetìs  heihaid  afrithissi        "  -i* 
lasse  nad         '*  dtdondassasu  '*  adcè 


I.  Testo  e  chiose,  f.  107 <<:  Salmo  lxxxvu.  439 

dente  uenia  infractam..  ||  isti.,  mag 

Et  omnes  allitiones  taas  usque  induz 

nitudìnem  commotationìs  diuinee 

maris  flactibws  exequando  presius  '" 

indicauit..  diabsalma..  ij  miseriarMm  ho 

Longue  usque  a  me.,  increscentium 

rrore  ||  ta  et  perseueranti  c[a]lamita 

Possuerwnt  usque  egrediebar..  ita  are 

te  conclussus  locum  effugii  '  in  ^-  ^^''• 

uenire  non  poteram  ut  uincti  - 

qui  gradienti  libertate  careni 

Oculi  usqwf  tota  die.,  erumna 

rum  diutMrnitate  et  grauì 

tate  conpulsus  in  clamosas  ^  et 

continnas  snpplicatìonee  eruwpi 

EXpandi  usqwe  mirabilia.,  pnus 

q?;am  nos  de  hac  uita  condicio  mor 

tis  eripiat  operare  id  C[uod  [sit]  ad 

amirationis  plenum  ut  de  me 

dio  nós  captiuitatis  eduoas 

*  né  materia  salutis  tuse  periat 

61  opus  pietatìs  tuse  mors 

nostra  praeueniat  |{  sibile  est  ui 

Aut  medici  usqwe  tibì..  neqwe  enim  pos 

ta  defunctos  a  médicis  ^  susci 

tari  atqwe  ita  tibi  ^^  prò  omnibtts  proc 

stitis  grates  referre  ^  \\  nu 

Num  quid  narrabunt  in  mo 

mento  missertcortZiam  tuam..  hironiam  (dtctt)  ' 
figurate  huti/s  diprecationis  hoec  est  in 
tentio^  dum  inqui't  uiuimus  per  mi 
ssericordiam  tuam  nos  uincuHs 
captiuitatis  absolue  ^  quom'am  sf  o 


'*  -i-  indestoaiscihiu   i-  isassu  de  tahairt  indferso  huachtaraig    i- 
in  me  firmata  est  ri.  duthahairt  inchosmailseo  doìnbeirsom  Lic- 

F.  107d. 

'  indataig  -i-  innandimithe         ^  -i-  cimhithi         '  nualclm 

^  -i'  diancerbalamni  ni  hia  nech  runiccaeshi  adde  *  -i-  hua- 

legih  corp         ^^  adce        ^  A-  atlaigthiu  huide      '  troplesom  anisiu 

ohiroin  imchomairc         *  -i-  ised  deret  is gessi  dia  cene  mhether 
in  hac  uita        '  adce 


440  I.  Testo  e  chiose,  f.  lOS":  Salmo  Lxxxvn. 

pus  pietatis  tuse  '''  nostra  fue 
rit  morte  praeuentnm  nulius  re 
cnrsus  :d  nitam  patebit^'  |{  ra 

Aut  ueritatem  toam  usqw*  in  ter 

oblita  [1'  obliuionis].  quia  nulla  a.ut  parua  '^  est  apiid 
niuentes  memoria  mortuornm 
Et  ego  ad  té  àomine  nsque  te..  nihi\  som 
no  indulgens  nascentem  diem 
sopplicatìone  pra^ueni  '^  j|  noli  in 

Ut  quid  domine  repulisti  usqwe  meam.. 
quit  exclasis  pr^cibws  me  «dut  a  tuo 
[acjcesu  congresuqwe  remouere  '\. 
F.  WS",  Auertisti  iàciem  tua«i  [a  me..]  neqwf  auersi 

one  '  uultus  tui  offensam 
tuam  permanere  Bignifices.. 
Et  eg^nus  sum  ego  nsque  mea..  rondi 
cionis  meae  uilitas  et  periculorum 
quihus  urgeor  adsiduitas  debet 
mììii  ad  impetrandam  ueniam  suf 
fragari  ex  eo  iam  tempore  qìw 
Bura  eductus  ex  acgipto  labori 
\yus  sr.m  adflictus  j|  dignatione 

EXaltatus  sum  autem  et  humUiatus..  sub 

et  protectione  tua  quondam 
degens  "  multo  honore  eram  con 
spicuus  qui  rtunc  prò  merore  defectu 
fo?jsilii  et  rationis  experior  ^  \\  autem  <ion\ur 

IN  me  transierwnt  irae  tuae..  quae 

batiouis  mea;  causa  est  quoniam  té 
utor  aduerso  ^  pluralitcr  iras 
appellando  malorum  suorum 
cumulos  indicauit  ||  solum  mihi 

Et  terroribffs  usq?<e  me.,  ut  non 
tranquillit.item  mentis  exclus 
erint  hed  etiam  '  prouidentiae  ad 


*"  -i-  ocarsoiradni  "  -i-  ni  ersoUcfea    i-  in  iergmmìi  isinho- 

thaid  frecndmrc  iterum        '^  -i-  manudfilefdr  aforaiflnnet  leu 
^^  forroihhoìfjsa    ì    dugiidi  dee  rem  mali  ti         ^*   i-  himitsiu  adfe 

F.  lOStt. 

'  -i-  tri  brith  dait  tortachfae  huann  '  -i-  anarnruhurt  hiuth 

'  -i-  adhaill        *  hmit  chotarsnu  adré         ^  -ì    rohòidam  dodia 


I.  Testo  e  chiose,  f.  108'':  Salmo  ixxrvm.  441 

emerìnt  ^  cautionem.  !ì  dis  est  et 

CircumdederMMt  xLsque  aqoa..  gran 

a  loco  ■  et  tempore  *  exaggeratio  e 

rumnarum..  aqua  siquidem  nos 

ambiente  •'  nulla  pars  corpo 

ris  intacta'"  relinquetwr..  die  in 

merore  cowsumpto  non  erit  '^  lucìe 

tempMS  reliquum  qicod  possit  esse 

solacium  [1'  -o]..  ita  me  et  iniquorum 

multitudo  uallauit  '-  ut  solent  '^ 

aqure  facere..  si  in  aquart/iw  me 

dium  quis  discenderit  ita  eius  om 

ne  corpus  ambitwr  '^  ut  nulla 

pars  esset  intacta..^ 

Tota  die  usqwe  a  miseria.,  grandis  r.  los^. 

raisseriarum  cutnulus  cum  discen 
dunt  hi  quos  solet  p7-osperita8  ''"  rotigre 
gare,  et  req'/iescere  [1'  retinere]  fides  '"  aduersìtaB  * 
[ex]periri  |j  uarie  beatuB  dau/d  proé>dicens 

T-vyTellectas  sethan  israhelitae.. 
JLi-N      ea  quae  "  populo  erant  in  babilo 

ne  mansura  inducit  *"'  eosdera  ip 
BOB  in  captiuitate  possitos  nihil  qMid[ero]  '"'^ 
é  meritis  propWis  sed  de  promisionibws  dom/ni  ad 
dn?//d  conueniret  '"~  ut  qui  genuB  omne  inde 


domherad  fortochtain  dahì         ^  acht  iscodurogahsat        '  -i-  huiih 
in  aqua  ón       ^   i-  al[l]aanuìle  ón        "'  animmunthìicìiella  ni  itisce 
'^   i-  ccnarkdin  dnuisciu  *'  -i    ciaheiih  soilse  isindlau  lù 

soihe  doneuch  bis  imhròìt  "*  dumimmerchell  '*  -i-  imihim cheli 
neich  bis  indih         '*  duimcheltar 

r.  108b. 

'  -i-  dutéigtis  cucum  intan  nombiinn  hisóinwigi  '  1'  proprietas 
•i-  inemechas  ón  '  intarissiu  ^   i    lasc  dvfuinchidet  india 

dà  quos  solet  experiri  aduersitas  -i-  isandasgniintar  incharait  in- 
tan mbither  in  periculis--  '"■  -i-  rofeidligfitis   ì    ararobates 

^  i-  noch  is  OS  indetso  buiih  doih  indoiri  ^^  is  quid  bis  and  sic 
facitur  fosodin  ì  nihil  .  inducit .  quid  .  conueniret .  ri.  '  -i-  niiat 
da'iriltin  fessin  donàrbaid  inpojml  diasoirad  adii  itinnaiairngere 
duralrngeri  dia  dodd  dusoirad  inpoindl         *   1-  ni  acdldad 


ì 


M' 


442  1.  Testo  e  chiose,  f.  lOS':  Salmo  lxsstiii. 

orum  ueì  reges  eitisàem  generis  sé  cns 
todire  promiserat  sponsionis  ^  fidem  ^° 
tana  rebus  inplere  dignetwr  in  honorem 
regum  "  populum  protegendo  ^K  lege  secun 
dam  historiam  et  eadem  pene  promi 
sorum  nerba  quae  Carmine  iato  contin 
entwr  inuenies..  |j  licitationis  '^  bonam 

■ISSErzcordiasq«e  cantabo..  poi 
in  quo  sola  diuinse  liberali 
tas  bonitatis  est  et  nul 

la  debiti  {quia  non  meruimus)  reptitio  continua 
laude  celebrabo  ||  admonet  de  in 

IN  oenerationem  usque  meo.,  subtiliter 
plendis  promisionibws  dommi  cum  uerita 
tem  indulgentige  eius  sé  prcedicatum  ire  ^* 
pronunf^iat  j|  misi  '^  ut  tam  nos  quam  re 

QuoMiam  usqwe  aedificabitur..  haec  fait  summa  prò 

ges  nostros  ad  multam  8Bta[tem]  faceres 
pcruenire  missericordiam  uocat  ip 
sam  promisionem  '*  ut  nihil  mentis  propriis  '^ 
adplicet  sed  totum  in  promittentis  libcr 
alitate  refundet  |1  raque  promisio  sta 

IN  caeh's  usque  tua.,  certa  est  inqwit  tua  uè 

bilis  atqwe  immobilis  qwippe  cuius  in 
cselo  promisio  custoditwr  in  esalo  eo  quod  ibi 
fiit  qui  et  promiserit  deus  et  qui  promisa  ^* 
f.  los'-,  possit  inplere  H  licitationis  '  fixa 

Praeparabilur.  oeritas.  id  est  certa  est  poi 

qice  sententia  \\  sona  dcmmi  qualitas 

Dxspossui  usque  meis..  figurate  ex  per 
ipsius  promisionis  *  absoluitur..  prò  electis 
meis  id  est  iudeis..  cum  àauià  pacta  ^  firmaui  * 
loraui  àauià  usque  meo.,  firmiter  aancteque  promisi  ^.. 
JJsque  iu  aeternum  praepara&o  usque  tuum..  sue 


®  •!•  dudd  "  intoraissin  ^'  -i-  airisermìtiu  feid  dusudih 

diiin  cf^opul        *^  ade         ^^   i-  intarngeri  •  dei         ^*  p'thchihes 

"  iniairngeri         *®  file  isindsahn        "  -i-  ni  huad  fessin  atair- 
ngeri         **  i-  innatairngere 

108  V.,  ìuarg.  sup.:  in  nomine  iesu  et  sanctae  brigde 

F.  lOSc. 

'  intamgeri  *  durairngert  dia  dudd  *  innacairde 

*  oldia      *  óldia 


I.  Tesfo  e  chiose,  f.  108':  SalfflO  Lzxrvnu  443 

cessonbw^  generis  hii  regnum  stabile 
firmnmqu^  prewstabo  conseruans  fliis  cum 
angmento  glorie  regìam  dignitatem 
£t  edifieabo  luque  tanm..  dìabsalnuu. 

CoKfitebimtwr  naque  domine.,  diuersis  ap 
pellatioiiìbtt^  misseTÌcordias  mira 
bilia  ueritatem  ipsam  ad  sé  factam 
promisionem  nocat  miserieordias  ab 
indulgentìa^  mirabilia  a  magnitudi 
ne.,  ab  inmobilitate  ^  ueritatem..  prò  bis 
qui  in  cxlo  swnt  cslos  possnit  stcuf  t^rra 
sepe  prò  habitatoribus  snis  bominibi» 
ponìtur  ut  est  iUud  do'ntne  domioifs  itostet  nsque  t^rra.. 
ET  ueritatem  tuam  nsque  domino.,  uox  is 

ta  cselestìuffi  potestatum  cstus 
que  sancfomm  nuUnm  Ubi''  deorum  simi 
lem  repperire^..  unum  enim  aique  idem 
indicai  in  nubib«5  ^  et  in  filifs  [|  riae  '" 

Aut  qtii's  BÌmilis  usqu^  sanctorum..  cuius  glo 
deuotio  nostra  subseruit  aut  quem 
gloriosum  uideri  facit  nostra  sai 
natio  dum  circumfussos  hostes  uirtn 
tntis  tuae  terrore  prostemis  ''  prò  coMgre 
gatione  '^  eoiraentoqu^  sancfomm  «2  est  in  m 
edio  nostronun  l  ne  a  testimonio 

Magnus  et  t^ribilis  usque  tìhì..  be 

uniaersitatis  fides  ^^  partibii5  '* 
subrogatur  '^  nam  si  omnium  uirtn 
tum  domfnus  *^  non  capii  alterum  in  consorti 
um  BUS  uirtntia  ^  admittì..  ^-  ^os^- 


•  inna/irinnehisin  *  adcB  "  nadnaimettar  -i-  innacumachiae 
nemdi        ^  -ì-  araittreibihidib  innannél  asbersom  in  nnbibns 

*•  -i-  is  àiììducbalae  adi  -i-  incU  dee  "  adcB  "  i-  isarsuidiu 
fufàlgisiu  innancùmtea  V  is/orsam  aseclesia  sanctomm  trachtaid 
som  isindisiu-        "  inchretem  **  -i-  singnlis  nirtutìbus  dei 

•i-  OS  la  dia  cechrann  neirt  duchoissin  ■  am  aia  les  innanert- 

^^  futmrrcetker  "  masachoimdiw  7  iscotdiu  dà     1'  si  sit 

r  si  SÌS  7  tnae  [  i-  adaè\  bis  arehiurm-  ani  sodin 

F.  1084. 

^  -i-  indidcR 


444  I.  Tegio  e  chiose,  f.  108^:  S&lmo  lzxicvui. 

Potens  es  usque  tuo.,  ac  sì  dice 

rei  nt  uerns  àeuB  ita  omnes 
tiirtutes  (1<  -te)  transcendis  ^  merito 
proinde  ^  Uhi  *  soli  potentia  adsis 
tìt  et  ueritàs  |]  imperio  inniensi 

Tu  domìnaris  usqwc  maris..  tuo 

tas  maris  uè]  magTiitudo  sub 
mittitMr  11  depossìto  ^  tran<juìllìta 

Mo-ram  sonum  usque  mitigas..  cutn 
te  commotis  coeperit  flactib«5  (mare)  fran 
gari  "  ita  tao  brachio  contìnetMr  nt 
non  possìt  ultra  fines  sibi  inpos 
sitos  euagari.  |]  hominum  quos 

Tu  Immìliasti  usq?<e  snperbuw..  multos 
potentes  sibi  uideri  pra^sentium 
rerum  prosp^ritas  faciebat  uili 
tatem  condicionis  "  suae  aliquan^Zo 
intellegere  conpulìsti  dum  eos 
et  honore  exuis  *  et  subiecis  ultioni.. 
IN  uirtute  brac/uV  nsque  tuos..  n 

ullius  inquìt  adintus  auxi 
Ho  tantum  uoluntatis  ^  tuae  nu 
tu  *"  hostium  agmina  fugere  co 

gisti  []  n«nc  "  partibM*  ad  uniuersi 

Tri  SM«t  cseli  usqwe  terra.,  uarie 

tatem  '^  nunc  '^  a  generalibus  recur 
rìt  ad  species  '^  ut  omnium  aneto 
rem  praedicet  a  qwo  snplicet  liberati.. 
AQMilonem  nsque  exsaltabunt..  bfs 

omnibws  diuersos  caeli  car 
dines  indicauit  àenique  aquile 
nem  [et]  dexteram  possuit..  hermon 
prò  hermonin  inpossuit..  h(  snnt 
autem  montes  terras  repromisionis 
per  quos  indicat  solum  '^  patriuw 
Isetìtia  esse  conplendum  captiui 


*  -i  ithuaisliu  càch  '  isdisin  *  adcé  "  anasnditi^ 
scartae  infeìd        *  i    bresminigedar       '  -i-  atuisten  són 

*  durigisiu  '  adce  "  huanchumachtu  "  indossa 
1'  cachlacéin  ''  i-  innandule  "  inceinn  aUi  "  i-  dunaiò 
gnusib  sainredchaìb  innandule        "  aUdr 


I.  Testo  e  chiose,  f.  109':  Salmo  lxxxvui.  445 

tate  laxata  11  prò  opere  fife  eem  f.  loo-^. 

Tuum  usqttc  potentia..  ut  manuw 

per  uirtutem  firmat  in  brachio  ' 
Firmetur  usqwe  desterà  tua.,  in  li 
beratione  nostra  potenter 
operatio  tua  et  uirtus  sublimis 

appareat  11  potestatis  est  propnu»» 

lustitia  usqMc  tuse..  regni  tui  et 

iudicii  iastitjseqwe  obseruatio 
Missericordia  usqwe  tuam..  bene  b 

ubiecit  iustitiae  misserico 
rdiam  "^  qua  ornatwr  eequitas  né 
nimìs  austera  ^  uideretwr  seueritas  ^ 
sola..  iuDgit  etiam  missericor 
diae  ueritatem  ut  promisa  facta 
que  diaina  certa  esse  confìrmet.. 
BEatus  usqwe  ìubilationem:  cui 
contigerit  per  experientiam  ^  nos 
se  quid  uoluntatis  [l.  -lupi-]  habeat  uox 
jaetautium  gratiasqt^e  redden 
tìum  liberiate  concessa.,  iubela 
tio  qut'ppe  est  triumpbantis  exer 
citùs  exBultans  adclamatio.. 
Domane  nsque  ambulabunt..  duca 
iustis  adiutorium  et  prouidenti 
am  suam  dignatur  adhibere..  lum 
en  namqi<e  uultus  dommi  appellai 
opem  diffensionis  per  quam  omnis  tri 
bulationis  amaritudo  disolui 
tur  siqu^dem  tribuktiones  tencb 
ras  appellat  frequenter  |j  ti  cu 

ET  in  nomine  usque  die.,  cum  te  ius 
ram  habcntem  ostenderis  nos 
ab  iniqua  seruitute  liberando 
Twnc  erimuB  praestantiores  caeteris 


F.  109a. 

•1-  isarneuri  dubeir so  du(/rxs  amhràcìnnm  ani  asargnim  du- 
>eir  awmanum-  '  nachdu  imhì  isnaib  salinaio  iustitia  isdu- 

irinni  WWiemnachtae  téit  missericordia  Oh  dudilgud  pecthae  teit 
ón  Ueritàs  im  dufirinni  tairngeri  teit  san  '  mwnae         *  -i- 

UStitiae  centrocairi      *  trissan  etarcnae 


éé6  L  Testo  e  ehiose,  f.  109^  :  Salmo  lxzxtiil 

longeque  meliores  ||  iasid  inqui't 

Et  in  iostitìa  tua  exaltabuntur.. 
^'  -KW*.  Buccessu  meliorum  bonìs  nos  perfrui 

posse  confìdimae  quia  quicquià  illud  est  ouod  praes 

ias  tao  ^  adiatorio  non  nostris  niribt^f  in 

putamos  li  bis  bene  dicreaeris  adto 

ET  in  beneplacito  uBque  nostrum*,  cum  de  no 

letur  principatns  gentis  nostra  qui  nuna 
est  captiuitate  dipresus  |  et  rex  noi 

Quoniam  dommi  est  usque  nostra.,  ac  si  diceret  dommus 
ter  ac  sanctus  israhel  assamsit  nos.. 
Et  sanctì  israhel  regis  nostri..  tu»c  locutos  es  in 
aspectu  filiis  tuxs.  recarrit  rarsus 
ad  memoriam  repromisoram  quorum 
fiducia  ea  quae  dix.it  sibi  estimat  conferenda 
ET  dixisti  possui  adiutorium  sup^r  pò 
tentem..  p^r  nathan  ad  àauià  sub  reuelatio 
ne  facta  est^  ìsta  promisio..  ad  sanc^os  autem  id  est  ad 
electos  àicitur  ||  tabat  summa  ^  promisi 

Tunc  loquutus  es..  quia  istos  proprie  spec 

ET  exaltaui  nsque  mea..  indicium  electio 
nÌ8  mas  sngestu  ^  [1'  successu]  honoris  q«o  csetcris  praela 
tus  est  innotuit  {|  nis  ucrba  inserit  qum 

INueni  usqwe  eum..  hinc  etiam  promisio 

locutus  fuerat  ad  nathan  siue  de 
àauià  Bine  de  populo  siue  de  Ms  qui  iper  successi 
onum  uices  erant  de  eius  semine  reg 
natz^ri  in  fassione  olei  et  regiam  ei  api 
cem  "  intulit  et  sacrum  et  reuerendum 
omnibus  fecit  |1  mese  adiutorio  fulcietwr 

Manus  mea  ixsque  ei..  continuo  operationis 
Et  brachium  usque  meo  [l.  in  eo]..  omni  succes 

su  frnstrabitwr  **  quicnmque  illi  fuerit 
bellum  inferro  conatus  ||  mo  eoruw 

ET  filius  iniquii!a^(5  non  nocebìt  eum.  id  [est]  ne 
qui  illum  obpr^mere  uoluerint  me 
auxiliante  ei  poterìt  procualere  fi 
lium  iniquitatis  uocat  facientem 


F.  109b. 

^  adw    '  -i-  rafoilsigestar  nathan  duduid  anadfidar  is  indsalm  so 
^  -i-  indhuaisletu         *  intairùgeri       ^  huandasluch       *  innvxik- 
letaid        ''  futUastar        ^  huaibrigrfldir 


I.  Testo  e  chiose,  f.  109':  Salmo  lxxxviii.  447 

iniquitatem..  ET  cowcidam  uaque  inimicos 

eiu3:  in  tantum  ìnriti  *  erunt  inimicorum  F.  109'. 

ausus  ut  przusqwam  sé  moueant  se 

ueritatìs  mese  gladio  conpri'mantMr  |1  uir 

ET  odientes  usqwe  conuertam..  dispcratìone 

latìs  faciam  eos  ignauorum  more 
spam  salutis  in  fugiendo  ^  pedibws  collo 
care  {{ tis  et  missericordisB  non  erìt  me3 

ET  aeritas  usqwe  ipso:-  opus  bonìta 

aliqaa  uarietate  motabile  ||  cao 

ET  in  nomine  usqwe  eius..  haec  illi  ageudi  regni  erit 
sa  uel  sola  ^  ue\  maxima  *  quod  nomen  meum 
uocat  meqM«  dominum.  suum  confitetwr      |j  que  eius 
ET    ponam    usqu^    eius..    mare   flnmina 
imperio  ambientt/r  ^  ||  dìlectionis  ^  et  mul 

ET  in  fiuminibu5  usque  ti!.,  docomento 
ti  adiuiorii  inpertione  securas  ande 
bit  me  patrem  et  curatorem  '  utili 
tatis  ac  salutis  suas  domtnum  owncapare 
ET  Ego  prtmogene^M/w  usqwe  terrae..  non  inmerì 

to  me  patrem  uocat  cum  sit  a 
me  fìlius  et  pWmogenitus  nominatus 

ut  certe  sit  is  cunctis  merito  regibus 
dignitate  proelatus  ^  ||  anc  gloriam  i  * 

IN  setemum  uBque  meam..  non  patiar  h 

taa  eitis  fìnibMS  terminarì  |j  qua  iUi  me 

ET  testamentum  n^que  ipsi..  sponsio  mea 

liora  promisi  inplendarnm  a  fide  remm  ^ 
nullo  mendacio  deducetur  jj  regni  eiusque 

ET  ponam  in  sasculum  usque  [eius]..  posteri  '"  inqu/t 
successores  ad  spatia  longua  perue 

niant.  ||  cessione  continua"  et  toto  orbe 

ET  sedem  usque  caeli..  permanentes  sue 
perspicui  |{  diertn^..  in  tantum  apu<2  me  '^  ualebit  bus 

Si  dereliqnerint  usque  non  casto 


F.  109c. 

*  wrasaigthi        *  hiteichiud  *  -i-  robu  issi  nammà           *  -i- 

issi  asmoam       ^  imthimchéltar  ®  I'  dilatatìonis  indforsingigihea 

''  foichleòir         "  dersciigthe  '  -i-  archomallaibtir  ani  dundor 

rairgiwrtsa      "  -i-  achland  in  "  -i-  innaclainde  ón      "  oMia 


448  I.  Testo  e  chiose,  f.  lOS^:  Salmo  lxxxviu. 

cepta  dilectio  ut  infring'at  etiam  '^ 
iudicìi  sui  seueritatem  ^^  nam  si  contìge 
rit  ut  posteri  ehts  '^  legem  meam  relia 
7?.  io;)d_  quentes  pra^cepta  dispiciant  (si)  de 

serent  uìtae  studia  melioris 
(si)  nihil  obseruationis  in  mandatis 
meis  ponant  sed  omnia,  quae  imp^rauì 
tamqtmm  profana  contempnant  ad 
ignauam  '  uitam  sé  conferant  qM»d 
faciam  [|  dam  in  contemptores 

Uisitabo  xiaque  peccata  eorum..  non  exten 
ultionis  gladium  sed  eos  ut  recor 
dentwr  effectùs  disciplinae  sibi  tra 
dite  mediocri  nerbare  commouebo.. 
Missericordiam  usque  ab  eo..  mis 

sericordia  ueritate  testam 
ento  unum  indicare  uoluit  prò 
misorum  silicei  constantiam 
Neqwe  nocebo  usqwc  ìnrita..  no»  pati 
ar  inrita  fieri  quae  promisi.,  fidem  ergo 
sponsionis  mese  pos^eriorum  -  pec 
cata  uiolare  non  pot^runt  ]|  mea  ^ 

Semel  iuraui  sawcfo  meo.  id  est  sancta 

contestando,  pollicìtus  sum.  semel  pos 
suit.  ut  fixam  *  ostenderet  prò 
mitentis  dei  certamqj^e  sententìam 
et  quae  secunda)«  '"  id  est  motationis  uo 
cem  nesciret  admittere..  icrauit 
atitem  iicit  ut  indubi[ta]tam  promisi onis 
fidem  ostenderet  |j  moris  mei  ^  con 

SI  àauià  mentiar..  non  solam  ìnquit 

suetudo  obseruabitwr  sed  eti 
am  contemplatione  "  eius  ad  quem  f 
acta  est  promisio  ||  gua  a3tate  reg 

Semen  eius  usque  manebit..  prò  "^  lon 


'^  cid  ^*   i-  contaibrea  feuchrai  fir  messa  foralo  acht  cose 

tantum        '^  -i-  achland 

F.  109d. 

'  A-  ecal  arhàs  1<  ardenum  maith  *  i-  innacland  són  ^  i- 
meféin  san-  *  i-  cenchoimcJiIod  fuiri  *  -i-  nìtait  dia  fotair- 
ngere  conidchmnscaiged'-  ®  -i-  mofirinnese  '  -i-  annaith 

fri  dd        ®  -i-  taressi' 


I.  Testo  e  chiose,  f.  110':  Salmo  lxxxvhi.  449 

nabit  IJ  quod  sup^nus  dixerat 

Et  eedis  eius  usque  meo.,  id  repetiuit 
quia  Jaonor  regias  per  sabstitntio 
nes  sÌDgulas  iìliorom  ad  conpa 
rationem  solis  •'  exaggeratorie  ^° 

in  multam  annorum  siriem  prò  F.  110°. 

ducatwr  ^  1!  quii  sol  et  luna  ad  hoc  fac 

ET  &icut  lana  perfecia  in  Biiernum  manet..  &icut  in 
ta  swnt  ut  in  tempora  multa  ma 
nent  ita  et  Buccessores  regni  tui 

aetas  prolixa  suscipiat  ||  uit  et  prò 

Et  testis  usqwc  fidelis.  id  est  deus  qui  haec  et  no 
niittit  secotz^ra.  [diabsalma]  ]{  cum  talis  fue 

Tu  nero  reipulisti..  et  prò  nihelo  duxisti  nós 
rit  ad  dcutd  facta  promisio  prò  nobis 
quomodo  nunc  contra  sustenemus  repulisti 
enim  nós  et  prò  nihelo  computasti.  |]  un 

Distulisti  christum  iuum.  chrw^Mm  regem  àicit 
ctione  sacra  regalem  apicem  con 
sequutum.  ilio  tempore  regia 

potestate  profditum  ^  |]  placito  ' 

Auertisti  testamen^Mm  8er«t  tui..  ea  quae  aliquando 

et  conuentiono  firmaueras  ita 
omnia  euanuerunt  ita  sunt  omnia,  deso 
luta  quasi  nullam  pacti  ^  habuerint 
firmitatem..  uult  autem  diccre  quod  om 
nis  promisio  inrita  facta  sit  tam 
pulo  qiuim  regìbus  in  belli  misserias 
et  captiuitatem  coactis  \\  tuum 

Profanasti  usque  eius:.  ita  templum 
di[st]rui  passus  est  (1<  es)  '"'  tamquam  nulla  esset 
in  eo  relegio  profanum  fecisti  uide 
ri  dum  nulla  defensio  tamquam  sancd 
ficato  defertur.  |j  ut  pateret  '•'  ad  ine 

Distrnxisti  omnes  macerias  eius.. 
ursiis  hostium  ue\  templum  '^  ue\  pò 
pulus  ammouisti  id  prò  [l.  per]  quod  sepiri" 


•i    am  as  suthain  adae         *°  indumaithid 

F.  11 Oa. 
'  -i-  roigiliir         *  mogthae         ^   i-  hoihuil         *  inchairdi 
"*  adas  ^  coarosailced  *   i-  combaderlam  '  imm- 

Asc,  Il  Cod.  irl.,  d.  Ambr.   1.  2& 


450 


1.  Testo  e  chiose,  f.  110';  Salmo  Lxxxvni. 


consuersLi  atqwe  moniri  adiutorio 
scilicet  dei..  muri  urbis  qui  oWim 

Possuist:  munitiones  eius  iormìdinem.. 
securitati  erant  clausis  disrup 
•  ti  creauere  *  formidinem..w 
/■.  710^.  Disrupisti  usque  uiam..  sub  exemplo  ui 

nisD  Tiudate  ^  sepibws  "  et  oportunae  ''  rap 
toribws  transeuutium  [de]praedantiumq?<c 
express,  est  liquentia  ij  hostis  intulit  fini 

Factus  est  usque  suis..  mala  quae  uictor 

timorum  in  exprobratione  facta  sunt 
grauiora.  '  bus  *  host-es  nostri  facti 

EXaltasti  u&que  eius,.  secundis  successioni 

Bwnt  fortiorea  !:  ne  uoti  co«potes  facii  siini 

Lsetifìcasti  usque  eius..  dum  in  nostri  obp7Tsio 
Auertisti  usque  eius..  non  licuit  nobis  educto 
gladio  libertatem  tueri  ''  nec  iure  belli 
patriam  uindicare  semel  populo  ma 
mhus  hostium  tratito  et  in  captiuitatem 
coacto  ]j  manus  nostra  repu^nare  hosiib»s 

ET  non  es  auxiliatus  ei  in  bello.,  quia  non  ualuit 
quod  non  potuit  armis  nostra  patria  difen 
di  haec  est  causa  et  quod  indignos  nós  tuo  auxilio 
computasti  I'  apud  nos  fuit  elegantiaì  ^  qtncqitid 

Distruxisti  eum  a  destructione  "..  quicquià 

decoris  qMicq«?d  praestans  -  qiiicquìd  glorio 
sum  multisq?/^  mirabile  omnibz/s  boc  no 
bis  in  captiuitatem  redactis  perire  ^  fé 
cisti  \'  nobis  in  hostium  potestatcm 

Et  sedem  eius  in  terra  conlisisti..  omnibus 
radactis  honor  et  potestas  regia  con 

quieuit  ji  breuibMS  artasti  spatiis  com 

Minorasti  usq?<e  eius..  promisionem  tuam 
motationem  ''   rerum  conuersionemqMe 
faciendo  ut  qui  aeternitatem  promiseras 
tempora  angustia  "  inminuas  !  exprob 

Perfudisti  eum  confusione.,  materiae 


afeithe 


duforsaissef 


F.  noi). 


*  dèrachtae       '  huaimhib       °  erlamae        *   i-  honaib toraclitaiò 
sùinmecìiaih         ^  dummmms         ^  innasochraide         ^  dehc  Untuda 

*  derscaigthe       ®  asindbelad       '°  -i-  intairngeri       ''  V  angusta 


I.  Testo  e  chiose,  f.  110"^:  Salmo  lxxxviii.  451 

rantium  proficit  et  calamitate m  (nobfe)  aux 

it  quod  fueramas  ante  felices..  diabsalwa.. 

Usqu^quo  àomiae  in  finem..  quandìu  irascentis 

animum  uuUiis  euersione  '-  signi 

ficas...  Exardescìt  usqw*  tua.,  iunge 

superi-  Tjsquequo  '  exardescìt  peccatorum  J"^-  n^' 

nostroram  fomentis  accensus  j|  tu 

Msmorare  (\uae  mea  substan^m..  non  diu  uic 

ro  ^  succurre  cito  ncque  sinas  breue 

uiuendi  tempMS  calamitatibws  occupari 

Non  enim  uane  usqwe  hominum..  iustum  uti 

qtie  est  ut  utamur  tua  misseratione 

quoniam  exigui  temporis  est  uita  nostra  et 

non  ab  hoc  facti  sumus  ut  miseria  erum 

narum  tradas  nos  |l  bis  quod  dixerat 

Quis  est  -asque  mortem..  repetiuit  aliis  uer 

cum  non  sit  ergo  condicionis  nostrse  ueì  in  lon 

gam  setatem  ueì  in  seternum  uiuere  et 

non  fuerit  haec  tuse  factwrae  ^  ratio  ut  nos 

tribulationibws  exponeres  ^  ob  haec  itaqt«« 

omnza  inpone  finem  malis  et  solue 

aduersa  quae  patiamur  ||  bi  sunt  mÌBsen'cordiae  usque 

Aut  quis  unque  inferni.,  dìabsalma..  U 

domine.,  bene  in  alligatione  missericor 
diae  psalmi  ^  inìtìa  repetiuit  non  solum 
ergo  propter  nostri  statum  exiguum  et  con 
dieioni  mortis  obnoxium  Bed  etiam  prop 
ter  promisionum  tuarum  ueritatem 
quas  cum  àauià  superioribws  temporibus  an 
tiquiB  fecisti  solutis  misseris  restitue 
nós  prislinae  dignitatì  '^..  |j  ter  caducus 

Sicut  daui'd  usque  tuorum..  si  status  nos 

ac  breui£  si  promisionum  tuoarum 


•i-  gaiHi-         *^  huandsoud 

F.  llOc. 

*  i-  aw  usque  duthahairt  fris  ajà-escìt  *  dundinaderhmra  hiuili 
airhithmarhsòn  ^  ad(e  *  -i-  codunnaissilbtìieni  *  quando 
dixit  missericordias  -i-  am-  adcuidsom  hisuidiu  dutrocairi  adfet 
dà  di  is  disiu  [di]  quando  dicit  ubi  sunt  missericordiae 

*  hirobammar  riam 


1 


452  I.  Testo  e  chiose,  f.  110^:  Salmo  lxxxix. 

intemerata  co«stantia  non  monet  mise 
rantem  moueat  saltim  acernitas  ex 
probrantlam  obproprtorum  pudor[q?/«']  qui 
hus  serai  quodam  tui  tamqftam  a  té  spreti  '  neg 

[rum  gen 
lectique  *  confimnr  [1'  confundimur.]  |  igua  s,ed  tnulta- 

Quod  contenni  nsque  gentium..  non  fuerant  ex 
tium  in  me  congesta  mala  dieta  sunt  quae  pa  | 

tentiss  sinibu5  coaceruata  sostenni 
mus  sinnm  autem  possuit  continuum  ^  scnsum 
y  ^iQ^  mcroris  eornm  li  gregat  '  quer 

Q,U0D  exprobauerunt  usqwe  domine.,  ad 
ellarum  causas  ut  celerias  inp 
etrat  solutionem  malornm  ||  com 

QtJOD  exprobrauerunt  usqut  chrtsfi  tui..  '\ 

motationem  eius  sponsionis 
riserwnt  -  qwae  aetgrnitatem  sceptri  ^  promi 
serat  regnatt/rfa  I|  em  uaria  oper 

BEnedictus  usque  fiat  fiat.,  siqt/td 

um  tiiomm  dispensatione  conti 
nuis  té  laudibus  sequcmur  *  erudi 
entem  aduersfs  letifìcantem  prospe 
ris..  fiat  nero  fiat  prò  confirmati  on  e 
promis^e  ^  benedictionis  et  laudis 

inlatum  est  ||  effecax  hacc  est  suplica  i 

ratio  '■'  moysi  "^  dei  hominis..  tam 

tio  ut  moysi  ^  esse  uidet«r  de  bis  ip 
sis  de  qwj'bus  prtus  dictnm  est  etiam  praesens 
psalmus  canitur..  inducit  enim  eos  cap  ] 

tiuitatis  et  miserìarum  snarum  ] 

solutionem  a  domz'no  suppliciter  postu  ' 

lare  ||  progenie  et  generatione.. 

omìNE  refaginm  '■'  usque  nobis  a 
a  similitudine  eorum  tr 


0' 


D' 


'  -i-  dimicthi  *  huaitsiu  adce  ®  -i-  cenaetarscarad  frm 

indtibai  ìiisin  trisìiaithissi  7  intiammaldachta  a 

F.  nod. 

*  -i-  duei'chomraici  '  oaittihset         ^  -i-  ingremma^    ì-  regni 

*  adae  *  tairngirihe  *  nlbumachdad  eia  aristae  ciati  cho- 
snmil  dundsalmso  in  libris  moysis  '  i-  ap'sainn  moysi  roga 
bad  insalmso       *  i-  immeairic  dup'sin  moysi  ón       ®   i-  airnail 


I.  Testo  e  chiose,  f.  Ili":  Salmo  lxxxix,  453 

actam  est  Carmen  quihus  suffu 
sii  '°  in  bello  receptui  sunt  tutiora  "  lo 
ca..  non  nobfs  de  protectione  tua  requi 
ens  '-  accessit  ista  fidxicia  quando  nul 
la  nouitate  motarìs  '^.  neque  miru7n 
si  non  deseras  indulgentise  tuffi  te 
norem  a  patribws  nostris  expertum  '^ 
qui  ante  creaturaò  exordìa  idem  esse 
non  dissinas  '\.  \]  inmotabilis  "^...  Né  auor 

A  saeculo  et  nsque  in  ssBCulura  td  es  d^us  id  est 
tas  hominem.,  [id  est]  ne  deutius  huraili 
andos  '"  abiecias  j|  .^ 

Et  dixisti  nsque  hominum..  praecipe  '*  in 

quii  ut  conuertamur  id  est  rediamus  ^  J^^" 

in  eolum  patrium  captiuitate 

laxata  11  long!  temporis  difi 

Qnoniam  mille  xisque  taos..  qwaelibet  '   illa 
cultas  ad  resoluendam  captiui 
tatem  multa  iam  setate  firma 
tam  potentisB  tuas  -  tam  prona  ^ 
et  facilis  est  ut  unius  diei  immo 
nnius  uigiliae  spatia  inter 
cessise  ^  uideant?»*  qnae  nullo  labore  ^ 
coMuerteris  '^  \\  gilias  totius  noeti» 

Sicut  hesterna  quae  prceterif.    iiii-  ui 

tempus  appellai,  noctera  to 
tam  in  xii-  horarum  momenta  " 
distribuens  ^  ut  tres  horae  ^  in  u 


imnedaib  doneimni  adoé         '**  -i*  foiheistlh  -ì  forsamoith  calli  són 

odaìg  locndia  diaditin  **  -i-  ala  iniUiu    i-  dianditin  ^^  ni 

nuae  dunni  adde  indesamnaeso  ditdifmsiu         "  -i-  airduhir  for- 

tacht  dunni  beiis         ^*  -i-  etarcnaid        '*  -i-  arattu  centosach  cen- 

forcenn  '^  -i-  nacJidà  hitadhadar  beus  ani  asdeus  is  dvfolud 

neplicliumscaigthiu  asber  '"  -i-  indimicdetaid  ón  '^  -i    issi 

inne  fiì  and  inso 

F.  ni». 

'  sechisi        '  adcó         ^  •[•  cùr  adblam         *   i-  sechisfocscoichet 

són       ^  -i-  affi  assoirb  lai  tairciud  cechlathi  indigaid  alaili  7  cadi 

afrithare  sic  issoirb   lai  arcomihodni  asindoiri  post  mille  aniios 

*  immesoisiii         '  isnacumscaigthiu  -i-  hùar  dufodail  sun-^ 

'  -i-  anfundali        '   i-  innecetiocht  tantum  biid  iarfir  anisin 


454  I.  Testo  e  chiose,  f.  UT:  Salmo  lxxxix. 

nam  custodiam  supputentwr  '^■•.*  cus 
dìam  ergo  noctis  quartam  par 
lem  appellai  noctis,.  sicut  uigi 
lia  nocturaa  custodia  in  noe 
te  prò  nihilo  habentwr  eorum  an 
ni  erunt..  ad  imperiam  '^  iuquit  tuuta  to 
ta  rerum  sit  commotatio  ^^  nt  et 
nostras  clades  soluantwr  facile 
licei  uìdentMr  antiqMoe  et  inimici 
nostri  nulla  digna  estimatio 
ne  iudicentwr  sed  castigationìbws  tu 
fs  attriti  uiles  abiectiqwe  totam 
asfatem  agant  jj  sic  iesaias..  om 

Mane  Bicuf  herba  usque  arescat.. 
ni8  caro  foenum  caduca  est  om 
nis  prosperitag  iniquori/m  celerità 
tem  pcrditionis  ostilis  quam  pos 
tulat  exemplo  foeni  germinan 
tis'^  et  statim  ariescentis  expré'sit. 
Quia  dificimus  usqwe  sumus..  ideo  ci 
tum  hosfium  inpr^camur  interi 
tum  quia  indignatione  '^  tua  nos 
F.  Ufi.  ^'^'  traditos  grauibws  adficere  '  pr^suris.. 

Possuisti  usqwe  tuo  quae  autem  causa  fuerit 

ut  nos  inimicorum  traderes  pò 
testati  iustitiae  disertio  -'-  et  familia 
ritas  longua  uitiorum  qicae  ita  non 
disimulasti  ut  no?»  uiderent?<r  sed  quasi  ad  con 
tinuam  memoriam  an^e  faciam  tuam  sew 
j\er  expossita  ji  nostra  q^iod  peccatum     est 

Saeculum  nostrum  nsque  tui:.  tota  jetate  ■* 

inultum  esse  ^  no»  passus  es  "  sed  in  tenebr 
as  **  ue\ut  ìgnotoTum  ^  errorum  lux  tnse  con 
siderationis  "'  inrupit  '^  j]  tiene  consumpt 

QMOMmm  omnis  dies  nostri  àìiecerunL.  uita  nostra  tua  est 


'^  coadriindar       "  adcc       '*  -i-  arsoiradnì  san       ^^  dofuissii 
"   i-  huatlondassu  adcc 

F,  lllb. 

*  airfriscomariat        *   i*  issi  indacciiis  inso         *  dndccrge 

*  •!•  natiuitate  1'  host  dudechummar  ffaegypt-  ^  -i-  olsodai 
immeromas  *  hed  nephdiachtae  '  adw  *  -i-  arpectkaei 
óti         '  anelarcnad        '"  -i-  adcc         "  onafil  m  duceltar  erut 


I.  Testo  e  chiose,  f.  Ili':  Salmo  lxxxix.  455 

et  salatis  disp^ratione  rontabait  '^  |{ 

Et  in  ira  tua  àUecimus..  ita  omnis  aita  nostra 

sine  mora  consumpta  est  ut  facile  ar 
anearnm  '^  ossa  '*  rumpuntt/r..  |j  festia 

*^  Sicut  aranea  quippe  medìtabuntur  id  est 

ant  (araneae)  in  telas  ""'  sedulo  '"  sic  aetas  nostra. 
instantium  malorum  adsiduitate 
detrita  est  '^  nullas  p^r  hostes  indutias  '®  ad 
aepta  est  ■"  laboris  ||  onem  breuis  uit© 

Dies  annorum  nsque  anni.,  sepe  condici 
alligat  ut  ad  miserationem  facili 
US  irascentis  (dei)  inflectat  sic  in  superio 
re  [carmina]  memorare  inq?a't  qnae  mea  substan 
tia..  cum  uìtam  ergo  nostram  uix  octoge 
narus  nnmerus  extendat  ^'  et  si  cui  supra 
uototum  ^^  uiuendi  cesserit  euentus  ^^  do 
lore  tamen  et  labore  non  careat  cur  haec  ex 
igutas  seternis  •*  quoque  malis  atterit«r  et 
non  in  transcursu  breuis  aetatis  ali 
qua  donantur  in  cadacis  {|  eorum  la 

Si  autem  usqwe  anni  et  plurimum 

bor  usque  corripemur;.  mo 
derati's  castigationibws  ^'"'^^  eruditum  ^' 
sé  gratulatur  qui  ^^  estingui  me 

meruit..  mereatwr  '  ergo  ut  àeo  praecipiente  conxier  p  lU". 

sio  ^'^  rebus  eueniat  cum  ille  dixerit  conxier 


''   i-  rod£d        *^  -i-  innandaìndnnallaid         ^*  -i-  acossa  són 

*°  is  do  't'  duksem  andUgedso  duthaidhsin  [7  dugudi]  cidgarait 
anaimser  arhbad  hisoinmigi  dosmelmais  **  hijìgi         ''  ingré- 

sach  -i-  is  dian  immaherat  acossa  ocindfigi         '®  ducomart 

^®  -i-  nachashglussu  -i-  nachaside  són  ^°  ni  etade  ^'  -i- 

hisoinmigi  slàntadsón         ^^  -i-  forsind ochtmugait  bliadnae  són 

"  ciadudfailcidon  ''*  -i-  grceschaib  "  i-  /orsa quando  ue:::t 
mansuetudo  ri.  trachtaid  hic  '"^  -i-  honaib  coscaib  innangalar 

dubertar  iarsindochtmugdaigi  *'  robufoircthe  **  -i-  sech  as- 
roiUi  abàs  itn  manibad  trocairin  don  i-  fubithin  imiapecthae  du- 
rogab  isindochtmugait  blladnue 

F.  Illc. 

-i  fer  iììdochtmugat  bliadnae     *  -i-  asóinmigi  indoinmigi  1'  adó- 
inmigi  hisóinchi        ^  is  do  'f  dugnither  insin  diachosc  7  timmar- 


k 


i56  I.  Testo  e  chiose,  f.  IH':  Salmo  lxxxix. 

teminì  filli  homiDum  qui  prtmum  *  in 

ueterate  captinìtinitatis  absolutìo 

nem  facllem  in  àomino  confesstis  est  saecundo 

alligauit  ^  iustitiam  facientis  (correptionem)  tei-tìo  né 

cadace  et  laboriosaa  nifcae  dilieta  mi 

seriator  naque  quaqwe  p^rseqwetMr  ^  orauit:-  ^ost 

remo  ipsa  snplicia  mansuetudinis 

nomine  erudìtoria  ^  putius  quam  ni 

toria  ^  fnisse  laetatos  est  mira  ìgitur  conae 

quentia  nersicnlo  illì..  \\  um.  cnncta  ' 

ET  dixisti  conuertemini  filli  homin 

ista  snbiecta  Bwnt  j|  inqwtt  cìcpit  "  tui 

Qais  nouit  nsque  tuae..  quia  experimenta  '" 
quando  in  ultionem  tua  indignatione  ^^  con 
Burgis  hic  '^  ea  quae  circa  nos  acta  s«nt  mul 
fae  mansuetudinis  piena  esse  praeuidebit 
facile  II  ea  remuneratione  "  ad  nos 

Aut  prcff  timore  iram  tuara  denumerar^.. 

bona  tua  p^rueniant  qua  pri'us  aduer 
sa  uenenmt  et  ita  clara  certaq?/^  sit  dex 
teraj  tuae  '^  difensio  quam  '^  indubitata  ra 
tio  ''  numerorum  Terumque  nuraeratjxr 
cognitio..  scientiamqwe  sane  hi'c  exper 
ientiam  '^  uocat  aiatt  supra  beatus  pò 
pulus  qui  scit  iubilatio««m...  periculis  eductus 
noce  laetitiae  et  reb?<s  inbutus  '*..        jj  qui  sumus 
ET    eruditus    corde   in    sapientia..    nós 

erumnis  inpliciti  multa  sapien 
tia  et  ue\uà  munere  quodam  fac  ad 


cuin  doclium  due-  *   i-  ord  suidigtho  àsailm  adfeitsoin  liic 

*  sechis  asrindid  són  ^  arnahigre  '  -i-  forciUidi  ^  -i- 

oldaas  atan  diglaidi  '  -i-  praedicta  -i-  acedardae  asnibartmar 
isiudiad  et  dixisti  conuertemini  dutiagat-         *°  naetarcnae 

"  rogah         ''  adcé  '"  IShé  rufiastar  cumachtae  innadiglae 

domhiursiu  hualondas  int'i  duécicigi  isarirocain  7  censi  duhirsiu 
forunnisiu  innahìfodaimem  retecht  innùnn'  *^  •!•  ani  dundechutar 
d&inmecha  dunni  triarpecthu  doregat  di  soinmecha  dùn  trìarnde' 
gnimu-  "  -i-  adcv  '°  i  ,/^«  ^'  i-  aiti  asndliged  fìr  bis 
inarim  doneuch  atarimi  ri.  *"   i-  anetarcnae  *®  -i  foircfke 


I.  Testo  e  chiose,  f.  111^:  Salmo  xc.  457 

auxiliara  tui  •"  scientiatnqw^  peruenire 
Conuertere  ùomine  usque  quo  aliquantu 
lum  usqwf  tuos:.  non  in  longum  tua 
protrachatMr  diffensio  ^'  ||  nos  reple[te] 

Sanati  suidms  usqwe  tuam..  cito  inq«tt 
tuae  munere  bonitatis  ^^  pra^stita  iu 
cunditate  maxima  perfruemur:-  -f'.  ^i^''- 

EXsultauimus  usqM^  nostris..  eb 
reu8  inple  nÓ3  matutina  misse 
ricordia  tua  laetabimur  et  lau 
dauìmus  in  cnntfs  diebws  nostris:- 
Letafi  sumus  prò  dieb^s  qujbws  humili 
basti  nos..  laetifica  nos  prò  diebws  prò 
quìhus  adflìxisti  nós  simile  est  dio 
to  superiori  :•  denumerare  dexfer 
am  tuam  notam  fac  miìn.  id  est  tanta 
nobis  laetitia  de  prosperitate  contin 
guat  quanta  fuit  de  aduersita 
te  tristitia  11  hominem  '   unum 

Assis  us(\ue  opera  tua  dom/'ne..  sicut 
cum  àicit  et  filium  homin[is]  ita  hic 
unum  indicant  serui  et  opera 
et  filii  seruorum  id  est  populum 
supplicantera  ]|  documenta  ad 

ET  derege  usqwe  super  nós..  fiant  inqwit 
iuditorii  a  té  ^  praestiti  clara  nobi's  et 
omnibus  nota..  |1  omnes  conatùs 

Et  opera  manuum  nosfrarwm  usqwe  nos..v. 
nostri  [et]  omnes  adpetitus  [omnia]  studiaqwe  nos/ra  •' 
euccessus  prosperos  consequantur.. 
Et  opus  manuum  usque  derege.. 

LAcs  cantici  ipsi  da?^2d..  praesentem 
psaìmum  tanq?<am  de  asseriis 
merito  ezecbias  sit  iam  fac 
ta  uictoria  in  exemplum  exor 
tationis  Bociorum  eius  profeta 
effecacissime  canit  apud  quem 
prò  perfectione  cognitionis  banc 


*°  ad(V         '■    i    diarforiaclitnisùn         "  -i-  adce 

F.   llld. 

'  nodi  ni  accani' isùitsaltair  infersnkin     '  adcv     ^  -i-  nachgnhn 


QUI 


458  I.  Testo  e  chiose,  f.  112":  Salmo  xc. 

uim  fat«ra  obtineut  ad  fidem  * 
quam  apwi  nos  prae[fffn]ta  ideo  sane  hoc  colo 
re  utitur  profetandi  quia  scit 
plus  efficere  in  esortando  memo 

rationew  praeterìtoTum  quam  proedicationem  fnturoTum.. 
^-  ■^^-"-  IJ  que  commorabitwr.. 

habitat  in  adiator/o  us 

qui  dei  adiutorium  habi 

tionem  proprmm  reputaue 
rit  et  quicquiiì  potes^  domus  conzu 
lationis  adferre  hoc  in .  dei  auxilio  ' 
collocauerit  ipse  potasi  dei  prò 
tectione  a  malis  inruentibus 

uendicari  -  ||  scilicet  in  dei  auxilio 

Dicet  dommo  usqwe  tii;.  confi det  ^  confidenter 
et  ia.nquam  in  propWo  habitaculo  com 
moratus  est  \\  certamque  spem  de 

Et  refugium  usqrte  in  eum..  qui  firmaw 
deo  habuerit  fiduciae  suae  fr 
uctib«s  non  prmatwr  ^  ||  lis  hostium  at 

Quoniam  ipse  usqMe  uenantium..  prò  do 
que  prò  insidiis  quas  fìdes  ezechise 
inritas  facit  ||  tristibws  deo  prote 

A  uerbo  aspero.,  nec  minacibws  nec 
gente  nuntiis  poterò  permoue 
ri.  Il  sum  suum  tanqt^am  obti 

IN  scapulis  nsqwe  té.,  id  est  posf  dor 
mus  propugnator  ^  obiectu  cor 
poris  sui  expertem  té  periculi  fa 
ciet..  Aliter  ^  ita  [te]  totius  periculi  red 
det  immonem  '  ut  solet  asstuan 
tea  quosqwe  a  solis  radiis  «nfercedens* 


dungenamni  hid  soinmech  *  -i    aisndis  sechnadachtai  domhek 

som  forsatodocliide  combad  mou  de  no  ère  sónnomhiad  ani  duerchi' 
narand 

F.  112a. 

*  -i-  so'mmiche  arsoirilia         °  donemtharsón         *  cotnerha 

*  ni  diubarar         *   i-  am  dunemside  nech  iaruachùl  hicath  sic 
facit  deus  protectionem  nostrani  a  periculis        ®  tropaile  viso 

'  -i-  ennac  !■  dianim         ®  -i  etarrusón  7  ingréin 


I.  Testo  e  chiose,  f.  112^:  Salmo  xc.  459 

umbra  recreare  II  nem  dixit  a 

ET  sub  pennis  eius  spgrabis..  protectìo 

similitudine  auium  feetùs  su 
OS  pennis  difendentium  |]  ilio  tam 

Scuto  circumdalit  usqwe  eius.,  fideli  aux 
quam  armis  protegeris  ||  ostendere 

Non  timebis  usqwe  tenebris..  uult 
quod  protegente  deo  fidelis  quisque  nullum 
possìt  pe?"iculum  neqwe  a  rebus  neq?/e 
a  temporibus  sustinere  id  est  nihiì  ad 

nocendum  p^rmouebunt  ue\  hostes  uè]  demo  -F.  i^^"". 

nes  oportunitates  '  temporum  aucu 
pantes  -  quihus  solent  ad  latrocinandum 
tie]  silentia  "  ue\  secreta  famulari  *..  \\  àeo  fre 

A  ruina  et  demonio  cadent  nsque  tuis..  si  ^ 
tus  quaqua  uersum  te  co»tuleris  '^  hos 
tium  t«rmas  "  congressùs  tuos  ^  ferre  non  pò 
terunt  Ij  esse  manifestum  est  quod  cnm  sur 

Tibi  autem  non  adpropinjMoZ^/i..  hoc  sub  ezechia  factum 
rexisset  mane  uidit  omnes  hostiura 
cuneos  '   qui  ciuitatis  (1^  -tem)  obsedìtionem  {V  -e)  mal 
luerunt  (1'  uallau*)  iacere  mortuos..  ||  um  co«sp 

Uerum    usqwe    uidebis..    opera    dei    sub    tu 
ectum  "■"  uenient  quando  plus  fidei  merentur  ui 
sa  quam  audita  unde  citius  oculi's  '■'^  quam  auri 
bus  in  adsensum  ^^  ducimur  i]  merat 

Q?/ontam  tu  es  usqwe  meam..  iterumqjte  denu 
quae  spérantem  in  dewm  commoda  consequ 
antw?'..  qMoniam  qui  uitam  suam  ex  dei  adiuto 
rio  ue\  uoluntate  formauerit  ac  sp 
em  in  domino  studierit  ponere  omnaa 


F.  Il2b. 

'  -i-  aimse/són  im  immaircide  leu  clenum  huilc  fricuch  ^  -i- 

anadcladat         ^   ì-  ina  tuai         *  fongniat         ^  mararuhart  hiuth 

®  -i-  sechidiinutsoesiu  ^  huidnea  ^  ducliidmlenyu  -i-  com- 
cliadugud  frit  su  ón  ®  i-  huidnea  *°  -i-  combat  foilsi  ''  -i- 
adce  ^*  'i-  isdeniu  adciam  huasuUb  risiu  rocloammar  infogur 

huacJdiiasaib  ut  €st  istoisigiu  adciam  teilciud  inbela  resiu  rocloam- 
mar agidhsidi-'  *"  1*  isdemniu  liunn  anadchiam  huasulih  oldaas 
anrocJduinemmar  huachluasaib"-  ^*  -h  indochétbuid 


460  I.  Testo  e  chiose,  f.  112*:  Salmo  xa 

exetnplo  ezechiae  bona  a  domino  cowsequ 
atwr  II  té  pra^sidio  taliqwe  monitiono  ''^ 

l^on  accedant  a  té  mala.,  sub  tali  agente'^ 
septo  '*  omnis  contra,  té  adaersis  et 
noxiìs  rebus  aditus  obstruetur 
ET  flagillura  usqne  tuo.,  prò  mediocri 
castigatione  flagillum  possuit 
sic  superius..  uissitabo  in  uirga  inius 
titias  eorum..  non  exiguo  q?«'dem  paruulu[q?/e'] 
dispendio  [faciem]  domum  tuam  '^  id  est  té  [oo«]  faciaw 
commoueri..  ||  natwrsD  adhibet»r  cus 

Quoniam  angelis  usq«e  de  le..  suptf7"iorÌ8  '  ' 
tedia  "  '  que  facile  possìt  aduersa 
a  té  omnia  submouere  ['  rum  -'  nu 

Ut  custodiant  usqt/e  tuum..  gerula 
tricumqwe  --  affectu  a  fortuitis  té 
F.  112^.  offenssionibws  uindicabunt  '  ||  praesldiis  pericu 

Sup«r  aspidem  usq?<e  draconem..  talibus 
Iosa  quaeqtie  et  fortia  -  dispieies  ^  qnod  sub  ez 
echia  accedisse  non  dubium  est  !|  angelis 

Quoniam  in  me  sperauit  usqMe  eum..  ille  qui 
curam  tuam  mandat  tali  uicissitudi 
ne  fidem  tuam  sé  remuneraturum  * 
esse  pronuntiat  qua  commoratus  in 
protectione  altissimi  dixisti  domano  sua 
ceptor  meits  es  tu  j|  fidelem  me  homin 

Protegam  eum  uBqtie  meum..  iste  fructus 

em  ue\  cogitantem  ueì  inuocantem  seqwe 
tur  ut  a  me  protegi  custodiriqjte  meriatr<r..^ 
INuocauJt  me  uaque  eum..  oratio  fide 

Vìter  in  me  sp^rantis  aures  meas  apcrtas  ^  in 
neniat  ||  labitj^r  uindex  ^.  Eripiara  eum 

CUm  ipso  sum  in  tr'ibiiìatione.  ero  ei  eum  tribù 


*^  -i-  adcé       '®  -i-  anadcmnget  olca  nldait      '"  7  anonda  inibii 
"  domuntairsiu         '^  -i-  innanaingelsòn       "°   i-  aimjil  dee  èé| 
oecomet  indflr  ftrióin  7  ismiaisliu  afoìndsaidi  7  istoisigiu   ati 
stili  oldatac  indotni  7  isairi  cotnoatsom  aniach  risai  fochai di 
muin  oidcloifis  asindnoibi  imhi-         '^  -i-  imberihach  ''  -i-  *| 

nammuimme 

F.  112c. 

*  -i-  dotemfetsu       ^   i-  oliai són       *  -i-  donesbe       *  addani<, 
'  -i-  oldiasón        °  i-  ditid   ì    deus 


I.  Testo  e  chiose,  f.  112'^:  Salmo  xci.  461 

nsqtie  eum:.  et  magnitudine  cedis  hos 

tilis  "^  seruato  populo  parabo  glo 

riam:  etiam  ^  hoc  reliquis  quoque  commodis^ 

iungetwr  ut  spaila  uitee  eius  in  sé  longuo  fi 

ne  submoueam  ut  ezechiae  uitam 

p7-oduxi  -xu-  annis  né  in  meos 

fideles  senio  '"  qMoq?^^  aliquid  (mali)  licet...      jj  tendam 

Longitudine    dierum    usquc    meum    os 

iicit  prò  probabo  rebus  \\  ea  qwae  sub  beato  33 

PSalmus  cantici  in  die  sabbatì  ^'..  praedi[cuntMr] 
zechia  uictis  assiriis  gesta  sunt  et 
prò  tantarum  rerum  euccessu  ex  multorum 
persona  agentium  gratias  psalmue 

ipse  canitwr..  1|  obtimum  inqu/t  atque  utile 

Tr)/~\nam  est  confiteri  dommo..  proferre  gratias 
XJ\J    prò  conlata  uictoria  '-  amplas  gra 

tias  referre.  ||  me.,  oportune 

ET  psallere  nomine  tuo  altissì 
ìntulit  altissime  quando  eum  excelsum  tes 
tatur  operis  magnitudo:-     Adnun 

tiandum  usque  tuam,.  primo  uersicu  ^'-  ii-<i 

lo  utrumqMfi  iungendum  est  ''-  id  bo 
Dum  ac  necessarium  est  non  solum  ■" 
per  diem  sei  etiam  noctis  tempore 
tua  in  nos  beneficia  continuo  sermo 
ne  decurrere..  misericordiam 
uocauit  ipsum  opus  difensioni 
onis  sibi  prc^stìte..  ueritatem  uero  mi 
sericordiae  ex  more  coniunxit  ac 
si  diceret  opus  diuinae  bonita 


'  naimtidi        ^  cid        '  -i-  lacachcuimUucht  olchenae  '°  -i- 

cidhosentu  ''  -i-  diasathairnn  rogahad  insalmsoX'  isdlnchumsanad 
tochidiu  rogabad         ^^  -i-  asoertha  dichumachtu  assar 

F.  nsd. 

'  -i-  istaharthi  bonum  est  fricechtar  indafersaso  i-  ad  nuntian- 
dam  ri.  7  ueritatem  ri.  ^  Aliter  iungendum  est  -i-  is  imititi 

intUucht  7  cìiìall  fil  isindiasruhart  ad  adnuntiandam  usque  tuam 
7  ani  asruhart  ria  bonum  est  confiteri  domino  7  is  itiutm  intUucht 
fil  tót^éas ueritatem  ri.  7  psallere  ri,—  ''^  nledamét 


462  I.  Testo  e  chiose,  f.  113':  Salmo  xci. 

tis  nihiì  in  sé  habet  mendacii  Bed  est 
certom  plenumqu^  ueritate  {{  m 

ET  ueritatem  uaque  in  cithara..  no 
en  organi  mnsici  multi 
plicibu5  cordis  ^  sonantis  et  suaue 
hoc  enim  petebat  deuotio  b^niffacta  dei 
late  longeqwe  uulgari  capientis 
in  quem  sensam  *  iunxit  et  chitha 
ram..  |  soluit  cùr  in  tale  ofiB 

Quia  dilectasti  usqu^  exsultabo..  ab 
ciam  gratulationis  effusns  sit 
prò  opere  nuper  inpleto  ^  iueunditate 
conpletus  sum  ||  haec  pars  orationis  * 

Quam  magnificata  Bwwt  nsque  tuse.. 
stuporis  "  augraento  predata  est  \\  et 

Uir  insipiens  usqwe  ea..  stultam  enim 
insipientem  nocat  qui  ad  profec 
tum  animaB  uel  ad  agnitionem  dei 
nulUs  signis  *  nullis  oper'ihiis  ^  excitan 
tur..  Alitar  haec  inqMj't  opera  tua  quae  mag 
nam  intellegentibws  té  '"  faciunt 
admirationem  non  potes^  eorum 
intellectus  capere  q«»  neglecta  ra 
tione  in  uitam  pecorum  tran 

sierunt  |1  si  uìdeantur  prosperitatis  ad 

CUm  exorti  fuerint  usqwe  foenum.. 
fiatu  peccatores  consurgere 
F.  113".  uel  uiuire  a  condicione  '  foeni  prò  pec 

cato  ììihiì  deferent  ^  ||  etsi  uideantwr 

Et  apparuerunt  usqwe  saeculi.. 

iniqaitati  seruientes  multo  esse  ho 

nore  conspicui  et  temporali  dig 

nitate  gaudere  tamen  eos  dignus 

meritfs  eomm  ^  finis  exicìpiet  qui 

ab  hoc  permittant«r  p«r  dei  patientiam 


'  huanaihtetaih      *  -i-  domolad  de  ón  da  ^  -i-  digend  nassa 

'  i-  profiindae  i-  dutaidbsingmmaendd  ''  -i-  nadtuctar  gnima 

dm  són      *   ì-  ciadugnetar  fertai  fiadaib  *  eia  geni  degnine 

olchenae         *°  adcé 

F.   113a. 

*  huansmacht        '  i-  nidìthdt  i   nidechraigetar        '  i-  andr% 


1.  Testo  e  chiose,  f.  113":  Salmo  xci.  463 

in  aliquem  gradum  honoris  as 

cendere  ut  de  superiori  loco  ^  in  mi 

serìas  p7-aecipitati  multos  ha 

beant  testes  calamitatis  inlatas 

Tu  autejn  oMissimus  nsque  domine.,  merito  tu  altus 

es  in  seternum  quando  peccatorum  mo 

mentanea  est  ^  celsitudo  quiàem..  pecca 

torum  est  temporalis  prosperitas 

et  poena  perpetua  tu  autem  gloria  lo 

nge  disimilis  cuiu%  magnitudo  et  sub 

limitas  nuUis  eui  finibi^  terminatur 

Quoniam  eoe  usqwe  peribunt..  in  prump 

tu  namqwe  swnt  nostrorum  docu 

menta  dictomm  nam  sustene 

runt  poenas  omues  quos  in  nos 

morum  prauitas  atque  error  ar 

mauerat  nihil  eos  nec  numiro 

sitas  nec  corporis  uirtus  adiu 

uit  D  loquittYr  populi  prostratis  ^  hos 

ET  dispergentwr  usque  meam..  ex  persona 

tibus  multos  nominis  mei  terror 

innadet  "  '  tracta  autem  similitudo  ab 

animali  qwoi  casteris  feris  prcestat  '■' 

uiribus:  corna  autem  possuit  prò  uirtu 

te.,  tao  inquit  adiatorio  '°  factos 

fortior  omnes  meos  inimicos  ad 

teram  ''  ':  sona  populi  possuit  se 

ET  senectus  mea  usqi/e  uberi.,  ex  per 

nectam  (\nomodo  constituit  diuina 
scriptwra  iuuentatem  populi  illud  ^-  ^'^• 

appellare  terapus  quo  fuerunt 
in  aegipto  qìiod  ^  qwaedam  twMC  wdut  infantìs  in 
itia  in  meditatione  legis  habuerunt.. 
senectam  populi  uocat  illius  eui  ul 
timum  tempus  in  quo  uidentwr  in  legis  me 
ditatione  senuisse..  uult  ergo  estendere 
({uod  -  sunt  adiatoria  dei  laxsata  qtme  etiam  in 


[cìijgniiiiae         *  -i-  asindónmr  imbiat  són         ^  asoibrotae         *  -i- 
assair        '  inré         ^  i-  olinpopul         *  duróscai        *°  adce 
"  dufitirrsa 


F.  USb. 
Ol  '  ol 


I 


464  L  Testo  e  chiose,  £.  113':  Salmo  scii 


presenti  tempore  adhibita  ita  digni 

tate  populum  custodierint  j|  Ii's  meis 

ET  respexit  oculus  meus  inlmicos  meos..  testibws  ocu 

inimicorum  meorum  mors  debete  ^  in 

pensa  est  ultionis  |'  diceret  ita  nera  est  gra 

ET  insurgentes  in  me  usqwf  mea..  ac  si 

tulatio  mea  ut  est  de  cede  hostium  meor«»t 

certa  cognitio  ^  in  cuiua  fidem  ^  ut  non  externis 

nuntiid  sed  proprzis  sensibws  ®  ductus  sum  ut 

morientium  gemitùs  "  audirem  ocisorum 

funera  ^  contuerer  ^..  ||  rum  iustus  ob  relè 

lasTus  usque  florebit..  populus  iudeo 

gionem  ut  sit  cunctis  caclsior  recta  prò 

ceritate  '"  ||  populi  praedicit  per  simililu 

Ut  cedrus  libani  rnuUìpUcahitur..  fecunditatem 

dinem  eitis  arboris  cuius  ab  radice  den 

sisima  uirgultorum  silua  prorumpit.. 

Plan[ta]tì  usqwe  florebunt..  plantatos  eos  ", 

ait  esse  ita  iper  àominum  ad  indicium  certae  i 

et  inmobilis  habitationis  11  suffecien': 

Aobuc  multipUcabiintur  nsque  uberi.,  securi  bostibt/s 

dae  proli  "  deseruiant  libertati  non  solum  er 

unt  fecundi  Bed  etiam  deuterni  '-  ut  in  seuec 

tam  populi  id  est  ultima  dispensationura 

tempora  producant«r..  ||  bona  p;  ouenient 

ET  bene  ^a.tìentes  usque  adnuntiant..  multa  illis 

multa  eis  tempora  prosperitas  co«feretwr..v 

Quoniam  iustus  ùomiata  u&que  in  eo..  et  qui  iustorum 

fideie  remuneratur  obseqwmm  et  impioru«i 

miritissimuni  procurat  exìtium..- 
F.  113'.  [xciij  T  AU8  cantici  àavià  in  die  ante  sabatum  '.. 

I  1  filando  inhabi[ta]ta  est  terra.,  subauditwr  cap 
tiuitate  laxata  ^'^  reditum  populi  de  [bajbi 


'   i-  airUtc  *  -i-  am  rohu  réil  dmnsa  earcnae  àirmonamat 

*  isincretim  ^   i-  aichondarc  fcin         '  -i-  àneigmea  òa 

*  -i-  bmammerli   ì-  mortua  corpora       ^  comf echimi     '"  huand- 
airechas         ''  -i-  combed  clainde  leu  ón         *"  grésaig   ì-  suthini 

F.  llGc. 

'  -i-  dia  cine  didine       '   i    isandadnithreb  iìipopid  tal  tire  tair- 
ngeri-  arrunetendiged  indoire         '  trachtad  leso  anisiu  foratitul 


I.  Testo  e  chiose,  f.  113':  Salmo  xca.  465 

Ione  praedicens  solito  narratìonis  scema 
te  Carmen  exorat  quo  diuina  latius  com 
mendantwr  et  explicentMr  auxilia  ],'  um  quotf 

D^'^^I^^^C!  regnauit  decorem..  cuius  regn 
i^    io     erat  in  populo  tuendo  *  uide 
batwr  in  [bajbilonia  capti  aita 

te  cessare  ^..  sumsit  ergo  imperium 

cum  subditos  uindicauit  |{  a  rege  for 

INduit  domtm/s  usque  uirtute..  inplenit  susceptam 
tissimo  sìmilitudinem  indutum  adserens  at 
que  proccinctum  tam  ergo  robustus  quam  decorus 
apparuit  ||  uebitwr..  tanti  aactor  opcris  non 

Etenim  parauit  orbem  terrae  nsque  commo 
mirum  si  babilonìos  quoque  subigerit  ^  []  mina 

Parata  sedis  tua  usque  tu  es..  né  cum  eos  do 
tioni  suffi  uindicat  subactis  babiloniis  ere 
deretwr  tunc  tantum  adeptus  imperiam  '    ||  tiles  ap 
Eleuauerant    usque    suam..    fiumina    hosti 
pellat  exercitiis  diuersarum  sane  genti 
um  quod  tamquam  in  mare  sic  in  imperium  con&ux 
ere  caldeum  et  iuncti  babiloniis  ut  pute 
uictoriis  in  nostra  captiuiiate  laxati  sunt  ^ 
A  noce  aquarum  multuarum..  hcstium  qui 
et  numero  plures  erant  et  uirtute  snperio 
res  ^  []  uit  adsumptam  simi 

Mirabilis  in  eliuatione  maris..  custodi 
litudinem  ^°  nam  [ex]  eo  quod  flaminum  [flunt]-  omnes  cur 
siis  in  mare  euntes  mare  babilonios  ap 
paliat  quorum  potestati  nationes  innu 
meratae  seruìebant  ll  multitudo  multo 

Mirabilis  dommus..  ^uamuis  sit  hostium  infinita 
maior  ac  terribilior  est  super  omnem  admira 
tionem  deus  noster  quis  nos  praeter  spem  a  tam 
multis  hostibus  et  tam  fortibus  liberauit. 


*   i-  inditin  inpopuil         ^  corosan         ^  fomìnamaigedar 
^  -i-  combad  and  nogahad  jiaith  són         ®  -i-  roétrwnmaigset  inr 
habiU ondai  són  doiri  forsnacenela  echtrantia  rohatar  fuammàm  ar- 
tuidecht  leu  dohrith  macc  Jiisrahel  indoiri  '  huaisliu 

^°  troplesoììi  beus  anisiu 

ASC.,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  30 


466  I.  Testo  e  chiose,  f.  113^:  Salmo  xcm. 

f.  213'.  TEstimonia  tua  usqtie  nimifi..  ^ropfer  dicatio 

nibu5  quihus  haec  euentj<ra  testatus  es  tam  de 
nostra  captiuì[ta]te  qiiam  de  liberatione 
fidem^  profeta  (1'  -tia)  rebMS  ipsis  promeruìt^    ||  feta 
Domus    tose    decet    usque    dierum..    quoniam    prò 
tiones  profetarum  rebzis  inpleta  sunt  do 
mam  tuam  sollemni  ingiqMc  cultu  et  ligi 
timis  ritibz^s  ambiemus.  -xciii-  |]  tiatwr 

^salmus  ipsi  àauià  quarta  sabati  ^:-  denun 
hoc  Carmine  captiuitas  babilonia 
cum  enumeratione  maloram  quae  uictor  cai 
deus  ^  ingesit.  aptatwr  etiam  supplicatio  pò 
polo  né  promisionum  profetalium  securi  ^ 
neglegant  sedulae  deprecationis  officium 

^etiQi  ultionum  asque  egit..  sicut  dez/s  con 
sulationnm  àiciUtr  quod  in  trìbalati 
one  positos  cowsulatwr  et  deus  misericor 
diarum  quod  miserationis  moueiur  affec 
tu  ita  et  deics  ultionum  uocatz^r  eo  qwoii  ulcis 
catz<r  eos  qui  iniuria  ipremuntiir  aliena.,  in 
hoc  ergo  loco  oportune  àei(m  ultionum  uo 
cauit..  qwamuis  eni7n  essent  prò  peccatis  in  de;/m  ad 
misis  captiuitati  traditi  et  ob  hoc  '  aduer 
sa  omnia  sustinere  tamen  hi  qui  eos  caperer 
ent  neo  iustas  odiorum  suorum  ha 
bebant  cansas  et  crudilitate  sua 
modum  correptionis  exceserant  '"\. 
Exaltare  vtsque  terram..  defensione  nos 
tri  celsum  te  ^  omnes  agnoscent.      |  ri 
Rfidde    retributionem    superbis.,    pa 
mensura  recipiant  quae  inprobe  in  nos 
sMwt  operati  quandiu  ''  captiuitas  sit 

JJ^quequo  peceatores  usqiie  glorìabuntwr.. 


Y 


D"'S 


F.  113d. 

*  -i-  incretimón  '  -i-  operibus  inpletis    i-  arbn'tJini  indoin 
7  artuasulgud  esse     ^   i  dia  cétàine  rof/ahad  insaìmso  V  is  dinfgnt} 

forchomnaccidr  isindlaìthiusin  is  immaircidc  A-  duchésad  clirist 

*  -i'  nabcodon  ón     ^   ì-  Jiuare  dorairngerad  doih  tuidecht  adoiri 
arnafolìaigdis  gudindce  diatahairt  asindoirisin      ^  -i-  arapecthaigi\ 
són        '  -i-  nirbuchosc  coir  dorratsat  forru  sòn        ®  asri[n]gabsai 

'  -j-  adae        '"  -i-  ciofut 


I.  Testo  e  chiose,  f.  114":  Salmo  xciu.  467 

nostra  hostibt/^  materia  gaudiorum.. 

Pronuntiabunt  ei  \o<\ueninr  iniquitatem:  dum 

ìq  tuam  iniuriam  "  nos  opinantwr  a  té  '- 

non  posse  difendi..  Loquentwr  omnes 

usqw«  iniquitatem..  explicuit  qwae  esset  spés  F.  lu 

operantium  iniustitiam  populi  sci 

licet  humiliatio  '  atque  uexatio:.  Populum 

tuum  humiliauerunt..  pronuntiat  tuum  -'^  qwjo  g 

randis  uis  est  in  p?-onominibM8  ^  nos  ergo  non  qucmll 

bet  gentem  '  &ed  tibi  dedicatum  tniquc  iuris 

populum  adflixerunt  ta7nqna?n  in  nos  dis 

titutos  efferati  swnt  ^  ut  nec  ex  tui  nomis  re 

uerentia  ''  cm?ms  eramus  possesio  frenarentwr  **.. 

Uiduam  et  aduenam  interfecerunt.. 

tamqwam  distitutos  omni  auxilio  obpre 

serwnt  nos  nulla  ultionis  formidine 

retardati  |{  indiciis  non  uocibus...  INtel 

ET  pupilloB  usque  iacob..  factis  non  uerbis 

legìte  nwnc  qwt  ìn^ì^ientes..  apastropha  ad  ip 

SOS  qui  disperabant  populum  uindicari. 

(\uod  [auifini]  aìt  intellegite  insipientes  in  populo 

SIC  uult  accipi  •'  intellegite  in  populo 

id  est  [dijsinete  eum  à  malis  afficere  disi 

nite  insipienter  agere  dum  patatis 

eum  defensorem  et  uindicem  non  habere 

Et  stulti  usqwe  aurem  non  audiet  ""..  grauiter''  ef 

ferendum  ^^  et  per  hironìam  legendum 

audit  '^  profecto  et  intuetwr  cuncta  quae  faci 

tis  dicitisqtte  qui  omnes  sensibws  istius 

discritionis  ^^  et  fecit  pariter  et  ins 


''  -i-  araithis  fortsu  dummunetar som  anisin         **  ada^ 

F.  114a. 

'  issi  indfrescisiu  inse  ^'^  ì-  «pronomen  asheriwim  i-  asdudia 
^eit  lesom  anisin  -i-  asladìa  inpopul  *  i-  ocengracudón  A-  com- 
Ut  tarcesi  *  -i-  olchenae  ®  -i-  rofeuchraigset  ì-  rocessa  ón 
■i-  plebs  dei  asndanbeHhem  ón  ®  huaulc  frinnai  són 
'  -i-  isamne  ascoir  alaihar  7  estoasc  achéille  -ì  intellegite  •  in 
wpulo  qui  estis  -i-  dchaldeu  •  insapientes  -i-  nafrithorcaid  donpul 
m         '"  -i-  hiròin  ón         "  -i    indsobrug         '^  isais udissi 

deus  -i-  raclunetar      ^*  -i-  aia  deckurn  ais  ti  disseti  f or  ceck  ae 


468  I.  Testo  e  chiose,  f.  114^:  Salmo  xeni. 

tnixit  I)  reditatÌB  suas..  Qui  corripit 

Qui  fioxit  oculum  non  con&ìderaì  '^  scìlice^..  uexationem  he 
gentes  no;:  scrguet..  cum  mulfcas  in  ultionem  noe 
tri  gentes  adflixerit  uos  ^^'  non  patietur 
expertes  esse  uindictae  li  hio  ''  ipse  super 

Qui  docet  hominem  scien^iam.  subandi  procul  du 
omnes  homines  sapit  nec  ignoratio 
ne  actionam  nostrarnm  sed  dispenea 
tione  '^  liberationom  nostram  moratiir  '^.. 
Domìnus  scit  usque  sunt..  prò 
opere  bcì 
F  ;2^.  entìam  possuit  tale  est  illud  nouit  *  àominus  qui 

swnt  eius  id  est  utilitati  suorum  maiore  studio  ' 
procurata  \\  quam  qnae  sunt  neque  indiscusa  '  ignotaq?/« 

Beatus  usque  domine.,  quomam  tam  ea  quae  àicnntur  a  uobi's 
erunt  per  scientiam  iudicis  neqwe  impunita 
per  iustitiam  ■'  miserabiles  iure  uos  qui  ista  (i-  mandata  dei) 
neglegitis  beati  nero  illi  qui  ad  eruc^itionem  ^  Terutn 
utìlium  tuo  domine  magisterio  prouechuntt^r..  ut 
instructi  '  admonitionibws  legis  no»?  correptionib?<5 
castigati  uitent  magis  mala  '^  qwcm  deserant  ^  id 
est  quos  doctrina  a  uitifs  seperauerit  non  poena  cor 
rexerit  j]  defensione '^'  securus  "  sed  etiam  ea  quae  pec 

Et  e  lege  tua  usque  malis..  non  solum  erit  sub  tua 
catores  conprehenderunt  aduersa  uitabit  ut 
nihil  eum  sentire  patiaris  aduersi  '^  H  illi 

Donec  fodeatwr  usque  non  direlinquet..  numquam  erit 


-i-  quando  dicit  qui  plantauit  ri.  et  qui  fiuxit  ri.  '^  inninad 

nimcai  ale  immaaccai  ^^  ì-  achaldeu  *'  issed  bis  isind- 

foeitsecht  Jmatha  ipse  orici  sapit         *^  -i-  recaissen  7  ainmnet 
"  niasstai 

F.    114b. 

*  -i-  isinunn  chiall  fil  isindi  as{s)cit  7  asnóuit  isindih  destn- 
rechtaièso  i-  procurat  issi  inne  fil  hicechtarde     *  asmou  cechfortachl 

^  fudallathar  *  nephailsi  *  -i-  airhid  firien  pian 

®  dundforcitul  '  -i-  ithe  atafindhadaig  indi chomalla ite  iimnae 
ndae  triaforcital  àoib  ■  7  ni  arpianaih  duthaòairt  forni-- 

®  coimmimgahat  ì-  andénum  etir  6n  *  i-  iarnandenum  etar- 
hurt        '**  ad(B        "   i-  inpopul  forcechnaesiu  ^*  -i    aimider- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  114':  Salmo  xcm. 

uilis  possesio  sua  '^  jl  meritornm  nostrorwm 

QuoadusqMf  iustitiam  mque  ad  iudicium..  tandiu  '* 

qualitas  latebit  donec  iustitia  uindicìs  exa 
men  discutionemqMtf  '^  in  lucem  secata  causarwm 
partim  ^*  momenta  ^'  protulerit.  ||  iustitiam..  ne 

Et  qui  tenet  eam  ownes  qui  recto  SMwt  àìahsahna  id  [est] 
mo  igitMr  adpropincare  iustìti©  tamquam  remu 
neranduB  audebit  nisi  recto  corde  ià  [est]  uè 
ra  pra^ditus  relegione  |  nia  prò  gratiarum 

Quis  consurget  usque  malignantes..  bene  haec  om 
actione  ex  popìli  persona  àicuntur  quis  inquit 
contra  crudiles  aduersarios  in  meum  accin 
getwr  auxilium  il  contra  inimicos  meos  iuncto 

Ant  quis  stabit  usqu^  iniquitatem..  quis 
mecum  latere  et  mocrone  pugnabit  ut 
Tìimque  secundum  defectum  '^  pcrsonae  repug 
natricis  '^  legendum  nnde  hene  intulit  solum  Aeuva 
adfuisse  ^"  li  num  semper  auxilium  adfuisset 

Nisi  dommws  adiuuat  me  usqwe  mea..  nisi  miìd  diui 
transissem  in  lacum  ue\  in  nuraerum  mor 
tuorum...  Si  dicebam  mostus  [sic]  est  pes  meus 
id  est  si  inpulsus  malorum  pendere  salu  F.  ni' 

tis  dubius  nutare  coepissem  missericordia 
dom^ni  sustentabar  jl  lationum  tuarum  modum 

Misericordia  tua  domine  usqMc  meo.,  numquam  comsu 
angorum  uincit  inormitas  '  |]  hironiam  id  [est]  numqMcm 

EXorationes  tuse  usqwe  sedis  iniquitatis..  per 
adheret'  potestas  tibi  disimulans^  sequita 
tem  II  fingis  inpedimenta  nostro  ìteneri 

Qui  fingis  usqwe  in  p»'aecepfo..  laborem  in  praecepto  dews 
comparando  ^  Aliter  o  tiS  caldee^  laborem  [praecepto]  dei  in 
pedimentamqwc  conparas  nósqwe  inique  reti 
nendo  eius  moraris  ^'  imperium  qw»  nos  in  solutn 


gèni  [ni]  duulc         "  -i-  apopul  nóih  són         "  inderei  sa 

■ì-  aneclaimòn        '®  -i-  connafacaib  cechrainn  dhuair  cenmes 
"  etir  hec  7  mór     ^^  -i-  nad/ll  nech  congne  fris  6n  acht  dia— 
"  frithchadaìgthe         -°  i-  diafortacht 

114.  V.,  marg.  sup.:  omnium 

F.  114c. 

'  indermaire         ^  -i-  niatoifea-         "  disamlad   i-  ochelad  òn 
*  laseconfoirsiu         '  acJialdaidi        ^  adsudisiu  achaldaidi 


470  I.  Testo  e  chiose,  f.  lU'^:  Salmo  xciv. 

propr/um  redire  decreuit..  []  tìnent  uc\  capta 

Captabant  in  animam  iusti:.  captiuam  re 

bunt  "  nt  pgrìmant  ^  nihil  [mali]  de  sé  meritos  ®    ||  cui 

Et    sanginem   nsque   co??deraiiabunt..    qui  nulla 

pa  iram  in  sé  hostis  accenderit..  ||  probi  '^  re 

Et  factus  est  domtn«s  mihi  in  Tefugium..  non  mouebunt  in 

tinendo  me  "  uirtute  dommi  liberandum  H  quii 

Et  deus  meus  in  adiutorium  speì  mese..  quamvÌB  in 

insidiant?<r  reuersioni  meae  meque  ratinerò 

raolliantMr  tua  tamen  uirtute  liberabor  et 

tuo  adiutorio  ad  optate  perducar  fidei  ef 

fectum  II  cipient  adflictionum  uìcissitudi 

Et  redet  illis  usqM^  àeus  nostpr..  digna  facti's  ex 

ne  feriendi  ^-  ||  ea  quae  populo  de  babilone  ex 

[xciiii]  T  AUs  cantici  ipsi  àauià..  pra(?dicunt«r  hoc  Carmine 

JLJ  unti  uè]  in  babilone  possito  contigeru 
nt..  cowtextumqM^  '^  totius  psalmi  diuidit  in  duas 
partes..  przmis  partibus  omnes  ad  grafia 
rum  actiones  uocat..  seqnentlhus  exemplo  rerum 
praeteritarum  utilitatem  exortationis  ìnducit 

UEnite  exultemus  dommo..  soluta  captiui 
tate  noti  sui  conpotes  facti  erexerant 
ora'*  in  laetitiam  et  uocem  proferuntgau 
diorura  motuo  sé  adhortantes  '^  ||  dixit 

lobulemuB  d^o  salutari  nostro.,  hene  prò  laudemns 
iubulemus  quod  in  testimonium  uictoriae 
F.  lUK  solet  fieri  %ié\  cesis  hostib?<s  ué\  in  fugam 

coaclis  1]  quam  regem  inqwz't  cum  tri 

Pra^occupcmus  \x%que  iubulemus..  et  tam 

umpho  cesis  hostibws  ciuitatem  intra 

turum  II  lantes  laudes  ei  debitas  persone 

praecidamus  atq«e  ante  ipsum  ambu 

mus..  Il  suse  testimonio  magnus  dom/nt/s 

Quod  àoìnintis  est  magnus  uaque  deos..  uictoriae 

coHprobat2/r  et  pra<?stare  his  diis  quorum 

cultores  adflixit  ||  ator  dommws  om 

Quia  no«  repellet  nsque  terrae..  cunctorum  ere 


'  -i-  no  issi  chiallso  fil  and         ^  coetirdihet        ®  -i-  ni  àirillset 

triandrochgniììm  ni  duitlc  friu-         "*  -i-  mdamjìVOmthai  ì-  caldai 

"  lase  arndamfuirset  '*  ambatbetJii         *^  -i-  tcohgi- 

'*  innagnùsì         '°  molaid  dia  olcach  diib  frialaile 


I.  Testo  e  chiose,  f.  115":  Salmo  xcrv.  471 

mhus  diis  consequenter  antistat'..- 

Et  altitudinis  montium  nsque  illad..  com 

mendat  op^ra  dei  aìqtte  ornat  domi 

nationem  eius  ipsa  dominationìs  prò 

lixitas  ac  uenustas  ]]  nite  usqwe  ante 

Et  arida?n  ma?2?/s  eius  fundauerunt..  UE 

eum..  supra  taiììquaìn  a  predio  reuertentis 

praeoccapendam  in  confesione  faciem  dix 

erat  hi'c  iam  tamqjmw  in  solio  -  residen 

tem  proi?cìpit  adorari  -''  ||  non  solum  inqj«*t 

ET  PLoremus  ^  coram  àeo  qtn  G.nxU  nos.. 

in  ierram  prostrato  corpore  su 

plicemus  sed  adhibeamus  quoque  ut  rei  ^  in 

[abjsolutionem  '"  peccatorwm  suffragia 

lacrimarum  il  seuerìtatis  ^  ac  leni, 

Quia  ipse  est  àominus  noster  *^..  qui  nos  alternatione  ' 

tatis  -  emendat '°  auctoritate  ^^  àominl 
et  potestate  '^  creatoris  |j  oris  quod 

Et  nos  popuZws  usque  eius  '^..  qui  in  morem  pec 
pastorali  disciplina  '^  regitwr  nari 
is  ab  eo  dispensationibws  erudimur 
Hodie  si  uocem  eius  nsque  uestra..  quia  e 
um  ad  indignationem  ^^  mouistis  pec 

eantes  ||  liberationis  tempore  tam 

IN  die  temptationis  uesfrse  in  disertmn.. 
quam  nouis  au[di]torib?<s  ^^  praeceptorura 
commendat  obseruantiam  sp2rz7?/s 

sanctus.,  si  uultis  efficaces  esse  lacrimas  ■^-  •?^'^"- 

quas  fudistis  procidentes  ^  amie  àominum  prae 
copta  semate  praecipìentis..  Alitar  -  hinc 


F.   lUd. 

^  duróscai         ''  hirlgsuidiu         ^"  dia         '  -i-    nullaigem 
*  -i-  am  bemmis  hihdaid  '"   i-  isinglanad  ®  dede  file 

lesom  oinchoimdennacht  '  -i-  huaaiUgud  ^   ì-  ocuindriug 

7  octahairt  diglae       ®  -i-  occodatadud  7  trocairi        '"  atanneirrig 
•i-  intandomòerdigail  òn  '*  -i-  in[tan]dungni  cotadud  7 

trocairi       *'  issi  inso  hriathar  inpopuil       '*  -i-  aforcital  ade  dà 
dulondas         '^  iartuidecht  asindoiri  san 

F.    llóa, 

annuslecktaid        ^  ISedanduchur  fil  is  ind  ahterso   i    labraid 


472  I.  Testo  e  chiose,  f.  115»:  Salmo  xctv. 

iam  uèlutì  quondam  residentis  imago  in  solio -^ 

regis-  procidentisqtte  ^  populi  in  faciem  et 

confesione  a[c]  lacrimis  peccata  pnrgan 

tis  sermo  depìngitur  *  atqM^  ex  persona  s^iritus 

sanc/i  uerbfs  eoa  profeta  exortatoriis  ^  indù 

citMr  conaenire  ^.  id  atttem  "^  sub  obtimo  et  mira 

bili  scimate  adomatwr..  ut  ipost  expediti 

ones  '^  in  hostes  habetas  successuquf  uic 

torisB  trinmphali  pompa  àeus  in 

ciuitatem  ingresns  ntque  p?-o  "  tribuna 

li  resedens  cunctls  prò  subiectionis  con 

fesìone  in  terram  connientibws  ^°  tali  ora 

tiene  utatwr  qtiae  exortationis  piena  et 

cautionem  "  ab  infidilitate  sub  exemp 

lo  '•  ìmperet  et  uideatwr  de  praeter[it]is  uineam 

pollìceri  II  curate...  Ubi  temptaue 

Hodie  quae  audieritis  soUicite  in p] ere 

Tunt  usqwe  uestri..  hoc  est  spirtium  Bonùium  cuius  sig 

na  blasfemabant  ||  odio  habui  et  a 

Probauerwnt  me  nsque  annfs..  ob  hoc  itaque 

uersatus  sum  '^  omnem  illam  genera 

tionem  quia  mihi  in  eia  moruw  prauitas  dis 

plicobat.  Alite?-  '^  nihil  patribt^s  uestris 

ad  deponendam  '^  infidilitatem  profuit 

qtiod  multo  tempore  id  est  xl  annfs  pec 

catores  obpremere  '^  uirtutum  mearutn 

testes  fuerunt  "  ||  probaui  opcrib«s  qttod  in  su 

Et  dìxì  sempcr  errant  usque  uias  meas.. 

cepto  semel  errore  perdurent  j;  snn» 

Et  ìuraui  usque  meam.  id  est  tam  iusta 


inspiuri  noib  inso  trigfijuri  dd  apsainn  sechisi-  V  lalraid  insjnw, 
noib  trigiim  dd  inso  ì-  ap'sainn  rig  imiarigsuidiu  ocacaldaù 
amunfairae--  ^^  innarigsiiidiu  '  sléchtas  ^  -i-  huath 

iosuchìntsailm         '*  neìiaidih  ^  -i-  adgladadar  ^    i-  ep 

ap'sain  rig  hodie  si  uocem  ri.       ®  iarsnaiò  slogadaih       ^  i  Jia 

"  àslechtae  '^  cid  infatigii^  "  -!•  «m  romhatar  riam  % 

infidilitate       '^  roa diaria igsiur       '*  digal  formaccn  israhel  lini 
immalle   isfilisincétnae   chethiiid   is   ini  ad/et   huatha   aliter  sis 
forcech  Un  ahuair  immeroimded  doberthe  digal     ^*  hed  diuscarti 

^'^  forndinginnse         *'  oldia 


I.  Testo  e  chioge,  f.  115'':  Salmo  xcv.  473 

indignatione  p^rmotng  nt  iure  iuran 

do"*  firmarem  ne  quia  de  generatione 

illa  terram  repromisionis  intraret.. 

requiem  autem  àicit  terram  in  qua  illis  praestan 

da  erat  requies  posf  laborem  segiptiee  F.  110^. 

seruitutis  ])  tatem  canticum  ipsi  dcM»d:,  hoc 

Quando  -domus  a3dìficabat?^r  pos^  csiptiui 
quoc^ue  Carmen  prò  gratiarum  actione  ob  re 
ditum  de  babilone  cantatur  :- 
/^   A   "notate  dommo  UBqìie  nouum..  noua 
V^-iiL-Li      dei  opera  et  praeter  spera  nostram  ' 

gesta  nouis  laudibws  ^  id  est  quae  nihil 
commone  ^  cum  prisca  consuitudi 
ne  resonent  scd  quae  rebus  mirabiliter  gestis 
conuenient  inusitata  *  carmina  deferant 
CAstate  domano  omnis  terra  quae  restituta  est      ||  que 
CAHtaie  henediciie  uomen  eius,.  digna  nomini  honori 
eitis  uerba  concinnite  ||  de  die  in  diem  "  sala 

BEne  nuntiate  ^  usq?/e  ehis-:  euangezate  ^ 
tem  eius  quam  praestit  a  babiloniis  ^  iniuriam 
uendicate  '  ||  nibws  uestris  in  externas 

Annuntiate  inter  gùntes  glortam  eius..  non  contenti  '"  fi 
quoque  gentes  factorum  eius  gloriam  propa 
gate  modo  latis  praeconis  ||  uendicando  *•""'' 

IN  omnibMS  u6q?/e  ualde..  adserendo  "  et 


'*  huafirlugu 

F.   1l5b. 

*  i-  ni  torménmarni  arambetis  ingnimaisin  ^  nostleclirigeiar 
(cm  innaceul  nephgnatha  mnagniniu  gnethi  trisnammoltu  nut — 

*  -i-  nidat  chummai  frisnammoltu  dogràes  *  i  hurce  afwi 
gnìmai  nui  nadrognatha  riam  rognitha  and  mollai  nui  ingainti  iiad- 
rochefa  riam  dogahail  doib  da         ^  debe  tintuda  inso  lesom 

*  iscanoin  di  inso  secundnm  alios  usque  eius  '  i-  uaimsir 
innainsir  asaigul  hisaiguì  ^  -i-  indigal  doratsat  babilondai  furiò 
irifarpecthu  /ridia  ®  i-  techtidsi  i-  bith  hiforaithmiut  Ub  ar- 
nachaairillid  aithirriutli  '°  i-  anambaidbuidig  ì-  ni  tour  Ub 
aais  hifarcrichaib  fadisin  ^^  i-  lase  nosilaigid  nochis  asnindid 
aadamrae          '*   i-  lasse  notechtaid  "  1'  uindicando  -i-  lase 


474  I.  Testo  e  chiose,  f.  115':  Salme  xcv. 

possesionem  suam  '^  !|  eorum  seueris 

Temibilìs  est  super  omnes  deos..  cultores 

me  poniendo '^  \\^^^  dezis  noster  singulari  uii 

QuomcM  deus  magnt/s  dominus  usq?/^  demonia..  co??sequen 

tute  praeminet  '^  utpute  exstantium 

creator  et  eorum  qiiae  condita  stmt  magni 

ficus  dominator.  suorumqMe  beniguus  ul 

ter  quae  uis  ''  non  potest  esse  demonìbw."?  ][  ti  creatic 

At  nero  àominus  caelos  fecit,.  pra^stautioris  elimen 

ne  et  eminens '"  condìtor  et  reliquiorwm 
uisibilium  quae  minora  pDtant?<r  auctor 
ostenditwr  ||  terree  p^r  ambìtum  lionorìs 

Et  confesio  et  species  in  conspectu  eius..  ut  reges 

sui  habent  qui  '*'  eos  instructì  armis  ac 

cinctiq?/^  praecedant  ita  et  hic  habet  et  pra« 

cnrsores  qui  gratiaram  actionem 
F.  iis^.  Bcilicet  uél  decorem  testant?(r  opera  eius^:  quoniam 

Boscipi  eum  iugiter  coMuenit  iugiterqnc 

laudari  suscipì  quasi  creatorem  lau 

dari  qwasi  beneficum  ||  instructu  cuUu 

Sonc/imonia  usque  eius..  repleta  est  domus  eius 

que  ceremoniarom  et  magnifica  oper 

um  signorumqj/c  nouitate  ||  actione 

Anferte  domino  gloriam  nomini  eius..  qu07iiam  gratiarum 
et  decere  et  admiratione  dìgnus 

est  ac  templum  suum  inplet  sa»Jcfificatio 

ne  Sitque  miraculis  orane  genus  ho 

mÌDum  in  eius  migret  obsequium  ■!  uocis 

Tollite  hostias  usque  materia.,  non  solaw 

oflBcio  sed  snis  eum  ritibK5  honora^e  - 

Et  adorate  dominum  in  atrio  sancto  eius..  conpel 
lente  relegione  quainnis  longe 

possitfs  regionibùs  ad  templnw  eius  cur 

rite  ut  reddere  honorem  deo  ca 

pitia  inclinatione  ^  ualeatis  ji  om 

CoMmoueatetr  nsque  terra.,  merito 


do/ich  dia  fornancridesi  forcàch  '*  -i-  athahnaìn  ón  ^^  ì- 

lasse  pianas    i-  deus       '®  duroscai       "  isedón  nert       '*  durósca 
"  -i-  innahi 

F.  115c. 

ithé  insé  indremerersìdi        ^  -i-  comallaid  atinnae  7  gnìmu 
'  -i-  duslechtundo 


I.  Testo  e  chiosa,  f.  115^  :  Salmo  xcti.  475 

nibws  adorandus  inducìtur  cuius  nn 

tu  tremifacta  ^  terra  concntìiur      |j  do 

ADDuntiate    attritione    gentium 

minatum..  quia  uictor  omnibus  regnat 

a  secalo  I!  de  fundatns  est  ut  mouere 

ETenim  èrmauit  usqtie  commonebitMr..  tam  ^  soli 

neque  a  sé  neqw^  ab  olio  ualeat  sine  auc 

toris  imperio  11  buie  faeton  omnium 

Qwontam  iudicabit  populos  nsque  ira  sua.. 

conaenit  inter  opera  sua  cum  iustitia 

exereere  ìudicium  sed  quae  fecit  obtime 

et  firmiter  fecit..  sic  enim  cum  ìudicat  e 

quissime  iudicat..  ìusta  ergo  hostiu7?i 

attritio  est  et  benigna  nostra  liberatio  inde 

et  omnibMS  intimanda  ^  \\  ferendas 

LsBtentj^r  caeli  nsque  terra.,  omnes  ad  re 

gratias  fiant  laetitiae  nostrsè  participes.. 

Commoueatur  mare  usqne  [eius]..  singula  f.  iiC'i. 

elimenta  sermone  conpellat  '  ut  omnj'a 

ad  landes  d^o  canendas  co7tuocare  uì 

deatì<r  in  honorem  itaq?<e  dei  oranta  quam  • 

laetitia  quam  timore  conplec[f]antMr      (j  inno 

Gaudebunt  campi  usqwe  swnt..  quoniam 

tescenie  hoc  nuntio  ^  omnes  commo 

nis  gaudiis  sensus  adtinguat.. 

lune  e-siu\tahunt  usqwe  siluarum.,  laetitia  obtinebit  omnia, 

quoniam  uenìt  index  qui  ea  adtinguat  quae 
nwnc  indiscreta  aguntt^r  adstante 
trì[bu]nalibMS  swts  asqnitate  iudicabit 
Aste  faciem  dowmi  usqne  in  ueritate 
sua.,  iodiciorum  eius  fidem  ^  non  gra 
tia  ^  non  pecunia  "^  corrumpet  non  gè 
neris  dinersitas  "  non  distinctio 
ordinis  ^  inmotauit..  -xcui-  i|  est.. 

T"r)si  da?^/d  cum  terra  eius  restituta 
Xi    hoc  qMoqwe  Carmen  e7rivt)tev  /-xiovj  est^..  canta 


*  crithnaigihe         ^  indcér         ^  •[•  isoissi  menniain 

F.  llód. 

*  adgladathar         ^  emid       ^  huandaisndis  asfoidi        *  a/ir 

^  i'  caratrad  sechibfrenno         *  interochraic  ^   i-  cednessa 

cenél  neich  alailiu  ^   ì-  cid  Imaisliu  gràd  neich  alailiu  7  cid 

airechdu  7  cidsoìriu  à  cenél        °   i-  commixtum  interpretatur  -i- 


D 


476  I.  Tesfo  e  chiose,  f.  IW:  Salmo  xcvi. 

iur  enim  hic  triumphus  de  babiloni 
ìb  et  prò  reditu  populi  gratiarz^m 
actio  imp-?ratur  solito  sane  sce 
mate  regnantis  dei  pompa  di 
BcribitMr  |!  actis  caldei's  in  eos  ip 

^omiNuS  regnauit  usqwe  terra.,  sub 
SOS  suscipit  imperiam  id  est 
dominationem  suam  etiam  in  ex 
ternas  gentes  '"  propagauit  ''  trac 
ta  similitudo  a  reglhus  terrems  '- 
Laetentwr  insolae  multje..  commo 
nis  prò  rebus  gestis  omnibus  debet 
esse  lastitia  quando  omnium  deus  cune 
tos  superauit  inimicos  ||  do 

Nabes  et  caligo  xìsque  eius..  similitu 
per  omnia  quasi  terreno  rege  pe 
teretur  '^  stipant  ergo  hunc  uicto 
rem  quales  armigeri  ^*  nubes  et 
caligo  ut  occurrentibus  hostibws 
^-  ^'<'"  facultatem  uidendendì  '  sui  re 

gis  eripiant  ita  inqwit  illum  cir 
comdant  *  ut  nec  adiri  posset  ab 
aduersariis  ^  nec  uideri..  hoc  totum 
ut  seueritatem  dei  in  hostibus  dì 
Bcriberet  ||  inqt«"t  nirtibus  [l.  -tuti-]  id  est  in. 

lustitia  et  iudicium  usque  eius..  his 
titia  et  iudicio  regnum  dei  sti 
patwr  ^  et  comitur  [l.  -mitat-].  ^ost  iustitiam  ìndi 
cantis  poenarum  species  et  ulti 
onis  ministeria  cowsequenter  enu 
merat  ac  decenter  ||  mine  -'  inuisibi 

Folgora  dederwnt  uocem..  omnes 


cummascdue  adfét  insahnso  dibuaid  innmnbahelóndae  7  dithaichur 
inpopuil    Aliter  Carmen  laudabile  interpretatur  '°  forcaldeu 

són         ^^  forràs         ^*  ar  int'i  forsmaid  gillaidside  iarum  durig 

"  -i-  am  adcosantae         '^  -i-  armgneth'nìi  •  lite   ocditin  rìg  tal- 
mandai 

F.  llGa. 

'  -i-  connabl  asse  a  aicsin  leu     *  imtimcheìlat     '  huademnaib  ri. 
*  cUutair        ^  cadi  lacéin 


I.  Testo  e  chiose,  f.  116'':  Salmo  xcvi.  477 

lem  dcum  credere  facit  n«nc  ^  per  ca 

ligìnem  nunc  equiBsime  uindican 

tem  per  familiarem  trono  eius  ius 

titiam  DMnc  iniqMÌtatis  ultorem  ig 

ne  praeuio  uunc  peccatoribMS  terri 

bilem  splendorem  fulgorum  et 

curruBcationum  mìcatu  quae  omnia, 

non  minus  àeo  digna  8M«t  quam  apta  ne 

gotio  II  usqwe  dei.,  terroris  magni 

Audit  et  commota  est  terra  sicut  cera 

tudinem  etiam  illa  senBerunt  quae 

erant  sui  natwra  durissima  '  ||  si  rem 

A  facie  dommi  mota  est  terra.,  non  mirum 

iaris  sui  id  est  dominìcus  terram 

tremore  fecit  aduentus  ||  sus 

Et  adnuntiauerunt  [usqwe]  eius..  insistit 

cepte  similitudini  *  et  àicit  ita  uic 

tori  deo  adclamasse  ceelos  ut 

mos  est  triumfantibMS  regibws  pò 

puloB  cum  festa  !  felicibws  inpreeantwr.. 

caelis  hoc  monos  adsignat  ut  situ 

sublimioribus  '°  per  hoc  "  clarius  ubi 

que  resonantibws..  Aliter  iustìtiae  quip 

pe  laus  est  deiecere  elatos  '^  et  recre 

are  contritos  quae  in  babilonis  euersio  F.  n6i>. 

ne  conpleta  est  et  nostra  liberatione.. 

Et  uidertmt  usqwe  eius..  has  ilio  partes  exaequen 

te  iustitias  nemo  fuit  qui  non  tanti  opcr 

is  '  spectator  adsisteret..  satis  enim  mi 

rabile  ac  speculandum  fuit  omnibus 

potuisse  populum  iudeorum  de  ba 

bilonia  captiuitate  liberari  j]  libt<s.. 

Confundantwr  qui  adorane  usqwe  sclupti 

hoc  ex  more  facit  ut  aduersariis  ìnpre 

cetwr  proprtum  namque  est  ut  hi  qui  triumph 


^  incéin  naili         '  sechis  sonairtimem  *  -i-  tropsón        *   i. 

soimnecha  ón  -i-  regis  '°  ani  is  dotmibhi  aia  htiaisliu  ón  i- 

caelis         ^'  -i-  huare  iihoi  aia  hudislem  and  '^  imia  hualchu 

F.  Il6b. 

*  -i-  arsoirthani 


478  I.  Testo  e  chiose,  t  IW:  Salmo  scrii. 


I 


antibu5  adpladant  regìhus  in  hostes 
quoque  ^  nictos  obpropHa  et  maladicta  iacu 
lantur  ||  nufacta  crediderunt...  Qui 

Confandantur  omnes  qui  qm'dem  iduia  ma 
gloriantMr  usq«^  eius..  etìam  [hoc]  ^raecìàeniìhus  die 
ti6  conaenìenter  adiuogitt^r  nam  cam  subia 
gatis  ^  hostibtts  faerit  rex  cioìtatem  aie 
ter  ingresus  tunc  famillaribu«  et  domes 
ticis  imperii  adorandi  *  iux[ta]   ordinem  ^ 
dignitatum  aditus  locusqwfi  permittìtwr 
nude  et  hic  angelis  ut  adorent  àominum 
profetali  sermone  prc«eipitwr  ||  soluti  sunt 

Audiuit  uBque  terrann..  quihiis  iudìciis  et  ab 
captioi  et  dominatores  extìncti  ||  be 

Kimis    usque  malam..    obligati    saltim 
neficiis  o  uós  religiose  confesionis 
Diri  in  posterum  peccata  uìtate  ^..  jj  fruc 

Bsdemit  àominuB  xxsqite  eos..  non  est  quìppe  in 
taosa  deuotio  renuntiasse  creminibMS 
Lux  orta  est  nsque  l^etitia..  ad  testimonium 
exortationis  confirmationem  a  pra^senti 
traxit  exemplo  ac  si  diceret  non  pigeat 
odisse  malom  qt^anio  non  esse  ~  inremnnera 
tam  *'-^  huiusmoàì  obseruantiam  custodi 
te  Bcncfomm  animae  testantMr  deniqwe 
lux  Isetitiae  orta  est  tenebris  captiuitatis 
F.  116'.  obpresis  i'  magnificatia?»  eius  sic  sanc^ificatio'. 

Lsetamini  insti  in  domino  usque  eius..  quomodo  àicimm 
nem  eius  id  est  ipsum  continua  gratiis  '  agendis 
celebrate  memoria,  -xcuii-  |j  solu 

^salmus  àauià..  argamentnm  psalmi 
ta  captinitate  est  ^..  iungit(/r  exortatio 
deuotae  et  ntilis  in  domino  obseruanti 
ae..  solito  sane  scemate  perpetrata;  ^  de 


F 


*  cid  *  ì'  fuamàm  ón  *  adarthoi  *   i-  iarngrad 

chdich  dutiagar  leu  dufailii  fris  n  rlgm  buadach         ®  imgahaid 
''  -i-  ninant         *  nej)h [al] danai gthe  •  acht  is  itdanaigthe 
'  -i-  air  soilsigtìiir  anaim  indfiriéin  tridegnimu 

F.  11 6c. 

'  huanalb  raihib      '  -i-  dithuasulgud  mpopuil  asindoiri  rogabad< 
insaltnso        '  forbaidi 


I.  Testo  0  chiose,  f.  116':  Salmo  xcvii.  479 

babilonifs  uictoriee  pompa  discribit«r 

/^   A   ~VTtate  domino  nsque  domiaus..  magni6co  li 

I^xjLXM      beratori  inusitata  *  laudati©  de 

feratnr  et  grata  jl  rat  propria  uirtu 

Saluabit  sibi  nsque  eìus..  opus  in  quod  intende 

te  perficit  externum  auxilium  non  requirens 

[sancta. 
Et  brachium   usque  eius..  Biotti  ipse  {sanctus  est)  sic  omnia 

[quae  contu 
eius  silnt  I]  quam  praestitit  tam  certa  [6f<nt]  et  clara 

Notum  fecìt  àominus  usque  suum..  salutem 
lit  ut  beneficia  eiì(S  nullus  ignoret  |j  q?^oa! 

Ante  conspect?/m  usque  suam..  uult  dicere  hoc 
liberati  sunt  de  captiuitate..  ita  praeter  spe»i 
accederit  ut  prae  nouitate  ipsa  et  magni 
tudine  rei  duUus  quiuerit  '"  id  ignorare 
Memor  fuit  misericordiae  suee  iacob.. 
ac  SI  dìceret  memor  fuit  misericordia^.. 
sed  illius  quam  fides  stipai  et  ueritas  non  quo 
in  eum  obliuio  SLÌiquando  cadat  sed  quod  iugis 
memoria  perseueret  id  est  quod  poUicitiis  est  in 
plere  curauit  ||  enumerat  beneficia  dei 

Et  ueritas  suae  domus  usq?/e  terra.,  quia 
omnes  ad  gratiarum  actionem  conuocat.. 
CAKtate  et  [p]sal?2i!e..  prumtuosos  ac  deuo 
uotos  in  laudes  dei  ipsa  gestUs  ^  oris  ues 
tri  testant?<r  officia  1|  nerìs  "  organa  id 

Psallite  do?nmo  usqwe  corneae..  huius  quoque  gè 
est  aerea  corneaq?<e  ^  sonis  citharae  iun 
gunt?/r  et  cantib?/s  |{  geni  diuersis  sonis 

Insilate  usq?'e  àomino..  his  inq?«'t  ante  àominum  re 
praeconia  eius  laudesq?<e  sonate  jj  per  -F'.  116''. 

Moueat(/r    mare    usque    eius..   totum 
infrasin.  inponamus  trium 
phi  uniuersi  in  pompas  '  [)  can 

Osbis  usque  simul..  q>iia  moris  est 
tantibwfi  chorosqj^e  ■  ducentibws  percas 


*  araingainnii      *  conicoìmnacuìr       ^  ìnnagalmii      '  A-  ciuilsón 
•i-  orgain  humaidi  fochosmailius  nadarcae 

F.   UCd. 

•i-  innnaUcs  ón        *  classe 


480  I.  Testo  e  chiose,  f.  117":  Salmo  xcviu. 

18  inier  sé  manibMS  etiam  sonoa  redde 
re  Becatas  consuetadinem  àicit  quoniam 
omnia  commonem  ìa.etitia.m  gesta 
quoàam  ac  tripudio  pablicabant..». 
Montes  naque  ad  terram..  uenire  deus 
ad  ulciscendum  àicitur  more  terren 
orum  regum  qui  ea  quae  [per]  absenti 
am  eorwm  gesta  sunt  correctwri  moue 
re  in  hostes  arma  et  castra  àicuntur 
cum  in  domino  ultionis  tantum  effectus  prae 
sentiam  indicet  ^  uindicantis  {j  ran 

luDÌcabit  ìisque  in  eqwatate..  remune 
di's  ergo  bonis  et  perìmendis  *  malis  cu 
ram  sibi  ius^itiae  testator.  -xcuiii-- 

Psalmus  àauià..  huiua  quoque  carminis 
simile  supmori  argumentum 
est.  reditus  scilicet  populi  de  ba 
bilone  et  eadem  ad  gratias  refe 
rendas  ortatio  superiorum  tem 
porum  ac  sanetorum  commemoran 
da  '-"  deuotione  testati<r  '"•..  jj  minationem 

DomiT^wri  regnauit  uaque  populi..  insturauit  do 
-LM    O    suam  restitutis  nobis  extinc 

t£s  babiloniis..  Aliter  quoniam  subie 
cit  sibi  hostes  nósqiie  de  eorum  pò 
testate  eruit  omnes  qui  nobis  inui 
debant  ac  prospcritate  nostra  offende 
bantwr  grauiter  tormentis  inuidie 
proprie  consummuntwr  |1  rex  qui  impcrium  Ubi 

Quis  sedes  super  uaque  terra,.,  tu  inqwtt 
uictis  hostibt/^  adquisisti.  cui  '  sub 
F.  i/7»  iecta  hieruphin  sedis  indicant 

dignitatem:  magnitudine  et 
dignitate  operura  tuorum  toti 
US  terrae  fac  spatia  commoueri 
Domimia  in  sion  xiaque  populus..  non  so 
lum  in  sfon  id  est  ad  nos  (^ui  sumus  eius  cui 


'  -i-  indigal  dombeirsom  ised  inchosaig  qfrecndarcus  * 

airthidih  *  atacomforaitmiti  A-  ingnima  dorigni  dia  erriusom 

incegipt"  .vis  dithrub        *  -1-  reditus  et  ortatio-  iilie  foridgeUal\ 

''  daitsiu 


I.  Testo  e  chiose,  f.  117^  Salmo  xcvm.  481 

tores  &ed  etiam  ad  omnes  hoinines  bene 
ficiorum  sublimitas  et  mag 

nitudo  p^rnenit  11  inìquita[tl]3  et  ab 

CoKfiteaM^Mr  usque  sanctum  est.,  dam  incapax  ' 

omni  malitia  conprobatur  alieuus 

Et  honor  regis  usqwe  dilegit  id  est  ni 

hil  op*ratwr  quod  non  prtus  adpendat  lib 

ra  iudicii  hoc  illi  familiare  est  hoc  pia 

citata  ne  quid  inexaminatum  ^  re 

linquat  ^  :•  tu  fecisti  sequitate  ^  prò  *  sta 

bìlisti  atqwe  fondasti  |j  sima  uindi 

lostitia  et  iadicmm  usque  fecisti..  iniustis 

casti  hostibws  «M/erempti's  ||  ter  totum  et 

Exaitate  domtnwm  usque  Banctiim  est.,  conseqw^n 

proprie  ut  ei  nw«c  scabellum  abtaret 

cui  supra  tribunal  adscripse 

rat  *  prò  similitudine  "  habitus  cor 

porci  iubet  adornari  scabellum 

ut  residentis  maior  reuerentia 

suplicibMS  inponati^r  ||  lo  qui  fruc 

Moyses  usque  nomen  eius..  horum  exemp 

tus  obseruantiam  sequeretur  ob 

soluit  j]  tutis  studio  quoties  oras 

INuocabant  àominum  usque  eos..  prò  uir 

sent  merebantwr  ea  quae  postulauerM?zt 

inpetrare  []  scilicet  et  aróa  hunc 

IN  columna  usqM<?  eos..  ad  moysen 

honorem  illis  custodia  contulit  man 

datorum  ut  digni  haberentwr  diui 

no  conloquio  ||  dom/ne  paratura  illi's 

CUstodebant  usqwe  eos..  tu  inqwét  F.  iirb. 

praebuisti  scraper  auditum  cum  Uhi  '  humìlitcr 

suplicarent  |]  tedia  hoc  adseculi  swMt  ut 

T>eus  tu  propitius  usque  illis..  proecepti  tui  cus 

sempsr  placitum  ^  et  numquam  offensum  '  me 

rerentwr  |j  chus.  et  ulciscens  oranes  inia 

Et  uindicastì  in  omnia  studia  eor«m..  si  rama 


F.  ina. 

'  nephgahaltaid        -  neph  tnesse         ^  coni         *  cwioin  inso 
'  tararsi        *  duairilbed        ''   i-  co&mailius 

F.    117b, 

*  adae         *  toU        ^  friihorcuin 

^     Asc.,  Il  Cod.  irl  d.  Ambr.,  1.  31 


p; 


lU' 


482  I.  Testo  e  chiose,  f.  IIT'^:  Salmo  xcix-c. 

rlas  eorum..  aindicabaB  ìnquit  eos  ae  de 
fendebas  cum  eos  hostiam  infligeret  ac 
uexaret  inprobitas  l  simìlìs  circa  diui 

EXiltara  àominum  usqwe  àeus  nosier..  iugit^r  uos  qwoq«e 
oflBcìa  cura  constringat  quando  uirort/m  ta 
liam  esemplo  dedicistis  inremuneratam  [non] 
esse  uirtutem.    xcuiiii--  H  ne  et  in  proprio 

^salmus  dauià..  taa)[quam]  redactos  de  babilo 
bitantes  solo  relataros  gratìas  d^ì 
tempi um  hortatur  intrare  carat  autem  fre 
queDtì  praedicatione  et  exortamento  ut 
ìllis  *  et  disperatìonem  reuertendi  ^  et  inca 
rìam ^"^  gratias  agendi  sedulus  monitor 
et  profeta  certus  eripiat..  \\  re  eius  resona 

"bilate  èeo  omnis  terra...  laudes  in  hono 
te  iubilationem  proprie  dici  aocem 
quae  debetur  triumpbis  nullus  [ignorat]    |{  rìtas  pò 
Seraite    domino    usque    in    exultatione..    Mia 
tiasimam  diuots  mentis  testatur  et  com 
mendat  obseqnium  |]  sed  quod  scitis  ti[ne]te  ^rmìter.^ 

Scitote  usque  àeus.,  non  nunc  prtmum  cognoscite 
Ipse  fecit  nos  uaque  nos..  simmachus  ^  cum 
lìon  essemus  et  ipsias  snmus.*.  bac  prae  caet^ris  ho 
minibits  a  àeo  conditis  specialìtate  dista 
mas  ^  quod  ^°  popnlus  eius  censemor  et  specia 
li  eius  cara  regimnr  et  pastorali  dncta 
et  moderatione  tractamnr  ||  arnm 

Nós  populus  nsque  in  confessione.,  in  grati 
actionem  [|  nìhus  et  dispensationibus 

ET  atria  eius  in  ymnis  usque  àomìnus..  consnlatio 
nis  est  qui  potentia  magnus  est  et  inimicorMm 
F.  iTr'.  ultio[ne]  terribilis  hunc  ergo  talem  celebra 

te  laudibt/s  qniq««  misericordìt^r  decre 
uerit  beneficentia  (i-  beneficia)  nera  et  fidilia  continuai 
IN  aetemum  misericorcZ/a  nsque  ueritas  eius.  -e-      |j  rum 

Psalmas   dautd..    ex    persona   iustoram    niro 
formatur  hoc  carmen  qvos  babilonia  capti 
uitas  retenebat  qnales  fuenint  tres  pue 


'*  arnaibhisin      '  -i-  ama  dercJwinet  taidchor       '  7  innanfot 
'  -i-  arnahé  anfochell  leu  cenaUugud  huide  diasoirad 
tintud  stmaich-         ®  diiaamni  -ì-  dechrigmirni  ón-         '"  ol 


I.  Testo  e  chiose,  f.  117^:  Salmo  e.  463 

ri  ©t  daniel  reliqaiqMe  p^rpanci  '..  praedicantwr  ea 
etiam  psalmo  praesenti  quae  singulos  per  consci 
entia  uirtutis  suae  et  tribulationis  tem 
pore  dicere  co7?uenereDt  j|  iotnioe..  cura  iudi 

Misericordiatn  et  iudiciam  usque 
cante  té  in  aduersarios  raeos 
misericorditer  fuero  de  captiuitatis  uincu 
]U  absolutus  tanta  in  me  beneficia  modola 
ta  laude  celebrabo  |]  Quaìndo  uenies  ad  me.. 

Psallam  et  infelle^aw  in  uia  inreprehensibili.. 
prò  -  quancìo  ueneris  quando  rebws  inq?a't  ipsi's  ^  ad  spem 
fuero  meae  absolutionis  adductus  id  est 
cum  vaihi  adiutor  adsteteris  t?/nc  non  solum  in  ho 
norera  toum  *  psalmos  canam  sed  curabo 
ita  uiuire  né  qtùà  reprehensionis  incurrawi 
Deambulabam  usqj^c  domiis  tuae..  Nam 
an^e  captiuitatem  cura  essem  in  eoIo  prop/no  id  est 
in  domo  mea  sollicìte  agebam  ne  quid  ini 
qja'tatis  incurrem.  iwnocentiam  auiem  cordis 
uocat  nihil  quod  ledebat  alteri  prursus  oper 
ari  II  dit  ad  studium  innocentia;  meaj 

Non  proponebam  usqne  rem  malam..  acce 
ut  iniqua  facta  et  controria  tui's  legibws  non 
libenter  acciperem.  ||  facta  non  solum  non  Bunt 

Facientes  usqwe  cor  prauum..  praua 
conciliata  sensibt<s  meis  sed  etiam  ita  auersa 
tus  sum  ''  ut  ea  digna  odio  iudicarem,.  Ali 
ter  '^  familiaritatem  meara  inire  non  potè 
rat  quem  morum  desimilitudo  B[e]creue 
rat  desertorem  uirtutis  in  amicitiam 

meam  permanere  non  passus  sura  /r  jiyd^ 

DeclinoM^e  usq?/e  non  cognoscebam.,  si  forte 
hi  qui  fuerant  aliq?/anc?o  mihi  et  ante  experi 
menta  '  coniuncti  offensi  studii's  inno 
centise  mese  professa  iniquitate  ^  dis 


F.  llJc. 

*  'i'  cer       *  -i-  tarcesi        '  -i-  intan  comallaihthev  ingnimsón 

*  adae  ^  roadhartaigsiursa  ®  -i-  dugnimaih   ani   tiids 
dup'sannaib  anisiu  s'ìs 

F.  117d. 

•i-  ren  etarcnaib  mudeglesasa  doihsom  7  androchgnimaesom  dasa 

*  -i-  rorélsat  acloinisón 


484  I.  Testo  e  chiose,  t  118\-  Salmo  e. 

eedere  a  mea  familiaritate  noia 

issent  in  tantum  von  contristabar  ab  se[c]essu  ^ 

eoram  ui  simularem  *  me  hoc  ipsum 

quia  discederant  ignorare.,  seperatio 

autem  talis  amieitiae  in  tantum  mihi  nihil 

adferebat  angoris  ut  discessise  eos 

etiam  dilectarer  [j  sequebar..  si  qais  for 

Detrachentem  usqw^  suum  hunc  p#r 

te  uoluisset  prò  consuetudine  ad  me  fa 

miliaritatis  accidens  proximum  su 

um  emulo  dente  ^  mordere  statim  eum 

int^r  ipsos  male  loquendi  conatiìs  non 

solum  discedere  uerbi's  8eru[er]issìmi3 

sed  etiam  fugere  a  latere  meo  cowgresuqwe 

faciebam  |]  nius  iantura  sed  etiam  diuer 

Sup(?rbo  nsque  non  edebam..  erat  miJti  non  u 

fiorum  uitiorum  obseruatio  ^  nam  et  su 
pe/'bì  et  anari  atudiosse  consortia  decli 
nabam  |!  offendebat  prauitas  ita 

OcuH  mei  usqwe  t^rrae..  ut  me  morum 
dilectationem  et  uoluntatem  uitae 
honestas  et  prohitas  incitabat  ||  obta 

Ut  sederen^  hi  mecum..  hMi?;smodi  homines 
bam  habere  consiliorura  q?«'ppe  comscìos 
et  negotiorum  uitaeqMc  participes  iu 
cundum  quippe  erat  talis  uitae  agen 
dae  habere  consortes  [|  mtJn  seruiebat;.  er 

Ambulans  in  uia  inreprehensibili  bic 
at  etiam  ha^c  mihi  cura  pra^cipua  ut  haberem 
ministros  conseruatione  emendatos 
et  moribt/s:  horum  namqu^  dilectabar  ob 
seqwea  qui  erant  ab  omni  errore  ac 
f.  11^.  prauitate  siuncti  |1  cit  sn^erhìam..  ferra  non 

ISon  habitabit  nsque  mese  Qui  fa 
poteram  ut  in  commonionem  me 
86  habitationis  reciperem  eum  '  quem 


'  cianiitiasfais  huaimón  *  -i-  issi   àbrìgUunisa  atechtaesom 

hiiaim  ani  n..ofessin  etar         '  -i-  huandét  ascaiu  -i-  naimdidiu 


*  i-  dianephdenum  ón 

*  •!•  inti  frisorcad  dicUailib 


F.  llSa. 


I,  Tesfo  e  chiose,  f.  118'  :  Salmo  ci.  485 

in  alios  tumor  mentis  erexerat.. 

Qui  ìoquebatur  iniqua  usque  meorum..  qtiorum 

sermo  atque  conìoqnium  in  reb?/5  noxii's 

&tque  iniqM/s  tcnebantjo*  hos  longe  a  meo 

consortio  ^  submouebam  1|  studio  ui 

IN  matutino  nsque  terrse..  inpigro  ^ 

tia  detestabar  ''  et  si  fieri  poteri  -'  ma 

tutinus  ultot  ^  obtabam  in  pecca 

toribi/s  punire  flagitia  ||  scMCifificata 

Ut  disperdamus  usq?<e  iniqui^fl^^m..  ut  in  ciuitate 

deessent  exempla  creminìbws  ''..      !j  in 

0 ratio   pauperis   cum    accederei 
cowspectu  dommi  et  cum  anxius  fu 
erit  et  coram  dee  efuderit  precem  sua»?:- 
Babilonise  capliuitatis  hoc  psal 
mo  praedictis  erumnis  tristibws  ^  etia?n 
laeta  '■'  id  est  spem  reuersionis  adiungit 
ut  bonorum  exspectatio  teraperet 
adfliclionis  iniuriam  ne  mero 
rem  seruitutis  pussillanimo  '°  fé 
rendo  "  succumbant  '^.  ||  id  [est]  sollicita 

"fj^'XT'audi  àeiis  orationem  meam.. 
X!i^3u     aure  suscipe  ''  cuncta  quae  dico 
et  ad  obtatura  '*  finem  fac  per 
uenire  quae  postulo  ||  lor  extor 

Et  clamor  meus  usque  perueniet..  quem  do 
quet  obpresi  l!  ti  more  auersione  '^  uul 

Non  auertas  faciem  tuam  a  me.,  ne  ira 
tùs  offensionis  nosf;-&  causas  apud  te  perma 
nere  significes  ||  bet  essd  ad  petranduw  '^ 

IN  qaacumque  die  usque  ad  me.,  eflacax  de 
suplicatio  quam  oflfert  in  tribulationib»/* 
constitutus  et  mereti/r  cito  audentiam 


^  -i-  Jiuam móintaid óu  ^  neplilcisc  *  adéitchinn         ^  -i- 

masachumachtaen doni       ^  osmé        '  •!•  amaroihóes  dmchhcpsgnai 
isindelais  diangaUhar  drochdesmrecht'         *  donaih  hronchaib 
*  innafailti         ^°  -i-  huamenmainterc         "  -i-  lasse  follosat 
"  arnaiodsat  "  adcu  '*  -ì-  foirhthiu  óu         ''"  huaììchor 

darcénn         ^^  duét  •!•  dulogud 


486  I.  Testo  e  chiose,  f.  118'':  Salmo  ci. 

F.  113*.  Qox  gemitus  et  doloris  quid  est  '  quod  té  tam  cito 

poscis  audiri  i|  que  usque  exaudi  me.,  quia  uit* 

Quoìiiam  defeceruat  ut  fumici  usqwe  mei.,  in  qoacum 

mea  merore  contabuit  '  [et]  ad  instar  fumi 
tota  aetas  euanuit  ||  snut.  uult  autem  estende 

Et  ossa  mea  &icut  in  frictorio  ^  confracta 
re  qtiod  multa  tristitia  "  adtlnuatus  sit  '"  \ 

et  ad  ultimum  fìnem  deductus  1|  lìa  si 

Percussum  est  usque  cor  meura..  adhibet«r  a 
militudo  per  quam  tribulationis  quan[ti]ta8  in 
ducitMr  ut  proprxum  feni  est  cum  snccissum  fu 
erit  solis  ardore  siccari  ita  et  ^*'  ego  perì 
culi  magnitudine  ue\\it  qModam  gladio  sue  ' 

cissus  neqwe  consilii  in  me  uigor  neqwe  ratio  j 

aliqua  sit  relieta  |1  lorum  pondus 

Quia  oblitus  Bum  usqt^e  meum..  tantum  laihi  ma 

incub[u]it  ut  memoriam  etiam  escae 
capiendse  ac  refectionis  abiecirem  non 
sempliciter  panem  dis.it'^  sed  panem  mez^m 
id  [est]  cibum  dtcì't  quo  natwra  in  co^seruatiationem 
sui  indiget.  quem  requirere  uiuendLipsa 
lege  conpellimur  hoc  totum  ut  maius  tris 
titiae  pondus  ostendatwr  ]]  sidaitate 

A  uoce  usque  carni  mese..  Dolorum  ad 

contabui  et  iugis  gemitus  totum 
decorem  et  uigorem  exausit  "  carnis..^ 
Similis  factus  pellicano  soWtndini..  lugub 
ris  ^"^  habitus  auis  et  (fuit)  herimi  ha[bita]tio  '"  me 
rens  "  er^o  et  tabe  corroptus  congresiis '- 
homiaum  obproprn  causa  uitaui  jj  fac 

Factus  sum  &icut  nectirex  in  domicilio. 


F.  llSb. 

^  quare  poscis  isairi  dnn  quoniam  defecerunt        '  orodeda 
^  i-  ani  bid  hicombuch  no  hicsmmìith        *  1'  tritona  -i-  huan- 
iuarcain         *  rosemiged        "  cid  "  -i-  airmad  pànem  namma 

duberadsom  7  ni  taibred  meum  robad  dundsasad  diant  ainm  pa- 
nis  tantum  ssoregad  huare  vn  dunuicm^Mm  isarcechsasad  dauicsom 
ani  sodin--  '  rofassaigestar  ón         *  fuit  m/?/         *  cointech 

'**  am  m  bis  dundeùnsin         *'  os  me  diibach         ''  in[na]com- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  118';  Salmo  ci.  487 

tus  ^'  sum  sicut  bobo '*  solitudinis..  ut  aui 

bus  istis  ptfr  n&Uiram  sic  luctui  fletui 

que  meo  per  causam  dulcis  est  solitudo.. 

Uioelaui  et  factus  sicut  paaser  [unicus]  in  edifi 

ciò.,  continuando  luctum  distìtutio 

nis  meae  '^  etiam  somno  carni  eraitatus 

aues  quae  in  excelsis  domorum  culminibw»  p.  iiS'^. 

fleuile  Carmen  inmormorant  ||  meor«w 

ToTa  die  nsque  mei..  ìxaec  erant  inimicornm 

opera  hoc  studium  [ut]  cowuersione  '"'  rerum 
mearum  id  est  [de]  quo  uitas  stata  in  qoem  di 
cidissem  insultantes  obiecirent  ^  non  sustens 
bonus  pudorus  recedebam  de  medio 
Et  apud  memet  meas  meserias  deplorab 
am  II  lum  maladictis  suffundebar  hos 

ET  Qui  lau[da]bant  usqwe  iurabant..  non  so 

tium  sed  et  bi  qui  felicitatem  meam 
prtus  suspexerant  ad  bonus  *  uerecon 
diae  meae  per  erumniarum  mearum 
esempla  iurabant  ^  ut  ciborum  meor«m  ^ 
gustus  in  saporem  cineris  uersus  est 
granditate  tristitiae  ||  tantis  urge 

ET  poculura  meum  usqwe  raìscebam.. 
bar  malis  ut  nec  reficiendi  ^ 
tempora  reuocarent  (me)  lacrimfs  a 
deo  ut  motus  labris  calix  minuere 
tur  austibws  *  et  fletibus  ^  inpleretwr 
A  racie  irae  indignationis  [tose].,  ac  si  dice 
ret  bis  macerebar  angoribws  quia 
uultum  irascentis  dei  ferre  non  potè 
ram  «el  certe  faciem  irae  exaceran 
ter  "*  partem  diuinae  comminatio 


therchomracsi         ^^  saìntintàd  anisiu        ^*  ani  bonnan         '^  mu- 
dcérgise 

F.  Il8c. 

'  huandsoud  '  -i-  asóinmichi  indoinmichì  ^  cofristucor 

aidcìiuirtis  duaiihis  forni         *  -i*  dothórmuch  murucacai  ón 

*  -i-  arnaroih  atiì  rondgah  inpopul  truagsasa  V  infer  truagsa  ha 
lugae  lew  insin  ^  forsani  as  quia  cinirem  trachtaid  hic  sic  dis- 
positio  fosodain  quia  manducabam  panem  tamquam  cinirem- 

*  ertaig         ®  huanaihtodalib       '  ócoid  as  ón        '"  indumaiglhid 


t 


4B3  I.  Testo  e  chiose,  f.  118':  Salmo  ci. 

nis  uocauit  ut  intellegeretwr  quan 
fa  esset  indignationis  uniuersitas 
quando  esset  tantus  motus  in  facie 
Quìa  eliuans  adlises/?  me.,  a  simili 

tudine  luctantium  ''  qui  ut  lucta 
tores  suos  uechimenter  elidant  sus 
toUunt  altius  id  est  uichimenti  nos 
correptione  deiecit  ||  corpus 

Dies  mei  sicu^  umbra  à.QQ\\naueruni..  siciit  umbra 

sequitz^?"  et  conuersionibus  solis  inflecti 
tur  '-  SIC  aetas  mea  uelnt  infida  statione 
F.  113^.  possita  raalis  urgentibus  et  mortem 

minantibjfs  incerta  fuit  semper 
et  dubia  j{  meroribi/s..  Tu  autein 

Et  ego  aicut  fenum  arui..  adustns  ^ 
in  Eeternura  permanes..  uniuscui 
usqiie  nostrum  licet  angoribws 
finiat?<r  ulta  tamen  tua  aet^rnitas  ' 
Ruccurret  nostris  posteris  ^ 
ut  eorum  in  liberatione  in  om 
nes  celebreris  ^  setates  |1  eiics..  ap 

ET  nie[mo]ra]e  tuum  us[q«e]  miserandi 
ta  ad  [injpetrandura  ^  postula 
tio  quae  indignationis  tempus  in 
culcat  expletum  '^  unc2e  oportunita 
te  obsolationis  desideria  sua 

suplicat  adiuari  1|  quoniam  bcneplacitum  ■ 

Quia  Tempns  miserandi  est  usque  temp?/5.. 

habaer?<nt  ^  |!  pe  estuamus  disi 

Quoniam  placuerwnt  ^  usque  eiiis..  grandi  qtnp 

derio  instaurando  domus 
tuae  quam  peccata  nostra  distr 

uxerunt  ||  domz'ne..  multas  caus[as]  ^°  al 

ET  terree  eius  miserebuntur  usqiie 


^'  immetìiascrat       '"  -i-  ooscaigiher  diiscaih  immut  ìacnmscuguà 
innagrenc 

F.  ItStl. 

'  anonsaloiscthe         '  aclce         '  diarclandaihni        *  adcv 

*  diièit         ®  secliis  /orchenna  òn  -i-  ismithich  forchenn  furi  ón\ 

''  saintiiiiud  iftso'        '  m  trachtasom  forsanisiu       *  Me  usque 

canon  Jiuataqm-à  tempus  misseraudi  ri.        '"   i-  ccfJ/coira  aicsm 


I,  Testo  e  chiose,  f.  119':  Salmo  ci.  489 

ligat  quihus  inpetrabilis  fiat 
adflictorutn  inpetratio  "  ut 
■aechimenf(?;'  castigati  sint  '-''^  qtiod  cap 
tiuitatis  expletum  (tempws)  sit  ''-'-^  ut  eruditi  '^ 
correptionibws  paucorum  locorMm  '" 
desiderio  conteneantw;*  poseremo  '*  quod  gen 
tium  quoque  cultiis  indedere  '^  ipsarum 
ruinarum  facies  quae  -"  cogitionibt<5  nos 
tris  resolutaju  in  puluerem  muro 
rum  ingerii  (1'  -unt)  firmitatem  affectum 
nobis  dilectionis  infundit  {V  -unt)  hoc  est  quod^^ 
àìxit  mìserebuntur  affectum  mise 
rationis  "  de  clamìtatum  recorda 
tiene  suscipient...  ET  omnes  reges 

usqne  sión..  inde  timor  gentibws  instau  F.  iis", 

rationis  urbis  ìnuisse  '  et  adsertio 
ne  -  prouidentiae  tuae  supplicibw.s"  ^  li 
beratis  [j  religiosi's  et  frequetibus 

ET  uidebitifr  in  gloria  usque  suaj.. 
coetib?/s  uidebit«r  gloriosus  |i  catio 

REspexit  n&que  eorum..  bue  usqjfe  dep?'e 
ìam  liinc  exultatio  ^  ti\quctin  -post  sucesum 
uotorum  "'  jl  &unt  memoria  quae  contulit 

Scribenti/r  haec  usque  altera.,  quoniam.  digna 
consignala  literis  °  traduntwr  in  no 


adfét  som  st  sis  ars'neinsesiar  d:.ibsonì  arocotar  doSiclinmi::clìath' 
indoìrs  ón--  ''  -i-  in-  gud etite  -ì-  adelciudas-  '"  cetnae  accuis 
iììso-         ^^  amalats ss: timmariai  -i-  baljilo.».'::::  '*  accuisaile  ón 

^^  comhihniiMch  ateilcud  asind:si  óss         ''^  trisaccuis  anisiu- 

^'  -i-  terrae  repromisionis  -i-  lùrohae  husitha.-doir:  isra.. 

'*  issi  iììchethar  accuis  ón-  '®   i-  ised  dorai  foraihsom  acco- 

hur  tuid,..tac..Mh...dush re..an...las::as:  hi...hat.r  '"  ithein- 

ìiagnusi  insnadai  dunni  intsonartae  ìnamùr  doforsailced  liilluaiiìired 
doaccohur  a aihchumiaig  iterum         "'/s  ed  inso  si.  fi  ùss 

^'   i'  dobcerthay  talam  tirtaingeri  doih 

F.  l]9a. 

'  •!•  miscsige       ^  liuandaisndls       ^  dunaihgesidih         *  liuasunt 
conrici  diad  inisaiìm         '"  -i-  ianieit  innangudesón         '  -i-  duscri- 


4i?.  1.  Testo  e  chiose,  f.  119  :  Salmo  ci. 

tlam  posierorum  '  1|  àeum  scilicet  gè 

Et  popu?j<s  qui  naacetur  laudabit  àomiaum..  ut 
ratio  eequatwr  ac  conlaudet  j]  in  nos 

Quia  prospexit  usq2<e  suo  id  est  quando  de  cseli's 
oculos  e  rigione  °'^  cowuertit  et  tribù 
lationem  nostrani  non  parui  dusit  '° 
sed  aurem  suam  gemitib?<s  inclina 
uìt  et  obpr^sos  misseriis  ac  morti 
proximos  absoluit  et  reuersione 
ac  libertate  donauit  jj  quorum 

DowtNMS  de  caslo  usqwe  intereroptorum.. 
patres  in  captiuitate  defecerant 
Ut  adnuntietMr  in  sión  nomen  dowmi..  quoniam  ne 
fas  erat  ^'  canticum  dommi  in  terra  ali 
ena  cantari  jj  lus  in  unum.,  admi 

Et  laus  eius  in  hierusoZem  in  ccwueniendo  '^  popa 
ratione  operum  tuorum  '^  in  unum 
ad  coUendum  té  externi  *''  populi  cong 
regabunfttr:,  et  domini  '^..  gentium  re 
ligiosee  seruituti  regna  subieci 
ant  quod  tempore  reuersionis  io 
sepus  testatur  impletum  adeo  ut  cir 
cumeisione  etiam  ìnsignarentj/r 
eredentes  '°  |j  nuntia  mihi..  ne  inqMj't 

Locutus  est  autem  ei  in  uia  uirtutis  eius  usqwe 
in  breui  tempore  iuconditatis 
F.  119''.  amìttam  uitam  11  longioris  Vi 

Né  reuoces  me  usqwc  meorum..  quia  suni  ergo  uota 
ob  hoc  precor  ne  uellis  atitequam  ad  medisB 
uitae  spatia  perueniam  adhuc  iuue 
nem  prema  aitate  abducere  ut  possiw 
paulo  diutius  *  fruclu  a  té  ■  coniata) 
iucunditatis  inpleri  ||  gustiis  inda 

IN  ssBCuIum  saeculi  anni  tui..  cimi  ergo  an 
dar  setatis  tua  in  omne  euam  seterni 


hutit  hicairi  ón      '  «i-  innaclànd       '  -i-  huairm        *  1'  Jiuackn 
cJiomair         "  nìrodiniicestar         ^^  nepadae         ''  -i-  la  se  cari 
chomraicliìjise         ^^  adcv         '*  -i-  echtràinn         '^  canòinamsiu 
'®  incjlijreitmig 

F.  llilb. 

*  inhiucire         '  ad<v 


I.  Testo  e  chiose,  f.  lig':  Salmo  cu.  491 

tas^  tendit  idcirco  homo'  parui  tem 

poris  cito  riditum  posco  ne  exigue 

tate  dierum  '  munere  in  longum  dela 

tae  reuersionis  excludar  ^  H  na  ere 

INitio  domme  tcrram  tu  fundasti..  mag 

ueras  "  ex  nihilo  et  deuterna  uìncis  ^  sb 

ternitate..  Alitar  Line  iara  in  honorem 

dei  dicere  laudes  adgreditur  tu  inqmt  cum 

nullus  adhiic  homlnum  esset  ceelum 

et  terram  prtcipia  operum  tuorum  esse 

uoluisti  11  ef  homlDes  moriuntur  Alitar 

Et  op^ra  manum  nsque  permanes..  son  ergo  tnirum 

sub  praedicatione  diuinas  eternitatis 

deaiatio  ^  tam  magnorum  elimentorum 

laudi  profìcit  conditoris  cuius  uirtute  con 

ditoris  exteterwnt  ita  intcrirent  nisi  ea 

potentia  seruarentwr  et  prò  arbitrio 

nouarentwr  11  tabunt  ibi.,  prò  '°  habitabì 

ET  omnes  usque  motabuntwr  et  \xsque  habi 

mus  ea  uirtute  redempti  quae  cuncta 

p7'oduxit  ex  nihilo  H  quii  nos  habitatores 

Et  semen  eorum  usque  dirigetur..  non  solum  in 

terrae  repromisionis  facies  sed  etiam 

prosperitatem  temporum  nostris  pos 

teris  largieris  ut  maiorum  "  suorwm 

succesBores  facti  hereditati  filiortim 

nepotes  abnepotesqt^c  '^  substituant  ac 

diregant 
TTT^BJ  doMtd:-  absolute  '  in  hoc  Carmine  prandi  F.  119'. 

XX      cit«r  fe1i[ci]tas  reuersionis  et  ut  agantwr    . 
àeo  gratiae  impe/atwr  eaptiuitate  laxata:- 
•f^TTinedic  anima.,  sé  ipsum  adortan 
X^Xli    tis  populi  uox  est  id  est  in  commone 

omnes  do7nmMm  nostrum  deuotse  uocis  ne 

neremur  oflBcio  prò  hls  quae  nobis 
praestitit  congruis  eum  laudìbt^s  celeb 


'  ddce         *  OS  me       ^  -i-  argairtimosaìguil        *  -i-  arnatormal 
mosaigul  nulle  indoiri         ^  adcv  "  conrigisiu  *  -i-  adiall 

i-  anerchrae  ón        "  tararsi         *'  asruthe         "  indiarmui 

F.  119c. 

'  -i-  ni  aishàedar  andacht  inso  tantum  •!•  taidchor  doih  asin- 


à 


192  I.  Testo  e  chiose,  f.  HO-':  Salmo  cu. 

remus  |  ses  ut  uim  diuinas  dilectio: 

Et  omn/a  interiora  mea  -nomen  sancium  eius..  sic  moy 
hominibi/!?  inpremeret  praecipit  ex  toto 
corde  et  ex  tota  mente  et  ex  tota  ani 
ma  et  ex  tota  uirtute  ùeiim  delìgend 
um  hunc  ergo  affectum  ad  gratias  a 
geudas  p?-ofeta  resuscitat  W  dicti  in 

BEnedic  anima  mea  àominuni..  gerainatio 
tentionem  coartationis  exprg'sit  quod 
ait  benedic  anima  mea  àomimim  ad  in 
dicium  pe/'linet  maioris  affectus 
ET  noli  obliuisci  usqj<e  eius..  memor  esto 
inqMi't  anima  quomodo  a  àeo  semper  prò  ma 
lis  bona  reciperis  quod  numquavi  in  té 
peccatorum  tuorum  sit  mereto 
uindicatum  quod  rion  sis  permisa  in  totii?» 
perire  cum  hoc  morum  tuorum  par 
uitati  deberetur  Bed  bouitate  propr/a  ex 
iguis  nos  ut  meliores  faceret  cas 

tigationibi(5  erudiuit  i  erant  ut  ullio 

Qui  propitius  sit  omnib?/5  imqiiìiaiihiis  tuis..  tanfse 
ne  expiari  -  non  possint  jj  tatib?<s  "  ab  om 

Qui  sanat  usqj/e  tuas..  qui  induliis  iniq?/i 
ni  té  adflictione  quam  hostis  intulerat 

liberauit  :  pcrìc-a\oque  uicinis  scite  sa 

Qui  redemit  usq2<c  tuam,.  prò  [ma]ximis  malis 
ne  infirmitatib7/s  subiunxit  interitum 
ut  affectum  magne  calamitatis  ex 
premeret..,  Qoi  coronat  té  in  mise 
F.  119*.  ratione  et  misericordia.,  ad  ìndi 

cium  cowlatae  gloriae  coronse  sit 
mentio  1|  tuum:  grande  diuinae 

Qui  satial  in  bonis  desiderium 
indulgenti®  documentum 
ut  desideria  humana  qtiae  Btmt  inex 
plebilia  '  horum  adgestione  -  co7ip\e 

ret.  11  entìhits:.  iuuentus  populi  sepe 

Renouabit»r  sicut  aquila  usqtte  pati 
illa  ectas  diciiicr  qua  egresus  egip 


doiri         ^  nonglandis         '  -i-  iarn  diìgiid  dait  docìdoine 

F.  llOd. 

'  disastri         '  hnanchomiherchomruc 


I.  Testo  e  chiose,  f.  120':  Salmo  cu.  493 

tura  gloriose  térram  repromisio 

nis  intrauit.  hoc  decus  ergo  reuersio 

ne  [populi]  adserjt  renouandum  ut  ita 

reducti  intra  sé  fini[ti]mas  gen 

tes  uideant  sicut  ^  auìb?<s  cunctis 

aquila  probatwr  esse  prcestantior  *  ||  inter  re 

Notas  fecit  nsque  moysi..  creator  doHu'n^^s 

Z?qua  bonitatis  suse  munera  etiam 

hoc  nóhis  contnVii  ut  per  moysen  data 

logis  DOS  magistris  (doctrinfs)  erudiret  os 

endit  qtioìiiam  prac  omnibt<s  beneficiis  conue 

nit  ^  reputari  quod  ex  àei  uolundate 

uiuere  àeo  ipso  docente  dedice 

runt  li  ergo  bonitatis  diuinae  di 

Patiens  et  multum  misertcors..  ob  has 

uitias  debita  peccatis  nostris  i 

ra  cessauit  non  ergo  quia  nós  (sumus)  meritìs  *  sed  quia 

ille  talis  est  continuare  ultio  insta 

non  potuit  "  Ij  tum  lìostrum  ^  stetit  ipsa  quoque 

"ìiion  in  finem  [usqMe]  fecit  nobis..  intra  meri 

punìtio  II  tem  circa  nos  dei  boni 

Neq«c  secundum  usque  a  terra..,  ut  ingen 

tatem  profeta  ostenderet  duo  excw 

pia  ne]  dnas  similitudines  aduo 

cauit  Biciit  inqwj't  bina  ^  quae  possuit  lon 

gè  a  sé  spatio  ^°  distantia"  ad  ui[c]iniam 

sui  accedere'^  ac  motuosibi  iungi 

nequeunt  ita  et  dcMs  intercedente  p,  120». 

misericordia  sua  peccata  nos 

tra  loDgueque  '  submouit  et  in 

iantum  ea  seperauit  a  nobis  ut  nihil 

prop^crea  fornaidemus  aduersi  ^  ||  tim 

Confirmauìt  misericorcZmm  suam  super 


3 


issamlaid  doróscaisset  mate  israliel  donaib  chenelaih  coci'ichtìiaib 

*  derscaigtliiu       *  immairc      ^  -i-  connabad  suthin  indigal  fornn 
'  1'  non  quia  non  potuit  i-  acid  oanacnir        *  -i   infra   i-  lugu 

inpianad  indaas  asindroilUssernni-         ®  -i-  ìiem  7  talam  turcbàl  7 
funed         '°  -i-  is  cianetarru  ^^   i-  andechraigte  '*  -i-  co- 

comairsitis 

F.  120n. 

*  dd        '  'ì-  inchotarsnai 


494  I.  Testo  e  chiose,  f.  120^  Salmo  cu. 

enti&us  eum..  uos  a  nostris  reatibu^ 
separando  ^  ]j  elongauit  a  nobis 

Quantum  distai  ab  crtu  ad  occaswm 
ìn\(i\ùtates  nostra s  sicut  miseretwr  pater 
filiis  fife  missertus  òominus  timen 
tìhus  eum,.  familiare  est  namqz/e 
patrib?<s  disciplinee  studio  et  prò 
pier  peccata  filios  casgare  et  prop 
ter  natz/ralem  dilectionem  non  in  longum 
castigationis  seueri[ta]tem  protracb 
ere  ita  inqwit  et  dei4s  et[si]  iuste  nos 
correptioni  p^rmisserit  tam^n  non  m 
ulto  tempore  in  misseriis  esso 

patietwr  j]  trum..  uilitas  naturae  nostrsi 

Quia  ipse  scit  figmentum  nos 
misseriarum  nostrarum  tem 
pere  affectum  ei  misserationis 

inducit  [{  multiplicibj<s  doloribtrs  [1'  col-] 

Memento  òomine  qiwd  puluis  sumus.. 
diuìna  indulgentia  '  commenda 
iur  in  homines  qui  et  ipse  nat«ralit<?r 
bonus  sit  et  paterna  praeditus 
pietate  et  nos  e  rigione  uiles 
[et]  caduci  atqw^  motabiles  et  misse 
randi  ^  putius  quam  puniendi  ||  pus 

Homo  sicut  fenum  dies  eitis.  ita  exigum  tem 
uitse  nostrde  est  ut  nihil  feno  deferre  " 
uideatwr  H  paulum  hac  uita  micu 

Sicut  flos  agri  ita  floreat..  eum 
erit  cito  finietur  \]  exiguo  ìnqj«'t 

Qu)[a]  sp/r?7?/s  p^rtransiit  in  eo  et  noìi  erit:* 
F.  I20t>.  tempore  apparet  in  ilio  spiritita  id  est  uita 

mox  subtrachitMr  defecit  ita  totum  hoc  quia 
quii  est  horainis  '  uiuere  breui  tempore 
terrainatjfr  |;  «illam  sai  memoriam  rap 

ET  cognoscet  amplius  locum  suum..  in  n 
tas  uelocitgr  reducit?<r  locorum  eniiìi  ■  quae  in  trans 


'  lasse  etardanroscarni        *  «i-  dudilgud  arpecthae  dunni 
^   ì'  innaerchisechttce         ®  dita 

F.  120b. 

^  -i-  nanni  bis  òn  in  uita  liomi«/s       '  -i-  ainuderò  lumai  etar- 


I.  T«sto  e  chiose,  f.  120':  Salmo  cu.  i^^ 

carsu  QÌderemuE  meminÌBse  non  possa 

mas  II  ssculum.  super  timenlimeniei  eam:- 

MEsserìcordia  autem  domini  a  saecula  est  u8qt(«  io 

merito  ergo  natMram  fragillem  mÌBserì 

cordia  eterna  sastentat  sf  tamen  in  ea  fra 

gem  DÌrtutis  innenerit  bonae  ergo  spei 

oportet  esse  captiuos  \\  todienlibt/s 

Et  iostitia  eius  super  fìlios  homìnum  cus 

testamentnm  eius  et  memoriam  continen 

ìWìus  mandata  eius  ut  faciant  ca:.  pa 

rato  tanti  auxilio  uindicis  prosp^rorum 

securi  ^  inbicillitatem  nat^rae  formi 

darae  non  poasimus  modo  manda 

torum  eius  memor-  atque  custod-  tan 

tae  epei  fiduciam  nutriamus  \  mìsse 

Domtxus  in  caelo  usque  dominabitur..  non  Bolum 

rìcors  inquit  non  solum  iustitiae  tenex  * 

est  sed  etiam  sublissimi  troni  {V  -o)  et  inaeeessibi 

li  imperio  praeditus  cui  quod  uolaerit  sit 

factum  ^  facile.,  neee&saris  ergo  potenti^ 

gimam  eius  adseruit  potestatem  [qui]  be 

nefieam  "^  superias  laadauerat  aolun 

tem  II  cselestis  regni  eommorationem 

Benedicite  àomiaum  angeli  eius..  consequent^r  pos< 

inuissibiles  primo  ad  laudandom  conno 

cat  poteB[ta]tes  ||  benedicite  domtnum  om 

Potentes  uirtutem  qui  facitis  uerbum  eius 

nes  uirtates  eius..  quotiescumqne  beatoB 

àauii  inaissibiles  naturas  ad  landes  deo  dicen 

das  cohortatur  duplici  eas  sermone  ~ 

conpellat  *  ut  uirtates  atqt/e  angelos 

uocat  angelos  eo  quod  multa  denotio  f.  129'. 

ne  praecepta  dei  inplere  festinent 

uirtutes  quia  natf'rae  eornm  sit  propn'um 

iu  faciendo  opere  ^  nullum  uirtutis 

sentire  difectam  ||  gelorum  officium- 

Ministri  eim  nsnwe  omnia  opera  eius..  \>08t  an 

generaliter  conpellatìone  ^  omnem  ere 


cnae  innalloc  sedia retJiam         '  ànmmdandeethni         *  asnglic 

*  gnim        *  caindeimidi        '   i-  uirtutes  7  angeli  duejnrt  doib 

•  adgladaihar 

F.  I20c 

'  -i-  secJiipeddugnet      *  -i-  iarnaisndis  dosuidib      '  huaacaldaim 


496  I.  Testo  e  chiose,  f.  120':  Salmo  cui. 

ati/ram  ad  laudes  dei  cohortatwr  quae  ut 
pute  àeo  *  a  subdìtis  iure  àebeniur 
IN  omni  loco  domioationis  eius  nsque  àomlnum.. 
ordinate  a  se  consueta  adhortatio  ^  ad 
sé  reuersa  est  iustum  qu^ppe  erat  ut 
enumeratis  conuocatisqws  omnib?<s  ad  lau 
dandum  ipsius  deuotio  Carmen  concia 
deret  "..  i|  qui  erat  bona  maxima  conse 
cutus  11  decimus  et  centissimus  qu 

I  l^si  daiiii:"  praesens  psalmus  et  octauus 
JL- L  adragensimus  octauus  considerati© 
ne  creatMrarum  dei  in  eius  canunt  lau 
dem:-  huius  sane  intentio  quiddam  am 
plius  [quam  caeteri]  pollicetMr  diuersorum  elimen 
torum  causas  effectiisqne  "^  denume 
rana:-  connenit  ergo  talia  dicturus  a 
dei  praeconio  sumat  exordium.  ||  tro 

liredic  animea  dominuoì:^  ueìut  apos 
pha  ^  ad  sé  ipsum  facta  sibi  ipsi 
imperat  ut  operam^  dicendis  deo  laudi 
hus  narret  ||  testimonio  magnus  ap 

Domme  deus  meus  usque  uechimente;-..  operum 
arés  \\  quippe  actio  tibi  '"  debetwr  ut 

Confesionem  usq«e  induisti:-  gratiarum 
benefìciorum  admiratio..  admira 
tio  nero  ut  magnorum  operum  conditori:- 
Amictus  lumine  sicut  nesihnento:"  noster  sensus 
diuinam  laudat  natMram:-  ut  quia  no 
bis  luce  nihii  est  praestantius  deum  ait 
•     multa  luce  uelari  '^  tabernacula 
F.  no*.  uendentium  ^  scrutari  [1'  scrutarentwr]  -  tenduntttr 

Extendens  usqr/e  pellem:-  tanta  fa 


BE' 


*  -i-  aih  asdudia  ^  ì-  benedic  atosacli  benedic  adiad 

*  'i-  combad  duthracht  fordunad  insalm-^ .  '  -i-  cid  torbae  ara- 
torsata  7  ciagnim  dugnìat  innadidi  *  -i-  ònpiid  forcmachtae  -i- 
doforhga'triu  dianini  bendachtha  inchoimded  °  inlceri  '**  -i- 
adce         *'  donemthce 

F.  120d. 

'  •!•  Umani  rendce  «i-  innacennaige  -  -i-  am  duneclan  etach  n 
derscaigthe  liitìg  cennaigs  dohuith  imsstrig  isss:...  duérglaS'..  soilse 


L  Testo  e  chioBe,  t  120'':  Salmo  ciii.  497 

cintate  magna  suni  alimenta 
creata  ^  quanta  tumiJtaria  *-'" 
uen[den]tium  ^  scrutantwr  |;  periora  cae 

Qdì  tegis  in  aquis  supcriora  eius..  su 
li  appellat  dorsa  eius  quoniam  ergo 
super  caelum  hoc  uiesibile  teste  moy 
se  fuisse  ^  [1'  fussse]  aqwae  swnt  qui  ait  firma 
mentum  inter  aquarum  medium 
fabricatum  tectum  ^  auiem  sempcr  so 
lo  -'■''  inponitwr  hoc  est  quod  ait  caelum  hoc 
texisti  aquis  supcrpossitis  ||  et 

Qui  pones  nubem  ascens7^m..  nubés 
uenti  aeris  simt  propter  effectaum  '" 
uarietatem  uocabula  "..  motus 
qw/ppe  serum  ^^  uentos  et  densa  '^ 
tas  nubes  efficit  per  ascensane  [l.  'SÌonem] 
et  deambulationem  dei  tamquam 
praesentis  interesse  his  prouidenti 
am  et  moderationem  diuinam 
in  uarios  usùs  effectusque  sig 
nificat  mortalibws  profutwros  '* 
Qui  ambulas  usqwe  uentorum..  prò  '-" 
uelocitate  motùs  traxit  ab 
auibus  similitudinem  penna 
rum  celeritatemq[Mc]  pcrcinnibus  '^.. 
Qui  facis  angelos  tuos  Bpiritus..  prò  uè 
locitate  abeundi''  et  obedien 
di  '**  quae  imparata  forent  |j  tia  ulcis 

Et  ministros  usque  uTentem,.  prò  poten 
cendi  atque  facilitate  \\  potenti' 

Fundasti  terram  u&que  eius..  ut  per 


sainriud  asnaib  dulib  doimthimcìiiull  incìioùnded--  ^  soirbiihir 

sin  do  dia         *  -i    imiasisilbecìia         ^  -i-  intseilcill  1'  imniàn  chimi 
•i-  am  as  soirb  anersolcud  ade  occuindchid  neich  indibis  tuistin  adulai 
*  -i-  innacennaige         ''  -i-  induisciforindnim  anuas  *  medon 

iesthnin  anisiu       '"^  doler  sudigiJiir  ditiu  dugrces  •  dtdàr  nime  da 
sudigtir  induisci      '*"  -i-  indaier      "  -i-  itanman  aier  niuil  7  gaitha 
"  innanaier         '^  -i-  dlutlii        '^  -i-  dundórbiat         ^^  asuper 
pennas  asbersom        ^®  -i-  diaìuzib       *'  -i-  techtae       '*   i-  erlatad 

Asc.,  //  Ckìd.  irl.  d.  AmUr.,  1.  32 


éW  I.  Testo  e  cliiose,  L  121»:  Salmo  cm. 

am  tuam  sé  ipsa  uitatwr  '^  et  mo 
ueri  nescia  tamquam  sup^r  bassem  '" 
té  creante  -^  firmata  est  ji  so  quasi 

No«  inclinabitur  in  ESDCulum  saeculi  abis 
r.  121".  uestimento  operaisti  eam..  abis 

BUS  sicut  pallio  amictus  '  eius  uestim 

eutum  (est)  defussionem  ad  latitudin 

em  maris  àixit  quod  cum  sit  extensum 

atquc  latitudine  effussum  ita 

facile  in  unum  coUegit  qiiam-  faci 

le  uestimentum  aliquo  colligen 

te  subtrachitur  j;  fluctiis  in 

Super  montes  stabunt  aqute..  cmims 

star  montium  eliuantwr  tum 

entes  licet  fluctùs  montibws  exe 

quentMr  immo  pmeminant  ^  té 

tamen  increpante  *  in  stationes  '" 

suas  rediunt..  pulcbre  auiem  in 

crepationem  dei  terrore  toni 

truùs  auxifc  et  reuerentiam  '^  ce 

dentium  fluctuum  primo  fu 

gam  p05<  '  nomine  formidinis 

explicat  solent  quippe  temp 

estates  (\uihus  mare  fluc 

tuat  tonitruum  frangore 

finiri  ji  tranquillitatem  red 

*  Ab  increpatione  tua  usque  campi.. 

ditam  àicii  pulchra  tempestatis 

tranquillitatisqwe  discriptio 

cum  elatione  gurgitum  mon 

tes  '  àicaniuT  ascendere  sedatio  '"  flu 

ctuum  fingitj/r  in  planitiem  de 

sedisse''  camporum  ||  terminos 

IN  locum  quem  fundas//  eis..  intra 

tuos  '^  praescripto  imperio  moueb 


1 


**  coarsisseiar  -i-  terra        "  forfotlm        "  adcv 

F.  1210. 

'  -i-  ani  immetimch citar  nech  huahrot      '  fin      ^  «i-  ciadudròscat 

*  adcB         '  -i-  cenainhthini  foraib  són         ^   ì-  innermitm  feidón 

indi  dw         '  innadiad         *  rotr adii  som  riam  anfuasj  forsinca- 

twiìise         ^  innatonna  '°  infethvgiid  "  diinessid         ^'  -i- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  121'':  Salmo  cui.  499 

untwr  '^  Il  Tasgredientur..  fremat^*-'^  licet  mo 

TermiDìim  possuÌBti  quem  non  tra 

to  mare  limitibus  {amen  statatfs 

cohibetwr  neque  ualebit  refractis 

obìcibus  '^  lìtornra  '"^  terras  demum 

nndis  refluis  '*  operire  ac  descre 

fa  dudum  elimenta  confundere  '  Il  de  F.  I2i'>. 

Neqwe  coMuertentwr  usque  a.quae.  id  est  qui  faci* 

lateribMS  montium  expr^sas  aquas 

in  platlem  et  in  loca  subiecta  ^  decur 

rere  non  minus  hominibws  quam  belnis  us 

urpandi  '  lì  er^o  in  montcs  fluunt  aqttae 

Potabunt  omnes  bestlee  siluae..  ideo 

ut  possunt  ei8  ferse  *  uti  quae  inter  ìuga  m 

ontium  ac  solituditudines  nutria 

unt«r  II  ficiet  onoger  sitim  suam.. 

EXspectabunt  onagri  in  sitim  suam..  ref 

Sup^r  ea  uolucres  caeli  habitabunt.. 

siut  aeditwr  --^  refectus  '  aut  expletwrse  ^  sitim.. 

De  medio  nsque  suam..  superiora  uocat 

montium  aerea  aetheris[qMe]  ^  regionem '".. 

superiora  ergo  montium  àicit  c»li  con 

tigna  de  quib«5  imber  in  inferiora 

dimittitur;-  de  suis  "  autem  superioribus  id  est  dei 

qwom'om  eius  est  omne  quod  fecit  ipsis  ergo  monti 

hus  ueìnt  qnasdam  pluias  rorem  più 

rimum  subministrat  ex  quo  possint 

infussi  uicissim  amplas  aquas  fon 

tesqwe  effundere  nam  acceptum  per 

uenas  licorem  inferiora  demittunt  '- 

Eigans  moQtes  usqt^e  hominunum:  ex 

hac  pluiarum  infusione  proferunt 


rosudigsersu  doib  adcè          ^^  -i-  innaionna  ^*  ciurid srena 
"  [1'  fernet]  -i-  cianudbruthnaigedar          ^®  -i-  indfrithiaidchuir 
"  -i-  nitirgatarutrachtu         *"  tipirsnechaib 

F.  12lb. 

'   i-  cotaisedtairsiu         '  -i-  isnatiri  isli  '  coarhertar  hiutìi  -i- 

induisci       *  inna  aliai        *  -i*  donaib  etaidib  ^  robu  dufuissemar 

^  anertach  -i-  vìdicsci         *  -l-  acomallaibte  i    orgerat  itaid  diib 

'  iììdaier       *"  «i-  incoitnaicsi        "  aiib-  ''  •!•  conaìrleeei  «i- 


500  I.  Testo  e  chiose,  f.  121^:  Salmo  cui. 

terra  pabulum  iuraentitì  in  minister 
ium  nostrum  ''  paratis  per  quod  ostenditt<r  qu 
antam  nostri  curam  àens  habeat  dura  et 
illis  alinenta  quae  nobis  seruiant  sub 
ministrat  [)  fenum  et  herbam  iumen 

Ut  educai  panem  de  terra.,  non  solura  ìnqtdt 
tis  infussa  pluia  terra,  germinet  Bed 
opimatwr  '*  et  ferax  ^^  redditi<r  nsque  ad 
saturitatem  \\ianium^^  saturitatis  nostrx 

ET  uinum  laetifacat  cor  hominis..  nec 
praebendo*'  panem  sed  etiam '**  uinum 
^-  i-i'-  in  palmitibws  includendo  '  fiunt  mi 

nisteria  dilectationis  ac  iucundi 

tatis  I  munera  panis  et  nini  oblati 

UT  exhilaret  faciem  elus  in  oleo,.  addit  et 
onem  -  quoque  olei  cuius  usu  et  ^  pingius  reddi 
itir  [corpus]  et  laetius..  Et  panis  cor  hominis  confir 
mat..  noìi  quod  sola  ''  sine  reliq«/s  efficiant  ^  sed 
quod  cseteris  singula  adiocta'^  praestent  "  ex 
premitwr  ^  i;  tiferà  campos  uestient  ^  im 

Satwrabuntj/r  omnia  Vigna  Biluarum..  arbusta  fruc 
brium  infussione  nutrita  '"  j|  praeci 

Et  cedros  libani  qnas  piantasti.,  ad  dei 
pue  spectat  industriam  qt</cqMtd  ho 
manus  cultus  abiecerit  ideo  deus  sii 
uas  plantare  ùicitur  cum  mortales 
pomorum  feraces"'  arbores  in  or 
dinem  diregerant '•  |]  usum  foci'* 

IlIìc  passeres  nidificabunt..  né  praeìer  '^ 
materriamqwe  aptam  domibus  const 
ruendis  siluarum  nulla  uideretur 


dolecct  ìiuadibsis         '^   i-  dìifognatii  dùni  vìi         ^*   i-  imdaigidir 
"  ailfrimtl/id  -i-  iumentis        '^  -i-  niedamét        "  ìase  foferaisiu 
ad(B        '*  cid 

F.  12lc. 

*  lase  '  •!•  intairciudùn  ^  cid  *  ì-  innaoindai  -i-  fin 
V  bairgen  1'  olae  óoinur  '"  -ì-  manibct  atriur  *  -i-  anaccomul 
atriur         '  -i-  sonartnugud inchoirp         *  -i-  issi chiaìlinso  fil and 

'  intuigfet  "  anatnaliai  ^'  toirtecha  ^"  -i-  laddini  claindah 
lughart-         ^^  nad  ìiecmai         ^*  intsinrnn 


I.  Testo  e  chiose,  f.  121'^:  Salmo  cili.  501 

ntilitas  Bed  et  quod  hU  auibws  quae  in  diser 

tis  locis  habitant  inpon^nclfs  ni 

dfa  oportunae  sint  '^  usqwe  ad  illas  d« 

cura  p^rtinguit  j|  habies  domus  eius 

Foliq««  ^^  domus  dax  est  eoram..  miluo 

hi8  auibws  quae  lìgnfs  agresti  bus  '"  ponu 

nt  nidos  hirodius  princìpatu;*  '*  ||  id 

Montes  celai  ceraia.,  p^r  ceraos  omnia 

est  generis  ''  animalia  ***  indicantur  pani 

da  naturaliter  et  idcirco  remotiorib«s  a 

mica  nemorib»^  ||  t^rrapta  saxa  Aut 

Petra  refugium  herenacis..  aut  in 

concana  sunt  bestiolis  minutis  ref 

fagio  ^'  quae  et  ioga  montium  eaadere 

neqnennt**  Illuminare''  orto  occas 

Fecit  lunam  in  tempora.,  utrumqwe 

suque  sna  tempora  diuersa  conficit  -* 

quonwm  iteribus  distant  et  cursibt^s  f-  i2i^- 

in  qnos  autem  usus  lacis  distinctio 

atqwe  tenebrarum  uenerit 

p^rgit  absoluere  1|  lis  tenebra 

Sol  cognouit  nsqu^  nox..  "^ost  occassum  so 

consecuntwr  cui  rei  utilis  *  |1  rfs  •  ani 

IN  ipsa  pffrtranstòunf  usqM*  siluarum..  fé 

malibws  noctMrna  papulatio  '  est 

quo  tempore  nec  in  bomines 

ìncurirant  *  cohibetos  ^'^  tencb 

vii  nec  ipsa  demnm  eorum 

terrentMr  occursu..  consulte  "  er^o 

pcrnagatio  ^  bestiarum  luce 


"  -i-  cidolatnemecha       '®  is  duoin  euUi  dobersom  innairi amnan 
hisiu         ^'  -i-  tirdaib  •!•  hite  vìdithriib         **  commidethar 

"   i-  innandamnaUae         '^  -i-  iniiahulifiadmila         "  huaatuch 
"  nadchumgat         "  -i-  inlésbaire  cechtardaese    i-  sol  7  luna 
"   ì-  forruchui-.. 

F.  121  d. 

'  -i-  ciadurét  istorbach  -ishé  ceminso  inrét  diatit  iorbach  in  ipsa 
pertransibunt  ri.        *  aUaib         '  insàsad         *  -ì-  duercJwt  doib 
*  -i-  Ummartai  -ì-  innategdaissi  ón  *  -i-  ergarthai  òn 

'  -i-  indremcastaid  ìnvadia     *  -i*  nifride  biid  foindel  innabiasf^ 


602  1.  Testo  e  chiose,  f.  122^  :  Salmo  cm. 

nocpresa.  est  '  |i  leonum  est  praedam  sibl 

CAtuli  usqwe  sibi..  speciale  namqM« 
emisae  uocis  sonitu  pra^para 
re  et  animalia  qiiae  inuasuri 
swnt  ab  eflfug-io  '"  timore  rugitiis  " 
cohibere..  bene  ait  a  d^o  :  quoniam  mi 
Bufa  animalia  leonum  cìhnm 

parauit  ]|  utilis  [est]  nox  hominom 

Ortus  est  sol  nsqne  colIocabuntMr.. 
requie  ^-  pastione  ^^  ferarum.. 
commoda  [est]  dìes  discreto  cultu  [ferarum] 
et  labore  mortalium.  [j  la 

Exiit  homo  usq«e  ad  uesperum:  bene 
borì  hominum  uesp^ro  termin 
um  possuit  né  auara  cupi 
ditas  dominorwm  sé  ^*  suoaque  '^'''^ 
dolerreret  '""'^..  indìcta  '"'■-'  est  ergo  inni 
tis  quffidam  necessitas  otii  quo 
refieerentjvT  uires  operantium.. 
Quam  magnificata  sM«t  xxsque  fé 
cisti.,  horum  omnium  co«side 
ratione  sapiens  tu  et  mag 
nns  cognosceris -^'--.conilitor  or 
dìnatorqw^  cunctorum..^ 
F.  122<:  Impleta  est  terra  creat?<ra  tua.. 

nihil  est  in  terris  quod  non  tui  '  iuris 

sit  nihil  ostiosura  nihil  non  in 

moiuam  utilitatem  genitum 

nihil  non  in  documentum  proni 

dentiee  aspectum  [j  mirati 

Hoc  mare  usqw^  numerus..  ab  ad 

one  terrestrium  atque  caeles 

tium  transit  ^  ad  mare  I]  anf 

ILlic  naues  pertransibunt..  ut  tr 

uechedis  mercidibws  ^  fiant  com 


sed  fit  in  nocte  '  arroihroithad          "  -i-  hitand aiuch  iniUat 

"  dìingniatsom  '"  -i-  diichumsanad  doihón         ''  dioitsasdd 

"  innahisin  '^  a.naii         "^  -i-  arnaepiltis  ocopalr  semper 

"  arnatiiarrad  '®  1'  nachatuarrad  fadesin       '®  «i-  asrochon- 

grad  -i-  a  deo  "^  -i-  duairilbed        *'  adm        "  ataigentarsu 

F.   122». 

*  adce        *  -i'  duaìsndis  de        '  huanaih  cundradaidcissib  ì- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  122*':  Salmo  cm.  503 

monia  *  locis  omnibus  quae  fuera 

ut  Bingalorum  ^  |'i  ei.  id  est  mari.. 

Draco  isti  quem  formasti  ad  Madendum 

lebitan  ergo  cum  media  terran 

nea  *  maria  caparre  "  non  posswnt  mol 

lis  illius  magnitudinem  non  far 

entia  ^  ìndico  ociano  ^  eluctatus '" 

omnes  angustias  lìbere  exul 

tat''  et  ludenti  '^  Bimilis  hoc  illuc 

que  discurrit  nec  propria  gran 

ditate  '^  tardatus  ^*  nec  locis  c[h]o 

artatas  angustiis  ^^..  est  ergo  mir 

abilis  et  in  ilio  agilitas  et  in 

oceano  laxitas  (-i-  uastitas)  l]  creata  esci 

OMnia  a  té  exspectant..  ne  semel 

disse  diuinse  prouìdentise  '^  cr 

ederentùr  |j  nitate  qna»n  defectos  '' 

UT  dés  illis  escam  in  tempore.,  oportu 

flagitat  natt^ralis  jj  dine  nutri 

DAnte  té  illis  coUigent..  a  similitu 

enti  homana  tractum  [est]  ji  liberali.. 

Aperiente  usque  bonitate..  prò  copia 

Auertente  autem  te  usqtie  creabunti/r.. 

prò  operatione  potenti»  ||  ciem  ter 

Et  renouabis  faciem  terree.,  fa 

ras  ea  àicit  '  qiiihns  ornati^r  [terra]  id  est  diuersi  gè  F.  I22f>. 

neris  animantia..  ìnstaurattfr  ergo  terra 

rum  decer  cum  i^ost  interitum  uiuentium 

alia  subrogantwr  -  né  quando  ^  diner 


isnanoih  tarsìmmure  *  ì-  intseuit  bile  Jiicachcrich  ^  -i-  sain- 
redach  ^  ialmandai  i-  quae  sunt  in  medio  terrae..  '  -i-  le- 
beddn  *  annadfulngat  '  -i-  arafoirsingiadi         '°  -i-  aco- 

hrigegedar  ì-  acluicJiigegedar  ''  -i-  sechis  suba/gidir  ón  nepuid 
hicumgaib         '"*  dondl chliichigedar  *'  -i    huanméitón       '*  an- 

nant  mallaigtlie  -i-  connachnimpàd  '^  airnibi  hisudib  '°  to- 
barthaiderdiubartach         '^  anerchrae    i-  mannimbce  biad 

F.  122b. 

'  «i-  issi  facies  terrae  animantia  diuersi  generis  *  fotair- 

citer        *  nachthain 


F.  T22'-. 


504  I.  Testo  e  chiose,  f.  122':  Salmo  c:t. 

sarnm  dificìat  gemiB  atttfflaDtium 
Sit  gloria  domini  usqw^  saecoli..  oportnna  * 
landatìo  cum  guadam  admiratio 

ne  il  dieta  actenus  ^  bonitas  et  libera 

Laetabitur  àomiaua  osque  fumigabunt..  né  ^  prac 
lis  adseruatio  conditoris  parum  ha 
bere'  reuerentiae  hac  inlatìone  acu 
leos  terroris*  indicat  ut  etadiam 
reddendi  honoris  deo  terribili  mai 

estate  suscendat  []  morum  °  honorem 

CAntabo  domino  in  uita  in«i..  iugì  ofiBcio  psal 
faciam  conditori  {;  auis  sit  ei  lauda 

Psallam  d^o  meo  quandin  faero..  su 

tio  mea  jj  quiura  qwo  lastor  maxime- 

Eoo  nero  dilectabor  in  domino.,  cojitinuabo  '"  obse 
DEficiant  peccatores..  magna  cura  '  '  dei  di 
uinae  reuerentias  inmemores  beneficio 
rum  eius  detestatwr  '-  cum  inprecatìone  sed  debi 
fa  '^  Il  maledietis  et  meritissimo  horrcre 

Et  iniqui  ita  ut  non  sint  usqwc  domiuMm,.  impiis 
dispectis  ad  sé  conuertitz*r  et  peccatoribws 
disimilis  '*  àeum  saltim  ipse  tota  men 
te  ueneretMr  ||  tionibt/s  %ed  etiam  reuelatio 

ALLoluia..  profetai  intentio  est  non  tantum  '-^  praedica 
ne  antiqnitatis  '^  erudire  populum 
ut  instructus  de  fut^ris  et  praeteritorum 
eorum  antiquitatibtts  in  omnem  diuinae 
uoluntatis  obseruantìam  praeparetwr 
auditor.,  proesens  ergo  earmen  ueterura 
tam  sanciorum  quam  temporum  recordati 
one  in  praesentium  utilitatem  decenter  om 
nino  et  artificiose  formatur.. 
/^/~\nfitemini  domino  usqMe  eius..  duplex 
\J\y     imperatt/r  deuotio  ut  de  proeterito 


*  emecìi         ^  nadnecmai  ®  cose  '   i-  acht  is  aratecìda" 

1"  ne  haberet  paruum  -i-  inbiuc  "  -i-  mnaguilhniu   i-  innafo- 

chaide  7  innandigal        ^  innammoltae         *°  grceschaigfeasa 
"  indi  dd         *"  adetchethar         '^  -i-  isairlUe  -ì-  asroiìled 
'*  -i-  oshé        '°  niedamét         '"  -i-  neiclirohói  isintsechmadachtH 
ón  didegmoiniò 


I.  Testo  €  chiose,  f.  122':  Salmo  cir.  505 

gratias  agant  et  propt^r  prosperi 
tatem  proesentem  suplicent  ||  libera 

ADDuntiate  Inter  gentes  usqwe  eius..  quihus  uos 
liter  tractauit  '  ||  d<?i  non  solum  admira 

CAntate  ei  et  psal/tVe..  ut  anditores^  operum 
tiene  rerum  sed  etiam  raodolatione 
carrainum  imnìsqwe  capìentwr  II  tic  be 

Narrate  omnia  usqw?  eius.,  haec  ipsa  praedica 
neficioriim  [dei]  uosque  in  quos  ^  lauda[nda]  swnt  ^  lau 
dabiles  eflScit  ■'  a.tque  gloriosos  |!  rum 

LaetetMr  cor  usque  dominum..  narratio  nestra,  denoto 
corda  laetificat  dum  similem  «irca  sé 
prouidentiam  diuinam  uestro  exemplo 
sperare  dedicerint  li  his  beneficifs  ob 

Querite  domenum  et  conBrmamini..  igitwr  stndete 
ligati  non  disimiles  uestrorum  (patrum)  inueniri 
neq«e  degeneres  sed  sollicita  deuotione 
seduli  et  in  nera  religione  co«stantos 
Qoerite  faeiera  usqwe  semper..  *'  prò  dignatione 
sme  prouidentia  Ij  lis  ueterum  quam  '  saluta 

MEmentote  m'iTahilium  eius  quae  iecif..  ut  discatis  exemp 
ris  sit  sufs  eius  prouidentia  ||  prra  uocat 

Prodigia  et  iudicia  oris  eius..  prodigia  a^item  prò 
ea  quae  in  hostium  ultionem  ^  facta  snnt..  prò 
digia  et  iudicia  utraqwe  ''  in  memoriam 
rouocarent  ne]  qualiter  illos  uerberibMS 
adficerit  uè]  quae  isli's  facienda  manda 

uerit  Ij  mentionem  abrachse  artìfi 

Semen  abracham  serui  eius..  factnrus 
ciosse  eos  semen  eius  uoeauit  ut  eru 
bescerent  tanto  auctore  sanguìuis 
gloriati  deformiter  '"  uiuere  ||  studete 

Filli  iacob  electi  eius..  6  ìnqtnt  uós  q«os  doceo 
eornm  similes  esse  quornm  nubilitate 


F.  122c. 

^  -i-  atoiri  '  ded-e  huangaibter  indescipuìl  oceitsecht  innapr^- 
cepiorfaje  -i-  iriadamrugudngnimaendcu  7  trisinnibindim  trissa- 
cantar  ingnimaihisin-  ®  isindihsi         *  -i-  gnimai  d(K 

^  ì-  imfolangar  moiad  didhsi  •  trimolad  duib  degnimaendcu 
* /ora  faciem  frachtaidsom  hic  '  -i-  ciafu  *  -i-  indigaU 

forsnanaiìnteasón         *  ithe  inso  innacechtardai         '°  indochrud 


506  I.  Testo  e  chiose,  f.  122^:  Salmo  cir. 

I.  122'.  gaudetis  ne  degenerea  '  posteros 

magis  inhoneret  -  honor  parentum 
Ipse  [ssi]  àominuB  àeu3  noster..  hic  qui  noster  est  àominui  mail 
ornmqjic  nostrorum  ^  ipse  uniner 
sae  terrae  uim  suae  dispensationis 
inmiscet  ut  eius  cuncta  nutib«5  guber 
uentftr  [j  tam  ollim  sponsionem  cum 

IN  uniaersa  terra  ns.q«e  sui.,  firma 
patribws  inpleuit  r^hus  \\  nes..  inter  promi 

U^rbi  quod  raandauit  in  mille  generatio 
sa  licet  et  euentìis  *  rernyn  multae  flux 
erunt  generationes  locopletiore 
tamen  dccore  et  firmitate  diuinae 
memorise  supplet  *  deus  po5<  longua  tera 
pera  pos/eris  *  (\uod  maiorib?£5  eornm  fi 
deli  sponsione  iurauerat  ut  in 
tellegant  sine  ilio  qMj'dem  tempore  " 
quo  deferebant?/r  non  excidisse  ^  prouidentiae  ^''^ 
Quod  dispossuit  nsqM<?  in  pra^ceptum..  cer 
tam  difinitionem  firmauit  praeci 
piendo  statuit  immobile  fere 
quod  spoponderat  ]]  chre  cum  p^rso 

Et  isra/ifl  in  testamentnm  seternnm..  pul 
nis  nerba  uariauit  ut  dispossuit 
ad  abracbam  iurauit  ad  isac  et 
israhel  statuit  diceret  cum  unus 
idem  sensus  sit  nt  orationis  co«pa[ra] 
ret  ornatnm  *'  i,  misionis  ipsius  spe 

Dicens  tibi  nsqt^  cbannan..  iam  quae  sit  prò 


F.  122d. 

'  innaclanda  dochenettlai        *  arnadimicedar         "  asrutheni  ón 

*  -i-  acoinaUada  ^  folina  ®  donaib  clandaih  '  -i-  cidcen 
innaimsirnisin  -i-  efir  a  tairngere  7  instmalladintairngeri-  airrohòi 
da  cid  Imuidi  remcaìssìu  dee  d uh  soni  •  is  indi  rombu  foraithnikch 
side  aiaircilìl  heus  coainnuair  rondcJiomcdlasiar-  Aliter.  sine  ilio 
quidem  tempore  i-  cidcen  innaimsirfnisinj  inrochomallad  atairhge 
•i-  airiserdarcu  ep't  romhói  remdeicsiu  dcu  diibsd  Jdsiddi  1-  sic  fit 
in  aliis  libris.  licet  ilio  qQidera  tempore.  7  isdichest  aiii  sodain— 

*  nadresngahsat  '  arinremcaissin  -i-  dei  '"  -i-  1'  iìiìiarem- 
caissin         "  -i    trìssammrechtrad  innailbriathar         *'  tarcési- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  123':  Salmo  cit.  5Q7 

cies  pergit  absoloere;.  runiculum 

hereditatis  taae..  prò '^  posessionis  legitima 

Cum  [essent]  numero  breues..  ac  si  diceret  ter 

ram  gentiura  ta.vaquam  legìtimam  pos 

eionem  uobJs  sorte  id  est  rata  diui 

sione  distribuam  ||  tiene  propul 

Paucissimi  et  inculae..  in  ea  conpara 

sarum  gentium  et  latissimae 

terrac  hi  pauci  àicuntuv  et  breues..  f-  ^^^'* 

ET  pfrtransierunt  de  genie  in  gentem:~ 

ut  non  tantum  paucis  numero  terraw 

latissimam  traderet  sed  etiaw  hfs  qui 

Tìumquam  una  sede  contenti  '  p?r  quae  -  autem 

uagi  et  sempcr  extores  ^  degerunt  * 

duabws  ergo  rebus  ^  dispectos  pj'o  laude 

indulgentìas  diuinae  ìndegena 

rum  '^  et  numero  praestantium  ''^  àicit 

terras  indeptos^  []  re  eos..  lauan '" 

DE  regno  ad  populum  nsque  noce 

israheli  ]!  et  araalech...  No 

ET  corripuit  prò  eis  reges..  faraoncm 

lite  tangere  chrisios  meos..  prò  elee 

tis  quia  nemo  ungit?<r  nisi  electus  sic 

cirus  in  remisionem''  captiuita 

tis  electus'-  christiis  uocat?^r  non  consecra 

tiene  ungenti  sed  delebatione  '^  iu 

dicii  '^  Il  si  diceret  orane  genus  fru 

ET  in  profetas  meos  nsqwe  contriuit:.  ac 

gura  unde  panis  fieri  solet 

absumptum  (est)  [{  endo  sed  dispensan 

Misit  ante  eos  uirum..  non  prafcipi 


P-  128a. 

'  ar[]opUir  hudig  ì-  resiu  rogahtis  tirtairhgeri  *  -i-  aranuati 
7  anutmailli-  ^  loingsig  *  arnihartatar  hiuth  ^  ì-  aranuati 
7  anutmaiUi  ^  -i-  innaningeinde  i  innacannannandae  '  in- 
nanderscaigthe        ®  -i-  airrohtar  liasidi  olmbaiar    m-  israhel 

"  adc\otatsat  '"  -i-  non  dimissit  -i-  deus,  laban  -i-  dativus. 
nocere.  isr^lieli   i-  àoiacob  sic  folli ntar  assachanoin  frinì aUiar 

**  -i-  dochomairhciud  inpojmil  asindoiri  ''  oshe  "  huand 
airigid  ì   huantogu         "  -i-  doroigad  hifiaith 


508  I.  Testo  e  chiose,  f.  123^:  Salmo  cir. 

do  II  eius..  carceris  custodite  man 

IN  seruum  uenandatns  est  usque  pedes 
cipatus  est  ||  ehis:  ad  animam  usqw^  ehis 

Ferrum  pertransinit  per  animam 
sensus  peruenit  iniurias  et  pene 
trauit  adfik:tio        *  ||  tate  quae  in  libe 

Donec  uenìret  uerbum  eius..  prò  uolun 
ratione  eius  rebus  non  uerbis  ostensa  est 
Eloquiam  domini  nsit  '^  eum..  probauit  ad 
hoc  qMjppe  fuerat  relictus  erum 
nfs  ut  tollerantia  passionum  mag 
nanimus  '®  uir  iustior  appare[re]t.. 
Misit  rex  et  soluit  eum  per  p^rsonam  ad 
fligentis  et  dignitatem  uindicis  ere 
p  123%  uit  claritas  liberati  '  a  seruo  qweppe 

nìnctus  ^  inlustrior  reditMr  absolutus 

a  regc  {j  suae..  in  laudem  diuinae  indul 

Princeps  populorum  usqwe  domus 
gentias  no»  solam  absoluitur  ^ed  etiam  ho 
noratur  ^  {{ laudationis  comulom 

ET  prtncipem  oranis  possessio«J5  suae..  totum  {àicii) 
admirationem  et  rei  nouitatcm 
quod  et  captiuus  *  pn'ncipes  et  puer  se 
nes  erudierit  ji  que  aegiptiorum  iudi 

UT  eruderet  principes  suos  BÌcut  se  ipsum:.  inferiores  ' 
ces  ad  utilìtatem  commonium  rer«w 
id  est  ad  depellendam  famem  necessa 
riis  profceptis  instrueret  j|  tis  aegip 

Et  seniores  eius  usqwe  inimicos  suos..  adflic 
tiifl  potior  factus  est  isTahel  ^  \\  tìt  "  pha 

Conuertit  cor  eorum  naque  eius..  bene  conuer 
rao  cor  suum  ad  odiendum  popu 
lum  quem  durantem  ioseph  memo 
ria  manente  *  dilexerat..  cor  ergo  suuw 
ab  amore  retorsit  in  odium  ||  do  ^ 

UT  dolum  facerent  in  seruos  eius..  non  uallan 


'"  roloisc       ^^  forslngmenmnach 

F.  123b. 

'  -i-  rfoiosepli  ^  -i-  conarraclit  assamuc/sini  '  -i-  dochoni' 
lìemnaclìt  donalb  poplib         *  osJie         *  -i-  hatar  fomàm  ioseph 

*  -i-  iacoì)  san  ''  -i-  isderb  contoroe  farao  achride  domiscuis 
wacc wisrahel         *  •!•  cein  rombai  foraithmetniose^^ìì.  les        *  -i- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  123':  Salmo  civ.  j^.. 

neqMc  palam  pcrimendo  ^"  sed  laborìbMs 

atterrendo  et  in  genus  internicio 

nem  "  paruulorum '-  mariutn  contrach 

endo  II  ÓQ  quem  elegit  ipsum..  sic  uer 

Missit  moysen  seruura  suum  et  aar 

ba  uariauit  ut  supra  cum  de  unius  (i-  sensu) 

mitis  '^  inquìretwr  p^r  ornatum  dictionis  '^ 

semen  abra/iam  seruì  usqne  electus  eius..  Pos 

fiuit  usqwe  seruorum..  (\uia  denuntiante 

prius  moyses  '^  signa  sequebantttr.. 

Et  prodigiorum  in  terram  cham;.  prò  aegipto 

cham  possuit  unde  aegiptiis  erigo  est.. 

Missit  tenebras  et  ohscurauit  eos..  non  eodem  or 

dine  qua  SMwt  facta  narrantur  propter 

necessitatem  metri..- 

Il  erMJ?t  incredu     F-  i^ 
Et  non  exaceruauerwnt  sermones  eius..  et  non  fu 
li  uerbis  eius  "  moyses  scilicet  et  aron 
confidenter  signa  facìentes  ||  gemino  ad 

Conuertit  aquas  eorum  in  sanguinera:- 
flicti  malo  ^  ut  siti  pa[ri]ter  et  inopia 

piscium  laborarent  |  rum.,  prò  aug[men] 

Dedit  in  terras  eorwm  ranas  usqne  ipso 
to  plage  d/ci't  nequf?  reges  expertes  eia 
dee  fuisse  Aut  adhibita  {est]  cura  ^  ut  re 
midiis  conquaessitis  ^  |i  ut  in  malorum  [cumulumj 

D/xj'i  et  uenit  chynomia  usqwe  ipsorum:- 
spes  qwoqwe  futwrae  frugis  intereat  ^  attri^^'o 
ne  grandinis  et  combustione  ^  flam 

marum  ||  pendium  adflictionemqj^e  ho 

Et  p«rcuBsit  uinias  eorum  usqwe  eorum..  in  dis 


niimthimchiidl   ì-  ni  huandi  foralaig  -i-  ni  hoinisuidiu  impu  ón 
'"  -i-  9ii  lasse  etirrudib     ^^  inetarairdbe     ^^  -i-  innamaccmbecc 
•i-  ciarud  mrechtnig estar  so  h-iathra  7  persona  liic  is  duchensi 
moysi  téit  iiìi        ^*  -i-  alabartho       ^'  -i-  atindided  moisi  Imabria- 
iìiraib  innaretu  duchoisgitis  gnimai  iar  dà 

F.  123c. 

•i-  rocretset  dungenad  dia  ani  durairiigert  "  -i-  itu  7  dom- 
matu  '  ni  cÒtacht  frepaid  dianic  dmitedmaim  dudaànaic  inna- 
rìga—  *  -i-  am  dunedbarar  dethidenicce  duìieuch  dia  cuinchetar 
frepthi  dia  ice        *  -i-  trissandedese  sls        ^  huandloscud 


510  I.  Testo  e  chiose,  f.  123^-  Salmo  cit. 

minum  pabula  iumentorum  locusta 

depascitMr  |1  ra  "'*  quaeque  quessita  labore 

Et  comedit  fructum  nsque  eorum..  praestantio 
et  ob  id  canora  quo  sunt  sudoris  prò 
prti  pignora  ®  magis  quam  opera  |j  oris 

Et  eduxit  eos  in  auro  et  argento.,  ad  mai 
redemptionis  laudem  '"  no»  solum  liber 

atos  eos  adserit  seti  ditatos  !l  libera 

Et  no»  erat  in  tri[bu]bMS  eorutn  usqwe  corum..  tamqwam 
ta  "  aegiptus  a  pìagis  quas  propter  reden 
tos  sustinebat  [|  ut  non  minus  ^^  eos  ab 

Quia  incubuit  timor  eorum  nsque  eorum:- 
errore  quam  ab  ardore  defenderet.. 
Aliter  inpletis  his  quae  in  aegipto  gesta  sunt 
enumerat  ea  quae  ei's  in  herimo  praestita  sunt 
Et  ignem  usqiie  euenit  cuturnix  ^^.  icZ  est  orti 
cometro  '^  Il  nouitas  alimenti  '^  quam 

Et  pane  caeli  saturauit  eos..  ut  non  minus 
copia  mirabilis  fieret  "^  jj  tempore 

Disrupit  petram  nsque  aqnse..  duo  in  uno 
mira  iunguntt^r  qworf  et  uirga  iecta  "  pet 
ra  scinditt^r  et  quod  de  solidis  ma 
y-  J23^-  «ant  fluanta  '  [|  miraculi  erup 

Asierunt  in  sica  flumma..  prò  augmento 
tionem  '  reddundantia  consecu 
ta  ut  uber  meatus  in  fiumlna 
duceretwr  et  quod  est  aroplius  ^  phare  //.  per  h-] 
nas  II  ne  omnium  dictorum  fi 

Qworf  habuit  ad  abrac^am  puerwm  sum:  be 


I 


^  derscaig  "  -i-  forsaiii  as  prìmogenitum  trachtaTdsom  hic 

Uhé  'f  apTÌmgeindi  lessom  hist  •  innapTÌmìti  innatorud  7  is  airi 
ashertar  prìmgeindi  dosuidib  huare  saithraigte  indoinifriu  7  noscaii, 
ani  chlanda  7  ni  ani  gnimu         ®  -i*  innagell  choima  -i-  inmaiccsóri' 

*°  -i-  ataidchrec  cosommataid  7  setaib  leu  ishuilUu  són  ;:«  indaas 
oid  leu  censommataid  doaithchretis  *' /orsa  le  tata  est  trachtaid 
Ilio         '"  indlugu         *^   i-  murial         ^*  murial  '^   i   insàsad 

dinim  ón      '^  forsanl  os[s]aturauit  eos  trackaid  són       '"   i-  bitJte 

F.  123d. 

*  mnatepaìrsnea  '  atoithrehach  '  -i-  aimibugnath  dusuidib 
hìiisce  duiecìit  talrsiu  airatcìiidi  Unnaldi sidi  7  slogait  nanni  doni- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  124':  Salmo  or.  511 

nem  ad  principia  reuocauit  *  ut 

dum  promisioDÌs  factao  ad  abra 

cham  conpotes  eos  effectos  esse  com 

memoraret.  suadeat  merito 

rum  quoque  pares  fieri  debere  ut 

participes  i|  derunt..  quod  non  solum 

Et  eduxit  populum  usque  posse 

potentia  sed  comite  iustitia  fac 

tum  es8Q  sequens  uersus  absol 

uit  11  nis  cui  rei  proficeret  ^  praeteri 

UT  custodiant  usque  eius..  fine  carmi 

torum  ®  comraemoratio  indi 

cauit'  quae  in  raerìtis  patrum  et 

àeì  beneficiis  uersabantwr  ut  sci 

licet  studentes  maiorMm  snorum  uir 

tutibus  auditores  de  d^o  similia 

merentwr  [j  nitas  exp..lit  canna 

Et  legem  eius  requirant..  ne  &icut  profa 

neos  hi'i  quoque  iustificationum  neg 

lectu  pellantwr  dum  enim  hii  ad  hoc  ut 

requirant  legem  introducti  nar 

rantwr  illi  quia  abiecerint  legem 

ostenduntur  iecti  j|  na  populi  qwasi  [iam] 

ALLeluia:-  Psalmus  hic  ex  perso 
ia  babilone  possiti  canitwr  co«fiten 
tis  peccata  sua  ac  deflentis  quod 
beneficiis  dei  semper  ingratus  ex 
steterit  additwr  quoque  narratio  ^traeter 
ìtoTum  qualiter  àeui  auersatur  ^  paululum 

per  peccata  patrwrti  diuersis  tem  jr.  i2i«, 

porìbtfs..  beneficus  •  tawen  esse  persfite 
rit  ut  istis  exemplo  maiorum 
suorum  6imilmi[lia]  sperandi  ^"^  in  re 
atibws  suis  fiducia  nutriatwr  ||  ne 

>^/~\Nfitemini  domino  usque  eius:  be 
v>'Vy     praedicatione  deuinsD  boni 


scìu  doda-ic'"        *  -i-  ani  adchuiaid  hiiosuch  intsailm  ised  adfet 

iterum  hic      ^  dororhai      *  «i-  adjiadatar  trissinsalm       '  incuaid 

*  ciainnisoas  -i-  adferta  òn  7  diifich  tarcési  ^peciliu  innanaithre 

F.  124a. 

'  degmainecli-  *  •!    cqfrisaccat  un  dilgud  doìb  ani  durolged 

dlanaithrib         '  frisnaccatar 


512  I.  Testo  e  chiose,  f.  124'':  Salmo  cr. 

tatìs  coepit  ac  missericor 
dsB  nihil  quippe  rais  tam  *  eommo 
dum  qnam  dei  indulgentiam  esse  p^rpe 
tuam..  aperte  ergo  de  peccantibws  die 
turus  commendat  prms  quod  sepe 
delinquentes  obsoluerit  continua 
missericordia  ij  ne  mirabilia 

Quis  loquetwr  usq^/e  eius..  etsi  digno  sermo 
dojwmi  nequeant  explecari  denota 
tamen  praedicatìo  studeat  ^  omnium 
auribf/s  quae  mìrantur  ''  ingerire  in 
laudem  cunctor«m  ora  conuertaf[qMe] 
Beati  qui  custodiunt  usque  in  omni  tew 
pore..  nere  beati  sunt  pWmo  qui  ne 
ritatem  tota  setate  seruaue 
rint  secundo  qui  nihil  aduer 
si  '  ■prò  eius  neglectu  pertulerint  ter 
tìo  qwibMS  non  est  necesse  reatùs  sui  of 
ferre  cowfessionem  et  prò  solutio 
ne  erumarum  et  creminum 

suplicare  i|  uè  quihus  niJiH  est  in  consci 

Memento  nostri  usqwe  tui..  ita  nos  absol 
entia  ^  nostra  pracsidii  sicut  maiorio 
bws  nostris  peccantibt^s  i.^nouisti  '•' 
Uisita  nos  usque  tuorum..  ut  simz^s 
testes  clementiae  tuoe  '"  qua  nos 
frui  «elut  electos  tuos  et  pra^  omni 
hus  homibus  gauderc  uoluis 

ti  Ij  ut  simus  eius  iucunditatis  par 

Ad  laetandum  in  laetia  \isque  tuae.. 
ticipes  quam  genus  Ubi  '  dicatum  -  semper  exper 
tu  est  id  est  populus  nos^er..  [j  qMoe  causa  nostri 

UT  lauderis  cum  hereditate  tua.,  ut  per  ea 
mirabiliter  facis  tu  [qwojqwe  populusque  (laudetur)  tuus 
ut  patres  (celebrabant)  ollim  indulgentiam 
experti  tuam  omnium  laude  celebremus 
Peccauimus  patr/èws  nostris..  non  patrum  comme 
moratiune  ^  nititwr  adtenuare  pecca 


*  ar       "  cosrad       *  adamraigetar         ^  -i-  fridia         *   i-  airni 
fil  dec/uimu  Urinai  trisnansoirthae         *  am  durolgissiu         ^^  adw 

F.  l*4b. 

'  adw  '  cosecartha£  "  -i-  ni  du'semigud  pectha  atbersom 


I.  Testo  e  chiose,  f.  124":  Salmo  ct.  513 

tura  dura  sé  non  prtmum  neque  solam  adse 
rit  delinquisse  sed  absolutoram  exem 
pio  indulgentiam  sé  quoque  sperare  signi 
ficat  II  repetitio  et  confessionis  ileratio 

INiuste  ìiBqtie  fecimus..  latior  peccatorwm 
deuctionem  expr^mit  supplicantis.. 
PA.tres  nosfrì  usque  tua.,  grauiter  rebelles  * 
et  profane  obliuiossi  qnos  nec  magnitudo 
nec  muL.tudo  beneficiorum  dei  eius  in  prog 
dicatione  detenuìt  ||  huc  uirtutis  di  *■ 

ET  DOW  recordati  stoit  muUittcdinis  mhericordtae  ttiae..  sca- 

[lentibus  ad 
uinae  documentis  in  eegipto  nuUam  libcr 
ationis  nousB  ussurpauere  6duci 
am  sed  in  separatione  segiptiorum  ter 
riti  exstetere  ^  in  diuina  quoque  beneficia 
contumaces  et  saluationem  suam  odisse 
coeperunt  ||  sé  quoque  postulant  liberar! 

ET  liberauit  eos  propter  nomen  tuum..  tali  ergo  esemplo  ' 
babilonia  captiuitate  ob  peccata  de 

tenti  II  augmento  miraculi  profandom 

UT  notaro  faceret  usqM*  et  siccatum  est.,  prò 
pilagus  solo  ait  sermone  siccatum 
ET  deduxìt  eos  in  aquis  muhts  sicut  in  diserto., 
paruum  erat  quod  pgruium  *  mare  fece 
rat  nÌ8Ì  etiam  arentem  (in  mare)  semìtara  ui 
antibus  ^  prnéstìtisset  j|  uit  defensionis  *"  glo 

ET  liberauit  usque  tribulantis  eos..  ore 
ria  cum  talis  ultio  bostes  adsumpsit 
Unus  ex  eis  uBque  ad  laudem  eius..  prestinaue 


inso  ì'  combad  dofacherred-  nisnicetid  deirgni  7  nisnidudrigni 
namìnà-  acìit  is  dochuingid  dilguda  dosom  am  dfujrolged  aithrih 
iarnimmarmus  *  Ufrithchaigihi         *   i-  nh'bu  chuman  le*i  an- 

drigni  dia  frlu  in  o'gipt  dimaith  '  -i-  adraigsetar-  7  rohu  fri- 

thorcuii  doib  anetarscarad  fricegeptacdu  •!•  air  adraigsetar  nondu- 
héHais  iteram  in  captiuitotem...-  '  -i-  ani  rusoirtha  inoegipt 

®  siiiris        ®  donaibh'i  inseitaigtts        '°   i*  annaccaib  israhel 

ASC,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  33 


514  L  Testo  e  chiose,  f.  124':  Salmo  cv. 

¥.  t2à».  runt  uera  q«oe  crediderunt  jj  qwt^  et  uir 

Probauerwnt  obliti  %uni  operum  eìus  duplicite?*  rei  ^-* 
tutes  dei  et  in  sua  salute  perfectas  '^  qwo  citius 
eo  obliuiscuntwr  ingratius  ^  jl  onem  operum  dei 

l^on  sustinnerunt  consilium  eiu&..  secuta  est  obliui 
auersio  '^  uoluntatis  ut  non  exspectatis  dei 
nutibws  p^rpropere  "(properare)  in  inlicita  suspirar 
ent..  Il  carnium  cum  tamen  mannas  edulio  * 

ET  concupierMnt  \i%(\ue  in  diserto.,  ob  desiderium 
pascerentwr        |:  tim  in  moysen  [seuitiosi®  emulatione  mala*^] 
ET  temptauerunt  dt?Mm  in  siccitate..  ob  si 
[non]  frinauit  ^^  dinam  liberalitatem  ingra 
ti  populi  et  terribilis  intensio  [j  emù 

ET  dedit  eia  usqite  in  casteris..  prò  zelati  SMnt 
latione  impia  filli  chore  honorem 

sibi  sacerdotii  ìnlicite  proesumendo  ||  um  '* 

ET  aron  sanc^wm  dowmi..  ac  si  diceret  in  hoc  ministeri 
deo  sancfificante  delectum  ^^  jj  tentem  quem  ^^^ 

Aperta  est  terra  usque  suaw..  id  est  dewm  omnipo 
colerò  gloriossum  est  signis  clarum  et 
araandum  beneficila  ut  sit  e  regione  con 
tumiliosum  '^  uenerari  idula  sensiis 
experientia  ^'•'  quae  meriri  cultura  nec  debea 
nt  nec  deuotionem  ualeant  mane 

rari  '°  ||  brat  chebitudinem  ''  caItoribw5 

IN  similitudinem  uituli  usqwe  fenum..  expro 
iduli  nec  humana  forma  praediti  ^*  nec 
commoni  s^iritu.  '^  uiuentium  animati  -".. 
Obliti  swnt  usqwe  in  agipto..  nec  locìs*^  ìnpr^sa 
signa  in  memoriam  beneficiorum  dei 


* 


F.  I24c. 

'  -i-  itbdaid  *  -i-  dede  hiroptar  hibdaid  som  i-  indermut  gni- 
mae  n  dee  condeni  7  dimdaigi""  '  -i-  indisin         *  foirhihi 

'  indimdachu         *  «i-  rosoisset  atoil  ìmathui  dee         '  indiàn 

®  huanldi  ®  amtar feuchraigthi  '**  -i-  huare  nadrogaid  huisce 
dothinnaccul  ^'  nirufrithgah  -i-  cenatinnacul  doih  '*  h'isa- 

cerdotalacht         "  dorogad         ^^^  innisin         '^  melachtach 

"  -i-  doneuch  lassa  tasians  7  intlnicht  '^  -i-  domherat  ni  do- 
neuch  ardamiineihar  feid  "  himhàis  '*  nephmogthi  *'  -i- 
combeth  anim  and         "  nephanmanaigihi         '^  -i-  incBgipt 


I.  Testo  e  chiose,  f.  124*:  Salmo  cv.  515 

potaerunt  retinere  "  profanos  cum 

tamen  ea  magnitudo  ^^  et  nnmeras  exime 

re  debuisset  obliaionis  iniuriam 

Mirabilia  in  terra  cham  nsque  in  mari 

rubro.,  herimum  **  iuris  "  cegipti  quam  cham 

origo  possedit  |  cum  exploratores  " 

Et  dixit  ut  disperderet  usque  disidcrabilem:- 

territi  repetebant  aegiptum  F.  124'. 

No»  crediderwnt  usque  suis..  mannae  '  cibos 

aegiptios  praeferentes  ^  ||  idulorum 

No«  exaudiertmt  xìsque  mortuorum.. 

non  uiuentium  quando  apud  madianitas 

decere  capti  mulierwm  impieta 

tem  ^  libidini  miscuerwnt  *  ]|  studios 

ET  inritauerwwt  eum  in  studiis  sufs.. 

se  peccantes  exquesita  nequitia.. 

Multiplicata  est  in  eis  UBque  cassatio.. 

et  est  retenta  percusio  ^  ||  fiictus  est 

Et  reputatum  est  ei  usque  s^iritum  eius:-  ad 

moyses  sententia  domtni  qua  a  ter 

ra  repromisionis  exclussus  est 

audiendo  ^  pariter  et  merendo  '.. 

Alitar  causas  ìnquit  oSfendendi  ^  àeum 

^  non  habuerat  (mojses)  nisi  ad  ìracondiam 

maledictfs  pepali  fuisset  inpul 

sus  ut  in  dolorem  populi  dice 

ret  eos  inpossibilia  flagitare 

Et  distinxit  in  labiis  suis.  id  est  àeuB  et 

dixerat  né  impiis  gentibus  par 

ceret«r  quod  praoiaricator  populus 

inplere  neglexit  ||  mixtioni  ta 

No»  disperdider««t  usq«e  scandalum..  eom 


•i'  connadentis  ni  dohulc       "  -i*  innanadegmaine  dorigni  dia 
'*  -i-  frimuir  rohur  anali        "  -i-  isindligid         "  -i-  dochotar 
kiiir  tairngeri' 

T.  124d. 

'  arinmainn  *  anduroscaitis  ^  -i-  adrad  iddi  *  -i*  dxh 
rìgensat  frisna  geintlidi  ^  tintt'id  chirini  anisiu  ^  lasse  ronda' 
culae  '  lasse  asndaroilli  ^  frisnorrad  "  -i-  huare  nad 
rotodlaigestar som   codia  innahuisciu  am  a^indberiaiarsom  fris  7 


516  I.  Testo  e  chiose,  f.  125":  Salmo  cv. 

li  praijcipites  '"  dati  Bunt  [in  niinam]  ut  solent  per 
plana  currentes  obiectu  "  ali 
cuius  rei  in  solum  effondere  ^* 
ET  immolauerunt  usque  filiarum  su 
arwm..  non  paplico  affectu  '^  paruulis 
non  priuato  '^  pepercere  pignoribMS  '^ 
Sacrificauer«nt  nsque  chanaan..  in  hoc 
quoqiff  ceci  qui  scluptilibMS  uiuen 
tia  et  pretiosa  tam  "^  uilibMS  immola 

bant  I  luta  [est]  ''  parricidiis  ac  sacri 

ET  interfacta  est  terra,  in  B&xng uinibus..  prò  pul 
legiis  uè]  adflicta  propter  sanguinem:- 
jr.  223".  ET  contaminata  est  usqMC  suis..  a  deo 

tamquam  sinagogje  '  marito  ^ 
impie  receserunt  ||  gentiam  fini 

ET  iratus  est  dominus  usqwc  inimicorDm.. 
timarum  scilicet  {j  sae  offensio 

Et  dominati  swnt  usqw*  eoa.,  cum  tamen  cau 
num  essent  frequentes  et  gra 
ues  bis  sane  commorandfs  ^  mu 
niuit  inpeterationi  ••  uiam  simili 
ter  ^  captus  ^  et  similiter  reus  \\  tini 

IPsi  autem  exaceruarwnt  nsq^c  suo.,  solutio  ca 
tatis  non  erat  apud  perfidos  deuter 
nse  emendationis^  magistra.. 
ET  humiliati  stmt  usqwc  tribularentwr.. 
non  ttincebatwr  seueritate  clementia 
Cum  audieret  usqwe  missericordiae  [suae..] 
donec  conuertaudo  ^  statu  nos 


hiiare  asmbert  cìaduthluich  nadétatais         ^°  déin  "  quasi  of- 

fewsione  lapidis         '"  dofortatar  -i-  dotodsat         "  -i-  huandseirc 
riddai  -i-  follais  nochoiihin  aircaraitsidi  cadi  icoitche-—        *^  ind- 
aitheclìdaìd  1'  indsainredach         ^*  donaib  maccaìb         "  ar 
'^  asrollennad 

F.  ISós. 

'  interchomraic        *  -i-  afii  tigtae  mnà  huachelih  cofriuaili 

'  -i-  robatarpop  incogipt     *  -ì-  condetaitis  ani  nogestais -ì-  asoirad 

*  -i-  am  inpopul  robòi -  inegipt         '  -i-  populus    i-  robói  imba- 
biloin       '  -i-  dodemmi  maith  dogrces  7  dianergairiu  dodenu  huilc 

*  h^d  impaithi  -i-  adoiri  hisoiri  7  hisoinmicki 


I.  Testo  e  chiose,  t  125'':  Salmo  cri.  517 

tre  8en[teD]tiam  commotauit  in  me 

lias  ^  Il  pios  hostes  in  captiuorum 

Et  dedit  eos  in  missericordias..  im 

suorum  commotauit  misseri 

cordiam  '°  Alitar  ut  sortem  captiuo 

rum  misserantttr  domini  et  ser 

nitutis  iura  laxarent  Q  ter.,  omnis 

Et  in  conspectu  omnium  n&que  àeua  sos 

psalmi  intentio  puplica'^Mr  in  fi 

nem  "  et  nos  inqMzt  [6]  òomine  pari'*  ab 

solue  indulgentia  ac  nostris  [maioribus  '^] 

beneficia  ^*  dandfs  exaequa  qwos  '^  re 

atibuA  eorum  similes  uides  \\  ra 

ET  congrega  nos  usque  in  sanerò.,  refe 

mus  gratias  |j  populi  tuì  tua 

ET  gloriamur  in  laude.,  liberatio 

laus  est  nostra  gloria.,  glori 

abimur  ergo  cum  tii  laudubilis 

nostra  redemptio[ne]  clarueris.. 

A  saeculo  usqwe  populMS..  omnem  pò 

pulum  reductum  de  babilone  deuo  jr.  j2L 

tis  prc«conÌ8  celebratum  ire  promit 

tit  II  adiectum  est  quod  quidam  interpretatura 

Fiat  fiat..  p?*o  cowfirmatione  repromìsionis 

fideliter  '  transtulerunt  II  li  de  babilo 

Alleluia:^.  Hoc  carmino  reditas  popu 
ne  praeJicatur  imperaturqwe  int«»r  prmcipìa 
ut  conlata  beneficia  deuotfs  extollant  uo 
cibMS  gratiarum  processa  ^  uero  sermonis  (\uae 
mala  in  captiuitate  pertullerint  uà 
ria  narratione  proseqMtt«r  '  [|  dei  circa 

/></^nfitemini  domino  mque  eius..  indifessam  * 
\J\J  nos  indulgentiam  continuis  et  dig 


'  -i-  iar sindi  otannairlic  hindori  dunforsaik  hisoiri  iar  '"  -i- 
innacomarleciud  atoiri  ^'  -i-  corri  forcenn  i  is  dunfoccullsa 
adfed  inso  hule  hothosuch  intsailm  -i-  obsolue  nos  pari  indulgentia 
rL  ^^a  ih  dorolgis  dianmithrib  '^  diarsruithi  **  huaitsiu 
dunni  adc^        '*  issnissni 

F.  125b. 

*  is  hce  tintud  indi  asfiat  son        *  huantoracht        *  durimi 


518  I.  Testo  e  cliiose,  f.  125*:  Salmo  evi. 

nÌ8  kadibws  debiti's  ^  prcedidicate  i|  ut  re 

Dicant  usqiie  a  dommo..  sìgnauit  qaibMS 
ferent  gratias  imperaret  redemptis  sci 

licet  II  gas  mundi  ^  fuerunt  captiuitatis 

Quos  redemet  usque  mari.,  m  quas  ^  pia 
cowdicìone  dispersi  (|  in  uiam]*:  «fiat  in  diser 

Errauerwwt  in  solitudine  in  siccitatem 
tis  errantes  necessariarum  rerum 
inopia  laborabant  graui  seruitute 

depr^si  ji  nisalem  uél  cuìuslibet  urbis  us 

Cluitatis  habitationìs  usque  sitientes..  ueì  hie 
sum  (j  post  errores  captiuitatis  pulcre 

Anima  eorum  usque  dedaxit  eos  in  uiam*: 
uia  recta  habitatio  et  reuersio  nominat«r 
nel  hierusalem  ueì  qMomlibet  e  palastine  nr 

[dicentMr 
bibMS  11  ta  eius  a  redemptis  et  p^r  hoc  obnoxiis  ^  prae- 

Cosfitemìni  usqwe  mirabilia  eius.  id  est  benefac 
Et  mirabilia  eius  nsque  bonis..  quos  supra 
seripserat  inopes  rerum  bonarum 
uoti  hos  conpotes  fecit  \\  tatis  angustiis 

Sedentes  in  tenebris  et  umbra  xaortis..  capfiui 
uicinitate  (mortis)  uioculis  ligatos  |j  immineb 

IN  mendicitate  et  ferro.,  inopia  captiais 
ant  [et]  uincala...  Quia  exa-cerbauefunt  vaque  inrita 
F.  123 .  uerunt,.  a  consulendo  '  denuntiaue 

rat  qmppe  in  lege  "  ne  praeuaricatores 

talia  paterentur  ||  rauit  eos..  subau 

ET  humiliatum  est  usque  nec  fuit  qui  libe 

ùihir  Tpraeìer  dow2m?(m  ij  esseì  adiutor  et  urgeret 

Et  clamauerunt  ad  dcyn/nrtm  cum  trìbularentur..  cum  de 

adflictio  Jj  qui  sederMnt  in  tenebris  et  in  um 

ET  de  necessitatibt^s  usque  et  umbra  mortis:» 


*  iie^hscUh         *  baiachorai  deo         ®  eia  hi        '  -i-  ni  orohae 
rann  dirannaib  indomain  innaructais  indori  7  as nachaiiicad  dia 

*  debe  tinduda  ®  -i-  opus  redemptionis    -i-  isfoUus  romtar 
bibdaid  som  is  indi  dorath  cliraiha* 

125  V.,  marg.  sup.:  omninm 

F.  125c. 

*  lasse  orairlestar  '  •!•  asrubart  dia  hirecht  ón  aras€eìii»^*s 


I.  Testo  e  cliiose,  f.  125'^:  Salmo  cri.  519 

bra  morHs  et  uiacti  faerant  mendici 
tate  et  ferro  hi  absolutionem  ■propter  àominum 
conséqnuntur  {{  tas  sapra  necessitateB  per  àominum 

Et  nincula  eorum  disrupit»  commemora 
praedicat  desolutas  II  snam  deaotloDem 

Confitentt<r  dommo  mìssericordias  {nsque  eius..]  iteratione  ho- 

[rum  uer 
illis  agendi  ^  gratias  sedulitatemqMC  conciliat 
prò  tantorum  malornm  obsolutione  quae  creb 
ra  repetitione  et  uaria  numeratione 

discribit  II  custodifs  monitisqMe  claustrfs 

Et  mirabilia  eius  nsque  confregit..  tam  firmfa 
concluserunt  nostram  captiuitatem  ut 
nulla  epararetur  euassio  |)  qwtppe  inme 

Suscipit  eoE  nsqtie  anima  eoram..  tedebat 
Dente  misseria  [|  liberanit  eos  et  sana 

Et  adpropincauerKnt  portfs  mortis  usque 
uit  eoe.,  regia  potestate  tan^ara  p?'aecipen 
do  medetwr  *  sic  in  centissimo  quarto  psal 
mo  de  ioseph  ferrum  pertransit  animam 
eius  donec  ueniret  uerbum  eius  \\  casse  eos  por 

Et  eripuit  eos  usque  eorum..  quia  sapra  adpropin 
tis  mortis  dixerat  aperte  nunc  in 
tulit  de  interitu  liberatos  ||  cii  acceptabi 

Et  mi  ribìlia  eius  usqwc  laudis..  instar  sacrifi 
lis  erit  ista  Iciudatiu  si  magnitudo  operis  eius 
fuerit  longue  ì&ìeque  uulgata  [[  ens  nar 

ET  pronontiant  opera  eius  in  exultatione..  freqa 
ratio  testatwr  mentem  beneficiorum  dei  iucun 
ditate  conpletam...  Qui  discendunt  mare 

nauibtts..  frequenter  pos^  specialia  dei  F,  J25*. 

in  populum  beneficia  ad  comones 
omnium  utilitates  transitum  fa 
cit  sicut  Ixiiii  in  qwo  cum  dixisset  exau 
di  nós  deus  salutaris  noster  intulit 
spes  omnium  finium  terrae  et  in 
mare  longue..  sirailìter  et  illud  super 
israbel  magnificantia  eius  et  uirtus 
eius  in  nubìbus  ut  ostenderet  quoniam  non 
unius  curaro  tantum  gentis  haberet  &ed 
ad  omnes  eius  prouidentia  perueniret.. 


athimnae  arnaruduis  indori"-  '  gneie        *  frishenso 


520  L  Testo  e  ch'ose,  f.  126":  Salmo  cvu 

sfc  et  in  praesenti  magna  inq«/t  s«nt  ó 
domine  quae  tuis  proestas  et  digna  lande 
celebranda..  uerum  tam«n  et  generi 
humano  sapienza  [tua]  '  in  commone 

cOMsultat  ^  cuius  qia'Jem  [opera  ^]  expcrii  sani  illi  q«/  pri 
mi  *  ussi  sunt  '■•  pilago  rate3  comraite 
re  et  quas  natt^ra  negauerat  ar 
te  uras  intrare  operosas  et  qnses 
tuosas  '^  curas  transtullerMnt  ad 
aquas  non  minus  latitudine  qwam  prò 
funditate  mirabiles  et  hoc  ut  ho 
manam  exaceraret  et  notaret 
industriam  jl  grandis  admira 

Facientes  op<?rationem  usqwe  procelle.. 
tio  diuinae  potentiae  in  alternatio 
hus  '  trancellitatis  atqwe  procellarum 
ET  exaitati  swnt  fluctus  eins  *  usqwe  ad  caelos 
et  usqjze  tabescet..  metu  inpendentis 
naufragii  praeraori  ^  adserit  tempes 
tate  iectatos  |i  uegantiura  est  discrip 

Turbati  sMnt  usqwe  ebreus  '"..  pulchre  na 
ta  inequalitas  "  |  ta  est..  (\uae  nssom  na 

Et  OQinis  sapientia  eorura  deuulga 

uium  parauit  in  qj/aestum  '^  |i  turali 

Et  claraauertmt  ad  àominum  cum  tribuZar^wfi^r..  na 
motu  '^  uni  deo  in  necessitatibKS  suplicantes 
■F.  128'.  Et  de  necessifatib?<5  eorum  eduxit  eos.. 

eodem  ordine  solationem  nar 
rat  malorum  ut  aduersa  ante 
discripserat  et  quibws  rebus  grauaios 
dixerat  bis  adserit  liberatos  ||  cel 

Et  iraperauit  procella^  et  statuit  in  aitram..  prò 
la  quae  dudiim  eo  dicente  surrexe 
rat  eo  demum  praecipente  in  auram 


F.  125ÌI. 

'  adcv        '  -i-  coììairlet/iGr  ^  -i-  H  dugnimaisiii  oda; 

*  i-  noain[igei]    i-  citid  tucat  ^  araruhartatar  hiiith' 

*  -i-  cninUchiaidi       '   i-  isnaib  ildechraib  ón        '  ep't  asingaih 
fir  anisùt         ^   ì-  remhnhaat         "  mese         ^*  -ì-  fàh  1*  anboth 

'*   i-  indeb    i-  dochuingid  indib  ón  '^  -i*  tuctais  incotmdid 

tnanakned  óa 


I,  Testo  e  cLiose,  f.  126':  Salmo  evi.  521 

tenuem  commotatt/r  ut  autem  tranqwt 

litas  obtata  proueniret  reli[n]qwitMr  au 

ra  qiiae  cursum  diregat  nauegantium 

né  molestius  '  qwt'es  "  signa  [l  segnia]  (i-  maria)  ^  nadet  ^"^ 

[et]  inheret  ^  prope/'antes  qucm  tempestas  ''  acte 

nus  seua  iectauerat  1|  erwnt  quio  cauti 

Et  siluerunt  fluctiis  eius..  bene  silu 

bu5  *  inlisi  frangorem  tumul 

tuantis  populi  fuerant  emitati 

Et  IfiBtati  swnt  usque  eorum  et  [usquc]  eius..  quoties 

QÓs  in  nnam  mós  patrius  congre 

ganerit  tam  generis  humani  ui 

ce  quam  uestra  prò  puplicis  ^  prtuatfsqMe  '"  be 

nefìt-iis  omnium  deo  laudes  canant«r 

Et  mirabilia  eius  usque  sitim..  addit  it^r 

um  talia  op^rum  eius  quae  ad  commonem  dis 

pensationem  spectare  uidentur  U  to  so 

Terram  {rncti/eram  usqwe  in  ea..  prò  colentium  meri 

lìtudined  regauit  aquis  et  fecunda  ar 

uà  Bterilltate  "  damnauit  Iiujms  autem  proui 

dentisB  pra^dicatio  praesentem  causam  pò 

poli  spectat  il  habitauilcB  ^^  fecit  in 

Possait  deserturo  usqwe  in  exitiis  aquarwm.. 

uias  '^  regiones  et  ubertatem  fluenti  '^ 

cnUorum  industria  prouocauit  [|  di 

Et  collocauit  illic  u&que  nirais..  propter  foecun 

tatem  glebarum  *'  multiplicantur  mor 

tales  et  in  nssum  hominum  creata  iu 

menta  succrescunt...  Et  iamenta  eo 


126  r.,  marg  .  sup,  :  in  nomine  in  nomine 

F.  issa. 

*  -i-  irUimram  isindféith  *  -i-  féith  ^  -ì-  lesca  i-  in  tran- 
cilitate-  *"  -i-  amate  i-  féith  forsnamuire  ì-  airis  trummu 
foraibsom  imram  isindféith  quam  techt  lareith  choirgaithe  ®  i- 
arnaasta  ^  -i-  niassu  duchàch  imra  isindroeeth  diacomhuch  oc 
indimram  quam  tempestas  saeua--  *  -i-  donaih  cnrrcib 

'  -i*  rigdaib   ì-  coitchennaib  '"  -i-  sainredchaib  "  -i-  ar 

pecthai^i  inpopuil        '*  -i-  suatribthidi        '^  -i-  nephsetaigtki 
**  -i'  innai€ip*sen        ^^  innqfót- 


522  I.  Testo  e  chiose,  t  126b:  Salmo  cviu 

f,  j26'>.  mn»  nsque  dolore.,  posi  tam  longum  degresum  ' 

ueìut  [aj  quadam  conseqaentia  sic  recurrìt  ad  pò 
polam  ut  ostenderet  excessom  illum  ^  exor 
tationi  sernisse  et  dìscerent  auditores  quihus 
caosfs  adaersa  paterentKr  [et]  quihus  rebus  prospera  me 
rentwr  8ic[qM«]  àeum  prò  cuncfcis  ut  prò  parte 
esse  sollicitum  sic  rarsus  partiam  ^  ut 

omnium  haberet  respectum  |]  ulta  ibi  pec 

Et  jiberauit  de  inopia  paup^rem..  at  ubi  castigatio  *  m 
catum  est  maius  sed  respicit  (dcMs)  illic  clementiam  ''"*    j]  gre 
Et  possuit  Btcut  oues  famiZias..  prò  gregibws  et  est  sensus  con 
gationis  Dostrae  multiplicatio  iocrementa  ^  ouium 

[buntur.. 
®t   gregum    est   emittafutttra  [sic]...   Uidebunt  recti  et  leta- 
cum  dispensationum  diuinarum  et  uarie 
tatum  merita  humana  sequentium  circa 
sé  quaeque  *  probauerint  laetiore  ®  prouentu  |  rum  ho 

Et  omnis  inìquitas  opilabtt  '"  ós  suum..  disperantium  scilicet  re 
manarum  curam  et  nostri  praecipue  inesse 
àeo  ora  "  aeterno  silentio  continguescant  '*  et  ina 
ultatium  sermo  rerum  ipsarum  permo 

iione  frenabitur  |]  rerum  edoctus  ad  ha 

Quis  sapiens  usqt^e  domini.,  ille  beatus  qui  exemplis 
ne  sé  uiuendi  instituerit  disciplinam  ut 
malorum  expérs  et  compos  semper  diregat 
honorum  jj  sentis  salmi  manifestum  est 

CAnticum  psalmi  àaiiid,.  Argumentum  prae 
ex  h{s  psalmis  de  quorum  partibus  ipse  conpos 
situs  est  nam  prema  eius  dieta  in  -lui-  ultima  ^^  in  -luiiii- 
hisdem  uerbis  leguntur  unc^e  ut  illi  sic  iste  sub  ma 


p.  i2eti. 

*  -i-  iarsind\escumlùd  cerfotu  •!•  iarslndi  ronan  huacéin  diaisndis 
dunpopul  *  hifoscugud  ■{•  isdonertad  inpopuil  adcuidsom  cid 
intainronan  duaisndìs  dunpulfesin  '  sic  dispositio  discerent 
"  auditores  „  rursus  habere  -i-  dia-  respectum  partium-  -i-  om- 
nium sic  ut  haberet  [-i-  dia]  respectum  omnium  -i-  hominum.. 

*  -i*  digal  tarcesi  apectha  '  -i-  dilgutha  *  -i-  is  étrum  in- 
digal  imméit  inpecfho-'       '  -i-  comlin  fn'sudiò       *  cid      '  asfaUti 

"  -i-  oppello  -i-  ob  7  pello  dodedwidisincomsìiidigud  7  ri. 
*'  innagìnu         "  -i*  ocubiai  A-  artùaishet         "  didenach 


I.  Testo  e  chiose,  f.  126':  Salmo  cvii.  523 

chabeoram  persona  canfattir  et  qnibus  oerbort/m 
similitudine  hi's  quoque  argamentis  '*  unìtate  '^  conia 
ngitMr  continet  atitem  pariter  de  hostibw5  uictoriae 
gratulationem..  ii  am  recorrere  dic/t  ar 

Paratura  cor  nsque  delncolo..  in  gloriam  **  su 
tificìs  et  raodolatae  laudationis  oflBciam 
ue\  certe  gloriam  suam  "  uocat  ipsum  psall 
endi  obseqwtum  *^..  quae  autetn  sìt  ipsa  gloria  ''  seqnenti 
uorsu  mon[8]trauìt  1|  sua  psallendi  organa         ^'  ^^^'^ 

Surge  '  psalterium  ^  com  cbithara..  tamqwam  conner 
figurate  ^  ad  ipsa  imperat  ut  sint  ad  canenda  * 
parata  !|  quam  sub  gentium  et  usque  ad  testation 

Confitebor  tibi  usque  domine.,  tam  sub  (conspectu)  populi  tui 
em  ^  magnifica  ^  (opera  confitebor)    ||  tus  et  sedulus  auditor  e 
Quoniam  magnificata  usque  neritas  tua.,  in  nobis  bona  tua"  gra 
dicam  "  |]  té  caslfs  adprobat  caelsiorem  ^  nosque 

EXaltare  uaque  tua..  subli[mi]ta8  operum  tuorum 

causa  beoeficentise  tuae  reddit  [gloriosos]  Inter  homi 
nes      II  qMtt  fidem  promisi  faceret..  "  per  sanc^itatem  id  [est] 
UT  liberentwr  usque  metibor..  ut  maiorem  '"  in 
Buam  id  est  per  se  ipsum  iarauit  terram  scìlicet 

[indegenis  " 
iudae  actinus  [1'  hanc]  '""  enim  [ab]  hostibus  [terramj  diuisam 
diuidam  ad  habitandum  ^^^  populo  meo  tra 
di  II  tribu5  effrairn  regni  mei  decus  erit  ac 

Meas  est  galath  usque  capitis  mei.,  numerosa  '^ 


"  innasalm  remep'the  **  «i-  itcosmaili^nargum  '*  -i-  m- 
folngi  induclall  do  inmolad  rommolastar  dia  "  1'  issi  indind- 
uchall  lesom  inmolad  "  •!•  ffnim  inmolto  "  •!•  inmolad  tris- 
sdnetar  inducbal  h::dia 

V.  126e. 

•i«  issi  indiìiducbal  asheirsd  drelad  trisinfersnisiu  -i-  àceul  7 

inmolad  trissanetar  inducbal  a  deo  *  -i-  amolath  '  •!•  in- 

tropdaid  -i-  ep't  atrcé  asaltair         *  -i-  donaihhi  beta  cheli        '  -i* 

coforceU  «i-  corrici  lugaeson       ®  margnethi       '  adce       *  ascongér 

•i-  ai  huaisliu  oldate  ninu         '"  -i-  isair-i  asbersomisdiarodla- 

brastar-  aracrete  són  nombiad  iarfir  ani  rolabr astar  dia  7  durairngert 

*'  /ora  sancto  suo  trachtid  aìiisiu  achi  is  debe  tintuda         ''*"  cose 

"  -i-  doìiaib  ingeindib  A-  isralielitis        "''  duatrub         "  Un  mar 


524  I.  Testo  e  chiose,  t  126'^:  Salmo  cviii. 

robor  B  minabuntMr  externi  ^'...  Moab 

loda  rex  meus..  non  erg^o  ulterius  terrae  [mese]  reges  do 
olla  spei  raeae..  sirus  àicit  moab  albeus  ^^ 
consulationis  "^•''  meae  meis  pedibus  moab  sub 
ieciam  proterrendum '*  [1  bellando  "  et  captìaó 

IN  edumeam  ioìeciam  ea.\e\amentt(m  usque  in  ediimeam.. 
rum  colla  uìctoris  pedo  calcabo  jj  uli 

Mìbi  alienigenae  subdìti  sunt..  ex  persona  pop 
depro«liante  dommo..  -''  mihi  id  est  populo  palìsti 
ni  arabiebant  federari  ^'  Ij  tise  munitaw 

Qois  deducet  me  in  ciuitatem  circumstan 
aut  quis  dedacet  me  asque  in  edumeam:-  quo 
duce  in-bellum  ^^  et  aduersariorum  mani 
tas  deroolliar-^  ciuitates  ||  per  hironiam  le 

Nonne  tu  deus  qui  repulisf»  [nos]  ebreus  àicit  proleceraa  [nós..] 
gendum  id  est  nuUus  alius  praeter  té  -'  ista  iper 
ficiet  [|  niam  legendum  id  est  agmina  nostra 

Et  no»  exies  nsqi/e  nostris..  et  hoc  ut  supra  per  biro 
tuo  Gomitata  fuleian^wr  et  stibabuntur 
auxilio...  Da  nobia  auxiìium  de  trihulatione.. 
r.  126*.  erimus  tuo  auxilio  fortissimi  cum 

hostes  attriueris  '  ||  swnt  cassa  -  praesi 

Et  nana  uaqt/e  homìnis..  qztta  humana 

dia  idcirco  a  te  auxiìium  speran 

dum  et  offerenda-'  securiras.. 

IN  deo  faciemu^  uaque  in  fìnem:»-  hebreus  àiciì  con&xjX 

cabit  *  hostes  nostros:»  IN  finem 

psalmus  dautd.'  Hoc  ({uo<\ue  Carmen  sub 

machabeorum  persona  canitwr . 

deplorantium  ^  quae  ^  ab  externis 

quae  a  domisticis  aduersa  pertulerint 


I 


"  -i*  echrainn  "  cindruim  ■  ■  **  i-  imfolngaididnad  damsa 
moab  ani  mmefolngì  didnad  duneuch  indmatacliosafindchoriu 

^'  1<  conculcationis  -i-  cotnessìusa  Imamchosaib  am  ones  am  co- 
nestar  findchoire   innindmatar  cossa  '*  bestuarti-  "  lase 

dondafius  *"  canoinsón  *'  cairdigter  **  i-  innephchathaigthe 
•i*  innephshoachfae  ón        "  ducrechuhsa         ^^  adcv 

F.  126d. 

*  dtifurr        *  -i-  madsscha         '  -i-  bid  tedbarthi  *  asaltair 

eirini  domb-'  som  diUrachtad  hic  ^  emide        *  innahi 


I.  Testo  e  chiosej  f.  127':  Salnao  ctih,  525 

postulanti amque  altionem  in  eos 

qui  anteochum  ue\  demetrium  re 

ges  in  eorum  odia  fdUa  cremi 

natione  succenderint  quique  ne 

nalem  "^  fecerant  sacerdutii  digni 

tatem  quod  non  tantum  espulso  onia  fac 

tum  est  sed  per  omne  deinceps  iempus 

quo  machabeis  indea  est  proelianii 

bus  liberata.  ||  citate  pristina  ''"^ 

DcmS  laudem  meam  né  tacu^rjs..  prò  feli 
qua  cunei  18  laudabilis  eram 
ne  BÌlentio  quodam  oblitgrari  '"•" 
sinas  me  hostib«s  tradito  '*  pari  [est] 
elocutione  illud  in  Ixx  psalmo  ^^ 
in  té  laudatio  mea  semper  id  est  a  té  ^* 
mihi  conferebatwr  '^  ut  omnium  lauti 
one  susciperer  ||  reunuunt  et  de 

Quia  OS  peccatoris  usque  apertum  est.,  quia  ob 
trachunt  "^  mihi  qui  in  té  peccare  non 
metuuut  II  hoc  iniuste  ue\  certe  frus 

Locuti  8M«t  usque  gratis.,  inmerito  '"  et  per 
tra  me  nitebantur  obpr^mere  tu 
a  '^  protectione  munitnm  et  in  té 

fidentem  "  |j  quod  eos  deligebam  aducr 

Pro  eo  ut  me  usqtie  mihi:  ebreus  dicit  prò  eo 
sabantur  mihi...  Ego  autem  orabam..  non 

intentus  ad  uicisitudinem  *  di  F.  127'. 

uinom  deprecabar  auxilium  ]|  bo 

Anpossoerunt  aduersura  me  xisque 
nis..  ut  non  solum  ingrati  prò  praesus 
ceptis  beneficiis  essent  ned  etiam  ex 


'  -i'  darucellsat  huaseiaib  ón       *  -i-  tararsi  foncecnae  n  dui  san 

'  1'  isfocethoir   dugnither  "  dundamlegtharsa  "  -i-   ni 

erthaìssesiu    Umiacul    damsa    imiafechtnige    trisindamrobae    molad 

cose  condaroib  molad  da  beus  trithinnacul  dam  innafechtnigesin-'^ 

"  anundathinnachtaese      '*  -i   in  té  domine  speraui  dedenach- 

"  -i-  adàe  '"  -i-  indfechtnige  *^   i-  (ecndigitir  ''    i- 

cenaccids         **  -i-  adàe        "  «i-  noiliorisnigiur 

F.  127». 

^  -i-  duéric  tiilc  tarasi  alaili 


526  I.  Testo  e  chiose,  f.  127":  Salmo  cTiir. 

sisterant  inimici  [J  aduersarium 

Et  odium  prò  dilectione  mea..  grauem  (dt'ctt) 

non  leuis  quippe  inimicus  est  qui  pecca 

re  non  metuat  |{  diorum  suorum  il 

CoKstltue  super  eom  peccatorem..  sta 

lis  uicissitado  respondeat  patia 

ntur-  quod  faciunt  *•*  il 'pse  inimicis  sicut  me 

Et  diabus  stet  usque  saia.,  circumdetur  et 

dolfs  inìuste  circamdedit  ||  me 

CoM  iudicatur  exeat  condemnatus..  sicot 

regum  ^  sententia  condemnatum  no 

loit  |]  tis  *  petitionis  ^  effectìbws  re 

ET  oratio  eius  naque  in  peccatom..  ìnre 

atam  tantum  de  iniqaa  suplicatione 

conquirat  qai  a  d^o  quod  ìniuste  pesce 

ret  credidit  impetrandum  ^  ueì  cer 

te  amaro  nimis  animo  ìnpr^catur  in 

ìmico  disperationem  salutis  '  unde  ^  qw/ppe  ^^ 

iam  iustificabitur  peccator  qui  ipsis 

orationìbu5  impiatur  ^  ||  offieium 

Flant  dies  eius  nsque  alter.,  speculatoris  "* 

quo  sacerdotiis  "  coniunguit  sacerdota 

lis  dignitas  ab  eorum  familia  tr 

ansferatur  quam  pretio  '^  corrumperat.. 

saccessionem  ergo  generis  '^•'  uiolatus  '^  ho 

nor  pontificii  non  sequatur  |t  one  eom 

Fiant  fili!  eius  nsque  nidua..  commotati 

moueantur  fìlii  eius  et  mendicent  ins 

tabiles  red[d]antur  et  uagi  et  alienas  o 

pis  indigni  ^*  \\  rator  '^-'*'  soluendo''*^*  esse 

lEcientitr  nsque  sobstantiam  eius:-  cum  fene 


'  -i'  huanachailiu'  ^^  i-  diulc  friumsa  ^  •!•  trimchosait 

dosom  friu  ón      *  •!•  am  batan  cersiffthi      ^  -i-  écoir  dungnisom  ón 

'  noloìchfed     ''  -i-  arnarochreteambias  ice  do  huadia      *  -i-  can 

*''  cid         '  ingraigther  -i-  cen  oeit  neichgudes  *°  indercada 

•i-  indepscoip  ón  "  donato  sacerdotalachUb        "  -i-  huathero- 

chraic  -i-  rogaòterochraictarahcesi-  ^^^  -i-  innadiad  *'  -i-  roheil- 
led  coterochraic  ón  **  -i-  arnachontartar  fortackt  doib  dianechtair 
koneuch""  "   i-   infi  dianairlicther  nisón  ^*  -i    airlicthid 

"  lasse  diifuasilci       '*  h  soluefi  i-  lase  asris:a  V  fiondi  asrenni 


I.  Testo  e  chiose,  f.  1270  :  Salmo  cviu.  ^7 

nequierit  '^  depra«dationì  pafeat  " 

creditorMm  '  (I  pillorom  '  bona  deripiant..       /"•  JZf>, 

Dlripiant  alieni  labore  eius..  inimici  paterni  *  pu 

No»  sit  illi  usque  eius:.  disp^ratse  infilicitatis  est  <\ui  &, 

multi's  inpugnatur  et  a  nullo  dìfen[di]tMr  [j  ta 

Fiant  nati  eius  in  interitu..  né  ué\  in  deaterni 

te  nitae  solacium  habent  paupcrtatis.. 

IN  una  generatione  à&\eaiur  women  eius..  posterorMm  * 

successione  cessante  aboleatur  ^  peccatrix 

familia  ||  la  miseratio  a  seueritate  ^  nin 

IN  memoriam  usqu^  semp&r..  nulla  oblìuio  nnl 

dicis  merita  '  subducat  reorum  {|  ratio 

Et  disp^reat  de  t^rra  memoria  eornm..  gene 

ne  finita  |j  ricordit^r  *  tractandi  sunt  qui 

Pro  eo  quod  recordatus  facere  mÌBsericordiam..  inmise 

in  nostra  exiectaMone  ^  missericordiam 

respuerunt  ||  grandis  exaggeratio 

Et  sequutus  est  hominem  inopèm  et  mendicum.. 

inmitis  et  feri  animi  est  qui  statum  quem 

misserari  debuit  ìnpugnauit  jj  do 

ET  conpunctum  corde  usque  ueniet  ei..  fauen 

antlochi  partibus  et  a  legìs  obseruan 

tia  populum  obducendo  |j  ni  parte 

ET  noluit  usque  uestimentum..  ambietur  ex  om 

sapplicio  Q  que  circumpossitis  crucia 

Et  intranit  Btcut  aqua  in  interiora  eius.,  né  tantum 

iihus  extrinsecus  uideretur  affectus  *"  pe 

netrandum  "  eum  ait  usque  intima  **  aos 

teritate  ^^  penarum  |]  uadendas  '^  dolo 

Et  sicut  oleum  in  ossibo;  eius..  medullas  q«oqu«  ^*  eius  per 


aróleicihar  do  "  •!♦  nad  coimmestar  som  "  -i-  ersoilced  -i- 

nanni  bes  les 

F.  127b. 

•i-  innarath  1'  innafecheìnan  -i-  doòreithneichtassom-  òri" 
*  -i»  nachnamae  rohói  lianccUiir  '  innan  deidblenàn  *  -i-  in- 
naclandsón  *  -i-  dilegar  *  -i-  taibred  dia  digail  forru  tararsi 
àpectha  '  -ì-  androchgnimce  són  *  -i-  indetrocar  *  innarnin- 
darbuni  ^"^  frithortae  ^'  astremedtì  "  -i-  corrici  inmedoncha 
acoirp  "  huanmùcnataid        "  cidmnamedommirdi  "  -i- 


528  I.  Testo  e  chioBe,  f.  127':  Salmo  CTtu. 

Tihus  indicauit  li  pars  eius  nec  ^'^  quae  aspicitw 

Fiat  ei  &icut  uestimentum  quod  op^retur..  ut  nulla 
nec  quae  leteat  sìt  a  sapplicio  libera  tota 
superficise  tegatar  "  plagia  |1  misisse  '^  scrf 

Et  sicut  zona  qua  aemper  praecingitMr..  non  re 
adstrictis  ìnherentibusqM^  '®  tormentis  im 
pius  adfligat?/r  ||  tic.  ebreus  dtcì't  haec  tst  causa 

Hoc  opus  eorura  usque  apwi  deuni..  haec  retribu 
F.  127'.  retributionÌ9  bis  qui  aduersantur  mihi  a  do'/it'no.. 

Et  qui  loquuntur  mala  usque  meam..  iras  hostiuin 
snscitanfes  '  |j  minis  iniuriam  insequan 

Et  tu  domine  uaq?*^  nomen  tunm..  qwos  '  in  tui  ^  no 
tur  *  hostes  par  est  ^  tuo  auxilio  ^  uendica 
ri  ''..  Il  nia  persequentibus  *...  ET  cor  meum  conìurlatum 

Quia  snauis  usqu?  ego  sum..  impar  p«r  om 
in  me.,  won  solam  anger  ^  praesentibi**  &ed  etiam  pe 
iort/m  exspectatione  soìiicifor  |l  cilita 

Sicut  umbra  cum  declinai  a[b]latu5:  tanta  fa 
te  adsumptus  '"  sum  ab  hostibi^^  qaan 
ta  '^  umbra  SiUt  p^rit  SiUt  co»uertitur  sole  defiexo.. 
Excussus  sum  usqu^  locostae..  stationis  in 
certae  '^  factus  sum  |I  batt  '^  cibi  et  inedia  '* 

Genua  usque  ieiunio..  nrgentibus  malis  tede 
attinuabatwr  '^  infirmitas  corporis..^ 
Et  cor  [sic]  meum  \x»que  oleum.,  cessatione  uncti 
onis  inhorrui  '^  nullo  in  meroribus  de 

libutus  "  ungente  ||  pere  p^r  inediam  '^  in 

Et  ego  usqwg  illis..  deformato  adflictoquc  cor 
curiamqM*"  '^  exponebar  -"  inrisu  quod  labo 


atanindrìssi        ^^  i-  ro  -ì-  prò  uel         ^^  imthimcheltar són 
"  ìiabad  indlac       '°  -i-  gletede  són 

F.  I27c. 

•i-  trini  chossaif se  doibfriu-      *  issnisni      ^  adcè       *  ingrennat 
•i-  iustum  est  V  is  immaircide         *  adce        '  duisnemthami 
'  -i-  doìiaihhiaiamgrennat         *  nomchumgaigther  ^^  forni  m 

chenadsa-         "  -i-  meit         "  -i-  am  mhUe  ineuin  utmaillsin 

"  -i-  notochumrachtaiged  i-  onabu  accobur  lium  biad  ^*  -i- 
ongortai  ''  -i-  nocoìlaigiJie  '®  -i-  rogarbus  "  anarbsafuil- 
Uctaese  ''  -i-  innephithi         ''  -i-  inanfochiU  '"  -i-  domfo- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  127'^:  Salmo  cix. 


529 


ranti  prò  tuis  legibws  nihii  opis  ìpse  *'  de 

feres  |]  ndam  mei  conuersationem  hoc  ges 

Uiderwnt  nié  usq»e  sua.,  felicis  status  quo 

tu  ^^  stupentes  quoque  mirati  6W?»t  ìie\  insultan 

tes  maligne  ue\  afifectuosse  '^  miserantes.. 

Aoiuuà  me  do7nine  àeiis  meus..  tu  qui  es  d<?«6  meus  ac 

àomimts  \\  operis  tui  '*  sit  nostra  difensio.. 

Saluum  usque  ea..  agnoscant  omnes  quod 

Maledicent  illi  nsque  coMfundantwr..  inritfs 

conatibu5  ^^  sui's  jj  fensus...  INduantwr  us 

Sernus  auiem  tuus  Isetàlitur..  tua  uirtute  def 

que  eum..  multam  grafiarum  actionem 

sub  multorum  conspectu  defferre  cura 

bo  II  ut  per  meliorem  corporis  partem  -^ 

Quia  adstetit  usque  pauperis..  a  dexteris  àicit 

prosperitatem  qua  fuerat  adiutus  expre 

meret...  Ut  saluawì  {-dceret  usqwe  meam..-  f.  iZ/J. 

Psalmus  dauià...  Ipse  àominus  in  euan 
gelio  faune  psàìmum  de  sé  p7*ofetatuwj 
esse  interpretatus  est  pharisseis..- 

mXIT  àorniniis  domiao  usque  mei's..  in  ebrei3 
uoluminibMS  nomen  quod  dicitur  tet 

ragrammaton  '  per  quod  diui 

nitatis  ^  uocabulum  tanlujn 
scribit!//-  in  utroq?<e  loco  sirailiter  pò 
BÌtum  est  et  ''  dominus  scilicet  et  dowu'no..  unde 
manifestum  est  quod  de  homine  qwoli 
bet  non  possit  intellegi  sed  de  eo  qui 
sit  et  deus  uerus  et  omnium  dominus 
qui  chr2S^«s  est.,  cessant  ergo  falsae  opi 
niones  iudeorum  qtd  aut  abrachae  ^ 
serui  perconam  de  domino  suo  loqu 
entem  *  introduci  putant..  aut  ìpsum 


scaì-iaese  *'  osta  -i-  adoe  "  huandahrussa  -i-  -i-  cloinia  cimi- 
sów  "  -i-  indfrithoircnid  ^^  -i-  adce  *^  -i-  ambat  nersaigthi 
anaimsi        "  -i*  indessiu 

F.  127d. 

*  -i-  cethàlitrids      '  -i-  airis  dudeachi  iduUiMm.  osèerr  aw  dominus 

**"  cid        '  -i-  mug  liiide  /«/aabracliam  dotJwchmurc  rebicse  do- 

isàc—         *  sic  dispositio  inchruthsin  -i-  dixit  -i-  serueruus-  do- 


Asc  ,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I. 


31 


530  L  Testo  e  chiose,  f.  128"  :  Salmo  cut. 

àauià  ^  quid  àeua  abrachae  in  procinc 
tu  *  belli  dixerit  describentem  intel 
legi  uolunt..  secundom  "  diuinitatem 
dominum  suum  propheta  chn's/«m  ap 
pellat  quem  sciebat  secundum  hominem 
de  semine  suo  nasciturum  :  pa 
Tiìer  ergo  in  alte?-utra  substantia 
filins  eius  dominMsq«e  chxistu^  est.,  sedere  dominMs 
àiciiUT  ut  regnum  eiiis  et  dominatio  ad 
indiciura  per  haec  nerba  signett<r  secundxiva. 
illud  sedes  super  ^  thronum  qui  iu 
dicas  iustitiam..  filio  ergo  pater  ^°  aequa 
litatem  ^'  honoris  commonicat  ìu 
dicandi  '-  qtwque  tradit  et  commonicat 
potestatem  honoris  commonio 
homini  per  uerbum  conlata  consesionis  '^ 
nomine  a  dexteris  proestantioribtts 
in  nobis  partibw^  indicatwr  ^<  qui  locus  '^ 
utramq?/e  naturam  in  christo  cowtestatwr 
no»  enim  donatMr  nisi  homini  ""'  potestatis 
f.  128".  aequatio  et  e  regione  '  non  adscisce 

ret«r  -  in  societatem  ^  tantae  dignità 


minus  i-  deus  pater  domino  i-  abraclise  olsodin  nadchoir  anisin  •- 

^  SIC  dispositio  fosodln-  dixit  -i-  dauid  dominus  -i-  deus  pater- 
domino  i-  abraclise  olsodain  da  aschomrorcan-  *  -i-  intan  rom- 
memaid  renabracliara /orswa  ^o/c  r?^a  bertar  loth  asodaim  ^  issi 
indfir  chethaid  san  ®  -i-  christus  secundum  carnem  -i*  arniéeen 
aepert  friadeacht   airis  comairechthae  fridianathir  cene  '  -i- 

archìdt  adoinachtae   dà   ash-' fris  "-1-  doher  comermitìn  feid 

frisfessin  7  frideacht  maio  da  ^'  dodoinacht  maicc  *'  mestar 
•i-  forduli  "  'ì-  fridianathir  inckomsuidiu  "  -i-  incoissegar 
deacht  7  doinacht  crlst  trisinhc  innaisndisfen]  asber  liic  -i-  sede 
a  dexteris  -i-  airis  fri  doinacJd  asber  som  sin-  7  nieperthce  fris  snidi 
antsiìi-  maip  badeacht  duatrub  indi  *^  -i-  narrationis   i-  sede 

a  dexteris  iarsinbdes  doindu  asb-"  sin        '®  -i*  dodoinacht  crisi 

F.  IfSa. 

'  -i-  holethailiu        '  nitochidribthe       ^  -i-  bitithe  fordese  deson 


I.  Testo  e  chiose,  f.  128':  Salmo  cix.  5ai 

tis  61  Bolus  homo  esset  |{  non  est  fìeis  *  in 

Donec  ponam  usqwe  tuorum..  hfc  donec 

dicium  sed  feternitatis  '•'  et  est  sensus  ^..  pò 

testatis  huius  asquatio  reddetur  inimico 

Enm  subiectione  securior  quae  ma 

nebit  in  euum  donec  '  atterantwr  re 

belles..  simili  eloquufione  aposto 

lus  ait  oportet  illum  regnare 

donec  ponat  inimicos  sub  pedibus 

Buis..  Et  profeta  ego  eura  ego  sum  do 

nec  senescatis  ego  sum  *  |l  pe  chr».s/i 

Uirgam  usque  àominus  ex  si'on..  regnum  qwtp 

in  iudia  sumsit  exordium  ubi  est  pr» 

mum  incarnatio  dedicata  et  ubi 

in  eum  plurimi  crediderwnt  ||  tuo 

Et  dominabiris  in  medio  inimicornm 

rum.,  circumseptus  ^  hostibws  et  ar 

tatus  inimicorMw  cuneis  ^"  in  eos  tom^n  ìp 

SOS  arripe  dominatum  et  lucta 

tiis^'  obstantia  discipulos '-  ex  p«rse 

cutoribws  effice  jj  minaberis  et  in 

Tecum  prtncipium  nsque  tuae..  iugitcr  do 

separabilis '^  tibi  erit  potestas  ac 

dignitas  et  tuta  per  té  '^..  uerbfs  in  prm 

cipio  '^  principatus  in  chres^o  est.,  sfc  collo 

catus  homini  '^  honor  carebit  et 

fine  solida  tamea  (erit)  et  secura  per  omnia 

dominatione  ||  uabitwr..  cu»i  poten 

IN  die  uirtutis  tuae.  id  est  in  futuro  ser 

tia  eius  claruerit  omnium  inimi 

corum  subiectione  ut  deus  sit  om 

nia  in  omnibt/s  crux  qwtppe  eius  est  in  prae 

senti  et  suorum  adflctio  uir 


7  hicumachtu  dee  *  i-  nicinnì  aimsir  donec  hist         *  -i-  ani 

bid  semper  noheth  and         ®   i-  issi  chiall  fil  dnd       '  ssfeidligifid 
da  cid  iarum-  *   i-  7  is  [mese]   dà   cid  iarum    ì-  airnicinni 

donec  aimsir  isnaib  desmrechtaib  se  *  -i-  ànonda  imhithe 

'"  honaib  geintib  ^'  inchatJiaigiho  ''  -i-  am  dundrignis  dopól 
apstal  '^  ì'  friaiìiir  ón  "  adcv  '^  -i-  adfiadar  hothosuch 
intsailm  airechas  duthabaìH  domacc-        '^  -i*  dodoitiacht  maio  són 


532  I.  Testo  e  chiose,  f.  128^-128  :  Salmo  cix-x. 


I 


j;  J25J..  tem  regnantis  uelat  ^  et  glorJam..w 

IN  Bplendorib«5  n&que  ex  uUro..  eum  scUicel 

qui  nuna  uiliter  estimantMr  ^  prc^miorum  hono 

re  splendaerint  lune  gloriose  reg 

nabis  Ij  solem  àicit  et  a  patre  ante  om 

Ante  luciferum  genuit  té.,  luciferum 

nem  genitum  adserit  creoturam  fili 

um  II  sacerdotii  et  stabilitatem  iu^ 

lorauìt  dominus  et  non  penetebit..  aeternitatem 

ratione  monstrauit  ||  lus  meri 

To  es  sacerdos  usque  melchiscdech..  so 

to  optinet  sacerdotium  quod  nec  a 

parente  suscipit  mortale  nec 

more  legìs  posteris  tradidit.. 

Domisus  usqiie  reges..  adiutor  in  omnibttó 

a  parte  filii  homìnis  ^..  ita  in  perscuto 

res  tuos  nlcìscetwr  siue  in  hoc  tempo 

re  6»ae  in  futwro  ut  quoa  reatus  inuoioe 

rit  non  possit  a  poena  regalis  digni 

tas  uendicare  *  ||  les  [inplebit]  p^rficiet  ìnteritujH 

ludicauit  nsqiie  ruinas..  ebrius  [l.  hebraeus]  nal 

gentium  uel  semirutas  ^  edes  cadaue 

ribws  inpleuit  reoram.,  ioseppus 

testis  est  quantas  in  persecutores  chrt'sd 

ultio  diuina  strages  sdiderit  ||  pi 

Concessauit  capita  multorw/»  in  terra  co 

osa  et  de  torrente  in  uia  bibet..  ni 

tam  duram  habebit  semp^r  et  tris 

tem  plenam  laboris  et  totius  uo 

luntatis  expertem  |j  tolus  in  simili 

Propterea  exaltauit  caput.,  sic  et  apos 

tudine  hominum  factus  et  habi 

tu  inuentus  ut  homo  humiliauit 

sé  ipsum  factus  obidiens  patri 

usque  ad  mortem  mortem  aufem  cracis 

propter  [qt/otT]  àeuB  illum  exaltamt..w 
F.  128'.  A   LLcluia..  Gratias  agit  in  hoc  psal 

Jt\.    mo  àauià  beatus  prò  bis  quae  populo 
in  commone  àei  sunt  misseratione 


F.  128b. 

*  -i-  in  praesenti  ulta  -i-  coiannbraih         *  «i-  midetar         *  -i- 
arainn  dohiachtae  són         *  -i-  donema         ^  -i-  leihchosgarthai 


I.  Testo  e  chiose,  F.  128":  Salmo  et.  533 

coniata  praecìpue  prò  soluta  captiuita 

te  babilonia  docet[qMe]  audienles  his 

quihus  ipse  tisus  est  uerbis  insistere. .♦' 

/^/~\nfitebor  tibi  usquc  meo.,  non  signitcr  ' 

v-^v-/  ac  rimise  11  cum  in  unum  ius 

IN  Consilio  sonciorum  et  congregatione.  id  est 
ti  quique  conuenerint  deuoti  twnc  e  «om 
moni  admiratione  facta  dei 

raìssericordis  extollunt..  praedicatio 

ne  ergo  sancfi  concilii  opera  domini  apwcf  om 

nes  magna  credentur  j|  ligenter  effecta.. 

Magna  usqwe  eius.,  ad  ussiìs  ^  omnes  di 

Confessio  usqwe  eius..  in  locum  difìcientis  per 

admirationem  narrationis  ^  gra 

tiarura  subiecit  actionem  1|  li  sui 

lustitia  eius  ìisque  secnli..  quia  hostes  popu 

ìustus  ultor  extinxit  |1  ta  quae  ges 

Memoriam  usqMe  suorum-  cune 

sit  admiratione  sui  sunt  manda 

ta  *  memorÌ89  [j  niutn  copiam  in 

Missericors  usqMe  àominns..  rerum  om 

dulsit  missericorditer  ||  cet  -■"  memo 

EScam  dedit  usqt^e  sui.,  id  est  ignos 
ria  *  [et]  proraisionum  suarum  neri 

tate  tutabiti/r  ^  \\  indicio  sed  op^rnm 

UiBtutem  usqwe  suo.,  non  serraonis 

documento  uirtus  eius  suis  inno 

tuit  i[  uerbis  innotauit  «um  ter 

Ut  det  ilHs  hereditatem  gentium..  reb?/s  ergo  no» 

ras  gentiura  id  est  palistinam  ut 

przmum  tradita  fuit  post  capti 

uitatem  populo  restituit  ||  fide 

Opera  manuum  usq?^e  eius..  grandi 


F.  128c. 

'  -i-  niindlésc  ^  -i-  du cechoin erbtH  binili-  ^  -i-  huare  nach 
derni  aadamriigud  arameit  ised  dugnl  iarumailuchedar  hnidi  do  dia 
nammà         *  itnruihrenigthea  ^   ì-  à.e\is  forsam  •  memor  fil  in 

salmo  tra  dita  id  ànisiti  *  -i-  duluichfea  ^  -i-  bidforaiihmetach 
ón  [atairngeri]  «i-  ni  cult  ataidbsen  nammd  cenachomallad  in- 
gnim:::::s-^  ®  «i-  inilligfid  «i-  doeìnfea 


534  I.  Testo  e  chiose,  f.  128'':  Salmo  cxi. 

F.  128''.  et  stabilitate  nixa  Buni  quae  in  suor«m 

diffensionem  efficienda  perciperit  1|  inbi 

CoNfirmata  usque  saeculi..  beneficia  eius  nec 
cilla  nec  uaria  neqwe  ab  ipso  deseren 
da  '  Tìeqiie  ab  ab"o  uiolenda  -  ||  rie  ^  ius 

Facta  in  ueritate  et  sequi^a/e..  non  p^rfuncto 
tara  est  de  hostibws  ultionera  op^ratus 
REdemptionem  uaqtie  suo.  id  est  liberan 
do  suos  zut  ab  aegiptia  a?/f  a  babilonia 
seruittite  jj  pacta  ^  cum  maioribws  '-'  ha 

Aut  mandauit  testamentum  suum.. 
beta  -perpetìia  nostri  protectione  firmanit 
Sanctiim  et  terrìbile  nomen  eius..  uenerabile  est  nobis 
tremendum  '^  hostihus  \\  qitam  atìlis  sane 

Prineipium  sapicwtise  timor  do/nmi.. 
ista  esset  reuerentia  '  ctim  magisterium  ^ 
sapientiee  proebet  expresum  est  qtiia  coniertur 
re[le]gioso  animo  honorum  malorum 
que  certa  discristio  [sic]^..  haec  ergo  eraditio  prof 
ert  intellecfum  bonum  id  est  sapientise 
scita  "  facientem  qwan^fo  nirtns  in  opus 
nouum  ''  non  in  ostentationem  '-  dìscitwr..., 
Principium  sapientise  usqtfe  in  finem.. 

LAodatio  eius  id  est  dei  aut  nominis  [dei]  qvod  id  ipsam  est 
lleluia  reuersionis  aggei  et  za 

chariae..  omnes  hoc  carmenfe]  in  com 
mone  exhortat?<r  homines  atqwe  ad 
studium  nirtutis  instituit  qui  etiam 
fructus  '^  bona  opera  consequatwr  ad 
nectans  simile  sane  primi  psal 


A' 


F.   128d. 

*  nìtderachtai  '  eillnitlii  ^  -ì-  ni  inderbertach  hiniJi  ì-  ani 
dungniat  doini  òn   ì-  air  nibifirian  àndigalade-'^  *  innagrem- 

ìnan         '"  lasnasruithi -ì-  andnrigni  friarsruithi         ^  isaicìdhi 

'  -i-  ermitiu  feid  homno  dee  ®  -i-  inmagistrecìd  ®  -i-  ised 
ime  anecnae  •!•  dlegud  etirmaith  7  ole  -i-  dosechim  iìuian  degnimae 
7  doimgabail  innandrocJ/gnimae -forcain  dì  ermitiu  omno  dee  an 
ecnae  sin  '  is  ed  im  anecnce  [Me]  iarchétbaidalcedeserc"  "  -i-  in- 

nqfess  "  -i-  ni  cuitir  ataidbsen  tantum  i-  acid  cliomnithìr  inn- 
gnim  [da]         ^*  nihitaidbsin         '^  -i-  cidtorud 


I.  Testo  e  chiose,  f.  129';  Salmo  cxi.  535 

mi  argumentum  Bed  in  ilio  breuius 

licet  perfecHus  '*  tamen  in  hoc  auiem  ambita  quidera 

maiore  uerborwm  sed  uilioris  '^  meriti 

proemia  quae  uirtutem  raaneant  '^  expli 

cantMr  ibi  \xero^~  uirtùs  per  eé  '*  commendatur 

ipsa  hi'c  diuiti»  et  inimicorum 

dispectus  numèrantur  in  pretio  ' 

quod  reuersis  de  babilone  conlatum  est^ 

"r^TT^Atus  nir  usqnc  àominum..  quis  est  iste 

XjJ_J    timens  àominum  dixerat,  quem 

beatum  mandatoram  intelle 

gendum  obsernantia  dedit 
ut  recurrat  non  timeri  ^•*''  ab  eo  àominum 
qni  praecepta  neglexerit  1|  per  iustitiam 

IN  mandati's  eius  usqwe  saeculi..  claritas 
conquesita  '  in  filioa  eius  nepote6[qMe]  dura 
bit  11  dicione  *  uitse  merorum  te 

EXortum  est  usque  corde.,  etiamsì  prò  con 
nebrfs  fuerunt  ad  breue  depresi  pros 
perorum  protinus  luce  radiabunt.. 
Mìssericors  et  missera^or  àominua..  qui 
neminem  supra  uires  ^  Rut  infr 
uctuose  ^  patitwr  adflìgi  1|  prò  '  tra 

lucundus  homo  usqwe  commendat.. 
actabili  ^  et  liberali  facilitate 

prflgJitus  II  na  opera  reb?(S  Buis  p?'Ospex 

Disponit  uBque  in  ìadicìo..  non  solum  bo 
ìt^  Bed  et  cautus  est  ut  non  habeat  etiam 


"  -i  isiiìtodochidiu  asb-'  tinnacul  innafochraicce  donaib  noih  ised 
adjìadar  hisuidiu  "  airis  sòinmige  inhetho  frecndairc  adfidar 

isindsalmso-         '*^  arsssthaat         '^  isindsalm  toisech         ^^  foirb- 
thetìi  nei[rt]  fesin  7  neich  adchotar  triit   i-  findbuth"^ 

F.  ]29a. 

'  is  ed  log  indegnima  hisiu  i  ani  isindbiuth  frendairc  et  dimiccn 
iniraicorura-  *  nadnagether  "  i  'intan  as'nbeirsom  beatus 
uir  ri.  frisailethar  hisuidiu  nani  beatus  inti  nadagathar  incoimdid 
7  follaigedar  atimnae  atinae  '  étae  *'  -i-  sóinniige  no  dòin- 
mige      ^  -i-  onachful      *  -i-  cenforud  saiemail  ho  dia  do      ''  tarcesi 

'  i-  is  asse  tabairt  neich  huad  '  -i-  connacconbet  acht  de' 


536  I.  Testo  e  chiose,  f.  129^:  Salmo  cxn. 

omni  sermone  delictam  |i  scili 

i^uia  in  sd^culam  non  commonebitur..  ita 
cet  et  denotus  et  cautus  ut  nul 
la  poterit  aàuersitate  cas 

sari  '"  Il  praesentibu«  nenerabilis  me 

IN  memoria  set^rna  erit  instas.. 
morandus  posteris  il  sociabi 

Ab  auditione  nsque  timebit..  numquam 
tur  tris[ti]tudini  "  nuntioram  ^^      [j  deo 
PAratnm    est   nsque   snos..   fidens 
manet  adoersos  omnes  mm 
ores'^  interrìtus  donec  minas  hos 
tium  àeo  protegente  dispiciat  ^*      1|  mus 
DiBpersìt  usque  saeculi..  liberalis  ani 
F.  22P*.  habet  iustitiam  ue\  permanentem  uel  etiam 

suffragantem..  iterat  sane  istios  bo 
na  et  prcecepta  uirtatis  ut  et  hortantis 
intensio  '  et  praestantissimi  *  incoletur  opms  ad 
petitus  jj  potentia...  Peccator  xààelit 

Cornu  eius  usqwe  in  gloria.,  propugnatrice 
et  irasccfur..  prò  indignanti  tristitia  j]  tate  [et]  j 

DentibMS  usque  tabescet..  adflictns  prosperi 
bonorum  inaidus  ^  nihìl  in  ultionem  * 
uitii  ipse  quoque  carebit  obtatis  ^  jj  stitnit 

Desiderium  peccatorum  p^7àbit  ||  ficia  in 

Ueluia..  Hoc  earmine  ad  psallendi  --^  of 
auditores  docens  eos  maiore  cura 
laudare  oportere  àominum  quo  possit^  mag 
nus  natura  et  uoluntate  beneficus  jj  nocat 

LAodate  pneri  domtni^m  usque  domini.,  poeros 
populos  prò  indicio  familiaris  affec 


A' 


gnimai  less        ^°focrotar         *^  dundogcàlsi-        "  A- innatecìU  -i* 
nioagathar  drochscela  dutJiabairt  cucai  ón  *'  -i-  clotha 

"  odernessa   i-  orudimicedar 

F.    129b. 

^  'i-  coruUir  dungné  tiech  inpvecettpt      *  -i-  corrup  léìr  rosconi- 
allatJiar  inti  ardafuaissi-  '  «i*  inti  lasinformat  maith  dodeg- 

doinib         *  -i-  nach  dtiafaig  dungena  dnfiastar  fair       '  -i-  nanni 
assagusea  nioéfada         *  concu 


I.  Testo  e  chiose,  f.  129':  Salmo  cxii.  537 

tÓ3  '  aliter  *  denota  laudatione  eius  celeb 

rate  memorìam  ut  est  illad  adferte  domino 

gloriam  uBque  eius.  ac  s{  dìceret  menioriatn 

eitts  cum  honore  renocate  nec  non  illud  can 

tate  dowtno  benedicite  nomini  eius..  |j  quia  opor 

Sit  nomen  domini  heneàìctum  in  saecu/um.,  iam  bine 

teat  psalleutes  dicere  praecinit«r  ^  ||  orbis 

A  soli?  usque  dommi..  rite  laudatione  eius  toius 
inpleatur  quia  processe  '°  fert  suas  conditionis  auctorem.. 
Excelsns  usque  gentes..  impiarum  gentiam 
attrititione ''  gloriosns..  |j  sitado  eius  hu 

Super  caelos  gloria  eius:.  pamnm  est  '*  si  ce! 
maafs  praeminiet*^  cnm  gloria  eius  super  altitu 
dines  snpemechìtMr  ^*  crelornm  ||  tor  cceli 

Qdìs  sictit  dommus  deus  nosfer  nsque  respicit..  habita 

non  dedignatnr  hnmilium  habere  respec 
tam      |]  ri  iungendus  est  id  est  quia  sicut  iominus  [deus]  no- 

[sier  in 
IN  caelo  et  in  ferra  hic  nersiculns  superio 
eaelo  et  in  terra  nt  respondeat  snbaodi 
tio  nallos  similis  deo  in  caslo  et  in  terra 

poterit  deprechendi  jj  nersatione  qMOS  •    *' 

Suscitans  [nsque]  populi  sui.,  grandi  rerum  con 
respexit  attoUit..  non  tantum  ergo  solatfir  Bed  eti 
am  seqnat  principibKS  degentes  ^  Inter  ster 
cera  id  est  ultima  mendicitate  ^  sor 
dentes  in  quo  opere  g'emine  nirtutis  ^  ad 
testatio  est.,  cura  namque  *  pauperum  dei  rea 
picit  bonitatem..  sublimatio  humilium 
potentiae  eius  insigne  est  ^  jj  rabills  est  effec 

Qui  habitare  nsque  letantem:-  bic  quoque  mi 
tas  diainse  potentias  parìter  ac 


'   i-  am  forcongair  atkir  diamaccaih  '  -i-  ap'sainn  rig  san 

forcongarar  '  -i-  remifogrigther  '"  -i-  duroscai  ^'  huan- 
tuarcain  "  -1-  habec  madasberad  adssrugitd  dodoinib— 

"  madurosced        ^^  forfedar 

¥.  129c. 

'  -i*  innahi  araherat  hiuih  *  -1-  aimifilmindchecJd  bedhidlliu 
qnam  buith  forochtrach-  ^  -i-  dethiden  dinaib  bochtaih  V  acum- 
gabàl-  *  i-  rtìaHh  do  dia  dudenum  fribochtu  ^  is  mind 


A' 


V 


538  I.  Testo  e  chiose,  f.  129*:  Salmo  cxiu. 

benignus  dum  mestitadinem  ^  Btrilitatis 
in  domina  "^  materni  proaenhis  *  hilari 
tate  commotat  |1  priscorum  gestorwM 

lleluia..  hie  psalmus  recordatione 
ad  no^/tiam  dietatis  auditores  insti 
tuit  ^  et  sufragio  diuinorum  beneficiorwm 
exa[c]rationem  conciliat  ìdolorum '"..  loqujVwr  autem 
ex  persona  populi..  ipsos  quoque  indacens  inier 
sé  motuo  conferentes  '*  quihus  '^  q«asi  prtncipixs  '^ 
diuina  apud  eos  agnitio  culturaqwe  ado 
leoerit  1|  ebreus  d»c/t  cnm  egrediretur.. 

"N  exita  ìsrahe]  de  segipto  usqwe  barbaro., 
eo  inquit  tempore  quo  e 
ducebamur  ex  aegipto  in  diuinam  pos 

sesionem  separati  sumns  jj  nullius  in  al 

Facta  e.'t  iudea  sanctì&cafio  ^*  eius..  sic  sequestrata  est^'^  ut 
ter) US  ussum  atque  condicionem  ueniret..  uti 
que  quae  sanciificantt/r  promiscua  '^  habusione  non 
queant  profanari  '*  j|  bere  populum  uoluit.. 

ISrahel  potestas  eius..  regnum  suum  '*  proprzum  ha 
Mare  uidit  et  fugit..  pulchro  totum 
scemate  et  familiari  ut  plus  admi 
rationis  au[di]tori  '^  incutiat  |j  sabsiluerM«t  -'.. 

lordanis  cowuersus  est  usque  arietes  -"..  ebreus 
eborbolice  totum  praeducentis  potentia 
et  liberorum  gratia...  Quid  est  Ubi  mare 
^^^"-  quod  fugisti..  scita  '  nimis  figura  -  per 

interrogationis  speciem  pandit 
causas  tanti  repudii  insolitis  ^  [l.  in  soìidisj.. 


*  -i-  inbrón  '  isihanchoimdid  *  -i-  intan  ih  leres  claind 

isfailld  iarsin         ^  forcain         '"  sechis  adeitcheihar  idlusón 

''  -i-  aconcertat  **  -i-  cidaìn  hid  duthoschib  "  -i-  cidtrissa 
robae  doib  hitos  etarcnaendcB  7  adrad  '*    i  smnreth  1'  rubri- 

gach  '"  -i-  sainredach  dodia  inpopulsin  sechnahiili  doini  olchenae 
dudrbaid  't  dunni  riam  inckeilse  quando  dixit  sanctis  qui  sunt 
in  terra  eius  *®  -i-  am  nahuli  doini  olchenae  san  ^'  -i-  as- 
lentar         '°  -i-  dlbfesìn         ^^   i-  rodcìiluinetkar  sechi  he  "  -i- 

aìh  lengtae  sidi  inarddai  intan  cluichigetar-       *'  -ì-  forruleblangtar 

F.  139d. 

^  -i*  ecnu         '  -i   tropson         *  -i-  donaib  nephaaiataib  -i-  do 


I.  Testo  e  chiose,  f.  129^*  :  Salmo  cxni.  539 

jn-fluidis  *  nero  tanti  terroris..  et  quando 

contro  facta  ^  narrrauerat  fidem  ro 

bustam  rebus  simulatio  resposio 

nis  *  admonuit  |l  quoque  laetamar  '.  cuius 

Et  tu  ìordanis  nsque  iacob..  illias  nutu 

aspectu  tota  terra.  concuìtMr  [l.  -iiturj..  quae  in  pec 

cato  quoque  filiorum  chore  a  sua  quoque 

conexìone  dìuisa  est  ^  \\  quae..  ad  mai 

Qai  conn^rtit  petram  in  stagnum  a 

orem  fidem  etìam  alia  adiungit 

quae  eo  tempore  contigerunt..  similis  [^5/]  sa 

ne  admirationis  in  qao  gemine  ^ 

est  uirtutis  insigne  eruptionie  '" 

et  redundentiae  "..  stupor  namque 

fuit  ut  et  flaenta  '^  lapis  et  tanta 

mitteret  quibùs  bibule'"  stagnarentwr  **-'^ 

arenae  et  quod  est  amplius  ^^  posi  expletio 

nem  ^''  innamirabilium  animantium.. 

Et  rupem  in  fonte»  usque  ueritatem  tn 

am..  -post  narrationem  factorum 

mirabiliom  conseqwenter  ex  persona 

pò  pulì  continuarì  in  sé  '^  tantam  in 

dulgentiam  diprccatM/*  ||  sultent  licet 

Ne  quando  dicent  ubi  est  usque  eorum:-  in 

illi  et  in  contumiliam  tuam  '^  relic 

tos  putant  qMOs  *°  té  *'  propugnato 

rem  mirati  sunt  a  nobis  tamen  audient  [té] 


narobugnatìi  techt  forcutu-  *  A-  donaib  nephteipirsnechaih  •{• 

nadrocfJìJatar  arriiithnaicnetae  noreithis  dogres       ^  -i-  is  cotarsnae 
friaicned  innangnimae  dorigenisom  hitosuch  andurigeni.  ùidib  ite- 
rum  •!•  tairissem  donmuir  iarsindi  bateipirsnige  aicne  innatón-- 
^  ised  afrecrae  quando  dixit  a  facie  dei  iacob-  ''  failtigmi 

*  -i-  assadliUhison  bafriaicned   d'i,  intal  dluith  do  hidluch- 
'  i-  atothrebach  7  animbed  iar  '"  indintuli  "    i-  et  in- 

dlmbith'         '■  -i-  innaiepairsma       "  ibthecha        '^  -i-  itmathi  in- 
naganema  ocoid  indlénda  "  -i-  combiih  loch  foraib  anneit  in- 

natepairsen       '*  -i-  lasassad  innananmandae  san       "   i-  iarlinaih 
'^  ind  fessin         "  -i-  armelacht  daitsiu  adrimetsom  anisin 
"  istriunni        "    i-  adw 


54G  I.  Testo  e  chiose,  f.  130':  Salmo  cxra, 

nusqttam  discessise..  quin  putias  u 
hìque  esse  inde  '-  et  fideliter  orantibMS 
tuum  praesta  forte  auxilium  semp«r^ 
"Deus  [aute7ìi]  noster  sursum  in  caelo  et  super 
terram:  ac  sf  diceret  ubiqwe  jj  deuì  nos 

Omnia  quaecumque  usqiie  fecif..  iste  [est]  jgitwr 
ter  qui  est  ubiqwe  statim.  ut  uoluìt  omina, 
F.  130<*.  Bubstìtuer^^»t  nullo  ad  factj<?-am  ' 

eorum  quae  creata  stmt  indigens  '  adiu 

tore  II  omnis  decor  idulorum 

Simulacra  gentiam..  ac  [si]  diceret 

in  artificum  manibus  est.,  et  in  prstio 
sa  IJcet  inanimata  "'*  iamevk  auri  argen 
ì\que  materia  cum  àeus  noster  uolunta 
ria  potentia  clarus  sit  et  ora 
nium  cowditione  magnificus  !|  ator 

Opera  manujiw  \ì.Qminum..  à.eu%  [est\  Mero  ipsorum  ere 
hominum  qui  auctores  ^  idulorum 
Bwnt..  mire  sane  et  relegiosse  diui 
nae  renerentise  ^  simulacrorum  pos^ 
possuit  '  uìlitatem  ^  et  exprobranter  operis 
dei  illa  opus  esse  coniungit  ac  praeponen 
do  illfs  homines  utpute  factores 
suos  a  dei  illa  dedignanter  ^  conpara 
tione  submouit  ||  licet  hominum 

Os  habent  usqwe  non  uidebunt..  forma 
inbuantwr  simulacra  omnibws  pr/ua 
ta  SMMt  sensibws,.  et  si  mortalium  similitu 
dinem  implere  nequeunfc  iam  qu 
antum  a  diuina  uiritate  reces 
serìnt  agnoscat  pariter  et  erubes 

cat  impietas  jj  idula  sunt..  licet  "  ct«;i 

Aures  haient  usqwe  iu  eis..  (fiant  homines)  cuius  status  ^^ 


"  -i-  fohithin  adrimetsom  deli  su  armelacht  cen  arnditùini 

F.  130a. 

*  dudenuni  *  annadnaidUcni^edar  '  -i-  cidisnaib  nephan- 
mandaih  suaccobraib  1'  logmaraih  i  delb  anmandae  foraib-  ot  he 
mari/dai  caUéic-  *  1'  inania  -i  airittnairb  neph.cetbatai  ^  ì- 
dodenum idal  °  -i-  huare  asmbeirsd  asnduil  d(B  dodaforsat  inna 
idlu  '  iarmurusiidigestar  *  -i-  asnachaile  dudagni  7  nandathce 
fessiìi"  ®  -i-  collondas  '"  -i-  biat  alti  idlu  ^'  cid 


I.  Testo  e  chiose,  £.  130*':  Salmo  cxni.  5él 

hominibus  ^^  deoram  suornm  simili 

tadinem  indignatione  profeta  com 

motior  '^  inprecsiUir  \\  ac  bì  diceret  nos 

DomuB  israhe]  usque  et  pro[d]ector  eornm:. 

igitur  in  eo  deo  sperauìmus  et  speraraus 

qui  et  consuit  ^*  et  ipotest  ferro  '^  prassi 

diam  II  <iue  «  repetitio  i>  BÌgnifìcat  ìsta 

Domas  aróo  uBque  est.,  unum  idem 

nomìnum:  isra^el  aróa'*'  timentes  àomiaum.. 

Qui  timent  àominum  usque  he?ieàixit  nos..  cum 

esseraus  in  segipto  ut  consequenter  a  prtncipio  F.  13(/>. 

Carmen  texat  '  jj  sa  nomma  superius  ut  in  do»imo 

BEnedixif  domu  israAel  usqwe  domfnwm..  rite  ergo  haec  ip 

sperarent  fuerunt  commemorata.,  cohor 

tatas  '  ea  daia'd  a  quo  iam  erant  maximis 

affecta  ^  beneficis  l!  cat  inqwtt  benedictio 

Fussillos  [-is]  cum  maioribu^  usqu£  uestros..  cres 

tua  super  nos  posterosqi/e  nostros..  ex  per 

Bona  qutppe  populi  motuo  conloquentis 

Berme  profetae  est  \\  na  obtantium  est  uóx 

Benedicti  uós  usqite  terram..  inuicem  sibi  bo 

Cajlum  usque  hominum..  caelum  superius  *  cae 

lum  est  firmamenti  ut  pute  superinpos 
situm  -^  qwocZ  tamen  coeditori  suo  habitaculum  praestat 
cura  terra  sifc  cultibus  attributa  mortali 
um..  honor  ergo  reddendus  est  ut  caelso  et  bene 
fico  deo  II  cowquiescant  a  talibt/s  officiis  ^  prae 

Non  mortui  usque  in  sseculum..  cum  mortui 
uenire  debet  otiosa  infimi  tempora  '  et 
loca  nostra  denotio..  et  uitam  omnem 
tuis  laudibws  ocupare:.  aut  certe  cum  sper  [l.  spir-] 
antium  solummodo  demerearis^  obse 
quiis  serua  uitam  tuis  praeconiis  mancipatam 


^'  -i-  armhat  cJiosmaUi  indoinisin  frian'uUu        "  luindiu 

"  adchondeimnea        "  dunairrcea        "  Uheinso  innaanman 

F.   I30b. 

*  -i-  manifestat  -i-  tuidecht  inpopuU  dicegipt        *  arrmvert 
'  -i-  carUiacJia         *  as  uachiarchu         ^  forsm  *  -i-  nimolat 

dia  inifurnn  conet^aitis   dUgud   hosuidiu   trisodain         '  -i-   cengu- 
dindc  indiò són        ^  asroilli  •!•  ised  as  maiih  ladia  ::::im:sisin 


542  I.  Testo  e  chiose,  f.  130':  Salmo  cxrv. 


Alleluia^  Gratalationem  populi  hoc  car 
men  contenet  de  babilonia  reducti  fi 
nitis  missrìfs  gloriantis..  ij  ad  reficiendos  *" 

Dllexi  quoniam  usque  mese.,  rés  q«?ppe  notiue  ' 
sensus  eliciunt  dilectionem  tui.. 
Quia  inclinauit  iigqwe  mihi..  dieta  supcriora 
geminauit  id  est  sollicite  me  et  no»  disimu 
lant^r''  audiuit  ||  poposci  q«an(?o  m«7«*  trìbulatio 

Et  in  diebu5  usqu^  eum..  iunt  opem  et  auxilium 
nis  pondus  incubuit  ||  mina  mortem 

QlvauvaàQderunt  usqwe  mortìs..  undiq?<g  me  discrì 
comminantia  uallauerunt  '"  ||  id  est  mortifera 

Pericula  usqw«  me.,  in  infernum  deducentia 
F.  ISO*.  Tribulationem  usque  inueni..  erumpniarum 

magnitudinem  uario  sermone  iprosequitur  '.. 
Et  nom^w  dom«ni  inuocaui..  in  talib?(S  iantisque  malis 
possitus  ad  inplorandum  ^  dei  auxilium  col 
locaui.  Il  rius  àicit  obsecro  àomine  salua  ani 

0  do?«me  lìbera  a.nimam..  haec  ìnquit  fuit  vox  exorantis  ^  heb 
mam  meam  i!  petitionis  bonitatis  scilicet 

Missericors  domj'nws  uBque  misserebitwr..  effectus 
suae  àeuB  in  suos  memor  et  in  hostes  exsequu 
tor  ^  iustitiffi  misertus  est  laborantium 
Custodiens  usq?/e  òominus..  prò  *''  abiectis  et  oportn 
nis  ^  iniurisB  •"'.  {|  tum  "  cbprgsumqw^  malis  eri 

Humiliatus  sum  et  me  lib^rauit..  incurua 
puit  [{  ad  sé  facta  ^  sé  motuo  *°  coartantjir.. 

Conu^rtire  animo  *  mea  usqtie  tibi:  apostropha 
ut  securi  iam  trìstium  uotiuis  rebws  fru 
antwr  ac  Iseti's  ||  mouendo'^..  Oculos  meos  a  ìacrimis.. 

Quia  eripuit  anìmam  meam..  laetales  '^  erumnas  am 
merorum  flebilium '^  necessitate  depulsa.. 


gess::::ss  dilgssd        *  ercìioilti         "  heiis  erdachtaih  "  -i-  ni 

cenimi chluais  «i-  airramchualae         *^  -i-  immurntimmerchellsatsa 

F.  180c. 

*  torrimi  *  bed  ailti  ^  -i-  messe-  assidbeir  libera  *  -i- 
ingraintid  *''  -i-  tarcesi  ^  -i-  donaib  erlamaib  ^  -i-  dofrith- 
orcoin  docìiàch  friu  ''  tairberthae  ®  -i-  dotò  1'  cucai 

"  -i-  ainim  frice  fessine  1'  anim  fricorp  ^^  ì  is  anima  asc^oafr 
hi^i  ni  animam  ri.        ^'bastai        '*  ì  lasse-  deus        "  cithech 


I.  Testo  e  clùose,  f.  130^:  Salmo  cxv.  548 

Pedes  risque  lapau..  ut  né  in  hoc  lubrico  uitse  cor 

ruerem  periculis  captiuitatis  ìrapalsus  ||  ier 

Placebo  domino  usque  uiuorwm  '^.  necessarie  sé  in 

ras  propnas  redactum  correctwrum  '^  quae  de 

signauerat  ^^  poUicetMr  qui  fuerat  cura  dia 

plicuisset  et  iectus..  T.rram  uiuorum  "  pa 

listinsB  regionem^^  uocat..  quod  seruatoru?» 

et  redemptorwm  habitatio  uitalis  meri 

to  censetwr  in  qua  speciali  ad  uitara  prò 

uidentia  fouebantwr  '^  |j  iste  conjìonUur  qui 

Alleluia...  EX  persona  ezechiae  psal[mw5] 
elatus  assiriorum  cede  laef^li  -°  eg 
rotatione  meruit  castigarla'  quo-^  nero  inuti 
litatis  suse  -^  estimatione  reductus 
et  debitam  arrogantiaB  eruditori 
am  plagam  fatetur  et  ab  ea  sé  libe 
ratum  esse  gratulatMr..- 

/^T)"f7^didi  usque  sum:  denuntian  F.  130^. 

\J1\)I1à     ti  essaiae  interitum  me 

um  propterea  suplex  *  oraui.. 
Eoo  antem  dixi  nsque  nimis..  pro^  uechimentcr 
adfiictus  sum  |j  tiene  cum  ita  ex 

Eoo  dixi  usque  mendax  ^.  mente  ac  ra 
cedissem  *  ut  supra  humana  ^  me 
adtollerem  intellexi  tandem  mor 
talium  uanitatem..  ac  uilem  et  num 
quam  coMsistentem  seniper[q?<e]  ìnfidum  *  Btatr.m 
esse  uiuentium  sic  alibi  mendaces 
filli  hominum  id  est  nihil  '  et  uanitatì  * 
obnoxii  ^  et  in  singulas  horas  mota 

biles  '"  Ij  citer  debitor  et  yro  assirion/m 

Quid  retribuam  HBque  mihi..  multipli 


'*  masoerthce  "  condirgehadar       *^  -i-  sechis  durairngert  són 
"  -i-  insoerthae         "  -i-    airissuidiurohuthir  tairhgerisom 

'*  dnataUciis  "  hastu         *^  -i-  donimmartkae         "  -i-  co 
*^  aesbataid 

F.   ISOd. 

*  gessìd  *  tarcesi  '  -i-  erchradach  V  anhsud  *  i-  as- 
ringhus    i-  toimtin  armhenn  duine  acht  durumenar  rosa  dia 

■"'  i-  air  tomméìisa  dia  ®  i-  etoraisse  '  i-  iinephdimdi  i- 
ni  daini        ®   i-  duerchradaitid        ®  hihdaid         '°  Uanhsidi 


544  1.  Testo  e  chiose,  f.  131":  Salmo  cxvi. 

uicforia  ^'  neglecta  '^  gratiaram  ac 
tiene  reus  et  prò  praesenti  liberatione 
obnoxias  '^  idcirco  àixit  prò  omnibi/s  proesti 
tÌ8  '■  gratus  in  honorem  tanti  heneieciì.^ 

CAlicem  vsque  inuocabc.  sacrificabo 
Pr^tiosa  est  usqwe  eius..  et  gloriat?/r  gloria»» 
trinmphi  et  uitae  indutias  '^  eius  nomi 
ni  deputabo..  ebreus  gloriosa  ait 
no?j  abiecta  a.ut  aequata  pecodibws  non  pa 
tiaris  eos  fortuito  uelut  uiles  p^r 
ire  sed  ereptam  cassibws  veìut  multi  preti!  '^ 
obseruas  uitam  tuorum  ''  operum  tes 

0  domine  usque  tuas..  ebreus  obsecro  doHu'ne 
timonio  té  meciim  uerum  dom/num  meque 
tuum  seruum  retro  a  raaiorib?/^  cowproba 
bo  ji  inligauerat  egrotatio..  Alitar 

Disrupis^j  usqiie  laudis..  quihus  me  Isetalis 
gratiarum  actioni  interserit  hene& 
eia  deuotionis  suae  causas  enume 

rans  [;  Isetitiam  gens  uniuersa  coguoscet 

Uota  mea  domano  reààam  .  gratificantis  "* 
hiic  usque  '"..- 
A  LLelnia..  Hoc  Carmen  superiori  psalmo 
xTLut  ordine  sic  argumento  '  comnng'ìho-  conuoc 
antwr  ergo  ab  ezechia  no7i  solum  iudei  sed  etiam  om 
nes  gentes  ad  laudandum  do??u'Dwm  ut  qvae  nouse 
rei  spectaculo  id  est  recursu  solis  stuper 
ant  àominum  uerum  tanti  miraculi  uene 
rentwr  auctorem..  !j  sionem  -  nostri  ind 

LA   Udate  àomimim  usque  in  seternum:'  in  diffen 
jTA.     ulgentissima  ^  mirabiliura  adtesta 

tio  *"^  signorum  quae  merita  excedens  '^  nos 
tra  misericordiam  respicit  uindicantis 


"  -i-  andlìyind        '*  anasfollaigthe         '^  feckcm        ^*  -i-  inna- 
slogìussu-         '^  -i-  ain  hìd  log  mar  dubeHhaerni         ^^  i-  messe 
"   i-  corrici  hirusalem  7  tempul 

F.    131a. 

'  -i-  huafoihìgi<d        "^  -i-  adit  respicit  7  imher  fodl  aìnsodaiin- 

^  diìgcdchem  *  1'  confirmata  est  1'  manet  7  nisaig  sis  am 

sodai n  ^  aforcell  "   i-   asingaib    i-    ishuilliu    introcaire 


I.  Testo  e  chiose,  f.  13P:  Salmo  cxvii.  545 

ALLeluia..  -pvraesens  psalmus  reductum 
popul  Jr  um  de  babilone  a  finifimfs 
gentibws  non  potuisse  obpremi  quae  eius  prosperitati 
hus  inuidebant  ^rae\o(\uitur  et  apta  defensis 
in  gratiarum  actione  formattar  oratio  at 
qt/e  ad  laudandum  à.eum  sé  motuo  choor 
tantiam  scema  conponitwr..  ||  tatio  "  dicto 

y^/~v-T^fitemiai  dommo  nsqwc  eius..  itera 
v^Vw/JA      rum  prò  testimonio  intente 

deuotaequé  laudationis  sub  di 
uersitate  sane  personarum  ut  uarie 
atas  nominum  repetitionis  fastidi 

um  *  emoUiat^  ji  cunctas  merorum  angus 

Dicat  [n?<nc]  doraus  arón  usqwe  in  latitudine.. 

tias  ({uihns  uechimeuter  ar[c]tabatMr  '°  laxauit  (def<s) 
obpr^sis  tribuens  libertatem..  sic  in  -iiii- 
psalmo  in  tribulatione  dilatasti  mihi.. 
Domiuus  mihi  usqwe  inimicos  meos..  augenter  (ait)  etiara 
tritos  abiectosqtte  uidebo  per  àetim  quos 
ipsos  fretos  ^'  formidare  no»  poterò.^ 
Bonum  est  usque  in  principibus..  hoc  quoque  augen 
ter  ut  pos^  hominem  '^  reges  etiam  prò  dei 
adiutorio  dispectui  ^^  debere  esse  praescribe 
ret..  obtimum  est  abiecta  omni  humana 

ope  spem  totam  in  d<?i  adiutorio  F.  ui' 

collocare  ||  et  inbecillitatem  regu??i 

Omnes  [usqwe]  meos  [l.  in  eos]..  omnes  gentes  dixit  ut 
tanta  multitudine  superar!  perstrin 
geret  '    et    diuinara    ultionem    praedicaret 
non  cedentem  ^  numero  persistentium      ||  ex 
CiECumdantes  usqjte  in  spinis..  abtissimo 
empio  septum  sé  et  obpresum  a  uicini's 


oldatae  arnairilltmni-  '  -ì- /orsa-  quouiam  iu  saeculum  Diiseri- 
cordia  eius  beus  *  i-  a[i]rì'obadfrecorp  e  aithirrech  forsanóin 
aimn-  beos         '  comoithaigidir  "  duimmaircthe         *'    i-  ara- 

riibariatarbhdh    i-    liisoinmichi  V  aduersum   me  '^  -i-  iarn- 

aistidls  diduiniu  ì-  quando  dixit  non  timebo  quid  faciat  mihi  homo 
"  dodimicim 

F.  ISlb. 

^  -i-  sechis  co  asindissed  ad  ón         *  -i-  nadtairlaic  don 

Asc,  n  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  35 


546  I.  Testo  e  chiose,  f.  131' :  Salmo  cxvii. 

geniìhtcs  indicauit  Ij  malìs  essem  deus  tainen 

ET  in  nomine  uBqtie  in  eos..  cum  tantis  itaqt^e 

adiutor  erat  et  multa  hostes  meos  fa 

cintate  superaui  |!  ut  auersus  ^  graui 

INpulsuB  uersatus  sum  ut  caderew.. 

US  caderem  abiectu  [l.  obi-]  absque^  maniis  quae  ru 

inam  sustentat  prone  ^  cadentium  ^..  j|  il 

ET  domi'nMS  suscipit  me.,  qt/amuis  inq?«'t  me 

li  uoluerint  deiecere  labi  '  tamen  non  sum  àeo 

excipiente  *  permisus  !|  suae  adiutorio  ip 

Fortitndo  mea  et  laus  mea  àominus..  inpertito  opis 

se  robustnm  ^  reddit  et  clarum.  |1  quìt 

Et  factus  est  usque  iustorum..  prò  bis  in 

omnibws  praestitis  laeti  '"  gratiarum  ha 

beamus  officia  ||  cat  eam  efficentiaz/ì 

Desterà  do?nmì  fecit  uittatem..  dexteram  dei  uo 

qicae  in  adiutorium  iustis  porregitwr.. 

mirabile  qtiippe  fuit  a  tantis  pan 

cos  non  obprgmi  ||  lo  saluti  redditus  d^i 

Non  moriar  usq?/e  dommi  tanto  miracu 

beneficia  non  silebo  [{  ca  opera  erit  talis 

Castigans  usqj^e  domènws..  praedicantis  ^'  dei  cìr 

oratìo  quod  me  scilicet  mediocritatem  '- 

uerberorum  erudiri  passus  sit  non  pe 

nitus  interire  '*  ||  am  captiuitatem  quam  per 

Et  morti  usque  iustitiae..  tam  per  babiloni 

finitimarum  gentium  obstantiam  por 

tas  obserratas  imperantis  sce 

mate  *  praecipit  reserrari  ^.  tale  est 

et  illud  in  xxiii  psalmo  attollite  p 

ortas  usq?(e  aeternales  i|  rum  omni 

Et  ingresus  in  eas  confitebor..  ut  malo 

um  sccurus  gratiarum  u[o]ta  per 

soluam  II  la  porta  dommi  inqm't  quam  concu 

Haec  porta  dowmi  usq?<e  eam..  haec  est  hem  "'  il 


'  -i-  forculu  *  -i-  airis  ansa  de  adothaim   mani  airissedar 

indiani  fritalmam  oca         *  indsolam         ^  •!•  forambeidu 

''  dotodslnn         ®  anaramroet  dia         '  trén         "   i-  osnlfailti 
^'  -i-  indi jjnflichas    ì-  m:::ssón  V  praedicantis  dei        '"  -i-  cor- 
rohuhec  ditessarcnaiù  fiirodamais         ^^   ì-  osindbelainse 

F.  13Ic. 

*  othrvp  *  aranosaikier  ^   i-  ahte  -i-  interiacht  ehraide 


I.  Testo  e  chiose,  f.  131':  Salmo  cxvii.  547 

pÌBcebamue  uotfs  et  cuius  deeiderio  ta 
bescebamus  *  il  moraliter  omnino 

CoNfitebor  Ubi  domme  usque  ia  salutem.. 
et  ex  U86U  eorum  qui  pos<  longum  tem 
pus  desiderata  loca  adeunt  for 
matwr  oratio  ||  uorum  sub  dìsperatio 

LApidem  xisque  anguli..  statum  ^  capti 
ne  reuersionis  egrescentium  ^  repro 
bato  "^  à,  fabris  *'  '  lapidi  conparauit.. 
et  ad  6tructM?-am  prursus  inutili  qui 
ad  subitem  rerum  conuersionem  '"  in  p 
aginem  anguli  proficerit  ^'..  et  angula  '^ 
ris  non  temere  reperti  et  cum  [cura  ^^]  electi  nomi 
ne  et  honore  donatus  sit  qiiod  àominus 
nosieT  in  euangelio  suae  personae  accom 
modauit  abtissime  ||  li's  nostris..  ex 

^^  A  domino  factus  est  [istud]  hic  est  mirabilis  in  ocu 
pertis  '^  quoque  stupendum  [est]  et  pene  '"  incredi 
bile  '"..  Ij  it  nos  àominus  celebrandae  habere 

"Haec  est  dies  nsque  in  ea..  hanc  igitur  diem  uolu 


r  dicunt  alii-  bed  nainm  do  dorus  sainredach  wiliieriisalem  olsodain 
ini  nadcf/ijoinitig  linnai  V  esnomen  duchathraig  fissin-  sudet  qui 
leget      *  notedmais       *   i-  indairechsa  7  innasoire  roteclit  iwpoiml 

*  lohraigetar  ''  érassaigthiu  *  -i-  onaib  tollaidih  hite  ocum- 
tuchsón  ®  roh'asaìgsetsom  7  dorochói[n]set  arndabeth  intairsem 
hirobatar  ria  7  indairecìias  cétnae  7  ricìitss  tire  tairngeri  doib  iterum 
•i-  intan  robatar  isindoiri  i-  fochosmailius  fochosmailitis  liac  ar- 
asai gtlicer  a  fabris  -i-  aratarbldsom  isindoiri  intan  nadrochretset 
trocairi-ndm  diandìtin  intain  idr  rocretset  nondasoirfed  dia  rosoir- 
tha  da  hisuidiu  asindoirsssin-  *"  -i-  tuidecH  asindoiri  insoiri 

7  taidchur  diacrìg  huare  fritracaiarsom  a  deo  "  issi  induilen 
dùib[som]  tadchor  asindoiri  ^^  -i-  induilnig  i-  ep't  as  Ile  uilnech 
•ì-  huare  rongab  inuilin  i-  arcongaibsom  toib  7  erchinn  issuidiw-- 

"  -i-  roboidethiden  mór  ocatogusón--  ^*  beimfoirais  lessom 

ànisiu  foraremep'the  asrubart  riam  -i-  as  lionchoimdid  forcomnacair 
ambrUhsom  isindoiri  7  is  hce  da,  dodauic  esse  iterum.  **  donaib 
eulachaib  *®  -i-  menid  ''  -i  ambrith  san  indoiri  ammet  inna- 
soinmige  Jiirobatar  7  aralhi  7  atatabirt  afriihissi  asindoiri  baòil- 


548  I.  Testo  e  chiose,  f.  131'^:  Salmo  cxvm. 

laetitiae..  Il  coepta  '  *  suplicafc  ut  capti] 

0  domine  nsque  prosperare.,  confìrmari  bene 
uorum  sit  apwi  omnes  homines  mira 
bilis  et  prosdicanda  reuersio  1|  sé  adlocuntur  *^ 

BEnedictus  qui  uenit  usqwe  dommi..  motuo 
reducti..  estqiie  sensus  non  tantum  externis  sed  etia?» 
nobis  admiranda  erit  nostra  reuersio 
F.  loi''.  dicentib?(s  ^  in  domo  tua  ^^  quod  àeo  apparente 

et  inlustrante  sit  soluta  captiuitas.. 
proinde  iungetwr  conpetens  '  adoratio  ut  sint 
conuentiis  festini  ^  frequentia  *  et  multitu 
dine  ^  deuotorum  né  altaris  quidem  ^ 
loca  libera  '  reliquantwr  |j  que  nos  liber 

Deus  àominus  usque  [nobis]..  deus  apparuit  nobis  suo 
rans  adiutorio  1|  bo  té..  qtMcq?(»d  in  hono 

Constituite  diem  sollemnem  et  exalta 
rem  tuum  ^  dici  granditer  poterit  prae 
dicabo  II  tio  diuinae  indulgentise 

CoNfiteminì  àomino  nsque  mlssericordia  eius..  continua 
fidelium  est  abtata  securitas  \\  psalmi 

ALLeluia:-  Ea  qtcae  in  babiìone  gesta  swnt 
prapsenti  argumento  ^  swnt  qui  totus  ex 
ortationibifs  et  institutionib?/s  plenus 
canit«r  sub  persona  iustorum  in  cap 
tiuitate  degentium  '"  quales  fuerunt 
tres  pueri  [et]  daniel  [et]  ezecbiel  [et]  zacha 
rias  et  reliqui  eorum  similes  ut  pan 
corum  deuotio  atq?<e  suplicatio 
lièi  ad  conuìncendos  desides  "  testimonii 
uim  ^'  obteneat  omnes  idem  potu 
ìsse"  ueì  ad  meliores  (mores)  tendentibws  ex 


londai  aràìhi   ducìiendaih  robot  etarru-  et  ri.  *'  innocaintin- 

acaniai         ^^  -i-  bnmusacaìdat 

'  toforsailcedlndoiresón  ised asberam  '^  adiv  '  comimmair- 
cide  '  lìtìdai  *  hosochaidi  ^  hoilur  ®  cid  ^  cennech 
n indiò  sua         *  adcv        ^  dundfoilsigud         ^^  arabeiiis  biuih 

"  -i-  doiiaih  déedib  beiis  cJdoitkib  i-  indisùn  nadrochretset  taid- 
cJtor  doib  asindoiri  7  lasinnibumaith  ananad  isindoiri  *^  -i-  am 
bid  diafaridgeìlad  taidchor  doib  asindói  bad  demnitliir siìi  -i-  lutare 
asinrubartai  tris  pueri--         "  -i-  conhgestais  Imili  tadchor  asin- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  132":  Salmo  cxtiii.  549 

ejnpli  sui  quadam  face  '*  produce 

at  '*  miscent  (sanctì)  sane  interdum  eas 

uoces  quae  [puplico]  conueniant  peccatori  ut  et  hu 

militer  se  exaequent  reis  '^  in  confessio 

ne  culparum  et  doceant  ista  ob 

meritum  populo  contingÌ88e..w  .^ 

Aleph  doctrina  interpretatwr      ||  mee.. 
TQTT^ATi   inmaculutati    usque    uiae 
_IJXj     si  mandata  tua  ^'  ollim  faci 
ciré  et  seruare  curassem  numqMom  in 
has  p?*obrosas  ^^  miserias  decidissem  '^ 

haec  aiitem  loqjn'twr  ut  ostendat  (\uia  p?-opter  ^-  ^^-"• 

peccata  populus  est  in  captiuitate 
coactus..  miscent  p^rsonas  suas  '  hi 
quos  supra  diximus  c^uia  est  consueta 
do  iustorum  ^  et  iungant  et  exse 
quent  sé  cseteris  in  confessione  cui 
parum  li  pollicet«/r  in  posternm^ 

Ad  custodiendas  usqwe  U8qwcquaq?/e.. 
obseruantiam  qua  citius  de  practe 
ris  ueniam  erroribafs  consequatitr 
a  malis  praesentib?/s  liberatus  docens 
pariter  causam  calamitati  pj-ac 
stitisse  peccata..  |!  institutioni 

BETH  domus  inier^rei&iur 

'\'\V  quo  corregit  usqne  suam..  qwoni'am 
JLLM      \)us  mancipata  est  psalmi  tota  contex 
tio  bene  coepit  ab  adolescentia  qwam 
praecipit  rectis  studii's  inbuendam  *.. 


doiri-  ut  feceruiit  -iii-  pueri  ri,  '^  -i-  hoaraiUu  fo[i]thniu  -i- 
doandud  '  amenmansùn  oro/'gsilis  atailciud  asindoìri  ani  rondgadatar 
•iii-  pueri  et  ri.  '^  -i-  coàis  iucethe  '®  -i-  atalmet  indnoih  afa 
pecthaig  -i-  conurdamat  inpectliaig  apecthusón  7  odatardat  làcoihsin 
adce  '*  athìscha  '^  -i-  niheinn  isindoi  mamicomalìainn 
gnhnudcB— 

F.  13-28. 

'  tris  pueri  et  ri.  -ì-  fosissetar  apectu  indfsrìen  7  asberat  isairi 
rouctha  indoiri  fohith  ajìec  nochis  ap'sainn  imiapecihach  ash^a[tJsom 
anisin      ^  foisitiu  atapeciìi,aig        ^  isandedenach  -ì-  artlincinnnsón 

*  hedfoircthi 


550  I.  Testo  e  chiose,  f.  132»-:  Salmo  ermi. 

IN  tote  corde  meo  usqwe  tuis..  di 

utias  (ne  repellas)  ab  ea  separando  terra  in  qua 

solum  licebat  sacros  ritiis  obi 

re  ■'  et  uultibws  '^  inseruire  diuìnis 

IN  corde  meo  nsque  oris  tui..  apta  [est] 

nimis  hi8  quorum  persona 

psalmus  iste  conponitwr  talis  ora 

tio  in  eruditionem  audientium.. 

GEMEL  plenitiido  inter'preta.tur 

Retribue  usqwe  tuos..  id  est  deuotioni  nostrse 
remunerare  famultatum^  tnum 
multa  namqwe  cowtemplatione  ius 
forum  ^  dispensatio  diuina  clemen 
ter  operat«r  quae  quiàem  aequalitcr  apM<f  pec 
catores  iustosqz^e  proueniunt  ||  nìos 

Reuela  ocu?os  naque  sup^rbos..  babilo 
qui  medorwm  ^  gladio  co«ruerant      |i  de 
Maledicti    usqw«   contemptum..    pon 
ra  captiuitatis  mala  ||  sus  dieta  "^ 

Quia  testimonia  tua  nsque  tuae..  aduer 
regis  te  semper  orando '^.^ 

DELETH  tabularum  ||  meroribws..^ 

4    "Tvhessit  pauiwento  anima  mea..  consetematus 
^ A— L/ Uiuifica  me  usque  iustificationes  tuas..  uiaw» 
uocat  actùs  homanos  sine  dubio.  ac 
tui  ipsì  nomen  uise  inponens  ||  {&..  aarie 

Uiam  iustificationum  usqwe  uerbis  tu 
ìndicat  aduersa  quae  pertulit  et  diuerse 
habitum  affectumqwe  discribit  adflicti  '.. 
Uiam  iniquitatis  usque  cucurri;.  ac 
si  diceret  facere  mandata  tua  at 

que  obseruare  decreui  ||  tribuebas 

Com  dilatasti  cor  meum..  quoties[cj<MqM«]  aliq?«d 
solaci!  in  mandata  tua  reddebar 
alacrior  et  fiebam  circa  studium 


*  -i-  fnsffajeissinn    ì-  diafrecur  ceill         ®  donaib  aceohraib 

''   ì-  dcrmm  diithuiìesin  adce  *  -i-  airis  torhae  peccatoribus 

ani  doberar  hodia  sanctis       ®  med      '"  -i-  ciaridrogat  side  dimsa 

doguidisiu  adce        '*  laf^se 

F.   132b. 

'  -i-  indfrithorthai 


I.  Testo  e  chiose,  f.  132'  :  Salmo  cxviii.  551 

uirtutis  adtentìor...,    hje-  ista.^ 

LEGem  pone  usqu^  quod  suspicatus  sum.. 
si  inter  mala  captiuìtatis  meffi  tuo 
auxilio  ^  deserai  opinabar  me  frus 
tra  cultui  tuo  ìnuigilasse  hanc 
ergo  necessitatem  ^  suspicionis  ammoue 
finieuda  ei-go  est  haec  necessitas...,  uac-  et.     ||  àomtne.. 

ADueniat  super  me  usqwe  eloquium  [tuum] 
cum  misericorditer  adflictioni  sub 
ueneris  insultantium  obprobria 
non  frustra  in  te  *  cowfisus  securusqj^e  de 
pellam  |{  tis  captiuitatis  angustiis 

Et  respondebo  usqMe  exquesiui..  remo 

laxior  me  requies  recipiet  et  uita 
liberior  '"...,  iai-  haec,  ||  recordare 

MEmor  esto  nsque  humilìtate  mea.. 
inqMit  promisìonum  tuarum  quihìis 
té  curam  nostri  babitwrum  esse  poi 
licitus  es  DOS  qM/ppe  eecuti  fidem 
dictorum  tuorum  solacium  capi 
mu8  in  erunis  spe  creati  melioruw 
Quia  eloquium  nsque  exquessiui  sollici 

tatio  ^  tua  scilicet  consulatio  mihi  facta  est,: 

HETH  uita  interpreiaitur  \\  plexì  swnt  me..  f.  13^' 

POrtio  mea  mea  àomimis  usque  circMWi 
fraudes  hostium  insidiseqwe 
ue\  uiucula  frequenter  mihi  admo 
tae  li  adorando  '  statuam  -..,  theth 

ET  legem  tuam  no«  sum  oblitus..  id  est  non 
bonura  ||  stinatione  ^  in  unum  ^  coi 

BOnitatem  nsque  eorum..  mali  (homines)  ob 
erunt  corpus  et  a  boni's  {operihus)  auer 
si  durantwr  ^  in  maliis..,  cape-  manus 

MANus  tuae  usqwe  humiliasti  me 
^fiat  secundum  eloqui 


"  adce         ^  -i-  tohnten  damsa  ladnesbae  dam  dufrccur  ceillsin 
*  adw         "  assoiriu         *  -i-  dutethidensu  ade 

F.  132c. 

'  lasse  nadnadraiìnse         *   i-  ùideilb  -i-  iduli.         *  óimresun 

•i-  dognitis  òintaid  comairle  donum  hiiilc  friumsa       ^  duratar 
®  canòin  centrachtad  inso  lessom 


552  I.  Testo  e  chiose,  f.  132'^:  Salmo  cxvul 

ura  tuum  seruo  tuo  manus  i 

tua  ut  saluHm  me  faciat..,     cape 
manus  ii  in  gelu  contrachitnr  s.'c  ego  bu7M  ;! 

DEfecit  nsque  in  pruina.,  ut  uter  ^ 
coMrogatus  ^  erumnis  ||  dowtme..  cum 

lostificationes    tuas    usque    lex    tua 
miJd  inq?<f't  illi  sua  reuelatione  fri 
bulas  '•'  fabulas  et  iaeptas  ingererent 
ego  dieta  eorum  auersabar  '"  nec  àu 
res  meas  intrare  patiebar  quia  ni 
hil  in  ei's  simile  legis  tuae  scnciionibz<s  die 
tisqwe  resonabat..,    lamech  disci 

plina  sui  cordis.  ||  nera  co»suramare  " 

TlVr  **^^°^™  usqwc  nimis..  qiticquià  homi 
X_LM      ac  finire  potesf  expertos  sum  '-.. 
MEM  ex  ipsis  !|  bonum  est  et  cowtinum.. 

Quomodo  dilexi  usqwe  mtJii  est.,  hoc  mihi  iuge 
Super  omnes  docentes  me  usqne  in 
iqtfitatis..  qiioniam  tu  legem  coMstituisti  mihl..^ 
NON-  sempitenum  ji  ebrfs  deciperer 

Lucerna  Mèque  mei's..  né  errorum  ien 
ac  si  lumine  quodam  praeunte  '^  ita 
legis  tuae  '^  magisteris  ad  ea  quae  mihi  erant 
facien[da]  ducebar  'j  acceptabilitate  '^  dìg 

luraui  et  statui  usqwe  fac  domme..  uota  mea 
naro  quia  cum  deuotione  et  alac 
ritate  mentis  offerunt?<r  ||  testi 

Et  iudicia  tua  usqjfc  in  aeternum 
raonia  tua:,  haec  instar  possesìo 
nis  meas  fuit  tuorum  obseruan 
tia  praeceptorum..,     samech  adiuto 
rium  11  sìue  oculus..^ 

'jquos  usq?<e  timui..w  ai'n-  fons 


IN' 

F 
M 


eci  iudicium  usqiie  habui:,  phe 
ós  ab  ore  non  ab  osse..^        !i  uice 

irabilia    nsqwe    inluminat    me.. 

Inminis  raé  ad  operum  electionem 


''  ani  holc          "   i-  mergacli    i-  romgah  meirc  són  i-  aili  senbolc 

bis  hireud       *  cirithedcha         "*  noadhartaiginnse  *'  -i-  forcenna 

'-  sechisforodamarsa  ón  ^^  remeìluid  "  adce  '*  ueriinichi 
•i-  eròimsiu  nioa'rchóiìtìi(f<a 


I.  Testo  e  chiose,  f.  133":  Salmo  cxix.  553 

praeeunt  omnia  qUae  locutus  es  et  quae 

iusisli  II  gratiam  contulisti,.,    bìde 

Ós  meum  usque  sipiritum..  Bpiritalem  mihi 

iustitise  11  apta  [est]  tribus  pueri'a 

IUStus  es  usque  contemptus..  aìtas 
uuU  dicere  quonìam  a  pWmis  aetatis  suas 
annis  licet  inter  pericula  fuerint 
iamen  quod  admiratione  dignum  est  àeo 
piacere  curauerint..,     coph-  uo 

catio  il  capitit...,    yj  ide  humi 

CLamaui  usqwc  fundasti  eam..     bés 
litatem  nsque  tuae..,     ses-  dentium 
~|3rincipe6  usque  domme..     Tao-  signa 

Adpropinquet  usque  tuo.,  dignus  ti 
bi  habear  cuis  preces  '  auditum 
ad  té  habeant  ut  ue\  possint  li 
men  -  tuse  cognitionis  iotrare:- 

CAstum  ascensuum..  sub  ipsius 
iauià  persona  psalmus  iste  ca 
nitur  eodem  tempore  quo  saue 
lis  persequutionibMS  exulabat  ||  que  me.. 

AD    àomimim    cum    tribularer    us 
tribulationis  mese  artica 
lo  ^  ueì  momento  *  a  dommo  auxilium  pos 
tulaui  et  uoti  ^  sum  compós  effectus..- 
Do>»2NE  animam  nsqiie  dolosa..  Siut  ab  eoTum 
dolfa  sé  postulabat  liberali 
qui  iram  sauelis  iniquis  sermo 
nibws  ^  acuebant  aiit  cerfe  ab  ip 
SIS  sauelis  frudibivs  qui  sepe 
blandis  uerbis  tegebat  odia  adeo 
ut  etiam  fìliam  suam  insidiose 
dauià  [ad]  nuptias  copularet  ||  tropha»» 

Quid  detwr  tibi  usque  dolosam:  apos 
ad  ipsum  saulem  quae  inquit  lucra 
fallacie  taaj  capies  qui  fruc 
tiis  tam  inique  simulatìonis  ^ 


F.  182d. 

^  itmogudise         °  andorus        ^  huandaisleàn        *  -i-  cidangair 
romba  •  hifochaid         *  conaitecht  on 

F.  l3Sa. 

'  trichosait  dd  frisaùl        '^  -i-  innammraithemnecìitae  fridd 


554  I.  Testo  e  chiose,  f.  133'':  Salmo  cxx. 

erunt  II  suplicio  dolentis  crucia 

Sagitae  potentis  uaque  deBOÌatoriis..  prò 

tuum  adustionibMS  ^  ex[ced]ente  *"'  familia 
re  est  profetae  corruptionum  inlat[arum]  "^ 
uim  corporei's  indicare  nomini 

hus  '  Il  se  angiauit  ^  et  ait  quod  terram 

Heu^mt^t  usqwe  prolongatus  est.  hoc  solo 
a  àeo  habetam  cogatwr  deserete  et 

diurno  eruetwr  auxilio  jj  figurat  5 

Habitaui  usqMf  cedar..  idumeorum 

regionem.  profugus  quippe  àanid 
inter  alienigenas  uersabatur  1|  pos 

Ccdar  autem  filius  erat  essau  nomen 
terfs  dedit  ^°  ||  quit  ac  multo  tempo 

Miiltum  incola  fuit  aniwa..  longo  in 
re  extoris  "  patria  uixi.  ['  mulan 

Com  bis  usqt^^  pacificus..  nallam  si  { 

tis  '^  materiam  ossoribws  mei'a  pra^bui 
quin  putius  occassioues  pacis  of 
ferendo  autor  concordiae  fui 
Com  loquebar  usque  gratis..  ''  non  solum 
inquit  nihil  commodi  capies  sed  e 
contrario  prò  hac  nequitia  tua  et 
dolo  a^qw^  similatione  tam  graui 
traderis  ultioni  quae  possit  te  omni 
pr Cesidio  exuere  '^ — 
F.  133^.  /~^  4   Rticum  graduum..  praedicatio  ue\  in 

V^xjL  stitutio  supplicationis  quae  pò 
pulo  possito  in  babilone  conueniat  '.  A 
liter  hii  psalmi  ^  graduum  àicnutuT  qua  in 

i 


■''  lìKDiaih  loiscthih       *  diroscai  -i-  isansu  cechfodcernam  anguin 
cosindìoscud   i-  anguin  cosindsaigit  óin         ^  1'  edente  -i-  hithes- 

*  -i-  intaircide    ì-  innafochaide  forodamairsom  '  -i-  asagitae 
7  ani  as  acutse  doepirt        ^  truag        ®  i-  racumgaigestarsom 

'°  -i-  conep'  cedardae  cechóin  diachlàind  ^^  loingsech 

*•  indlnosechaiged         '^  f or  sani  ffs  gratis  irachtaid  htst 
**  dundairesiu 

F.  133b. 

*  didoiri  babelone  rogabad  fondulso  *  7  ni  dudoiri  babilone 


I.  Testo  e  chiose,  f.  ISS^":  Salmo  cxx.  555 

ascensa  templi  caiiebantt<r  '  per  ea  inter 

ualla  *  in  numerositate  graduum 

^feri  propter  requiem  ascendenti um:  est 

auttm  parua  ^  planities  appellantwr  uulgo  ^ 

hwjMsmodi  spatia  "  bellatoria  in  bis 

subsistebantwr  unnm  ex  bis  psalmfs  ca 

nentes..  ||  liura  et  ob  id  ipsum  cuncta 

LBuaui  oculos  usque  raihi..  uim  desiderantis  auxi 
circumspicentis  expresit  j|  susperans  ex 

Ad  montes..  excelsa  quaeque  aspectu  lustraui  * 
spectans  solutionem  malorum  ||  mon 

Acxilium  menm  u&que  terram..  cum  intuerer 
tes  id  est  in  excelsum  aestuante  ^  desiderio  con 
dìtorem  tamen  omnium  uindicem  '°  proestula 
bar  ''  Il  tantis  sé  motuo  populi  uox  est.  stu 

Non  des  in  commotationem  usque  té.,  adhor 
diamus  inqm't  in  reliquum  [non]  declinare 
a  recto  calle  iustitiae  et  dei  iustitia  prote 
gemur  H  autem  in  multis  locis  qwowmm  ecce  ''  proprmm 

Ecce  non  àormìtsibit  usque  isra/jel..  aduuntiauimtw 
Bit  sermonis  ebreici  "  id  est  addatwr  superna 
cue  dicit  autem  quod  uumquam  sit  deus  a  prolectionis 
suae  studio  cessaturus  cum  semel  aliqn 
em  dignum  custodia  sua  esse  perspexerit 
Dominus  custodii  usque  dexteram  tuam..  proprio  sci 
licet  adiuto[rio]  et  solito  protegeris  '^  dextera 
enim  populi  diuinum  circa  eum  nominalMr 
auxilium  qwo  semper  robustus  fuit  et  eia 
rus  Ij  scilicet  neque  noctnrno 

Per  diem  sol  usque  noctem:-  neque  diurno  '^ 
tempore  quicq«am  tibi  incommoditatis  eue 
niat  II  saeculum..  ad  illud  omnia  '^  respicì 

Domisus  eostodit  té  ab  omni  malo  usque  in 


ani  soditi  rogabtha  '  -i-  fnsliab  moriae  dochù  tempuil  *  -i- 

trisnacemmen  inandais  beus         ^   i-  acheimsón  ingaibthe  cechsalm 

®  inderdairc  ''   ì-  ani  as  reid  7  ascobsud  indrói  doglennar 

dosuidiu  sic  bacobsud  indré  ingaibthe  cedi  salm  •>-         "  forderisiur 

^  i-  duthabairt-  diglae  do  dia  formunaimtea  '"  -i-  dudigail 

tarmuchenn-  ^^  frisaccinnse         ^'  ani  ass ecce  ^^  -ì- fri- 

foilsigud  isinbrethir  ebraidi  ^*  adce         "  -i-  lathidi         ^^  file 

isindsalm 


556  I.  Testo  e  cLiose,  f.  1^5':  Salmo  cxxi. 

unt  quod  supra  poseuit  non  des  in  commo 
F.  133'.  dationem  pedem  tuum  estque  [sensus]  si  tu  prò  arbit 

rio  eius  cuncta  geseris  ipse  té  noti  compo 

tem  faciat..  |i  profetae  in  una  eaàemque 

/~^    A   Kticum  graduum..  àauià  familiare  est 

\Ju\.     causa  narrationis  scema  uari 

are  *  quod  in  pra^senti  psalmo  mirabili 

ter  effecit  nam  cum  reditum  populi 

de  babilone  praedicat  inducit  quosdawi 

prz'raeuos  ^  egresos  ^n  captiuitatem..  et 

exacta  setate  rediuntes  loqui  inter  sé 

qne  [l.  quae]  laetos  de  reuersione  ac  memores 

ueterum  ^  motuo  sibi  narrare  co?me 

niat  ''..  ob  hoc  \ta.que  cum  omnibits  et  prae  \ 

omiì\\)ì(s  uos  oportet  laudes  eius  canore  | 

quia  nos  tantum  cozsortii  sui  quadam  faroilia  ì 

ritate  dignatus  est  \\  ac  negotiis  uerba  ^ 

Eiatus  sum  in  his  usq?<f  mihi..  sepe  prò  reb«s 

possuit  ut  in  praesenti  grandi  inq?//t  i 

hilaritate  ^  cowpletus  sum  spem  cu  ■ 

piens  uidendse  adeundaeqjie  domus  dei.. 

IN  domum  do?n?ni  ibimus  usq?<e  hirusale!?^..  ^j 

sabaudi  putas  né  ibimus  in  domum  | 

illa?«  in  qua  quondam  erant  stantes  j 

pedes  nostri  cuius  atria  relegiosis  quon 

dam  coetibMs  terebamus  qtiae  poUebat  " 

constructione  moenium  quae  artebatt/r 

moltitudine  ^  populoruw?  qnam  concurren 

tes  undique  ad  festa  ^  tribùs  ornabant 

pariter  et  augebant  quam  regalis  "^  sui 

qtie  generis  et  regabat  iudicatio  et  glo 

ria  tuebatwr  sublimebat  auctoritas 

prò  huius  jgitMr  pace  cuius  uetus  beatitudo  de 

scripta  est  "  uotis  commonib«s  '"  suplicate 


LA' 


F.  lS3c. 

'  sainigud  truipsón  ^  cétnaistu  ^  innasrutJie  *  i-  com- 
maairic        ®  quando  dixit  quae  dieta  sunt  sechis  doronta  són- 

*  huandfailti  '  doìinad  ®  diiatrub  indi  *  -i-  ducelebrad 
sollumimin  indi         '"  -i-  liuadl  fadisin  flalth  7  hrithcìnnacìd- 

'*  ìsintsalm    ì    cumfach  incatTirach  7  alì/nad  diatruh  7  doinib 

"-  -i-  ìndi 


I.  Testo  e  chiose,  f.  133'^:  Salmo  cxxi.  557 

ut  exp^rtis  bonls  p^rfrui  nobfs  contingu 

at  aliquando  11  tione  sjdium  et  den 

Hierusalem  usqwe  in  id  ìpsum..  prò  comune 

sitate  tectorum  participationem 

possuit  id  est  domorum  motao  sibì 

inherentiuni  conexitionem.  sic  sim  j,\  is3^. 

machus  àicit  multam  in  sé  habens  ' 

coHiunctionem..  il  de  consuetudine 

Illìc  enim  usqwe  isra/iel..  geminattfr  dictio 

et  proprietate  ^  psalmorum  cum  esset  in 

qwtt  intigri  status  ciuitas  oranes 

undi[q?<e]  ad  eam  currebamus  trib(?s 

ut  festos  celeremus  dies  qworf  per  testa 

raentum  dei  fuerat  imperatum  simi 

li  elocutione  ussas  [esf]  in  Ixxx  psal 

mo..  nam  cwm  dixisset.  Exultate  àeo 

adiutori  nostro  et  ri.  intulit 

testimonium  in  ioseph  possuit 

illud  II  usque  in  iudicio:  omnium  ho 

Ad  cowfitendnm  nomini  tuo  dowme 

rum  recordatio  atqwe  discritio 

eo  ^  tendit  ut  uim  gaudii  quo  ex  indi 

ciò  reuersìonis  fuerat  affectus  * 

expremeret  ilh'c  quoque  regalis  digni 

tas  dauitici  seminis  praesedebat 

causarum  uulgi  disceptatrix  ^ 

equissima  jj  salem..  choartantjtr  ^ 

Sedes  super  domum  dautd.  usqw^  hieru 

sé  motuo  ad  suplicandum  deo 
prò  pace  hierusalem  |  rusalem  timo 

Ex  habundantia  usqwe  te.,  ó  tu  bie 
inquit  nós  amantes  '  tui  rerum  om 
nium  ubertate  conplebimur  si  tu 
fueris  obtata  securitate  perfu 
ncta  ^  SIC  ebreus  d/c«t  sit  bene  dile 
gentibus  (té)  sit  pax  in  muris  tuis  sit 
habundantia  in  domibus  tuis  |1  °  prò 

Fiat  pax  doHu'ne  usque  in  torribjw  tuis.. 


F.  I33d. 

*  inchaihiss     '   i-  ùgnath  hisaìmaib  aithirrech  forsnasunu  céinai 
'  indusin  *  intserc  *  dechraigthid   ì-  ecailsid-  ^  -i- 

nosìuriat         '  lssnin[nij  carihaig         *  maaròeracesiubiutk 
'  forsan'i  ass:i\Lte  trachiakl  hic- 


558  I.  Testo  e  chiose,  f.  134":  Salmo  cxxu. 

robusto  «xercitu  hierusalem  ac 
si  diceret  nobis  continguat  uotiua 
tranquilìtas  uirtus  urbium  aut 
in  exarcitib»*  &ut  in  murxs  est  bis  qut'ppe 
raunitMr  illis  defenditwr..  rite  ergo  pax 
F.  134'.  aptatwr  utrisque.  U  ne  bonam  pace?» 

Propter  fratres  meos  usqwe  de  te.,  in  commo 
urbis  suplices  postulemus  in  àei  glo 
riam  prò  sacris  (\uo(\ue  rìtib?/5  uotis  relè 
giosioribMS  obligemur  '  id  est  propter  nos 
tram  utilitatem  et  propter  domus 
d^i  instaurationem  pacem  ciuitatis 
obtemus..  I|  omni  [sic]  persona  qui  in  ca 

CAnticum  graduum..  ex  commo 
tiuiiatem  coniuncti  buìiì  psalmus  bic 
canitur  libertatem  reoersionis  a  domino 
postulantium  ||  entis  intensionem 

d  te  leuaui  oculos  usqwe  in  caelo..  m 

oculi  qwoqwe  carnis  emitati  s?<nt  ut  in  té  " 
iagiter  cownersus  a  té  solo  praestularer 
auxilium  qworf  prceter  té  alius  cowferre 
nequebat     Alitar  ut  mibi  libertas 
sepe  promisa  obtata  [sempcr]  co«tigeret         ||  ut 
Ecce    sicut    oculi    seruorum    usq?/e    suono/j.. 
serui  ad  dominorum  nutuw  semper  in 
tenti  SMMt  prò  testimonio  sedule  seruitu 
tis  ita  in  contemplationem  sui  iugiter  \ 

intenta  est  nostra  deuotio  causas  foti 
tius  offensae  praeueniens  ^  ||  nostra  disp- 

Sicut  oculi  usqjfe  nobis,.  licet  spes 

ensatoris  dilatationibi^s  protrachitwr 
infatigato  tdm^n  animo  ac  inrimisa  * 
seruitute  et  praestulamur  -^  promisa 
fidelia  et  agimus  ut  bis  perfrui  me 
mereamur  j|  tiene.,  adcelera  igitj<r 

Misserere  nobfs  domme  usqwe  dispec 

liberationem  qw/a  et  multis  et  g 
rauibtt^  probrosis  ac  diurnis  mali's 


A' 


F.   134a. 

cotanrlrastarni        '  adw         ^  difoxul  cecha  frithoircne 
•i-  nej)hlax        °  cid  frisaccamni 


I.  Testo  e  chiose,  f-  134'':  Salmo  cxiiii. 

ur^-emur  li  in  hostes  nostros  re 

Multumqi<e  repleta  est  usqM«  superibfs.. 

funde  ^  mala  qìiae  patimur  ut  exper 

ti  ~-  uim  (\iiam  nobis  inferunt  cala 

mitatis  agnoscant  qui  adeo  la  F.  131': 

tumeruat  felicitate  continua  ut 

se  ultra  humane  castigationis 

sortem    locatosputarent  |1  hoc 

CA.Nticum  graduum..  Huie  (ìauid 
quoque  Carmen  sub  persona  populi 
iam  liberati  conponitz^r  agentis  gra 
tias  [cum]  enumeratione  malorum 
qiiae  babilone  pertullerzint  ut  hoc  magis 
obnoxii  '  sint  beneficìis  redemptoris 
quo  [V  quod]  a  tantis  ae  talibi^s  soluuntwr  e 
rumnis  [j  nisi  quod  éomiaui  erat  iu  nobis. 

"i^isi  quia  àomimis  erat  in  nohis  usqMC  ìsraheì 
a\      ad  inpremendam  ^  uim  sensùs 
familiaris  dictorum  repetitio.. 
Com  insurgerent  homines  in  nos.. 

uictores  babilonii  []  mines  [l.  omnesj  inrucn 

Forte  uiuos  degliitissent  nós..  ho 

tibws  babiloniis  occissi  essemus  ^. 
penitus  tamq?<a;;?  deuorati  fero  austu  * 
uelnt  absorbti  '-'  aqui's  magnis  ^  nisi  fuis 
set  àominì  prai?stitum  auxilium  qui  nos 
erudiri  illa  castigatione  non  omnino 
interire  decreuerat  Ij  reus  dicit  tor 

Com  irasceretjfr  usq?/e  nostra.,  eb 

rens  "  transisset  super  animam  nos 
tram  aquoo  superbae.  magnitudi 
nem  ergo  inlatas  cladis  ^  inuassaeqwe  ^  uà 
rio  sermone  discribens  ||  ta  et  mag 

Forsitan  asqiie  dentibws  eorum..  debe 
na  laude  celebrandus  [est]  Aliter  ra 
pidam  crudilitatem  depraedantium  ^" 


®  tessim  ad  V         '  eulaig 

F.  13411. 

fecliemain    ì-  hibdaklsón         '  hedestolsctJù  ^   ì-  nohemnm 

•i-  manihad  fortachsain  de  són-  *  huantodais  feucìmir-- 

am  bemmls  fordiucailsi  '  -i-  huaimhiud  innanamat  '  inria- 
tkor       *  indirsi-         ®  -i-  nephóernaidi        '"  praetae    i-  aracìietat- 


560  I.  Testo  e  chiose,  f.  134':  Salmo  cxxiv. 

hac  conparatione  signauit  ||  inqMit 

Anima  nostra  usqwe  uenantium..  non  solum 

nihil  DOS  permissit  talis  pati  qua 
lis  hostilis  feritas  concupierat  sed  eti 
am  de  ipsa^captiuitate  nos  liberauit 
F.  134^.  in  qua  ut  aues  laqueo  tenebamur.. 

Laqueus  usqwe  et  terram..  retulit  om 
nia  ad  prjncipium  nisi  ergo  fuisset  ad 
iutor  qui  Factor  ^  est  omnium  ille 
captiuitatis  laqueus  non  esset  attri 
tus..  ille  \gitur  est  àomimis  (\ui  nec  ad  pr«mos 
incursus  hostium  intollerabili 
hus  raalis  non  sinit  obprimi  (nós)  nec  deu 
tius  refcineri  in  captiuitate  permissit 
Kticum  graduum..  Ex  persona 
eorum  qtii  de  captiuitate  re      ' 
diuntes  inpugnatores  suos  -  id  est 
finitimas  gentes  àeo  adiuuante 
preserunt  psalmus  iste  canitur.. 

kUi  cowfidit  in  dommo  sicut  mons.. 
sic  ebrus  àicit  qui  confidunt  dom/uo 
qMflsimons  sion  inmobilis  et 
in  ffiternum  habitabilis 
Xùter  fidens  in  dommo  tam  inmobi 
lis  celsusqne  est  quam  -^  mons  et  mons  ^  dei 
gratia  clama  et  cset^rris  praestans  * 
montibus  id  est  sión  |!  nolite  opinari 

Non  commonebitzfr  [l.  -neh-]  usqM<?  hierusalem.. 
emuli  ^  habita[to]res  hierusa?^?w  per  àenm  re 
ductos  de  babilone  demum  relict 
tis  proprns  sedib?(S  in  alienas  terras  pos 
se  transferri  ^  \\  culum..  numqwam  ta 

Montes  in  circuitu  eius  usq2<e  in  sae 
li  praesidio  desertor  sit  licet  munita 
haec  urbs  sit  loci  beneficio  malore  tamen 
quia  diuino  dommi  circumdantis  munitwr  ^ 
auxilio  id  est  quod  uestras  ìnsidias  non  uè 


CA' 


Q' 


F.  134c. 

'  dénmid         '  afrithchathaigthiu-         ^^  fm         *   i-  intsainriud 
*  anduróscai  *  dascadu  -i-  anaintea  *    i-  nondaherthar 

aithirnuch  indoiri-         '  daingnigthir         *  -i    cid 


I.  Testo  e  chiose,  f,  134*;  Salmo  cxxv.  561 

retttr  ||  diocri  castigatione  accipitur  Becundum 

Quia  non  relinqucet  usque  uirgam..  uirga  prò  me 

illud  uiaitabo  in  uirga  iniquttates  eo 
rum  et  est  sensus  né  *  exigua  non  patietur  in 
qwtt  SU08  quidem  mala  ab  hostibus 

sustinere  nec  einit  heri[di^tarias  terras  F.  13i<'. 

et  int^r  iudeos  sorte  diuisas  ut  peruadat  ' 
saltim  ad  momentom  ^  domìnatio  profa 
norum  II  bis  ^  siquidem  est  felix  malitia.. 

UT  non  extendant  asqwe  manus  suas..  liga 
sirus  dt'ct't  consequentius  ut  non  extendant 
super  iustos  ad  iniquitatem  manus  su 
ae.  ut  subaudias  peccatores  scilicet 
in  opprgsione  iustorum  iniqui  esse  non 
potuerunt  àeo  inpediente  nefarias  * 

molHtiones  ||  peruersitate  dolosa  et  in 

BEnefac  domme  usqt^e  in  obligationes  ^..  prò 
sidiatrice*^  nequitia  et  cìrcumscriben 

te  uersutia  ||  ret  eadem  istis  ultio  de 

ADducet  dom^'nus  usque  iniquitatem..  ac  si  dice 
betwr  quae  manef^  operantes  iniquitatem  i|  bo 

Pax  super  ÌBvaheh.  addicti's  (ad  poenam)  profanis  nobi'e 
na  pacis  contigua  largieris  i|  rum  perso 

/-^   k   sticum  graduum     IN  capti uo 
V/'-iLjl.    na  psalmus  cantatwr  suplican 
tium  ^  prò  libertate  atque  dicentium  qu 
anta  bona  et  quanta  clara  lauda 
tio  obsolutionem  talem  secutwra  sit 
/~><T"T~m  «"  auerterit  àominuB  usque  consolati. . 
v_^  l_J  -LtJl    laxata  captiuitate  prtmum 
bonum  in  solacio  nostro  nouerit 
secundum  in  laude  diuina  {{  multa 

Twnc  repletum  est  gaudio  cor  nostrum., 
iucunditate  repleti  ymnos  tibi  de 
bitos  laudesque  dicemus  ||  admiratio 

Et  lingua  nostra  usque  illis..  crescit 


F.  134d. 

*  coinré  *  -i-  cidbroihad  nihiat  fomàm  innaculech  '  •!• 

oririssiu  ì-  artroidfeasiu  •  inìia  droclidaini  •  adce  diananduch  airis 
fechtnach  anandach  mani  erthroitar  huadia-—         *  -i-  michlodcha 

'  isnacammaigthiu         *  inlidiu         '  ara  ossa         ®  gute 


ASC.,  //  Cod.  ìrl.  d.  Ambr.,  1. 


36 


562  I.  Testo  e  chiose,  f.  135":  Salmo  cxxn. 

nirtuMs  snee  atque  potentìaB  cnm  eti 
am  externoriim  in  saam  laudem  ora 
cowuerterit  |i  malta  laetitia  p^rfrui  coe^ 

Magnìficauit  ùominuB  usqM*  laetantes..  cam 
perimus  laudes  tuas  nostra  de  nobis 
lingua  resonauit...  Conoertere  domine 
F.  135"_  UBque  in  austro.,  statura  ergo  nostrum 

successu  prospero  recommota  ut  adaer 
sarii  nostri  stupore  nos  gratiarum 
actione  coMpleamur  [j  uabit  libe 

Qui  seminant  in  lacarmis..  et  adiu 
ratos  talium  meminisse  *  et  nel 
ut  semina  quaedam  faturaR  magnasqu^ 
Isetitiae  erunt  lacrime  quas  a.ut  in 
minens  meror  atit  desiderium  liber 
tatis  effundit  |]  cipia  psalmi  ipso 

EoifTes  usque  manipulos  suos..  prm 
fine  respexit  cum  inq?«t  conuerteris 
captiuitatem  nostram  non  tenni 
adficiemur  *  ]a?titia  sed  ut  honesti  '  [l.  onusti]  ueì 
ut  quibusdam  manipulfs  gandiorum 
efficacitatis  ^  et  iucunditatis  conlatri 
ces  '"  lacrimas  sentiemus  []  Carmen  hoc 

CA.iirticum    graduum..    salamonis 
licet  salamonis  p^rsonse  constra 
entis  domum  dojm'ni  incinatwr  ^  profeti 
ce  "  iamen  et  secundae  asdificationi  ab 
tandum  est  (\uam  adnitebant?<r  renersì  de 
babìlone..  hisdera  uerbis  tempora 
utraqwe  profeta  ronplectitur  qwon/am  et  prtma 
cowstructio  et  instauratio  *  casse  es5et  ^ 
nisi  dom/no  custode  et  praeside  '"  niteretttr.^ 
'isì  àominus  usqu«  eam..  Siut  profetae  ad 
ortatio  ad  populum  est  mit  ipso 
rum  \nier  sé  colloqutio  "  in  hunc  sen 
sum..  d  filii  israhel  omnis  sollicita 


N' 


F.  13da. 

^  /oruraithminset         *  arùnutangar       '  osnierig        *  indaithim- 
folhgitad         ^  comtaircidi         ®  cianudchanar        '  -i-  immivndmrc 
"  ì'  anathchumtachsón         '  arbammadach         "  remsetaigthe 
**  indacaldam 


I.  Testo  e  chiose,  f.  ISS**:  Salmo  cxxvi.  563 

do  construendì  templi  instaarandae 
que  urbis  cassa  ^'  erit  nisi  adiuti  fue 
rimus  auxilio  dei  |)  cem  surgere.,  non 

Nisi  òominuB  custodierit  uBque  ante  la 
minus  '^  qwi'ppe  somno  quam  modica  sesi 
one  '*  laborantium  recreatwr  uir 
tus..  morem  ergo  secutus  operantium 

et  matutina  studia  ^ost  noctis  quie  F.  135''. 

tem  otio  nires  accingi  '  in  opus  sole 
re  discripsit  a.tque  id  frustra  fie 
ri  *  parittfr  admonet  nisi  dommws  adfoe 
rit  II  loris..  ac  si  diceret  in  labore  ac 

Surgere  Tpostquam  sederetis  usqwe  do 
dolore  comedetis  panem  doloris 
uos  qui  nwne  in  multis  laboribMS  ac 
doloribws  inuiti  [1^  irriti]  ^  cibum  capitis  quihtis  * 
inpugnatio  emulorum  nulìum  se 
dendi  otientiqwe  tempus  indulget..^ 
^  cum  dederit  d^us  requiem,  id  est  cam  auxi 
liari  coep^rit  suis  ti^nc  tanta  gaude 
bitis  prosperitate  ut  libeat  op^ram  da 
re  liberfs  toUendis  ^  et  hac  uos  re 
tributione  ac  mercide  donabit 
ut  numerossa  ^  sobole  gaudeatis..^ 
Cnm  dederit  usque  uentris.  id  est  ipsius 
fìlii  II  inquit  erunt  robusti  ut  sa 

Sicut  sagite  in  manu  potentis..  ita 
gitsa  cum  manu  mìttantur  poten 
tum  nam  ut  illae  fortiter  iectse  hos 
tes  laetaliter  ^  feriunt  ita  etiam  isti 
dei  adiutorio  accincti  omnes  aduer 
sarios  8U08  inimicosqu^  sup^rabunt 
Ita  filii  excussorum..  hiic  illdcq^e  iac 
torum  expulsorumqwff..  Alitar  uos 
qui  nunc  hostium  expulsione  bue 


'*  madach  '^  ni  lugu  immefolngi  sonartai  doneuch  incotlud 

indctas  bid  suide  garait  nosessed  etarlam-         ^^  huansuidiu  bine 

F.  186b. 

'  focridigter        '  mbite         *  -i-  intudracJdai        *  isduibsi 
^  canoin  anisiu  ciadusnadbat  archiunn     '  -i-  du  denum  chlainde 
ón        '  -i-  linmair  6n        ^  inbastaid 


564  I.  Testo  e  chiose,  f.  135':  Salmo  cxxtii. 

fllacqMe  iactamÌDÌ  ^  non  solum  multip 
licamini  Bed  et  potenti  robustaqMe  -pro 
«peritate  gaudebitis  sine  dei  ergo  adiu 
torio  nec  facere  potestis  nec  uà 
lere  |  d^  auxilio  fueritis  adiuti  be 

BEatns  uir  usqwe  suum..  twMC  ìnqtdt  cum 
ati  eritis  ap«rf  omnes  cum  uos  uiderint 
inimicorura  cede  atqw^  ultione  sati 
atos  qnod  quidem  in  eorum  desideriis 
/r.  i.^.5r.  uersabatt^r  '  j!  quam  sup^riorum  deiecti. 

EX  ipsis  non  confundentwr..  nec  timore  tam 
nec  q«asi  ipsi  inferiores  tripidabunt 
Cdm  loquentMr  usque  in  porta.,  moris  er 
at  a.])nd  ueteres  et  concilia  in  portis  fie 
ri  et  responsa  in  portis  lega 

tiB  hostium  dari  hoc  est  ergo  qvod  alt  cum  de  cede 
hostium  fuerint  feliciom  exple 
ta  desideria  twnc  prò  iure  suo  wclut  de 
superiori  loco  uictis^  condiciones  ^  pa 
cis  dabunt..  jj  uersos  de  babilone 

CA.Ntieum  graduum..  Hoc  psalmo  re 
docet  studerò  debere  nirtutibus 
qwflnrfo  inremunerata  talis  non  possit  esse  * 
deuotio  per  quam  et  collatis  iam  beneficiis 
praestatMr  firmitas  et  demum  cowferen 
dia  meritum  '"  conps-raiiir..  \\  tos  ere 

<ati  omnes  usqwe  eius..  né  sé  eo  ^  bea 
diderint  quo  reductos  nide[b]ant 
docet  quae  sit  nera  felicitas  diuino 
rum  scilicet  mandatorum  custo 
dia  '  qtiae  timentium  est  dei(m  certissimum 
ut  indicium  sic  testimonium  quoque 
totius  prosperitatis  ^  ita  adseruatrix 
ut  auctor  est  ||  labores  fructiis  oper 

LAbores  usqMc  manducabis..  manuum 
um  swnt  pcrfrueris  fructibus  labore 


BE" 


immelucàter 

F.  135c. 


*  -i-  àr  doclìor  dinni  ón        *  donato  cloithih  '  innasmachtu 

*  -i-  achtdiìnaigfhe  *  indfochraicc  *  hiandisin         ^  issi 
imo  intfechtnige  comét  iimnae  n  dee         *  innamsraheldae 


I.  Testo  e  chiose,  f.  13b^:  Salmo  cxxvui.  565 

quesìHs  !i  sociata  copulataqw^  coiux 

Beatus  es  n&que  domus  tuee..  lat::ri  tuo 
fecunditate  gaudebit  |i  numerosa  ^ 

Filìi  usqìie  mensas  tua»,,  erat  non  solum 
sed  etiam  decorata  soboles  ita  aw 
biens  mensam  tuam  ut  radicem  '" 
oleae  renascentia  uirgulta  cir 

cumdant  ||  aut  à  down'no  qui  est  in  sión  bfncdi 

Ecce  sfc  benedicetwr  xxsque  hierusalem.. 
ceris  aut  tii  ipse  in  sión  possitus  bene 
diceris  a  dommo  j|  ae  tempore  toto  gau  F.  135^ 

Omnibus  diebns  usqwe  isra/;e]..  et  uitee  tu 
debis  et  susceptfs  nepotibus  prone 
potibusque..  Alii  '  per  illos  saeculo  té 
interfutwrwm  esse  "  laetaberis  ||  puli 

r^  k   Nticum  graduum..  Keditum  pò 
V^XJL     de  babilone  prcedicens  docet  hoc  p 
salmo  reuersos  et  meminisse  ueter 
um  honorum  et  praesenti  prosp^ritate 
refferre  gratias  talis  er^o  formatwr  o 
ratio  qwac  reuertentium  personee  conueniat 

SEpe  expugnauerunt  usque  a  iuuen 
tute  mea..  ex  ilio  tempore  quo  de 
gebamus  ^  in  asgipto  hostium  inpug 
natione  laborauiraus  s,ed  deo  auxilian 
te  obpremi  nequiuimus  ^  et  prò  praesentibws 
igitwr  et  prò  proeteritis  beneficiis  grati  esse  de 
bemus  |l  non  momentanea  ^^  lesione  contenti 

Etenim  non  potuerwnt  usque  iniquitatem  suam.. 
metaforicos  ^  adflictum  sé  sed  non  psremp 
tum  plagis  ^  hostium  recordatwr  ||  an 

Dominus  iustus  co?icidet  ceruices  pecco^òrum..  humili 
dos  arrogantes  et  tumentia  aducr 


®  '-i-  linmàr        ^°  1'  caudicem  -i-  inmeccunn-  V  intamun 

F.  135d. 

'  -i-  dohuiili  doforaithmit  òn  imhiuth  ailiu  -i-  innaimsir  cenmiiha 
inniim  bi  féin-  ^  etiratòrhie         "  huanerbirmis  hiuth         *  ni 

coimnacmarni  -i-  secJmicofìJmnactar  arnamait  san  fortanhrisUs ni 

***  bicón  ^  inmetafordid  •!•  ep't  inchumtaig  forsnaib  di'um- 

maib         ®  anannatairdbide 


566  I.  Testo  e  chiose,  f.  136":  Salmo  crsiz. 

snm  me  colla  hostiam  deiecìt  ||  sidi^s 

CoKfandantwr  nsque  sión..  ìnefficacibMS  in 
csiBsisque  contra.  nos  cpna.tihus  |  cit..  exag 

Fiant  BÌcut  fennm  sedificioram  nsque  ares 
gerauit  inprecationem  perfunctorìse  ' 
momentaneaeq«e  prospe?-itatis  dicendo 
foenum  et  tectorum  foennm  *  quod  a 
rescit  pene  SiTìteqtiam  germinet  1|  nullum 

De  quo  non  inplebit  usqw^  coUegit..  ut  illud 
ussnm  cedet  eanlsnm  Bfc  isti  pe 
nitus  atterantt^r  nihìlque  utilitatis  cas 
ticatione  cowquirant  ||  tereuEtibws 

ET  non  dixerunt  usque  domini.,  moris  [enim]  est  a  proe 
a.ut  mersores  &ut  op^rarios  ^  qoospiam 
]r.  i3g\  salutari.,  isti  ergo  tamq^am  [fenam]  tee 

torum  cita  perditione  rapiuntwr 
et  tamquam  nullias  utilitatis  op^rarii  '  om 
ni  spe  quam  uel  de  adflictione  nostra 
ueì  de  sua  prosperitate  coepcrant  exuant«r* 
indigni  ^  etiam  benigna  conpellatione  * 
transenntium  nerba  autem  salutati 
onis  id  est  benedictio  dommi  super  uos  de 
institutione  patria  ^  possuit  {{  bìs 

Kticum  graduum:^  De  bis  ip 
-de  quj'bus  sermo  superior  ^  habetus 
est  in  prafsenti  aliqua  praedicantur 
sub  persona  sane  illoram  psal 
mus  canitur  qui  inter  illos  meritis 
obtimis  eminebant  '..  |I  tis  ìnti 

p?-ofundis  usqwe  do»n/ne..  de  men 

mo  supplicauit  quia  affectus  ^ 

familiaris  adflictus  est..^ 
DeuS  esaudì  uocem  umque  serui  tui: 


ca: 


DE 


*  erchradchae        '  -i-  ni  cedi  fcer  da         '  lasnameithleorai  la- 
snagniadu 

136  r.,  marg.  siip.:  o  emmanuel 

F.  13€a. 

^  affi  bid  innagniadu-         *  -i-  dirgetar         '  indaninraicci  ón- 

*  huandacaldaim        ^  -i-  ha  àrscinsin  laaithrea       ®  -ì-  flisint- 
ecUmriam        ''  doróscaitis        '  intserc  -i-  inmoltai  dongniinse  tri' 


I.  Testo  e  chiose,  f.  136":  Salmo  cxxix.  567 

audibile  °  dei  per  aures  '°  indicat      |1  mi 
Si   iniquitates    usque    sustinebit..    fa 

Ilare  iuetis  est  inclenare  "  merita 
sua  et  se  supplicandi  tempore 
exsequare  peccantib?<s  ut  et  ipsi 
laudem  humilitatis  babeant  et 
prò  hfs  qwos  sibi  exequauerint  exor 
ent  facilius  |]  quia  tecum  est  propitìatio 

Qoia  apui  usqwe  domine.,  hebreus  àicit 
cum  terribilis  sìs  ^^  sustenui  domtD«m  sus 
tenuit  anima  mea  et  uerbum  eius  exspectaui  '^.. 
idcirco  nullìs  fractus  aduersari 
fs  in  oratione  persisto  magnani 
miatate  salua  '*  qMce  promisfs  tuis  nomi 
mque  [tuo]  debetwr  ut  spem  reuersionis 
meae  legis  tuse  obseruatione 
confirmes  ad  cuius  etiam  custodi 
am  spectat  nullum  alium  crede 

re  redemptorem  ||  dieeret  /•.  is^t, 

Sustenuit  anima  usque  domino.,  ac  s£ 
ìugiter  li  tem..  matutina  enim  cus 

A  custodia  matutina  uaque  ad  noe 
tedia  ultima  de  quator  id  est  quar 
ta  uigilia..  a  pr/mo  ergo  crepusculo  '  us 
qMe  ad  totam  noctem  in  te  ^^  fidire  om 
nes  docebimus  contribules  hor 
tabimur  etiam  caeteros  ut  in  te  '' 
sperare  non  cessent..  hebreus  dtctt 
Anima  mea  ad  domtnum  a  uigilia  matu 
tina  usque  ad  uigiliam  matutinam.. 
Quia  apwi  àominum  misserioordia  usqwe 

redemptio..  causam  qua  now  me 
rito  in  eum  speretwr  expresit  |)  tendo  •  re 

Et  ipse  redemit  ìsvahe]  usqwe  eius..  remi 
atum  exsoluet  a  plagia  quas  culpaa 


hindius  7  chlais  araruicliiuir  moguih  occaib  ^  anéitside 

"*  aep't  cluinté        "  -i-  isligde  7  huimligte  ón         **  adcé 
*'  -i-  Orici  se  canóin  indehraidi  '*  hìmndfairsingmenmnaigi 

slàin 

F.  136b. 

'  hìmncetnu  dedol  indlaithi      "*  adce      ^'  adcè      *  lasedorolaig 


CA' 


D 


fi 

568  I.  Testo  e  chiose,  f.  136':  Salmo  crsx. 

meruerant..  [{  quoque  psalmos  sub  sonerò 

Kticnm  graduum..  Dauid  hic 
rum  in  captiuitate  degentium  ^ 
persona  cantatwr..  abtarih«r  auiem  uerba  hiziuB 
modi  non  quibws  *  illi  de  sé  insolenter  ut 
untwr  sed  qtiae  merilis  eoram  rite  conuenìant 

^om/NE  non  est  xiaque  meum..  numqwam  inqm't 
prosperfa  rebws  intumui  aptae 
noces  dauieli  et  tribus  puerfs  in 
caldea  sublimatfs  |I  &ut  superbien 

'Ncque  elati  Bunt  oculi  mei..  a.ut  nagantes 
tes  ^  id  est  arrogantia  pariter  lascìuia 
que  carni  ||  ea  quae  mediocritatis  "mese 

Neqwc  ambulaui  in  magnfs..  numquam 
modulum  '^  excederent  concupiui  "..  haec  autem 
moderatio  niuendi  temperantiae 
uirtutum  omnium  maximse  testi 
monium  est  \\  scilicet  persuassi  animo 

ISeque  in  mirabilibws  super  me.,  numqwam 

adpetendas  diuitias  gloriam  ueì 
F.  136*.  honorem  |l  est.  ^  reposcit  autem  consequen 

Sted  exaMani  animam   meam..  Exaltauf  animaw  raeam  inter- 

[possitum  ' 

tia  hunc  ordinem.  sf  non  humiliter  senti 
ebam.  ^  sicut  lactans  gaudet  super  matrem  j 

suam.  '  Bed  exaltaui  animam  mcam  ita  ■ 

retribues  animam  meam..  ut  sit  sensus  sf  r\on  ita 
inquit  humiliatas  sum  ut  paruu 
lus  sf  ^  arrogans  ^  et  indignans  ^  fui 


^  araruhariat  biuth  *  -i-  conep'tis  6n  nadmbu  cJioir  dodigal 
forni  huare  ala  fineiin  niedcem  insiti  dorigensat  ^  nonnodium- 
mussaigtis  ^  inmoddn  '  •!•  niconruaccobrus  ni  bed  uilUu 

indaas  roìidbói  mingnae  — 

F.  136c. 

'  -i-  duuc  dd  a  sed  exaltaui  animam  meara  etir  si  non  humiliter 
sentiebam  7  [etir]  sicut  laetans  gaudet  7  causa  metri  duronad 
sin      ^  'i-  ba  hoc  à  ordd  coir  [inso  sisj  manipad  taschidetaid  indmetir 

*  -i-  etir  sed  exaltaui  7  ita  ata  infrecrae  da  *  {etir  sicut  7 
si  atà  imfrecrae  lesom  hi  si  7  ni  etir  si[cut]  7  ita—  ]       ^  huaUach 

*  etuailngigihe 


I.  Testo  e  chiose,  f.  136'':  Salmo  cxxxi.  569 

in  dispensationes  tnas  ~  imodìcam  sa 

perbiam  retribuHo  digna  castiget  ^ 

Sicut  lactans  gaudet  super  mat 

rem  suam  ita  retribues  animam 

meam.  id  est  in  eiwsdem  mensurae  modo 

cwms  fuit  superbia  me  etiam  poena 

corripiat  1|  non  solum  inqutt  nìhil  in 

Sperat  ìsrahéì  in  dowmo  usqjfe  in  B8eculum..w 

me  superbiae  licuit  nec  prosperitate 

factus  sum  insolentior  "  sed  etiam  fui 

caeteris  humìliiatis  niagister  docuiqMC 

proximos  ceteros  in  té  '°  non  in  homine  Tia 

bere  debere  fiduciam.  |]  gumentum 

/~^  i  Nticum  graduum:»-  IDem  ar 

V-^,/^     est  praesentis  et  octogensimi  octa 

ui  psalmi  prcedicens  quippe 
profeta  ea  qwae  circa  populum  in 
babilone  gesta  swnt  inducit  ipsum 
populum  «elut  commonentem  ^' 
deura  quantam  beatus  da?«'d  curam 
religionis  et  diuini  cultiis  ha 
buerit  quantum  studium  prò  tem 
pli  edificatione  suscipit  quali 
terq7^e  illum  uicissim  dews  remune 
ratum  sé  dixerit  promisioaibus  '* 
ad  gentem  eius  directis  ue\  ad  eos 
qui  erant  ex  eius  genere  regnatnri 
et  q?/o«?am  promisionum  talium  ilio  '^  ten 
debat  intentio  ut  esset  in  illa  tara 
imperii  qwam  populi  comraonis  uti 

litas  idcirco  *  ht/msqwe  modi  profeta  F,  136^ 

psalmos  instituit  quibws  spera 
populi  nutriat  ut  ere 


'  •!•  hìcomallad  dognimaesiu  ón  adae  7  [dojtimnae  *  tim- 

margad  *  écmailtiu  '°  adcé  ''  -i-  forchain  ì-  doaithminedar 
do  [dia]  inpopul  -i-  himre  rombu  mar  dorai  dd  laeri  frit  adrad su 
nonsoirni  adae  arsin  ''  -i-  dorairngert  dia  dodd  "  -i*  in- 
dusin  asrubartmar  1'  ilio  -i-  a  deo 

F.  I36d. 

*  «i-  confresced  inpopul  àie  ardd 


ME' 


570  I.  Testo  e  cliiose,  f.  137*;  Salmo  cxxxu 

dant  propt(?r  promisionum  saltim  fi 

dem  manentem  ■  captiuitatem  esse 

laxandam  nt  et  populus  solo  ^  pat 

rio  et  àauià  posteri  habeto  restau 

rantttr  imperio  il  tim  *  àauid  meritorum 

amento  domme  àauià  et  omnis  mansuetudinis  eius..  sai 
promisionum  recordare  ^ 
qui  mitem  et  subditum 

animnm  tuis  praeceptis  exhibuit 

prò  tranquilla  deuotione  et  hn 

militate  reIi[gi]osa  et  patientis  j 

sima  magnanimitate  mansne  I 

tndinem  in  té  possoit  hebreus 

àicit  Mero  omnes  adflictiones  eius      \\  inten 

Sicut   iurauit   usqwe   iacob..  uotì    sui 

tionem  iuramento  firmauit 
BSS6  ^  in  effectum  rei  sacramenti  ''  in 
terpossitione  construxit  a  meri 
tfs  sane  eius  caepit  ut  consequenter 

inferat  de  promisis..  mansuetudi  ,j 

nis  ergo  eius  id  est  subiectissimae  erga  1 

àe\  cultum  obseruantisB  documen  | 

ta  designat.  |{  usqué  mefs^  timpo 

Si  introiero  in  tabernacnlum 

Tihus  datis  ad  requiem  non  in 
dulsi  donec  reuelante  dommo  con 
struendi  templi.  locum  facul 
tatemq?/^  cognoscerem  |]  effrata.. 

Donec  inneniam  locum  domino  nsque  in 

prò  eufrateo  ^  ue\  certe  ^  in  euffra 
ta  ad  àauià  promisio  reuelatioqwc 
facta  est  de  loco  templi  construen 
di.,  hanc  reuelationem  ad  euffra 
teum  '<>  factam  id  est  (ad)  bethlemiten  "  àauià 
h\  137:  populus  cunctus  agnouit  j|  uè 

INuenìmus  ea  in  campìs  silus..  haec  re 


*  dia  feidliged  ires  foirbthe  leu  asoertha  dinaib  imnedaih 

'  dundldr         *  cid         *  ade         ^   i-  intérchoiliud  ^   ì-  in' 

chosecartìii  -i-  iuramenti  *  -i-  arindeufratidiu  -i-  ardd 

'  -i-  aimn  indluic  ardd  diartcfoilsiged  issindlucsin       *"  -i'  dun- 

euffratidiu  -i-  dd        "  dunbethilienìdu  A-  rob 


I.  Testo  e  chiose,  f.  137'':  Salmo  cxxxi.  571 

latio  quae  uéì  in  euffrata  '  ue\  per  eufrate 
um  facta  est  inuenta  est  in  campfs 
siluae  id  est  manifestum  est  quod 
in  campo  planiti»  scilicet  are 
es  ^  ornan  id  est  in  uertice  montis 
silaosi  sit8Q  et  tempi  um  esset  dommi 
construendum..  superiore  ergo  uer 
su.  locus  cums  reu::lationÌ8  seqoen 
ti  locus  propter  quem  reuelatio  fi 
ebat  ostensus  est  \\  fuerìt  scili 

INtroìuimus  in  tabernacM^uw  eius:  cnm 

cet  impiota  constructio  ||  ingitcr  [habitauit  atque] 

Adorauimus  in  loco  nsque  eius,.  prò  ubi 

consistit  hoc  autem  ioxta  opinionem 
iudaicam  {{ inquit  omniam  memor  ^ 

EXsurge  domme  usqi/^  tuae..  horum 

in  nostn^m  tandem  consurge 
adiutorium  et  antiquam  tem 
pio  tuo  restitue  dìgnìtatem 
ut  habitationem  tuam  demum 
ingressus  quodam  modo  reqai 
escas  II  in  tuum  M&cum  accingantur 

Sacerdotes  tul  indantur  iustitia.. 

mìnisterium  sacerdotes  ser 
uientes  iustis  id  est  pifs  ritibns:» 
ET  sancii  tui  exultent..  uniuersi  inqMtt 
sanc^is  legibu5  dicati  ^  grandi  Isetitia 
conplebuntur  cum  in  anticum  sta 
tum  cuncta  conuerteris  ||  omnia 

Propter  doutd  seruum  tuum..  ho^c  nobis 
propt^r  illum  praesta  ^  in  fidem  prò 
misionnm  tuarum  ||  cerdotis 

Ne  auertas  faciem  chrts^i..  auf  sa 

SiUt  regis  id  est  au^  dautd  auf  soroba 
belis  sed  magis  conuenit  huic  propter 

consequentiam.  ||  trabitur.  eì..  prò  F.  137f>. 

lurauit  àominus  in  neri^af^m  et  non  frus 
misionis  n&mque  tnsB  ^  est  illa  fir 


F.  187a. 

*   i-  ainm  duntir  kita  bethil         '  intithlair        '  istii        *  cos' 
secartki        ^  adae 

F.  187b. 

'  adce 


572  I.  Testo  e  chiose,  f.  IST:  Salmo  cxxxi. 

ma  sententia  quae  scilicet  iauià  pò 

steris  seterna  decreuit  imperia.. 

DE  fructu  usqtte  tuam^  hoc  est  ìnquit  tua 

ad  eum  facta  [est]  promissio.  quoniam 
dixisti  si  filli  eiiis  in  legis  tuse  '  cus 
todia  permanerent  omnes  iugi 
ter  posteros  eins  in  regni  digni 
tate  pern)ansuros.w  ||  am..  cam  àauià 

SÌ  custodierìnt  usque  sedem  tu 

successoribws  sit  promissa 
eeterna  regnatio  sion  quoqwe  in  p 
ossesionem  tuam  ^  peculiari  *  dig 
natione  recepta  est.,  geminis  ^  erga 
promisis  in  sufragium  liberatio 

nis  utitur.  j|  in  habitationem  sibi:-  a 

Quoniam  elegit  àominus  sión  ^  praeelegit  eam 
meliore  parte  urbis  electte 

totam  terram  repromissionis  uo 
luit  indicare  ||  promisisti  inquit 

'  Hoec  requies  mea  in  saeculum  seca?/.. 

quod  in  hac  doma  tibi  requies 
multi  teraporis  id  est  habitatio 
in  longura  esset  futura,  |j  sa  cur  cseteris 

Hfc  habitabo  quoniam  elegi  eam:  cau 

urbib?/s  prcestantiorem  eam  fé 
cerit  electio  (est)  et  necessaria  per  hoc  tanti 
promissi  adraonitio  |1  uult  dicere 

Uluuam  eins  benedicens  benedicam.. 

omnes  eins  benedicam  fruetùs 
et  omnium  rerum  illam  fecundi 
tate  conplebo  bebreus  àicii  uena 
tieni  ^  ehis  benedicam  id  est  fructibws  quihns 
sic  alunt«r  agriculae  ut  uenationi 
hus  studiosi  capiendaram  feraruwi:» 


*  adic  '   i-  adce  *  sainredach  ^  -ì-  tairngire  ftatho 

dlacìdaindsom  7  atindnaccul  ade  hisiùn  iidsainriud  ithae  insin  inda- 
tainigire-  ^  nochis  nlet'/r  tairngeri  ón  ^  ishe  inferso  rogab 
chrine  octecld  imbetldl  i-  liaec  requies  ri.  hidfir  ceni  olsesom  ìs  si 
Ha  sa  in  eilithri  coìlae  messa-  '  dundarchogacht 


I 


I.  Testo  e  chiose,  f.  137':  Salmo  cxxxu.  673 

utriqMe  ergo  captiuis  [V  captis]  diuerso  '  labo  F.  137'. 

re  utunt?Yr  clhis  et  ambo  escas 

indagine  operossa  uestigant  ^ 

Pauperes  sat?/rabo  panibws  sac 

cerdotes  eius  induam  saìaiarem.,  om 

ne  ab  ei's  quo  sanitas  uitiatwr 

incommodum  àicit  submouendum 

ET  sancii  eius  exultatione  exnUabunt..  cune 

tura  populum  iucunditate 

replebo  |l  tentiam  regiae  potes 

Illìc  producam  corna  da?/id..  poten 

tatis  aduersus  hostes  meo  prae 

eidio  roburabo  ^  [|  prò  ''  firmaui 

Paraui  lucernam  chm^o  meo.. 

ab?que  ullo  interpullutu  ^  da 
uitice  posteritatis  ductum  ^ 
et  eam  iugiter  faciem  conspicuam.. 
INiraicos  eius  induam  confusione.,  hos 
tes  eius  ne]  diuersis  adfliguam  eia 
àìhus  uè]  prosperitate  distitutam  '  [sic].. 
Super  ipsum  autem  usque  mea..  euiden 
ter  super  illum  gratia  mea. 
relucebìt.  |i  et  duse  tribas  anfe 

/^   A   sticum  graduum:-  DEcim 
'^XJl.     captiuitatem  seraper  ini 
micas  '^  erant  pos^  captiuitatem  in 
unum  pri'ncipatum  reducta.  sum 
ma  ^  imperii.  motiio  foderatae  swnt '° 
ut  nec  regno  uUra  diuiderent?/r 
nec  animo.,  praeuidens  er^o  profeta  ìiuim 
felici t atis  "  euentum  •praeàicit  et  laxan 
dara  captiuitatem  omnium  et 
adstringendam  '^  inter  eos  fere  con 

cordiam.  ||  in  rerum  praesentiuwj  [iucundum] 

TT^/^ce  (\uam  bonum  usque  in  unum.,  tamquam 
jlJKJ    ductus  spectaculum  cum  uo 


F.  ISIc 

^  -i-  fladach  lassandalin  7  tir  frecur  ceill  lassin  Un  natie 

*  inglennat   i   ithid  cadi  diib  biad  dlaili—         ^  oldia         *  tar- 

cesi        *   i-  cennachneilled        ^   ì    intudidin    ì-  intoissigecht 

'  miduoìnis       *  -i-  rohói  chocad  et  ir  dcìchthriuh  7  dethriuh  cor- 

ricisin'         "  iìithuaisletu         '"  rocairdnigthea       "  -i-  oiiUad  inpo- 

puilsón         "  hedcuimrechii  '    . 


574  I.  Testo  e  chiose,  f.  137^:  Salmo  cxxxn-cxxxm. 

lantate  [l.  uolupUJ^^  et  quadam  demonstra 
F-  13:^.  tiene  bonum  reintigrandaB  pa 

cis  extollit  adeo  ut  tantum  monos  sa 
cerdotalìbtts  exsBquet  ungentis.  ||  qvod  non 

Sicut   nngentam    asqt^^    in    barbam.. 

minus  fiagrantia  iucundnm  eef 
quam  co«secratione  reuerendum  *  per  quod 
amicitis  dilectio  aeneratioqu^  in 
esse  discribitwr  ||  rursus  post  caput  * 

IN  barbam  aron..  ordinate 

barbam  atqwe  inde  oram  ^  ues 
timenti  intulit  ut  doceret  exemp 
lo  ungendi  ordinatam  pacem  inter 
fratres  esse  debere  |  eius  usqMe  montem 

QuOD  discendit  in  ora  uestimenti 
sión..  or  do  est  sicut  ros  qui  dis 
cendit  in  montes  hermon  et  sión 
ut  post  conparationem  ungenti  roris 
quoque  similitudine  infusi  monti 
bus  utilitatem  iucunditatemque 

explicaret  amicitisd  ||  sa  scilicet 

Quoniam  illic  usque  benediction^m..  in  consen 

fratrum  illfc  *  ergo  non  locum  ^  in 
tellege  sed  caritatis  officiam:^ 
ET  uitam  usque  in  ssecnlum..  sta 

deutes  paci  benedictio  ^  et  uita 
loDgior  conseqaetur  |{  reditam  edi 

Hticum  gradaum:-^  Quasi  post 
ficata  iam  "^  domu  dei  com 
mendatur  iure  psallendi  studi 
um  libertatis  |{  reuersionem;^ 

\cz  nune  uBque  domini.,  scilicet  post 
Qui  statis  usque  nostri:  quid  ^ 
a  quìbu5  ubi  quando  et 
qaandiu  quomodo  °  ueì  quod  praemium '" 


CA' 


EC 


"  am:::::l  lesom  óntu  du::pupul 

F.  i3;d. 

*  oldaas  nermitnigthi  feid         *  iarnaisndis  dosuidiu        '  inci- 
mais        *   i-  anias  illic  *   i-  ni  locdatu  inchosig  acht  is  illic- 

indusin  ■  -ì-  isinchainchomruc  *  inchainep't  ''  cid  "  -i- 

molad  dcB  san        ®  -i-  hitairissem        ^°  -i-  molad  da;  són 


I 


I.  Testo  e  chiose,  f.  138";  Salmo  cxxxiv.  575 

fieri  debeat  breui  sed  piena 

praeceptione  signatwr  ut  scilicet 

seruì  dei  in  atriis  domani  reducti 

et  omni  tempore  religiosa  prò  y,  iss» 

tentione  manuum  benedicendi  '  be 

nedicant  dojneuwm  ||  quippe  et  ratio 

IN  noctibws  usque  domtnMm..  habitus 

nabilis  ""  membrorum  motus 
sermo  ^  qwtdam  est  corporis  et  praeter 
animum  ^  carnis  quoque  denota  confes 
sio  *  I!  cselum  et  ferram..  ne  inre 

BEnedicat  té  domtnws  ex  sión  qui  fecit 

muneratum  '•"  putarent  gra 
tiarum  aclionis  ofBcium:*'        ||  ps 

ALLeluia:-  Argumento  huiuB 
almi,  reditos  de  babilone  pò 
pulì  significatur  cum  imperatt/r  ut 
tam  prò  oltione  ^  hostium  qwam  prò  difen 
sione  sui  gratias  referant  re 
demptori  qui  illos  multiplici 
solaciorwm  genere  recreauerat 
serap^r  atq?<e  confouerat  '  [:  sa  àicitur 

LAudate  nomen  dommi  usqwe  nostri.,  cau 
cur  laudari  àominum  imp^raueret 
quia  scilicet  ^  facultatem  proestetit 

in  domum  domini  iterum  consis 
tendi  II  ùomixìus  psalite  nomini  eius 

LAUoate  domm?/m  quia  benignus  est 
quia  saauis  est  dominus..  quoniam  tua  **■  sonora  quip 
pe  uoluntate  httjus  modi  conàìtur  ^  of 


F.  I38s. 

'  bendacJidai  ''  -i-  cumgahal  innalamsón         *  -i-  cumgahal 

innalam  hicrosfigill  issi  briathar  Idm  insin-  7  issi  briathar  sàie 
da  a  cumgahal  suas  dochumndce  7  issi  briathar  giunca  7  chos  afil- 
liud  frislechtan  7  issi  briathar  choirp  dà  intan  roicJither  do  dia 
ocskchtan  7  chrosigill  ^  i-  airisimradud  alabradsidi  inmenman 
■i-    iniabras    dungni   incorp    dodia   ut  diximus  ^  -i-  «5 

nephafdanaigthe  intmthrecht  hisin-  ®   i-  dorafad  fornanaimdea 

'  orotatailc    i-  fordechuid     '    "  issé  imo  infochunn  "  adae 

*  duferthar 


576  L  Testo  e  chiose,  f.  138":  Salmo  cxxxit. 

ficium  II  tri  "  sit  talis  narratio  quod 

Quoniam  iacob  nsque  àominus..  canoris  ues 

uos  patresqwe  uesfros  p7"cc  cune 
tis  mortalibws  solos  sibi  elegerit 
quod  instar  cuiusdam  possesionis 
tueti/r''  ac  singulari  cura  praecole 
ret  ;  ra..  potentiam  eius  et  emi 

ISrahe]  in  possesionem  usq?/e  in  ter 

nentiam  singularem  non  solum 
nostra  difensione  '^  sed  totius 
orbis  creatione  '•'  percipimus 
F.  13SK  IN  mari  usqt^e  ìerras..  ipse  et  re 

rum  principia  instituit  et  earum 
p^rmixtione  noua  quaeque  producit 
Sitque  utili  pe?-motatione  cuncta 
dispensat  |j  cowsequenter  expo 

Fulgora  in  plaiam  fecit..  totum 
nit  nubium  quìppe  conlisio  e 
rumpit  in  ful/ora  signa  profe 
rens  '  sequentium  plaiarum 
Qui  producit  uentos  de  tesaurw  suìs„ 
eodem  arcano  potentise  aér 
mouetwr  in  uentum  Btcut  densetttr  -  in 
nubes  ||  que  ad  pecus..  huc  usqw?  ab 

Qui  pgrcussit  primogentum  us 

uniuerso  populo  petita  est  Ipietatis] 
àei  praedicatio  bine  iam  a  peculia 
ri  ^  beneficio  uindicis  laudatur 
potentia  quae  tuendis  suplicìbMS  et 
ulciscendis  impiis  toto  pene 
orbe  resplendiuit  ||  ue\  co«sulabit!<r  *.. 

EMisit  signa  vsque  suis  deprecabitt/r 

hebreus  dic/t.  erit  placabilis  ne 
qui  gentium  regumqwe  malefac 
ta  ^  punìerat  uideretwr  p^rsonarum 
aceptione  seruorum  delieta 


I 


^^  farfoguìrsi  ón         "  -i-  inpopid  israheldae       **  -i    niedamet 
asnetarcnad  dun  trarndUin         ^*  -i-  trisintuistin 

F.  lS8b. 

*  -1   an  dufurgaib  inchomfriihorcun  ón      *  -i-  fri  iinfolang  gaithe 
ón        *  sainredaig        *  etarroyu  canone  leso  anisiii         *  innami- 


I.  Testo  e  chiose,  f.  138':  Salmo  cxxxiv.  577 

neglegere  ''  licet  indulgenter  omnia  ' 
contuleris  semel  ^  electis  corripi 
es  ^  taìnen  errantes  *°  uerum  ea  bonita 
te  et  clementia  ut  supplicum  ^'  ^re 
ces  ignoscentia  ''  prumpta  pcruenìat 
Simulacra  gentimn  argen^um  et  aurnm.. 

a  laude  omnipotentis  ad  uituper 
ationem  transiuit  idulorum  et  eo 
rum  uilitate  discripta  magnitu 
dinem  diuinitatis  extollit  ut  prò 
possito  suo  satisfaciat  quod  dixer 
at  àonÙDìis  noster  prue  omnib?^s  dii's      ||  la 
Opera   manuum    usque    uidebunt.    idu 

in  nostram  formantttr  eflS  ^-  ^^^'^ 

giem  ut  '  in-animam  ^  infor 
memqtie  ^  materiam  homana 
imago  nubilitet  *  ||  nt  ea..  auc 

Aores  habent  usqw^  qui  faciu 

tores  idulorum  &tque  culto 
res  optat  deorum  suorum 
similisimos  fieri  quod  maledic 
tura  ^  pulchre  uelatum  est  adeo 
ut  si  tali  offendant«<r  conuicio  ''  de 
dii's  suis  meriti  ^  conuincantwr  ^  quos 
impia  existimatione  ®  lesserint 
dum  eorum  inprecata  similitu 


gn'miu         ^   ì-  cenandigailsidì  dà  ''  -i-  ciadulogae  doih  anutli 

torfjf abaia  ón  ^  -i-  duroigasu  adté  óin  fecht  '  adce  '"  cid 
diistuiysiUón         *'  innanguidech         *^  indilgud  huaitsinadiB 

F.  lS8c. 

'  dechw  'V  tadbatsom  itir  dàini  7  idlu  cruthaigter  foacosmailius 
*  -i-  Mare  techtas  arimnin  ^  i-  nochissi  inanim  són  nadel- 

haigther  Imalainaib  doine-  V  informemque  materiam  -i-  is  anadbar 
7ieph  delbaigtJie  i-  incorp  són  nad  delbaigther  hualamaib  dói  am 
dungniter  idail  huadib  •  *  cosochenelaigidir   i-  issoiriu  indate 

idail  -i-  air  nitechtat  sidi  anmain  *  -i-  bithe   doih  som  am  an 

deusón  *  i-  àsamail  friandeusón  '  indairUteo  *  i-  bidth 
aiti  andeuson   i-  corubmebuil  leu  ón         '  -i-  huare  nadimaitli  leu 

hsc;  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  \.  37 


I 


578  I.  Testo  e  chiose,  f.  133'^:  Salmo  cxxxv. 

dine  contomiliffi  ^°  instar  orra 

erint  jj  inqMow  "  qui^^^  quantum  praestet  ^* 

ET  omnes  qui  confidunt  in  eis..  nos 

AeuB  noster  dìi'g  gentium  agnonimos 

sedula  eum  laude  deuotaqué 

celebremua..  diuersis  '^  sane  nomi 

nìhus  unam  eandemque  gentem  sig 

nare  carauit  ut  repetitione 

conpellationis  quam  ^*  studiosse  d^um 

benedici  uellet  inpresit.  jj  benedicite  àominum.. 

Domus  ÌBTaheì  henedicite  nsque  domMS  leui 

dignus  nimirum  psalmie  dìgnus  est  laudibi^  sión  et  hieru 

[salem  habitator 
qui  dignam  in  his  locis  sui  praesentì 
am  euidentibus  signia  adseruit  nt 
quem  factus  ab  ipso  orbis  non  ca 
pit  unius  urbis  portione  tene  | 

ri  uldeatur:-  ^^\_lleluia:-  li  re  | 

Nullo  (senso)  hìc  psalmus  defert  a  superìo  ! 

Carmine  unum  a.tque  idemqu^  ar  | 

argumentum  ambobus  unus  sensus  -^ 
::::  utroqMC  imperatur  siquidem  reuersi's 
de  babilone  ut  tam  ueterum  quam  re 
centium  beneficiorum  memores  '^ 
iugiter  àeo  grati  esse  ''  persistant  in 
terpossitis  sane  uersibus  '*  propter 
F.  138^.  roodulatam  respondentium  '  concin 

nentiam  ^  qM»  tamen  semper  superiorem  [sensum] 
inpleant  a  poetis  intercalares  '  àicuntur.-- 


cntrummus  friandeu-  isfrithorcuin  dosnidih  insiti-  "*  •!•  arathis 
leusom  anintamail  friandeu  *'  iiideurh  "''  issinni  "  ciani- 
mét  doroscai  '^ /orsa /iisrahel  7  aron  7  asleui  trachtaid  imo 
'*  ciafiu  i-  mónii  ^*  is indiò sabnaib so  ^^  nuw  *'  mbete 
"  i-  quociam  in  aeternum  missericordia  eius  dohuith  indigaid 
cackferso  beiis- 

F.  188d. 

*  -i-  etir  dichlais  nogaibihe  insalmso  -i-   quoniam  in  aeternnm 
missericordia  eios  nogaibed  indlashlas  beus        '  airincuibdius 
'  -i-  etarsudigthi 


I.  Testo  e  chiose,  f.  1S8^:  Salmo  cxxxv.  579 

/->^>^Nfitemini  domino  nsque  deo 
vJv_/     rum.,  cum  inter  ceet^ros 

tam  in  nos  est  pra^cipue  ia 

gis  diuina  dignatio  |{  ta 

CoNfitemini    dommo    usqwe    intellec' 

quoniam  in  jEternum  misaericordia  eius,.  equa 
liberatio  cuncta  solidauìt  |]  da 

Qui  èrm&uit  usqj^e  eius.  prò  ^  aquis  circum 

tara  (i-  terram)  ueì  erratami  ueni's '^  fontiu??i 
et  originibws  fluiorwm  Siut  certe  emi 
nentiorem  "  recurrentibws  siquidem  * 
in  ima  quaeque  ac  depresa  ^  aqufs  a 
rida  ut  superior  '"  emerserit  "  et  al 

tior  II  diem  ortu  suo  SiUt  auget  au< 

Qui  fecit  lumÌMar2a  usqwe  diei..  quontcm  dum 

reparat  potestatis  eius  esse  lu 
cis  tempora  discribuntwr  qwanrfo 
ui's  fulgoris  eius  et  caloris  nìsi  in  lu 
ce  non  cernitMr  1|  dum  noctis  teneb 

Lunam  et  stellas  in  i^otestatem  noctis.. 

rosa  disrumpunt  uim  lucis 
suae  tempore  potissimum  noe 
tis  adserere  '"  perhibent^r  quo  solum  ^'' 
speldor  [sic]  earum  ussui  est  mor 
talibws  II  eas  laudes  quae  omnipo 

Qui  [percussit]  aegiptum  usque  eorum..  pos< 

tentìssimo  conditori  prò  commo 
nibMS  omnium  hominum  debentwr 
beneficii's  ad  gratias  agendas 
prò  peculiaribus  in  sé  '*  agendis  be 
nefacti's  accingitwr  |j  manum 

Qui  diduxit  ÌBTaheì  uBque  exca9l50.. 

et  brachium  more  suo  pò 
testatem  dei  et  operationem  uo 
cat  quae  signis  innotuerit 


*  tarcesi         ^  airndrisse        *  -i-  rethait  uisci  innamedòn  són 
'  asardu         *  cid  arretae  induisci       ®  -i-  isnafudumnai  sòn  dà 
'°  indate  induisci  ón      ''  codururgaih       '^   i-  nochis  dunaidbdet 
són         "  namnà         '*  indsom  ì- 


IP" 


580  I.  Testo  e  cbìoee,  f.  139':  Salmo  cxxxti. 

F.  139:  Il  diutsiones  usqtie  foit  nostri.. 

Increpauit  '  mare  robrum  ia 

deus  posi  enumerationem  uet^nim  pra« 
stitorum  et  ad  recenta  ^  beneficia 
tua  coMuertitwr  ^  ||  corwm  nostrorum  uè 

£T  redemet  nós  de  manu  inimi 

que  caeli..  a  praestantiore  elimen 
to  totius  creat«rae  anctorem  no 

luit  indicare  ||  nwn  mÌBsericordia  eius... 

COuFitemiMi  àeo  deorum  quoniam  in  aeter 
^8i  àauid..  hic  psalmus  ante 
expoBsitionis  ingresum  *  ip 

so  '•'  sui  principio  captiuitatem 
babiloniam  profetatam  esse  tee 
tatMr  in  aliorum  psahnorum  ^  ad 
probatione  in  quibws  cum  idem  ar 
gumentum  sit  "  uerborum  ^  tamen  non  est 
tam  aperta  ^  contextìo  cum  consequentia 
sensuum  causarum  similitudoq;^^ 
aliud  '"  non  cogit  intellegi  nuUus 
e7go  hitiuB  modi  "  profetias  a  sonoro  àauid  celeb 
ratas  esse  infìtiatur  '^  {|  sión..  induci 

SU  per  fluraina  babiZoww  nsque 
tur  sermo  lugentiu»/»  capti 
uitatis  mala  et  patrise 
desideria  lacrimosa  con 
questione  '^  denumerans 
ex  hoc  loco  deest  \\  citandas  lacrimas 

IN  salicibus  usqt/e  nostra.,  ad  ex 
iuxta  aquas  sedebamus  et 


F.  I39a. 

'  debe  linda  són  ì-  prò  diuissit  *  nuih  ^  infaith  *  i 
iìiìm  aisndisen  fil  isintsalm  '  innùnn  sòn  ®  i-  ashdudoiri  ba- 
belone  rogabta  in  sa [i] Ini  fil  intsaltair  aia  argumenta  sluinde 
asndudoiri  lolilone  rogabtha  intsaihnsin  fubithin  neich  asbeir 
hist  -i-  super  fliunina  babilonis         ^  -i-  fri  argumint  intsailmso 

*  -i-  airis  didoiri  bababilone  rogabtha  hiiili  is  dugmat  anargu- 
menta  ^  i-  combad  dudoiri  babile  rogabtis  òn  '"  a^ht  is 

didoiri  babilone  rogabtha  "  asti  didoiri  babt  rogabtha  "  nw 
imresnad         '^  huanderegim 


I.  Testo  e  chiose,  f.  139  :  Salmo  cxxxvi.  581 

organorum  sonos  audire  de 

siderabamus  quo  '''  magia  aoimis 

nostrfs  nìmiam  miseriam 

nostram  in  mimoriam  reuo 

careni  li  solam  inquiant  cse 

Quia  ìnierrogauenmt  nsque  ouium..  no» 

perunt  ^^  nos  Bcd  etiam  insul 
tantes  cogunt  nos  cantica 

nostrae  linguae  '  cantare  ||  au  r.  I3ù>'. 

Et  qui  abduxer/mt  rx&que  sión..  sub 
dit?/r  dicebant...  Ymnnm  csinfate.. 
et  naturale  est  ut  externae 
linguae  *  cantica  cura  inrìsione 
eepius  audiantiir  ||  dit?/r  respon 

Quomodo  ca.nta.bÌ7nus  usqwe  aliena.,  subau 

de[ba]mus  illis  non  licere  nobis  can 
tica  Banda.  do»u'ni  in  terra  idulatriee 
a  nobis  modolari  maxime  eo 
tempore  quo  populus  eius  captiuus 
in  terra  aliena  tristis  iaceret 
SI  oblitus  fuero  nsque  mea%.  eilen 

tium  nostram  inquiunt 
non  obliuione  hierusalem  uenit 
quae  si  aliquando  in  nobfs  accedisset 
inprccamur  ut  omnia  prospera 
a  nobis  recedant.  j|  poena  comie 

Adbereat  lingua  mea  nsque  meis.. 
niens  ut  illa  lingua  quae  urbem  àomin'i 
beneficio  quondam  traditam  ob 
lita  est  insolubilis  efficiatMr  |! 

Si  non  miminero  usq?/c  mese.,  non  soluw 
inq?a't  populus  recorda 
bor  tui  ó  hierusalem  sed  etiam  om 
nem  laetitiam  meam  memoria  tui 

antecedei  ^  ||  ó  domme  omnipotens  qui  ad 

MEmor  esto  domme  nsque  hierusalem.. 
fiìciorum  consulator  es  et  insaltan 
tium  uindex  recordare  filios  edom 
SI  quando  mihi  laux  [sic]  tuse  missericordise 


"  -ì-  cu         '*  rogahsat 

f.  I89b. 

'  «i-  hebreici         ^  hehreici        '  duroscaifea 


582  I.  Testo  e  chiose,  f.  139':  Salmo  cxxxtii. 

procedere  potest  dicentes  babilonio 

exercituì  esinanite  j|  ta  mquit  edom 

Qui  dicant  exinate  nsque  in  ea..  tan 

acratamini  illius  urbis  eecre 
ta  ut  BÌcut  uas  usqwe  ad  feces  *  exaarì 
tor  ita  nihil  reliquarMW  plebis  ^  in 
ea  remitatur...w  Filia  babi?onis  usqw«  nobi's.. 
F.  J39*.  ó  tu  babilón  superba  (\uae  sub 

manu  domini  ita  infìrmaris  ut 
fit  filia  tenera  et  delic[a]ta  '  be 
atus  erit  qui  té  capiet  cum 
tu  in  captinos  seruerus  et 
inmitìs  fuisti  quae  inpr^catio  in 
pietà  est  cum  babilón  a  ciro 
rege  p^rsarum  subuersa  est.. 
Retributionem  autetn  sé  accip 
Ì38e  a  babiloniis  profiten 
tur  ^.  nimirum  enim  propter  pecca 
ta  sua  sé  intellegunt  capti 

iiatoB  li  ram..  consuetudo  est  barba 

Beatns  qui  tenebit  usque  ad  pet 

rorum  ut  nulla  misseratio 
ne  commoti  infiontium  capita 
petris  inlìdant  quos  non  dign 
antur  fortium  morte  occìde 
re^  felix  «rgo  erit  qui  ita  tibi  faciet 
quod  in  nos  seuens  td  fecisti..^        ||  psal 
^si    àauià    psalmuB:>-    IN    priore 
mo  in  babilone  querel 
las  trìstitiae  habentium  sen 
BUS  expresua  est  ntmc  in  praesenti  uotum 
redeuntis  populi  indicatur  quanta 
gratulationes  àeo  in  t^rra  propria 
reddere  uolnerìt  ||  toto  cor 

CoKfitebor  [tibi]  domt'ne  nsqu^  mei.. 
dis  affectu  gratiam  tibi  a 
gam  quia  orantem  té  *  in 


IP' 


*  codescthu         '  -i-  isràheldcB 

F.  lS9e. 

*  molar        *  isràkeldai        '  i-  interfectione   i-  ni  fiu  leu  he» 
naiU  duiecht  forru  acht  heim  acinn  frichich'         *  adw 


1.  Testo  e  chiose,  f.  ISS"":  Salmo  cxxxvii.  583 

presura  esaudisti.  ||  co  scili 

ET  in  conspectu  angelorum  usque  tibi..  in  lo 
cet  à  te  dedicato  ubi  angeli  sancfis  ob 
lationibus  tuis  adsistere  solent  ut 
in  conspectu»)  dommi  nota  oblationum 
adferant  ||  in  lucis  non  in  delubrig  ' 

Adorabo  nsque  tuum..  non  in  coUìbus  non 

idulorum  sed  in  tempio  quod  proesentia 
tuae  loquutionis  sanctìficatum  est..  p  13^ 

Confitebor  ueqttc  tua.,  ideo  inqMtt  té 

laudabo  f\uia  in  nos  contritos  mise 
rìcordiam  fecisti  et  in  [injmites  hostes 
uerìtatem  iudicii  exercuisti  || 

Q?YO»?am  magni^casft  tuum..  haec  est  causa  tantie 

gratulationìs  quia  esaltasti  no 
men  tuum  liberatioue  populi  tui  quod 

quasi  exile  '  extraneis  nidebatur  j|  quocJ  audisti  •  hed  co 

IN  quacMnque  usqwc  uirtu^em..  non  sufiBcit  inqutt 

tidie  inruentibMS  hostibus  fac  me 
ualidum  et  fortem  ||  agunt  tibi 

CoNFiteanti/r  tibi  U8qu«  tui:  gratias 
reges  gentium  qui  tanta  in  nos  intel 

legent  ||  esaiam  domini  profetam  dicen 

Proprie  autem  haec  de  ciro  dicit  qui  audiens 
tem  haec  dicit  [dominus]  chrts^o  meo  ciro  cuias  ad 
prechendi  dexteram  populos  illi 
US  dei  liberauit  cuiua  profetae  nimio  eum 
praeconio  laudauerunt  ||  tua  mirabi 

UT  cantant  usqu«  domini.,  ut  laudent 

lia  opera  quae  nobfs  egisti  ||  inglo 

Q'<OHÌam  mag?ja  gloria  domini.,  non  inpotens  non 

riosus  *  in  bis  uidetur.  j|  excelsus 

Qnoniam  excelsus  nsque  cognoscit..  cum  sit 
et  in  alti[6si]mÌ8  habitat  twnc  in  inferi[ori]bMS 
possitas  procurat  res  humanas 
et  ima  ac  profunda  quae  sub  terra 

6«nt  in  [ìn]ferÌ8  gubemat  ||  ita  ut  morti 

Si  ambulauero  nsque  eorum..  quod  si  tanta  accederit 
proximuB  fiam  ta  me  ad  nitam 
reduces  ut  non  quomodo  illi  prceponu 


'  ni  isnaibtemplatb 

F.  lS9d. 

^  seim        "  nephinducbaid^ 


584  I.  Testo  e  chiose,  f.  140':  Salmo  cxxxnii. 

nt  et  irascanti/r  sic  mihi  proaenia[n]t 
EXTEsoisti  man?<m  usqwe  tua.,  ad  nós 

auxiliando  ^  tua  manus  por 
recta  est  quae  hucusque  qj<asi  retrac 
ta  uìàehatur  Jl  mus  ut  maioribt/s 

DonuDUB  retribuet  prò  me.,  cnm  sìm  infir 
uicem  beneficìi  siue  mali  quod 
in  me  fecerunt  rependere  non 
f-  ^^^'-  naleam  tii  qui  omnia  pò 

tes  tribue  illfs  debita  ||  quam 

Do;n/se  mìssericordia..  tua  propitiatio  num 
a  nobi's  recedat  et  nos  qui  op«ra 
tuarum  manuum  sumus 
ne  gubernare  et  regere  de 
sinas  I  sona  populi  fidelis 

finem  psalmws  àauià..  Ex  p^r 
intellegentis  dommi  poten 
tiam  et  quod  nulla  etiam  secreta 
maiestatem  eius  fallere  posswnt  hoc 
Carmen  conponitur  ji  batio  aut  [prò]  cog 

^omfNE  probasti  me  \isque  me.,  prò 
nitione  a.ut  prò  tempta 
tione  ponitwr,.  ergo  probas 
ti  me  là  '5'  nosti  me  unde  sequi 
tur  et  cognouisti  me  |!  ana  ho 

Sesionem  et  resnrrectionem..  etìara  coiidi 

mani  status  oflBcia  té  Tpraeier 
ire  non  posstirtt.  ||  illa  quae  antiqui 

INtellexisti  cogìtafiones  de  longe..  etiam 

tus  cogitauerara  tibi  in  obli 
uionem  non  defluunt  siue  est  sen 
susns  tu  qui  in  cselo  es  animi 
mei  cogitatione«  intellegis  qui 
in  terra  habito  ||  cotidiano  ì 

Semitam  meam..  uita  homana 
teneri  '  adsimulatur  sicat  enim 
uìator  p(?r  tractus  -  terrae  profi 
cìstwr  sic  homo  p^r  uarias  aetates.. 
Fnniculum  m^nm..  funiculus  a  di 


IN 


D 


^  lase 

P.  140*. 

'  -i-  duintinch  din  lai        *  -i-  efir  réid  7  amreid  7  etir  fan  7 


I.  Testo  e  chiose,  f.  140":  Salmo  cxxxviii.  Lih5 

uidentibtts  hereditatem  circum 

fertwr  ut  unusqtmque  proprtam  sedem 

accipiat  ita  et  omnis  homo  di 

uidente  dommo  accipiat  quii  in  sé 

continet  qualitatis  ^  |l  Inni  intelle 

Omnos  uias  meas  pra^uidisti..  non  so 

gis  qnae  a  raé  facta  sed  etiam  facienda  proenosti..  F.  14ù'>. 

Quia  non  est  eermo  in  lingua  mea..  nulla  est  mihi 

eloquentia  quae  possit  tibi  '  ocultare  aliqned.. 
Ecce  tu  domme  usqwe  antiqua.,  cognitione  ^"^ 
mea  profundiora  intellexisti  '^^  quia  omnia  qnae 
ante  mundi  initium  fuerunt  et  omn«a 
quae  -^ost  finem  eius  intellegis..  ]|  abscondita  qui 

Tii  formasti  me.,  quomodo  non  intellegis  mea 

me  ab  initio  creasti  numqnid  enim  falle 
re  figmentn»!  T^oìest  fìngentem  j;  massam  ^ 

Possuisti  super  me  manwm..  similitudine  {àici\) 
q?/a»?libet  plasmantis^  et  conglutinantis:- 
Mirabilis  facta  est  me.,  etiam  informa 
tiene  mea  et  gubernatione  tua  sa 
pientiae  magnitudo  uidetwr  ||  testas  "  r\on 

ET  non  poterò  ad  eam  ^'..  ratio  non  sinit  pos 
subpetit  ut  aliqua  contumacia  tecum 

disceptam  ||  bws  auolare  ^  nullus  mihi  lo 

Quo  ibo  a  sptViVu  tuo.,  si  cnperem  qwasi  fugitì 

cus  fugendi  est  cum  tua  maiestate 
piena  s?mt  omnta  i|  erit  fugenti  sedis  ip 

SÌ  ascenderò  in  caelum..  quomodo  refugium 

sius  regni  ubi  multudo  exercitiis  et 
omnes  ministri  ad  tronum  decurru 

ut  II  praeposti  et  comites  regis  ad  car 

SI  discenderò  ad  inferniim..  quam  multi  "'  sj<nt 

ceris  ianuas  zut  ut  soluant  liberan 
dos  aM^  ut  ligant  uincendos  illi'c  enim  me 


ardd        *  i-  im  oh  famaith  òn 

F.  140b 

'  end  su  adce  ^  -i-  uatetarcnu  -i-  huatingnu  '  1'  mea  co- 
^itione  -i-  asgeìisu  innahiata  fudumnu  huamingnusa  i-  isvUliu 
tingnae  indaas  mingnaese'-         ^^  adce         *  -i-  cid  ere  cidiàis  ri. 

*  duslaid  -i-  cruthaigedar  ®  -i*  fristàes  fris  '  -i-  mthacum- 
tachtce  ndo  ^  fuluinn  '*   i-  mórni 


586  I.  Testo  e  chiose,  t.  140'  :  Salmo  cxxxTiii. 

fugentem  depr^chendent  j|  loci  et  mata 

Sf  snmpsero  pennas  nsque  maris..  si  uè 

tina  fuga  transaolauero  ad  maria 

extrima  ibi  me  ministri  regis  inne 

aenient  quia  naoes  negotiatorum  ^"  aut  ex 

spectant  aut  suscipiunt  "  aut  dimittant  '*.. 

Et  enim  illuc  maniìs  tua.,  ■potestas  tua  om 

nia  conprecenàìt  ||  gam  tutam  mihi  fo 

Et  dixi  foTsitan  me.,  ego  uidens  nuUam  fu 
F.  140^.  re  '^  cogitans  dixi  tenebrìe  me  produ 

nt  '  perseguenti  -:  multi  enim  Bunt  amici  potentium.. 
Nox  inluminatio  usqiie  mei's.  id  est  nox  inlu 
minat  uoluntatis  mese  dilicias  il  pos 

Quia  tenebras..  nullus  in  tenebria  locus  qui 

8Ìt  té  fallere  I|  datum  est  in  té  non  ca 

Et  nox  sicut  dìes..  tempus  quod  quieti  homance 
dit  ^  cui  nulla  homana  similitudo  inest.. 
Sicut  tenebrae  eius..  conparatione  *  teneb 

rarum  lux  ^  deprechenditwr  àeus  autem  in  quo  nul 
lae  tenebrae  sed  omnia  in  quo  lux  sunt  sine  ul 
lo  inpedimento  cnncta  profuidet  ||  gisti  co 

Quia  tu  possidisti  renes  meos..  prò  intelle 

gitationes  meas  ||  ae  potentiae  ab 

Suscipisti  me  nsque  mese.,  in  sinnm  tu 

initio  expossitus  ^  som  j'  dabo  quia  prop 

Confitebor  tibi  usqwc  es..  té  semper  lau 

ter  me  semper  terribiliter  magni 
ficatus  es  |1  mei  corporis  rimare  "  pò 

Non  est  ocultatum  os..  etiam  interiora 

tes  II  rse  finibws  cowstitutus  tuam  ^  sci 

Substantia  mea..  homo  in  extrimis  ter 

entiam  non  latet  ||  formatus  in  utero 

iMperfectum  meum..  cum  adhiic  needum  ^ 


'"  innacennaige     "  -i-  dianndamnad  són-     *'  -i-  nos  dasis::::::ss! 
*'  nadmbiad 

F.  UOe. 

*  nutnmeratsa          "  dundl  adgreinn  -i-  deo  -i-  me         '   i-  nibi 

adaig  daitsiu-  adce-           *  huanchosmailigiud  *  -i-  is  dos  int- 

soilse  airi  asndce  innadorche        *  amlathardae  '  ingléis 

®  adcé         "  -i-  intain 


I.  Testo  e  chiose,  f.  14(H:  Salmo  cxxxtm.  587 

eBsem  taa  diuina  inspecHo  nìdit  me  ||  cor 

Et   in   libro.,    sicot    in   libris    omnium    re 
datio  tenetur  ita  in  memoria  tnae  ster 
nìtatis  concia  secreta  cnstodiantifr.. 
Dii  formabnntur..  dii  ab  hominibtf»  f 

abricabnntur  et  nemo  in  efs  est  qui  ta 
lia  possit  scire '"  ||  tas  àà  et  eomm 

Mihi  auf^m  nimis..  cnm  tanta  sit  potes 
tanta  infirmitas  excselsos  homines 
non  deoram  Bed  amicornm  dei  honore  glor? 
ficabo  II  eet  non  a  semet  ipsis:»  DEsome 

Nimis  confortatns  est  prtncipafu«..  a  Aeo  scili 

rans  l?J  uidebo  eos  moltiplicatos 
esse  ita  ut  numerari  *  non  pos  F.  léo'. 

sint  II  ui  de  somno  torporìa 

EXsurrexi  usque  sum..  euigela 

et  in  té  semper  sperabo  qui  me 
liberauis  ||  ìnterficeris  àeua  pec 

Bi  occideres  deus  peccafores^.  cnm 

catores  uiri  sangninnm  né 
mihi  adpropinquetìs  né  uo 
biscnm  repentino  subtrach 

ar  iodicio  jj  ìio  diflBnitnm  est 

Quia  dices  in  cogito^tone..  tuo  intimo  consi 
quo^Z  in  nannm  muratas'  ac  ma 
nitas  poBsedent  ciuitates  in 
mente  enim  in  eoa  hoste  defen 
dere  non  ualebnnt  j|  rem  pecca 

Nonne  qui  hoderunt  té.,  eum  uide 
tores  multiplicare  eremina 
et  odire  té  toi  amore  accen 
SUB  tabescebam  J  um  est  quod  non  a 

Perfecto  hodio..  perfectum  hodi 

licuias  inimicitìaB  causa  sed  (causa) 
legis  dei  transgrediende  exoritvr 
INimici..  amìcos  dei  honorifi 

cabo  inimicos  autem  hodio  habebo~ 
Proba  me  deus.,  inteliege  me  in 

corde  sicut  confiteor  ita 


***  'i'  rufitir  idal  innainchlidi  ani  rutu^tìr  dia 

F.  14M. 

'  arcati        '  murdai 


Y 


E 


588  L  "Testo  e  ciùose,  f.  141"  ;  Salmo  crxxrs.. 

tenere  i  sic  habere...^  Uide  si 

Interroga  me.,  deprgchende  me 

uia,.  cum  me  probaueris  iniqui' 
ratis  maculo  immonem  esse  dig 
num  me  estimabis  uitae  sete/Tiae 
remuneratione  fieri..  ||  sona 

>5almu8  àauià  in  finem:»-  Ex  per 
ezechise  àominum  deprecan 
tis  in  tribulatione  quae  ei  accede 
rit  inruente  assirìo  hoc  Carmen 
conponitwr  imploratq?/^  àei  auxilium 
F.  141".  ut  de  eorum  siue  subtilitate 

sine  fortitudine  eum  erip 
iat  II  de  manu  senachrib  re 

<ripe  me  àomine  xi%<\ue  me., 
gis  me  erue  qiii  malitiam 
et  iniqiiitatem  in  me  cupit 
exercere  sine  multitudinem 
assirii  exercitus  unum  homi 
nem  uocat  eo  (]uod  uno  animo 
in  eius  excidium  incitati  fue 
runt  unde  sequitwr  jj  legentia 

Qui  co^Mtiiierunt  usq?/e  corde.,  tanta  di 

perdere  me  nolunt  ut  co 
tidiana  cordiura  meditatio 
T\on  desinai  jj  tant  qwomodo  me  de 

Tota  die  cog  [sic].,  intente  excogi 
bellare  possint  ||  rum  conloqwm 

Accuerunt..  tam  ueninata  eo 
SMnt  ut  subito  audientes  mor 
tificent  li  ìur  ut  maius  disp^rdant.. 

UEninura  aspirf«?n..  dolose  loquen 
Custodi  mèi.,  eiusdem  pr/oris  ser 
monis  repetitio  est  jj  tant  me 

Qui  cogìtauertint  [usque]  meos..  dilegenter  cogi 

subruere  qtw  '  candentem  op 
primerent  ||  me  agunt  ut  in 

ABsconder?/nt  mihi..  subtiJiter  in 

laqueos  eorum  caderem:»- 
FTlKes..  multos  conatiis  proeten 
dunt  nwHC  terroribws  nwnc  mag 


F.  Ul«. 

•i-    CO 


I.  Testo  e  chiose,  f.  llP:  Salmo  cxìxìi.  589 

narum  rerum  promisionibus  nunc 
meorum  sociorum  deceptionì 
hus  me  àecìpere  uolunt.      ||  liza 
Icxta  iter  Bcandalum..  scanda 

re  me  uolunt  dicentes  quia  ìa 
lege  dei  mei  nullum  mihi  adiuto 
rium  fieret...^  Dìxi  domino:  dicentibws 

illis  àeum  nullum  esse  qui  me  posset  def  j,\  24i'>, 

fendere  ego  ad  dewm  clamaui  qui  me  deprecan 
tem  exaudiet  {|  ciuitatis  non  in  multitudi 

Domine  àomiae  [u.Bque]  mée..  nunc  non  in  muri's  fortibws 

ne  exercitùs  Bed  in  domino  confido...^  ||  lare 

Obumbrasti  usque  belli.,  illis  cogitantibHS  debel 
tii  me  obumbraculo  tui  adiutorii  protegis.. 
Non  tradas  domine.,  non  Becundwn  illud  me  tradaa  hos 

tibM5  quod  me  semper  peccare  desìderantem 
uidisti  Bed  iudicii  seueritas  tua  clementia  mi 
iigeiur  ii  me  né  eleuentwr  hostes  in  tui  pò 

Cogitauerwnt  nBque  exaMentur..  etiam  propter  hoc  eripe 

puli  conca  Icatione  qMasi  qui  '  non  potuesses  eri 
p^re  populum  tuum  ||  ent  cursus  sui  quod 

CAput  circuilus  [usqwe]  eos..  hoc  in  fine  accipi 

in  mea  p^rditione  laborantes  illi  lo 
quati  Bunt  \\  si  sedentem  concremant  *  ita  illi 

CAdent  super  eos..  sicut  carbones  supcrfus 
uindicta  caelesti  obprmantwr  j,  itatibMS  ca 

IN  misseriis  non  subsistent..  non  solum  de  prosper 

dunt  Bed  etiam  in  misseria  constituti  cadant 
in  mortem  ||  nimia  loquacitate  accen 

Uir  lioguosus..  hic  ipse  rapsaces  qui 
SU8  in  populum  dei  et  ciuitatem  eiu^  ac  tem 
plum  insuper   etiam  in  ipsum  dommum  obpropr/is   plafemis- 

[que  uechitwr  ipsius  ter 
rse  dominium  non  accipiat  |{  uat  et  omnes 

Uirum  iniustum..  subitus  ei  interitus  inr 
mali  actùs  eius  ueniant  super  eum  jj  um  et 

Coonoui  quia  faciet..  intellexi  quod  àominus  pauper 
inopum  proximus  auxiliator  est  et  ultor 
bit  opprementium  oos  jl  liberati  glori 

UEru»n  tainen  [ìisque]  tuo;  opprciis  iniinicia  inopes 


F.  141b. 

OS  tu        *  arti  loiscde   ì   inni  forsateismetar 


D' 


690  I.  Testo  e  chiose,  f.  Idi':  Salmo  cxl.  W 

ficabunt  vomen  tuum  1|  ofiferent  hostias  et  li 

Habitabunt  in  loco  &ancto  tao:  cotirfeanas  1 

uultum  tuum  semper  placidum  habe 
bunt  j)  sub  forma  ezechise  canit«r  qui 

T^salmns  àauià  in  finem:-  Eie  psalmies 

^'  ■'^'-  patentiam  exercuit  né  cantra  superbiam  assi 

riorum  in  iram  uecheret?/r..  ||  et  tribulato 

>omiNE  clamaui  usque  ad  té..  6  deus  miusericors 
rum  '  auxiliator  nunc  inuocantem  ex 
audi  raé  [I  in  conspectu  tuo  placida  fi 

Diregatwr  usqi/e  uespertinum..  sic  mea  oratio 
at  quem  ad  modum  incensum  ^  suauissi 
mi  hodoris  fit  quod  uespere  per  mands  sacer 
dotis  offeri  solet  ||  rum  libri's  quod  [cum]  missis 

Pone  àomine  uBque  meis..  legimus  in  regno 
set  ezechias  nuntios  ad  rapsacen  pra^pci 
pit  eis  ne  umqwam  mouerent«r  ad  iram  cum 
audirent  inìmicorum  nimiam  super 
biam  sciens  quia  magie  humiles  quam  arre 
gantes  respicit  dom/nws..  ergo  hoc  modo  precatwr 
ut  custodiat  dominus  os  suum  et  quasi  quod 
dam  hostio  clausa  labia  muniat  né 
ad  remaledicendum  ^  aperiantwr  ||  posi  uerba 

No«  declines..  né  permittas  cor  meum  ut 
iniquorum  ad  obpropria  et  maledicta 

currat  ||  defendere  et  peruicacia  *  escus 

Ad  excussandas..  mos  peccantium  est  sé 
sare  qui  mihi  non  accidat  sed  magis  me  confi 
teri  oportet  j|  nus  ex  bis  qui  [cum]  dilinqu 

Non  commonicabo  nsque  eorum..  non  ero  u 
unt  sé  excussare  non  cessant  |j  man 

Corripiet  usq?^^  me.,  corripientem  cum 

suetudine  accipiam  nec  excussan 
tem  ^  Bed  confitentem  me  inueniet  |{  titudinem 

Olium  nsque  meum..  adolatio  inimici  mul 

asquorum  et  terram  meliorem  promit 
tentis  non  me  superbum  eliuabit  |j  li  bene 

Q7<on/am  adhiic  et  oratio  usoue  eorum..  dum  il 


F.  I41c. 

inna/och[tJaide  *  indingchis  '  duathnaldachad 

*  kuathremglicci        '  arshoimtiu 


I.  Testo  e  chiose,  f.  141^:  Salmo  cxl-cxli.  591 

placida  loquantur  et  nimia  promit 
tunt  oratlo  mea  sé  tendit  ad  àominum 
ABSorbti  Butit  usque  eorunu.  aìcut  qui 

cadunt  [de  ::::;;:sax;;;]  repentinutn  mortis  praecìpitium 
ei8  ìnr[u]et  11  de  me  oprcsso  non  glori  F.  ui^. 

Audient  usqw*  potuerwnt^  non  solum 
antwr  quin  putius  me  in  domt'no  for 
tem  effectum  cognoscant  [|  sicut 

Sicut   crassitudo    usqwe    terram.. 

terra  inqwt't  crassa  et  sole  sic 
cata  ós  suum  ap^rit  ita  proxiraa 
perditio  uobis  inminere  cepit  qwoe 
nós  deuoratos  susciperet  1|  con 

Dissipata  szmt  usq«*e  infernum.. 

tremuerunt  ossa  nostra 
iam  \2Lm(\ue  in  mortem  labe 
bunda  {{  dato  unum  mi'hi  auxi 

Quza  ad  te  domine.,  bis  malis  circum 
lium  fuit  ut  té  adiuuantem 
susciperint  oculi  mei  q«osi  in 
plorans  auxilium  né  anima 
mea  in  manus  hostium  permit 
tatwr  |]  regum  inuenimus  quos 

custodi  me  a  laqueo..  in  historia 

dam  de  populo  auro  corrup 
tos  per  quos  assirius  decipere  '  re 
gem  cupiebat  de  quorum  scan 
dali's  sé  deprecatur  liberari.. 
CAdent  usqwe  peccatores..  ipsi 

putius  ministri  deceptionis 
in  suo  rete  capiantwr  ||  lus  si'ne 

Singulariter  sum  ego.,  qui  so 

uUo  homano  praesidio  liber 
ab  bominibws  inimicorum  insi 
diis  euadam,  ||  cionca:-   Eidem 

INtelIectus  àanià  cum  esset  in  sp 

causa  est  hwiMS  psalmi  qwae  -lui-  p 
salmi  hoc  titulo  manifeste  praeno 
tatMr  quod  cum  a  saul  in  spelonca  esset 
inclusus  Aominum  deprecatus  sìt  nec 
non  formattar  in  eo  oratio  ezechise 


F.  141d. 

•i-  triaslach  foirgiallae  dialaUiu-'- 


592  I.  Testo  e  chiose,  L  142"-142«»:  Salmo  cxu. 

F.  U2-'.  in  angastia  obseditionU  possiti  et 

à.eum  saplicantìs  ||  tio  inquit  quam  corde 

yyOca  mea  ad  àominum  usqtte  sum..  ora 
yj      coHcoepi  etiam  uocis  clamore 
innotuit  ut  aadientes  mei  ex 
empio  incitarentur  ||  nndatia  sap 

Efundo  usque  menm^  tanta  est  hab 
plicationis  mese  ut  similitadinem 
efifussionis  habeat  jj  tanta  inni 

Tribalationem  meam  ns(\u€  meam.. 

ente  tribalatìone  ut  pene  ani 
ma  mea  defecerlt  tibi  domme  illam 
designaui  quo  *  té  magnitudo  me 
ae  misserióe  ad  missericordìam 

incìtaret  ||  domane  recordare  qwomocZo 

ET  tiì  cognouistì  semitas  meas..  tu 
ambulauerim  coram  té  in  boni's 

o^erìhus  |j  meo  insidise  mihi  mollifse  &unt. 

IN  uia  hac  usqt^e  mihi..  ex  populo 
Considerabam  usqwc  me.,  conspexi.  s 
perans  auxiliantes  e  qMibws  multos  pz-o 
ditores  offendi  '  |  et  hoste  cowclusus 

Perit  fuga  [a]  me.,  proprtìa  ^  proditus 

euadere  non  possum  et  nullum 
inuenio  qw»  corde  mei  conpatiretur.. 
Clamaui  ad  té  domene  nsque  mea..  ad 
unicum  praesidium  co/ifugi  a  quo  sem 
per  sperabam  adiutorim/i  ||  ex  ac 

Portio  mea  in  terra  oiuentìum.. 

culis  suw  terree  illius  (\nam  elegis 
ti  et  ilIius  semine  iusti  cui  om 
nia  bona  promìsisti  |]  di  me  qt//a 

INtende  usq»e  nimis..  ab  hoc  exau 

nimis  humiliatos  subuenire 
soles  II  (\ui  uides  inruenHbus  in  me 

Libera  me  usque  me.,  adiuua  me 
non  posse  resistere..  ||  carcere 

Educ  u&q?<e  meam..  educ  me  de 
-'''•  ^^'^  Obseditionis  qw»  nimis  choartatus 

stira  ac  per  hoc  conStebor  tibi  '|  tui 

Me    exspectent    iusti..   in    me    omnes 


F.   liSa. 

'  CO        *  innialadsa        '  i-  huammuntir/einsón 


I.  Testo  e  chiose,  f.  Ii2i>:  Salmo  cxlu.  593 

persequutores  spectant  quo  '  per 

me  tieì  fìduciam  ue\  difìdentiam  ^'^  ca 

piant  II  tur  *  a  filìo  buo  abisolón.. 

PsalrnuB  dautd  cum  perseqaeba 
IStius  quoque  psalmi  hìstoria 
titillo  manifesta  est  qu^d  pcrsequente 
abisoloD  patrem  sunm  àominum  o 
rauerit  quae  etiam  tertio  continetwr  psal 
mo..«  Similiter  ex  persona  ezechise 
oratio  forma[ta]  est  quae  in  obsiditione 
hostium  dominum  orauerit  j|  claman 

Dowm'Ne  exaudi..  contrito  corde  ad  té 
tem  exaudi.  ac  intimfs  tnae 
patentiae  penetrabilib«s  ob 
secrantem  suscipe  |{  habet  àominus 

IN  ueritate  tua.,  daas  neritates 

unam  qua  sibi  ìustum  est  ut  potens 
erìpiat  oppresum  alteram  qua  ree 
té  peccantem  punit  et  ideo  subiun 

git  II  a,pud  iodicem  ad  me  accesserit 

Et  non  intres  usque  uiuens..  si  qt^asi  contendens 

non  habeo  quicqwam  iustitiee  qtiod  me  de 
fendat  maxime  cum  tu  eis  iustus 
et  benignus  et  beniuolus  in  nos  e  con 
tra  iniqui  praeuaricatores  simns  in  té 
Quia  pcrsequutus  est.,  ideo  in  iudicium  mecum 

non  intres  si  enim  té  accussante  me 
rito  inimici  me  persequuntMr..  cseterum 
autem  gratis  ^  inimicltias  eius  patior      ||  ad 
Humiliauit  in   terra,  id  est  grauiter   me 

terram  elissit.  ||  obscura  ac  teneb 

Collocanit  me  usqwe  saeculi..  ita  me  in 
rosa  deduxit  ut  Bimi[li]tudine  morientium 
a  seculo  contabescerem  ||  mus  meus  choartatus  est  ut 

Anxiatus  est.,  maxima  oppremente  angustia  ita  ani 

qMfd  ageret  ignoraret..  IN  me  t«rbaiwm  est.,  idem  est 
sensuB  ^...  Memor 


F.  ]42b. 

CO         ^  intesamni  indfirie'm  dutchreitimsiu  adce  diarumsoirae 
•i-  inderhamnacht  i-  sechisinnafnairisón  i-  airimfolnguba  atnai- 

ris  doibsom  manimsoirae se  -  *  lasse  dusente  *  cenchinta 

friusom         "  fris  infsrs  riam 

ASC,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  38 


594  1.  Testo  e  chiose,  f.  142'- U2'':  Salmo  cxlii. 

/•.  142',  fui  usqMC  tais..  ad  haec  currebat 

animus  mews  qwae  in  simili  presura 
possitis  antìquis  temporibus  prac 
stitisti  ii  repetìtio  est  '  eiusdem  ser 

IN  factis  manuum  tuarum.. 

monis  ii  um  auxilium  semper 

EXpanc2t  manus  meas..  inplorans  tu 

ad  te  orabam  ;  rem  sitit  ita 

Anima  mea..  &icut  terra  arens  imb 
anima  mea  tuum  desiderabat 
auxilium  |i  tur  ^  nisi  oportuna 

UElociter  exaudi..  exilis  -  si  infirma 

occurrat  sanitas  morietur 
cito  II  te  spiViVMs  xneits,  reuiuescere  pò 

Non  aaertas  faciem..  té  enim  coHuerten 
terit  !  bito  me  infimi  fouea 

Similid  ero  ò\&cendeniibus ..  si  [enini]  aueteris  su 

deuorabit  |]  na  lux  in  tenebris 

Auditam  usqwe  tuam..  sicut  matuti 
dolorem  patientibtfs  aliud  solaci 
um  tribuit  sic  tua  missericordia 
61  in  tempore  prouenerit  consulabi 
tur  me  II  tudinem  inducit  quem 

Notam  usq»e  uiam..  alìam  simili 
ad  modum  erranti  si  pentissi 
mus  dux  accidat  oportunum 
est  SIC  debes  domine  ut  uiam  pr/stine 
felicitatis  mila  recnperes  ||  mea  et 

Qiioniam  ad  té  leuaui..  tota  enim  spes 

tota  oratio  mea  in  té  pen 
dit  i  tem  ac  multìtudine  hosti 

Erjpe  me  usq?<e  conin^ì..  fugenten 
vva  conclusum  sed  iamen  ad  té  respicien 
tem  adiuua  me  ||  to  meum  a  te 

Docé  me  facere  xaohintatem,.  ad  hoc  inqni't  ob 

auxilium  ut  in  serenetate  ac 
pace  uict7<rus  semper  qMae  legis  tuae 
siint  obseruem...  Sp?r?7Hs  tuus  bon!<5 
p^  j^od  '^  ^st  auxilium  tuum  me  adiuuet 

(\nod  me  in  terram  uoluntatis  tuas 
qnasi  de  tenebris  angustiai  educat 


F.  142c. 

^  f risani  ^l  ria        *  -i-  cóil        '  -i-  maheitìi  hisefujrc 


I.  Testo  e  chiose,  f.  143';  Salmo  cxliii.  595 

est  enim  B^iritua  àominì  malus  id  est  potestas  ' 

qua  dure  opprimis  peccantes 

et  trades  eos  in  manùs  inimicorMm 

Propter  nomen  tuum..  non  quod  meruì  ut  adiu 

uarer  ned  quod  decet  [ut]  in  mea  liberatio 
ne  tui  nominis  magnificentia 

ostendatwr  ||  tate  oppr^mentis  inimici.. 

Eouces  de  trìbuìatione..  liberabis  me  de  potes 
Et  in  missericordia  tua.,  cum  me 
psr  missericordiam  eripueris  om 
nes  inimicos  meos  subito  subrues.. 
\  Disperdes  nsque  sum..  debet  àominus  ut 

seruum  suum  de  manu  alienorwm 
opprimentium  eripiat..  |i  us 

"Tjsalmus  àauià  in  fiuem  aduers 
X       goliam:-  Huius  quoque  psal 

mi  ex  titulo  manifesta  expla 

natio  est  qriod  cum  pugnasset  [àauià  aducrsus  goliad  et  in- 

terficifiset]  eum 
tantae  uictoriae  auctori  gra 
tias  egerit  nec  minus  etiam  ez 
echisc  gratiarum  actio  praetenditf/r 
eo  quod  liberas[8et]  eum  àonnnus  de  manu  as 
siriorura.  et  saluasset  eum  de 
infirmitate  carnis  qitae  ei  ingru 
erat  ||  dabilis  ab  omnibus  ere 

nedictus  àominus  àeics  meus.,  hoc  est  lau 
atwj'is  qui  me  peritissimum  be 
laudi  militem  efficerit      |j  gi 
Missericordia    mea    et    refu 
um  meum..  in  misseria  constitu 
to  et  fugato  ni  iniraicorura 
mihi  subuenit  i|  qui  suscipit  me 

Susceptor  meus  et  liberator  meus.. 

in  sinum  missericordiae  suse 
ac  de  omni  (mali)  cupiditate  eripuit 
Protector..  quia  decentius  quam  ut  proteo  -^^  -^^l 

torem  semper  sperem  11  rem  for 

Qui  Eubdis..  non  solum  me  bollato 
tem  fecisti  cantra  aduersarios  sed 


BE' 


j<  F.  I42d. 

P    *  -i-  cidtriaingliu  doindnastar  són  huare  as  noie  immefolngi  do- 
nmch  forsanimher 


596  I.  Testo  e  chiose,  f.  143'':  Salmo  cxuii. 

etiam  né  a  propnfs  dispici  fecerit.  quo 

rum  Bepe  consnetndo  est  contempnere 

dominantes  cum  mansuitudiue.. 

Domme  quid  est  homo..  cuiu&  meriti  sum 

qui  tanta  a  té  beneficia  accipgrem.. 

Aut  filius  hominis..  ille  qui  ex  pa 

temitate  corrupt«s  uilitatem  infir 

mitatemque  traxerit  quid  meruit 

ut  tantorum  mirabilium  dignus 

factus  fnerit  {|  omni  homine 

Homo  uanitati..  generaliter  de 

\o(]uittir  f^uod  de  caducis  reabws  factus 

earum  motabilitati  obnoxius 

est  II  bra  pertransire  solet  ita  uì 

Dies  eitis  sìcut  ombra.,  eicut  cito  nm 

ta  homana  in  breui  defecit  ut  ip 

sa  astas  quae  florida  uidebalj^r  subi 

to  non  conpareat  ||  ne  iilius  uicis  qwa 

Domme  inclina  caelos..  similitudì 

de  aegipto  proficiscentibws  adiutor 
fuisti  ita  nnnc  populo  tuo  auxi 
liari  a  tropicos  »  '  oportet  autem  cae 
los  inclinari  deprecatwr  cum  ange 
Ics  habitatores  caeli  ad  auxili 
andos  nos  diregi  pracciperit      {j  sina 
Tange   montes..    sicut    iu   monte 
ollim  discendente  àomino  fumus 
jipparuit  ita  et  nwnc  eodem  modo  in 
notescere  debes  '  [  li  de  quorum 

Tropico  montes  idem  swit  ange 
ira  q7<asi  de  igne  fumus  in  ultio 
nem  nostri  decedat...  Fui 
gora  curruBcaftoneH»..  sicut  quodam  fui 
F.  I43b.  gora  discurrere  uisa  swnt  sfc 

et  nunc  subito  miracula  tui  auxi 

Hi  inimicorum  mentes  percutient 

si  uè  haec  ita  intellegenda  sz^nt  ó  àeus  om 

nipotens  qui  hominis  uanitati  ob 

noxii  '  recordarì  dignaris  indi 

na  cselos  id  est  inrae  in  assirios 


F.  I43a. 

^  intropdaid         *  -i-  adce 

F.  143b. 

'  hibdid 


I.  Testo  e  chiose,  f.  143':  Salmo  cxliii.  597 

qui  sicut  caeli  superbia  exaitati  bicut  mon 

tes  superbia  tumidi  facti  sicut 

fulgora  elatione  magniloqua 

retulauerMnt  hos  iniquam  [l.  inqtiam]  mihi  in 

ruentes  disipa  ||  os...  Enitte 

Dìssipabis  eos  snbautfz'tur  assiri 

sagìttas.,  eagìtae  dowmi  repentinae  ulti 

ones  Biini  quas  in  inimicos  diregere 

Bolet  dommMS  sic  enim  assirii  conturbati  fu 

erant  ut  fugientes  uestes  et  ar 

ma  et  omnia  expeditionis  in 

strumenta  in  semìtis  ^  dimitte 

rent  li  sape  accipitur..  Eripe  me.. 

Emitte  manum..  manus  prò  potentia 

scripti/ra  solet  populos  aquarwm 
nomine  significare  ji  externas 

Filiorum  ali[en]orura..  filios  alienos 
gentes  uocat  ||  tilati  swnt  superbi 

Quorum  os  \ocutum..  in  tantam  eia 

am  ut  etiam  cantra  dommum  et  terap 
lum  eiiis  multa  loquerentwr  |j  ni  eo 

Dextera  eorum..  in  prosperitate  reg 
rum  et  omni  opere  iniquitas 

praeualet  11  omnibus  beneficila  noua 

Deus  canticum  nouuw..  prò  bis  inquit 
laude  té  honorificabo  ||  tia 

IN  psalterio..  tanta  erit  laeti 

nostra  ut  etiam  chithararum 
modolationibws  rosonet  jj  torias  f.  li3<: 

Qui  das  saliifem..  qui  omnibus  regibws  uic 

et  triurophos  tribuis  mihi  qj^oqwe 
regi  populi  tui  da  praesidium  ||  culis 

Qui  liberas  dawtd..  qui  dauid  de  multis  peri 

liberasti,  me  quoque  qui  et  generis  et 
sedis  et  regni  eius  beres  sum  libera.. 
De  gladio  maligno.,  gladium  malig 
num  uocat  qui  non  reatùs  alicuius  cau 
sa  sed  inìquttatis  studio  circumfertur.. 
Quorum  fìlii..  bine  enumerai  quan 

tfs  bonis  iniqui  in  prcesenti  sae 
culo  superhabundant  sicut  inqutt  nouel 
Ise  plantationis  germen  multipli 


^  forsìmib  conaraib 


598  I.  Testo  e  chiose,  f.  143^:  Salmo  cxlit. 

cit^r  crescit  ita  illi  multitudine  prò  illis 
habnndant  jj  eedit.  sicut  teraplum 

Filiee  eoTtwi..  nterque  sexns  ornatus  prò 
auro  et  argento  distinctura  '  oculo 
,rum  aciem  obtondit  -  ita  filias  eorMW 
mirabilibMs  ornamentis  florent.. 
Prumtaria  eoTum..  omnia  ipsorwm 

celiarla  sic  cybfs  proflaunt  ut  ilio 
rum  habundantia  per  successìones  tem 
porum  no«  deficiet  |j  mines  et  crescent 

Oues  eornm  foetosse..  non  solum  ho 

prole  et  habundabunt  bonfs  sed  etìatn 
pecora  nulla  sterilitate  defamabu 

ntur  '\.  Il  erunt  etiam  ad  pastus  ho 

Boues  eorum..  cum  in  multitudine 

minum  proficìent.  \\  ìt  qnod  neque  in 

'Son  est  ruina..  hoc  felicitati  now  deer 
muris  neque  in  habitaculis  eorum 
ulla  erit  cojjfractio.  sed  omnia  mu 
nita  et  tuta  et  decorosa  erunt.. 
BEatum  dixerunt  populum..  cu?m  non  in 
tellegunt  quod  non  propter  hodium  sed  proptgr 
F.  143''.  correptionem  amoris  dominus  popu 

lum  suum  castigat  et  ideo  qt<asi  inopes 
uideniur  et  beatos  [eos]  putant  qui  omni 
bus  proedictis  habundant  ||  inquiunt 

BEatus  populus..  beatitudo  populi 

de  potentia  procedit  dom/ni  qui  talia  suis 
cultoribws  praestabit  j[  tiuitate  libe 

Audatio  Aaidà..  Ex  persona  populi  de  cap 

rati  in  hoc  psalmo  formatz<r  oratio 

et  admirantis  donn'ni  potentiam  et 
enu[me]rantÌ8  quantse  gratiae  ei  refer 
ri  debent  prò  talib?<s  beneficiis  et  qua 
liter  omnibus  in  tribulatione  pos 
sitfs  subuenire  solet  [;  tet  me  ut 

Abtabo  té  àeìia  meus..  opor 
tuis  beneficiis  té  semp^r 
exaltem  qui  me  ut  àeus  resp 

existi  ut  rex  de  manu  inimi 
coriim  eripuisti  ||  bona  sunt  ut 

Per  singuloB  dies..  tanta  in  me  tua 


L 


EX^ 


F.  14Sc 

*  tomidide  -i-  hrec        ^  fristuairc         '  ni  michlothaigfetar 


I.  Testo  e  chiose,  f.  144":  Salmo  cxliv.  509 

cotidie  recordari  non  pigeat  et  tem 

porum  longitudine  nulla  obliui 

one  deleantwr  11  numquam  laus  illius 

Magnus  àominus..  quid  pulchrius  est  qwam  ut 

dommi  cessat  cuius  potentiae  nullus  fi 

nig  est  I!  continuata  laudatio  comitabitur.. 

Generatio  et  generatio..  eeterna,  beneficia 

Magnificatiam..  haec  duo  in  tua 
laude  erunt  quod  gloriosus  in  operi 
hus  et  scnc^j^s  in  iudiciis  es.  |ì  additur 

Et  uirtutem  terribilium..  hoc  tertio 
quod  terribilis  es  in  uindictìs  in  de 
linquentes  ||  untwr  suauitatem  be 

Memoriam..  semper  recordab 

ficiorum  tuorum  li  ricors  sii. 

Miseriatwr  propria  Bunt  [dona]  domini  quod  mise 
in  adflictos  patiens  in  delinquen  f,  mu 

tes  et  multimoda  mÌ68erì[cor]dia  eius 
mensuram  ponendo  correptio 

nibws  il  US  tua  crescere  debet..  Re 

Confìteantwr  •Qique  tua.,  per  tua  opera  la 
gnum  [tuuMi..]  tua  potestas  totius  mondi 
raolem  capit  1|  bit  quae  promisit  he 

Fidelis  do>n?nM8..  ueridicus  erit  imple 
remias  enim  ^ost  Ixx  an«05  reuersurum 
populum  profetabat  ||  ut  allisi  su 

Aoleuat  dowinMs..  nos  qui  conrueramus 
mus  ad  terram  adleua  ||  a  té  com 

Oculi  omnium.,  sicut  generaliter 

monis  usus  exspectatwr  ita  et  nos 

tri  oculi  ut  liberes  nos  in  té  sper 

ant  II  tuse  maiestatis  omnia  ani 

Aperis  tu  manum..  ex  prnmptuaris  ' 

mantia  cibis  natwrae  debitfs  habun 

dauit  jl  rationabilibws  siue  inra 

lostus  dommws..  qui  talia  praestat  siue 

tionabilib«5  ||  hus  dommum  in  proximo  est 

Prope  est  àominus..  recto  corde  querenti 
auxilium  1!  sui  timorem  habere 

Uoluntatem  timenino»..  quos  nouit 

uoluntarium  sé  illis  proestat  H  per 

Custodit..  ut  in  tribulatiouibws  [non]  die 


F.  144«. 

huanaih  cellorib 


600  I.  Testo  e  chiose,  f.  lii^:  Salmo  cxlv. 


A' 


eant  [j  us  àominì  sonabit  et  in  nomme 

Laudationem..  semper  in  ore  meo  la 

eius  seniper  glorificabo  |i  tur  adhor 

lleluia..  IN  hoc  psalmo  discribì 
tafio  populi  in  captiuitate 
possiti  et  de  babilone  pra^stulan 
tis  -  reditum  nec  confid^ndum  ^  in  ho 
minibus  docet  qui  no»  possMwt  libera 
re  Bed  in  dommo  qnem  prò  tanto  auxi 

lio  laudari  oportet 

]r,  i44b^  "T  AUDa  anima  mea..  prò  unitate  de 

J-J    siderantium  libertatem  unam 

animam  populns  habere  àicitur 
LAudabo  àominum  in  uita  mea..  quam  mila 

tribuit  qui  de  captiuitate  libera[ui]t 
Nolite  con^àere  in  prmcipibt^s..  nolite  sper 
are  in  regibws  qui  in  fortitudine 
suae  potestatis  gloriantwr  [j  nis 

Nec  in  filiis  hominum..  filius  enim  homi 
corruptioni  obnoxius  est  qui  non 
ualet  periculum  mortis  effugere.. 
Exibit  sptn'^Ms  eius  usqwe  suam..  origini  suae 

caro  reddet?<r  |{  ambitiosae  mol 

IN  ilio  die  peribunt  usque  eorum.. 

litiones  finientwr  morte  ||  non  ergo 

BEatus  CMms  deus  iacob  usqwe  ipsius.. 
beatìtudo  in  animicitifs  re 
gura  in  rerum  affluentia  ^ed  ìantum 
in  diuino  cultu  j;  infirmitatem 

Qui  fecìt  caelum  n&que  szmt..  coltra 

humani  pra^sidii  potentiam  cun 
età  condentis  praedicat  adiutoris 
àeì  scilicet  qui  ea  uirtute  tu 
etwr  suos  qua  creauit  uniuersa... 
Qui  custodit  \xQv\tatem..  prò  firmitate 

donorum  uiritatem  ponit.. 
Facit  iudicium  usqwe  esurientibws,.  in 
terire  fame  non  patitwr  quos  rap 
tor  auarus  exnerit  '  |1  rum  sa 

Dominus  inluminat  csecos..  iguaris  re 


^   i-  frissaccai        '  nantorasnigthi 

E.    144b. 

^  ducìmmarraig 


I.  Testo  e  chiose,  f.  Hi':  Salmo  cxlti.  COI 

pientise  lumen  ìnfundit  \\  opem 

"Dominus  eregit  adlisos  Msque  iustos..  cum 

ceeteris  adflictis  impi?rti:::::  ius 
ti's  tribuit  etiam  caritatem  |i  tu 

Pupillum  et  uidam..  in  peculiorem 

tìonem  recipiat..  ET  uiam  pecca 
torum  extermìna&i^.  pene  ubi  F.  144'-. 

que  '  hostes  suos  peccatores  uo 
cat  quia  inlessi  ^  ledunt  H  a  non  morta 

Regnauit  dominws  in  seternum,.   »ut 
les  prtncipes  ad  breue  (tempus)  pr/ncipi 
orum  ergo  intentionem  carmìnis 
fine  supleuit  ||  res  ''  iutellegite 

D^mS  tuus  sión..  a  loco  habitato 

ó  inquit  popule  sionis  ha 
bitator  bonae  spei  esto  sub  tali 

rege  ac  àomino  cuius  ut  tota  [1^  tuta  i.  e.]  aeterna  sub 
stantìa  ita  indefessa  potentia 
ab  speciali  ergo  causa  conceptnm  car 
men  in  peculiari  populi  conpel 
latione  conclusit  |1  se  eadem  in  prae 

Alleluia,.  AoGei  et  zachari 
senti  psalmo  quae  in  superiore  * 
profetai  eademqwe  ex  perso 
na  populi  liberati  ad  laudan 
dumdowmura  induciti^r  cohartatio  ||  ga 

LAudate  àominum  quoniam  bonus  usque  co«gre 
ns..  enumerantj^r  hinc  dei  opera  qui 
hus  probetj^r  iure  laudabilis      H  me 

Qui    sanat    contritos    corde.. 
taforìcos  captiuorum  merores 
medeca  pietate  dicit  esse  sana 

tos  11  ulceribws  fasceolas  ^  sic  erum 

Et  alligat  contritiones  eorum..  tamqwam 
,nis  fomenta  '^  consolationis  admo 
uit  ut  num  qta'd  obliuisci  poterit 
uirgo  fasciae  pectoralis  ''  \\  ea 

Qui  numerai  multitudinem  Btéìlarum.. 


F.  144c. 

'  emidhicechdù         '  huaneuch  ^  -i-  inloc  lesom  hic  arnuib 

aitrebthidib  *   i-  psalmo  -i   fil  riam  ^  am  nagrinnenu  A- 

bile  mchretu  '  innatataìc  '  -i-  indeiaig   bruinnidi   ì-   bis 


602  I.  Testo  e  chiose,  f.  144^  :  Salmo  cxlti. 

uirtute  DOS  liberauit  qua 
astrorum  nuraeros  cursiis  or 
tus  occassùsqMff  tam  nominam 
inprgsìone  *  signat^'s  habet  cog 
F.  ié4<t.  nitiones  |:  sapientiae  eius  magni 

Magnus  dominus  lìoster  numerus 
tunisq«c  admiratio  uires  lau[daD] 
tis  excedit  '  [j  les  legi  xxel  in  omnem 

Suscipiena  ma.usueios  àominuB..  r\on  rebel 

obseqnellam  ^  humiles  ac  nul 
li  aduersantes  |]  perti  dedicerent 

Humiliat  usque  ad  t^rram..  rerMw»  ex 
ideo  in  commonem  utilitatem  ^ 
dicuntiir  generalità?'  sicut  in  superio 
re  psalmo  dictum  est  \\  reduc 

INcipiente  dommo  in  chithara..  ad 
tos  de  babilone  sermo  conuer 
titur  ij  singularum  rerum  effec 

Qui  opmt  nsque  hominum..  fines 

tiisque  aperit  nubib?<5  *  igitwr  den 
satis  paratwr  pluia  graminìb«^5 
alendfs  effundit«r  herua  iumentìs 
essai  iumenta  hominum  ussui 
distinata  sutit  \\  satione  naturali 

Qui  dat  nsq?«e  eum..  quia  egent  dispen 

ad  necessitates  suas  prouidenti 
am  inuocare  dicunti^r  ]]  admira 

Non  in  fortitudine  nBque  habebit. 

bilis  exhortatio  iste  inquit  qui  ita 
omnium  curam  gerit  ut  nec 
coruorum  pullus  dispiciat  eos 
homines  qui  uiribus  equis  ar 
raisqwe  confidunt  proculcat  [ac]  spernit.. 
Nec  in  tabernaculis  uiri  [prò]  in  tibii's  ^ 
alia  editio  ^'  prò  tibialibus  '  quib?(5  belli 

tarbniinniu  ógae  sòn  *  smid kuandestoasc    i-  aintss  saindiles 

dìtthttbaid  ditcechae 

F.  144d. 

*  asingaih        *  toishaisgim  V  immaircedetaid       '  -i-  nachtorhaiu 
coitchenn  rohói  indiò  fridenù  nuilc  àirubalt  tarhcesi  àpectha 

*  tridluthad  innannél         ^  -v  arerochaib         ^  tintud  aili 
^  ainìaib  eruehordaib 


I.  Testo  e  chiose,  f.  145-145'':  Salmo  cxlvu.  QO'ó 

ciosi  c[r]ura  muniuDtj^r  H  tas  eiiis  aleu 

BEneplacitum  est  àotìiino  usqwe  eius..  boni 

di's  omnibj«  in  commne  monstra 
tur.,  iustitia  aero  intellegenda  dig 
norum  acceptabilitate  cognoscitwr 

quae  et  deuotos  quosqwe  conplectitur  F.  U5«. 

et  dispicit  arrogantes  |i  mìli 

A   LLeluia..     A   QQei  et  zacharise  si 

em  causam  hoc  Carmen  continet  su 
^^eriorihus  psalmfs  et  ab  speciali  grati 
arum  actione  prò  reditu  ad   gene 
ralem  dei  laudationem  conuertitur 
prò  bis  quae  in  utilitatera  operantwr  omnium.. 
T     A    uda  hierusalem..  prò  habitorib?/s 
I  Jxjl.  eius  qui  sé  motuo  adhortantwr  jj  it.. 

Lauda    do»n/n?/m    sión   tuum..    idem    repet 
QiiOniam  cofjfortauit  serras  usque  tuarwm..  non  con 

tentus  '  instaurare  posf  reditum 
perpetue  té  munitam  esse  uoluit 

ac  securam  ||  tuos  prosperauit  auxitqwe 

BEnedixit  filios  usque  pacem..  ciues 

Et  adipem  nsque  té.,  consequenter  to 
tum  àicit  [ut  grata  esset]  pax  frugum  contulit  uber 
tatem  |1  iam  bine  ad  generalem  mu 

Qui  emittit  eloqui?/m  usqwe  eius..  transit 

n/ficentiam  ^  fO«ditoris  hac  té  in 
quit  liber[alijtate  confouet  ac  uirtu 
te  qua  per  potentiam  imperii  eius  in 
utilitatem  cunctorum  elimen 
ta  subseruiunt  !|  cidentis  niuis 

Qui  dat  niuem  sicut  lanara..  de 
expresit  imaginem  ||  git..  uicina 

Nibulam  sicut  cynirem  spar 

prursus  similitudo  |j  tra  pa 

Mittit  cristallum  suura  sicut  frus 
nis..  simili  exemplo  uim  glagialis 
concretionis  '  expresit  |1  sustinebit.. 

Ante  faciem  frigoris  eius  quis 
cum  scilicet  aer  in  nibulas  co«cre 
uerit  in  niuem  glaciem  f.  14^. 


F.  14óa. 

'  an[n]àrhudech         ^  dunmoindeinmidetu        '  inchoteicthea 


604  I.  Testo  e  chiose,  f.  145  :  Salmo  cxltiu. 

que  aquae  durauerint.. 
EMÌttit  usqw^  ea..  intoller 

anda  hominibws  frigo 
ra  ad  nntum  deinum  eius  o 
portunis  uentorum  fla 
tìhus  resoluuntwr  ut  in  na 
turam  suam  nix  glaciesq?<e 
redeant,  j|  to  austro  qui  sit 

Flabit  usque  aqua)..  prò  uen 

ab  60  conditns  {|  sum  ab  ani 

Pronuntiat  usque  isra^el..  rur 

uersali  ad  portionale 
reuertitwr  iste  inqwit  àeus  auc 
tor  talium  et  moderator 
de  nostro  quoque  ritu  sen^^ntiam 
protuh't  et  captiuos  decreuit 
absoluere  iudicanter  et  iuste.. 
NoM  fecit  usque  eis..  nulli  ho 

mìnum  conlata  Bunt  quae  nos 
gratulamur  exp^rtos  '  ||  sai 

LLeluia:-  Cnm  et  alios  p 
mos  id  est  xuiii  et    ciii-  di 
seribendis  creatwrfs  in  lau 
dem  profeta  cowpossuerit  ere 
atoris  hunc  perfectiore  et 
uiciniore  ^"^  detexuìt  *  filo  ^..  nam 
et  multa  intulit  quae  in  illis  omis 
serat  et  commemoratis  nihì! 
hominus  p?'mcìpalibMS  elimentis 
eoruMJ  effectiis  ^  in  ilis  psalmis 
enuraeratos  hi'c  quoque  no«  tacuit.. 
dum  ea  p^r  quae  inplebantwr  ~'  inser 
uit  pene  uniuersa..  hic  igitwr  crea 
f,  uù".  turarum  differentia  ad 

laudandum  àominum  conno 

caiur.  nec  potiora  (elimenta)  quaeque  prò  mag 

nitudine  sui  ab  hoc  exci 


A' 


F.  14&b. 

'  elachu         ^  ascìwmaicsiu  '  1'  conciunore  -i-  aschubaithiu 

*  rofoilsigestar  ^  ìiuanglosnatìiiu  **   ì    indfolangldogm 

cechdùss:  Hoc  (?)  domolad  dd-         '    i-  molad  deh  òn 


I.  Testo  e  chiose,  f.  145^:  Salmo  cxlvhi.  605 

piuntwr  '  oflBcio  -  nec  prò  tenui 

tate  secernuntur  exigaa^.. 

DT  enim  conuentu  distantìum 

inter  sé  rerum  unus  mun 

dus  exstruitwr  sfc  concento  oni 

nium  laus  una  formatwr  * 

inde  sane  orditur  ■■  lauda 

tionem  unc^e  moyses  inchoa 

uerat  creationem  ^  et  quae  ille 

commemorati's  "  tantum  caelis  [et  t^rra]  ob 

intellegenda  ^'^  reliquerat  '° 

hic  quae  potestates  crea.tursBque 

tam  esteriore"  quam  interiore 

arabitu  clauderentwr  ut 

dilegens  ^'  interprcs  eius  enumerat 

et  ad  laudandum  grandifi 

ca  '^  auctoritate  conpellat  ^*  :- 

LAudate  dominum  de  caelis..  per  si>iritHm 
Banctiim  tantam  auctoritatem 
Euscipit  ut  laudationis  hutuB 
officium  audeat  creaturfs 
potioriobMS  imperare  |j  s  uocat 

Liudate  eum  in  excelsfs.  excelso 
habitatores  ceelorum  ad  discri 
tionem  terree  id  est  ìnfirme  regi 

onis  II  les  potestates  obsoluit  quos  [de  Cflelis] 

LAodate  uBque  eius..  cunctae  inuisibi 
[quos]  de  excelsfs  conaocauerit  ad  laudan 
dum  II  potestates  angelico  natwras 

LAodate  usque  eius..  omnes  celestes 
sjmt  sptritalis  scìlicet  ac  rationalis  F.  Uùa. 


F.  145c. 

^  niesgaibter         ^   i-  molta  dee  '  -i-  cid  mór  induiì  nò  cid 

bec  ni  ep'  nephmolad  dee  di  -  *   i-  ani  is  tri  accomol  nildule 

oterissedar  indomon  sic  imfolangar  oinmolad  do  dia  irichocetal  in- 
nanide  hdide  °  intinscana  dd  ®  -i-  aisndis  dutuistin  innun- 
dule  quando  dixit  in  principio  fecit  deus  ri.  '   i-  doaisndis 

diib         ^  duthaidbsin  ón  atand(e  innaduU  trishdis  diib  do 

'  1'  obtigenda   i-  atanditi   i   cen  aisndis         '°   i-  moysi  dodd 

"  asimbechtrachu         ^^  -i-  sóer   i-  leir  són         '^  budech 

**  adgladathar 


606  I.  Testo  e  chiose,  f.  146'  :  Salmo  cxltiu. 

sed  prò  iD[er]itorum  diuersitate  gradibt^s 

distant  oflBciis  ac  dignitatibws  cune 

ti  ergo  ordines  inuisibilium  et  poten 

tium  ministrorom  ad  laudandum 

uocantwr  [|  te  ^ost  inuisìbiles  natwras  et 

LAuDate  enm  sol  et  luna.,  ordina 

rationabiles  horum  memor  est  quae 

in  CEelo  locata  '  pr^ma  occurrent 

aspectibws  |!  astrorum  q!<oi  ■  cum  est  ex  ipsìs 

LAodate  usque  lumen.,  prò  splendore 

aliud  est  ^  tamen  qitam  ipsa  snnt.         \\  quae  in  cselis  swnt.. 
LAodate  eum  caeli  caelorum..  non  tantum  *  ea 
ET  aquae  usqwe  &iinì  prò  firmamento  c^elos 

possuit  odiomate  ebreico  '"  commo 
tans  namerum  ||  aturis  causa  cur 

LAodent  nomen  àomini..  cum  cseteris  ere 
necesse  sit  laudari  do/«/n?<m..  quae  cune 
ta  cuw  essent  ^  sortita  s«nt  "  existentiam 
uoluntatis  eius  impèrio  ^  ||  sistentiara 

Quia  ipse  usqwe  seculi..  non  solum  ex 
omnib^^s  tribuit  secZ  etiam  diut2<r 
nilatem  ^  a-liis.  aliis  seternitatem '°  de 
dit.  euius  statu[ti]  est  intemerata  prae 
ceptio  et  condicionum  aeterna  distinctìo 
Praeceptum  possuit  usque  habissi.. 
prò  marinis  bilufs  et  ilio  draco 
ne  de  quo  in  centìssimo  tertio  psal 
mo  dixerat  draco  iste  quew  formas 
li  usqt/e  ei  tam  ergo  ea  quse  in  terris  quam  ea 
quae  in  aquis  per  maiorum  sane  con 
pellationem  cuncta  laudare 
iubentwr  auctorem  1|  ris  motus 

lanis  usque  procellarum..  haec  omnia,  ae 
^-  ^^"^  et  aquae  permixtio  efficit  quae  pa 


F.  145d. 

*  f molta         *  intsoiìse       ^   ì-  issain  intsoilse  7  itsaini  innarinn 

*  i-  niamét  asmbeir  som  hina  aitribthi  domoìad  dee  d(V  acid  asher 
cid  arindmolatar  innime  fesin        *  -i-  more  -i-  ilarhiiathud  són 

®  -i-  is  inmais  diatuiste  ''  i-  ataat  iarum  da  inneuch  forru- 

chongaH  dia  doib        *  -i-  forcomnactar som  ìase  forruchongart  sd 
ssbuith         °  -i-  fot  saigitil  òn         '"   i-  buith  dogrcus  ón 


I.  Testo  e  chiose,  f.  146'  :  Salmo  cxlvui.  607 

riter  cum  diaersis  qualità 

hus  subicìuntwr  hós  effectus 

erumpunt  aer  ergo  inter  ceelum 

ac  terram  medius  qui  conplet  omnia 

et  cunctorum  locus  est  qui  nihil  esse 

inane  patitur  ibetur  ut  laudet        1|  in 

Qaae   faciuat    uerbam    eius  \.    dum 

alternationes  ^'^  instituta  *  satis  fa 

ciunt  iusioni  (àei)  habere  se  pariter 

testantur  auctorem  1|  cedri  ^.  prò  ter 

Montes  et  omnes  colles  ìisque 

ribilibws  arbustis  ^  cedros  posstt 

it  sicut  supra  draconum  nomi 

ne  omnium  natantium  gene 

ra  conprechendit..  cuncta  ergo  genera 

tam  foecunda  qi<am  infecunda  ap 

pellat  •  1!  sequenter  pos?  montes.. 

Bcstias  et  uniuersa  pecora.,  hoc  autem  iicit  con 

Serpentes  et  nolucres  pennatae..  gè 

neraliter  omnia  aniamantia 

breui  sed  plano  sermone  co?iplexus 

est  quorum  &unt  quaedam  aerea  ter 

rena  et  uolatilium  quaedam  quae  car 

ne  uescuntwr  herbfs  alia  nonnul 

la  seminibus  pluraq«e  amica  aquis 

et  tectis  familiaria  quaedam  ag 

ris  siluis  solitudinibzis..  terrenorw/u 

uero  quadripedia  alia  repeatia  non 

nulla  bipedia  quadrupedium  sa 

ne  alia  fera  quaedaw  mansueta  re 

pentium  autem  qwcEdam  pedata  '^  no?mulla 

sine  pedibws  quaedam  ueni[najta  plera 

qwe  innoxia  eubtili  ergo  succinctaqwe 

sed  piena  diuisione  omnia  anima 

lia  ad  laudationis  conueniunt  offi  f.  UGf'. 


F.  146a. 

*  -i-  comallait  sontianni  forcongair  dia  doib-  Aliter  quae  faciunt 
uerbum  eius  -i-  ithesom  afa  hriathra  dee--  •'*  -i-  inaìligthiu 
•i-  is  cotarsnae  cechae  dib  friaìaill        ì-  iscotarsne  aicned  intened 

fricassair  ri.         *  -i-  anatnìnsuidigthi        *  arcechfidsòn 

*  -ì-  arnaib  fedaih    sonartaib   ardaib  '  adghidathar 
'  cosaigthi 


608  I.  Testo  e  chiose,  f.  146':  Salmo  cxux. 

cium  I  nsinìt  ad  hominem 

Beges  usque  terree.,  iam  hinc  tra 
qnem  quia  animantiam  diffinitio 

ìnclassisse  uidebatt^r  necesse  erat 

ut  prò  sui  merito  ab  eornm  commoni 

one  [seunctus  conpellaretor  '  nom/ne  sno]  ueì  honore  cuius 

[uniaersitatem 

dignitatibus  getta.iihus  sexihus  explicaoit 

luaines  usque  cselam  et  terram..  quia  lon 
gè  lateque  ceisns  est  et  profandus  ac 

[per]  hoc  omnes  sui  notitione  continguens 

ut  nulli  (homini)  per  longuam  licet  distanti 

am  locorum  incognitus  quippe  cune 

torur»  conditor..  equum  igitur  est  ut  eum 
tam  cselestia  quatn  terrestria  conlaudant 
Et  exsultant  cornu  populi  sui:  iste 

tantus  ac  talis  nos  quoque  praecipuo  ho 
nore  dignatwr^  et  confortat  robore 
unde  singularis  ei  a  nobis  àébetur  lau 
datio  II  anti.  sibi..  ab  hoc  itaque  eum 

Ymnum  omnib«s  usque  adpropinqu 
omnibus  et  prò  omnibws  hominibws  nos 
oportet  laudes  canore  quia  nos  tamen  [l.  tantian] 
consortii  sui  quadam  familiari 
tate  dignatns  est  |]  Ione  fìliis  is 

lleluia;.  reuertentibu5  de  babi 
rahel  quidam  fìnitimarum 
gentium  conabantwr  obsistire  qui  qui 
dem  sunt  omnes  àeo  auxiliante  su 
perati  haec  ergo  praesenti  cannine  futura 
praeloquitwr  et  ob  reditus  uotiui  pros 
peritate  m  gratiarum  imperai  ac 
tionem  {|  est  in  coetu  nostro  laus 

CAKtate  domino  uBque  sancfornm  id 
resultat  ^...  Laetetur  isra^el  xx&qu» 
F.  JéS».  ipsum:  eum  lajtitia  factorem  ues 

trum  regem  laudate  ||  sollem 

ET  fìlli  sión  usqt^e  psallent  ei.. 

pnibus  festorum  ritibu5  cantica 
uestra  organis  adiuuentur  |j  quoniam 

Quia  beneplacitum  est  usque  suo., 
obtime  statuit  temporum 


A' 


F.  146b. 

•i-  doniolad  dee-        *  nuntuailngigeds:r        ^  adrihaigedar 


1.  Tesfo  e  chiose,  f.  146'':  Salmo  cu. 

tiostrorum  sortem  in  melio 

ra  conuertire  11  lutem:  aduersis 

EXsaltabJt  mansuetos  in  6a 

humiliatos  et  ad  omnem  in 
iuriam  expossitos  '  |!  tet  siquidem 

EXsuItabunt  u&qtie  euuis..  opor 

nos  prò  gloriosa  reuersione  a 
nimos  adtollere  in  laudes  uir 
tutum  tuarum  quando  post  labo 
rea  maxiraos  in  stratfs  locis  propri 
Is  adquescere  nos  fecisti  ||  quajn 

Exaltatìones  àeì  in  faucibus  eorwm. 

ob  rem  fauces  nostrae  dei  proteo 
nia  personabunt  ||  nos  hostibifs  re 

ET  gladii  Visqne  eqrum..  terribiles 
lidisti  tamqimm  sic  essemus  armati.. 
Ad  faciendam  ìx'indìciam  in  populi's.. 
quae  nostrum  reditum  moTabantwr  ^.. 
Ad  alligandos  reges  eorum  in  con 
pedibns'.*  ad  docuraentum  uicto 
rise  spectat  sec;;ritatcmq?^s  tri 
uraphi  in  uinculis  habere  Los 
tium  reges  ac  nubiles  quae  ultio  ta»» 
magna  est  qnam  '■  meroorabilis  ut 
tradì  liten's  debeat  ||  pradix 

Et  nubiles  eonim  usque  sanciìs  eius..  quoniam  su 
erat  exsultabunt  inveii  in  gloria 
et  interpossuerat  quae  esset  eis  confe 

renda  felicitas  p«?r  couclusionem  in  f,  246^. 

tullit  haec  est  gloria  quavi  discripsi 
quam  '  eos  supplices  sublimabo  ut 
restii uamini  scilicet  sedibr/s  uestri's 
et  de  bostibus  uestris  ultionem  capi 
etis  secu[tu]ram  !!  ne  tam  praesenfes  profe 

Alleluia.  Hortatwr  praesenti  carmi 
ta  quam  posteros  ut  psallendi  ins 
ant  officiis  11  menta  uirtutis  eivs  so 

LAudate  do^u'nwm  in  sauctìs  eius  usque  eiusi  quia  doco 
lida  firmaqMe  [conjcoepistis      jj  nificum 
LAodate    deuote    studioscqt<e   mag 


F.  14 «e. 

'  lathaidii         '  -i-  sss::!S....i::ntiS::Uis  'i>  inds..         ^  -i-  fai 

F.  llCd. 

'  ciafiu  -i-  mór  ni 

Arc,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  39 


610  I.  Testo  e  chiose,  f.  146^:  Salmo  cl. 

ó  uos  iudei  (iuta  estis  electì  prò  eiecti's 
a  commìxtione  et  uilitate  genti 
um  separatis  ||  nitudinis  eius..  seciindiim  ben 

LAudate  eujn  in  potentatibus  eiiis  nsque  mag 

ficiornm  eius  [et]  prceconiorwm  adhibite  lau 
dem  mensuram  I  tas  organorwm  in  u 

LA.adate  eum  in  sono  tubae..  diuersi 

nam  concinnentiam  diuinae  laudis  a 
nimetwr  [j  modolatione  iubelatio  - 

LAudate  eum  usqt/e  bene  sonantibz/s 

triumphantis  gaudii  adclamata 
est  imperat  ergo  ut  prò  uictoris  .'e.-nm  con  [?] 
cessitis  gratiar^^m  actiones  sonv.s  tin 

nitus  expr^mat  cimbalorw??»  ji  qw/cqu/d  prae 

Liudate  àomimim  in  cirabalis  usq?/e  àominum.. 
ter  haec  quae  enumeraui  organa;;;  mo 
dolatnr  dulcit^r  in  laudem  dei  con^era.tur 
aiìie  quoniam  organorum  omnium  est 
propria  modolatio  et  distincta  dìner 
B&que  suauitas  iubet  ut  per  omnia 
instrumenta  psallendi  per  omnes 
sonos::::  laudem  do?«mi  reson;;;t — 
Finii  Amen,  f  oiarmait  f  scripsit 
•••'  orate  prò  ilio  peccatore  •— 


asubce 


SAGGIO 
D'INTEGEAZIONI  E  EMENDAZIONI 

DELLE   CHIOSE   IRLANDESI 
DEL  CODICE  AMBROSIANO. 


La  stampa  del  Testo  e  delle  Chiose  del  Codice  Ambrosiano  è, 
come  gli  amici  conoscono,  da  molto  lungo  tempo  finita;  ma  la 
pubblicazione  delle  ultime  parti  sempre  ne  fa  rimandata ,  per 
l'intenzione  di  accoppiarvi  il  Saggio  critico  che  ora  qui  segue  ^ 
Il  compimento  del  quale  importava  insieme  il  compimento  della 
traduzione  di  tutto  il  complesso  di  codeste  chiose  e  l'allestimento 
diflìnitiro  del  Glossario,  la  cui  prima  parte  (le  Vocali)  appunto 
finisce  di  comparire  nel  momento  in  cui  escono  questi  ultimi 
fogli  del  primo  volume. 

Avrei  io  ancora  voluto  ristudiare  le  chiose  ambrosiane  alla 
luce  delle  antiche  fonti  di  esegesi  biblica,  le  quali  concorsero 
di  certo  alla  loro  formazione;  persuaso  come  io  era  che  da  tal 
confronto  dovesse  riuscire  agevolata  di  non  poco,  o  rassodata,  la 
interpretazione  di  un  certo  numero  di  esse  chiose.  Ma  questo 
studio  non  mi  ha  la  sorte  conceduto  di  farlo,  e  altri  forse  lo 
tenterà.  La  qualunque  opera  mia  si  può  ormai  considerare  com- 
piuta; e  mi  permetterò  di  esprimer  nuovamente  la  persuasione 
che  altri  avrebbe  fatto  meglio  di  me,  sebbene  io  non  abbia  man- 
cato di  spendere  intorno  alla  molto  scabra  materia  tutte  quante 
quelle  cure  che  le  mie  condizioni  potevan  consentirmi. 

Codesto  codice  ambrosiano,  in  cui  si  contiene  tanto  grau  parte 
della  genuina  suppellettile  dell'antico  linguaggio  irlandese,  com'è 
di  lezione  trascuratissiraa  per  la  parte  latina,  cosi  è  per  isven- 


'  Un  primo  sbozzo  di  questo  Saggio  (Tavola  d* ùitegrazioni  ecc.)  è  stato 
pubblicato,  ora  è  un  pajo  d'anni,  nelle  Memorie  del  R.  Istituto  Lombardo, 
voi.  XVII,  p.  113-28. 


6l4  I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 

tura  di  lezione  non  bene  accurata  per  la  parte  irlandese.  Sono 
però  imperfezioni,  alle  quali  la  critica  è  ora  in  grado  dì  rime- 
diare, disponendo  come  fa  di  un  materiale  copioso  e  vagliato.  Il 
lavoro  critico,  come  nella  Prefazione  si  avvertiva  (p.  xi  e  seg.), 
non  doveva  entrare,  e  non  è  punto  entrato,  nella  riproduzione 
del  testo  e  delle  chiose;  la  quale  anzi  ha  voluto  essere,  sin  dove 
si  poteva,  come  una  riproduzione  fotografica  del  Codice.  Ma  se 
per  il  testo,  cioè  per  la  parte  latina,  tornava,  tranne  in  pochi 
luoghi,  superflua  in  queste  carte  ogni  emendazione,  il  nostro 
assunto  richiedeva  all'incontro  che  la  parte  irlandese  fosse  tutta 
sottoposta  a  rigoroso  esame. 

La  Tavola  di  integrazioni  e  emendazioni^  che  or  si  presenta 
al  lettore,  accoglie  dunque  le  risultanze  dei  ripetuti  tentativi 
intorno  alle  chiose  mal  leggibili  e  alle  voci  abbreviate,  troncate 
0  errate,  che  son  nella  parte  irlandese  del  Codice  Ambrosiano  e 
ascendono  a  una  quantità  ben  rilevante.  Alcune  chiose  o  parti 
di  chiosa  si  trovano  in  tali  condizioni,  che  sarebbe  opera  divi- 
natoria il  volerle  ripristinare:  sono  quelle,  che  nell'edizione  si 
trovano  di  solito  segnate  con  una  serie  di  punti  semplici  ;  e  io 
qui  non  le  ritento.  Le  integrazioni,  alle  quali  mi  provo  in  que- 
sto Saggio,  concernono  all'incontro  quelle  parti  di  voci  o  di 
chiose,  che  nell'edizione  eran  date  per  dubbie,  nei  modi  che 
s'indicavano  a  pag.  xv  della  Prefazione,  e  quelle  voci  che  nel 
Codice  hanno  il  segno  di  abbreviazione,  oppur  vi  sono  abbreviate 
o  troncate,  senza  che  alcun  segno  lo  dica.  Mi  provo  inoltre  a 
restituire  a  giusta  lezione  le  chiose  che  mi  pajono  errate  ^  E 
finalmente  correggo  gli  errori,  relativamente  scarsi,  che  sono  a 
me  sfuggiti   nella  trascrizione  o   nella  stampa;  le  quali  corre- 


'  Neil*  integrare  o  emendare,  accenno  frequentemente  all' <  archetipo  »,  e 
voglio  significare  nn  esemplare  o  meglio  nno  degli  esemplari  di  miglior  le- 
zione, onde  proviene  di  certo,  più  o  men  direttamente,  la  massima  parte  delle 
chiose  del  nostro  codice.  Ma  riman  sempre  che  questo  spetti  tutt' intiero  (cioè 
testo  e  chiose)  all'antica  età  di  cai  più  volte  s'è  toccato  (v.  qui  sopra,  p.  nn; 
gloss,,  p.  ix),  e  sia  tutto  di  mano  irlandese.  Cfr.  Note  irlandesi,  p.  14. 


I.  Testo  e  chiose.  lalegrazloni  e  emenflazioni,  G15 

zionì  si  distinguono  sicuramente  dagli  altri  ritocchi,  o  perchè  non 
concernano  se  non  la  interpunzione,  o  perchè  altro  non  vi  ap- 
paja  se  non  la  voce  corretta,  tutta  in  corsivo  '.  Le  integrazioni, 
all'incontro,  sono  indicate  per  lettere  tonde  che  si  accompagnano 
0  frappongono  alle  corsive  ■;  e  le  lezioni,  per  le  quali  si  vorrebbe 
emendare  il  codice,  sono  introdotte  da  qualche  parola  che  chia- 
ramente le  determina  ^  Le  voci  latine,  che  si  adducono  in  questa 
Tavola,  sono  in  carattere  tondo  spazieggiato. 

Giovava  ancora  distinguere  le  chiose  o  parti  di  chiosa  che  non 
sono  della  solita  mano.  Le  segno  per  am.  Molte  volte  le  chiose 
hanno  parti  di  voci  o  intiere  voci,  aggiunte  dalla  solita  mano;  e 
codeste  aggiunte  erano  contrassegnate,  per  non  poca  parte,  nella 
stampa,  con  le  parentesi  quadre  (per  es. :  neifrtj),  come  tra 
parentesi  quadre  vi  stanno  separatamente  due  lettere  di  séguito, 
in  alcuni  pochi  casi  dove  una  lettera  è  introdotta  a  sostituzione 
di  un'altra,  senza  che  questa  si  elimini  o  cancelli  (v.  per  es. 
93'^19)'*.  La  distinzione,  a  cui  le  parentesi  quadre  così  si   de- 


'  Esempio  di  mera  correzione  di  stampa:  50^  17,  -inimarc:  —  Quanto 
agli  apici,  la  stampa  dà  quello  che  nel  Codice  io  vedeva,  e  le  opportune  an- 
notazioni o  correzioni  son  generalmente  negli  spogli  grammaticali  e  lessicali. 
Vale  in  parte  l'avvertenza  anche  per  i  tagli  di  parola.  E  quasi  superfluo  ri- 
petere che  il  segno  .'  indicava  non  altro  che  scrittura  mal  certa,  e  non  già 
una  restituzione  più  o  men  difficile  (v.  pag.  xv). 

-  Esempj  d'integrazione:  59"  19,  hiter;-    51*^6,  indindìàmech;  53*"  28,  sé- 

JHigud. 

^  Esempio  di  emendazione:  SS'^IG;  'penso  che  l'archetipo  avesse  intl 
hasinìtaccuhur.'* 

*  Analogamente  ho  praticato  nell'edizione  dell'altro  codice  irlandese,  cioè 
di  quello  di  S.  Gallo;  per  esem-pio  :  hiconde{iJ[uJlc  3^1,  aer::chfajfujir 
68^2.  Prima  cioè  era  stato  scritto:  -deilc  -cliair;  poi  si  notava  il  pentimento, 
pei"  via  dell' u  sovrapposto  (c£r.  ni.  pp.  24,  31n.,  39n.),  ma  non  perciò  si  vo- 
leva ancora  cancellato  l'i  o  l'a  ch'erano  sotto.  La  quarta  lettera,  nel  secondo 
di  cotesti  esempj,  ci  lascia  incerti  tra  a  ed  m,  e  io  ho  legittimamente  ado- 
perato il  segno  con  cui  sempre  ho  espresso  un  dubbio  di  questa  maniera.  Lo 
S'cokes  asserisce  che  il  codice  porti  aerachuir  (Ber.  d.  philol.-hist.  ci.  d.  k. 
sachs.  ges.  d.  wiss.,  9.  mai  1885,  p.  182),  soggiungendo:  'the  ms.  has  v 
written  over  i'.  Ma,  duolmi  il  dirlo,  il  valoroso  uomo  qui  commette  più  d'una 


616  I.  Testo  e  cMose.  integrazioni  e  emendazioni. 

stinavano,  non  era  però  estesa,  nella  stampa,   a  tutt' intiero  il 
corpo  delle  chiose,  e  la  presente  Tavola  or  tì  supplisce. 

Per  NI.  si  citano  le  'Note  Irlandesi'  (Milano,  1883).  Per  nu- 
meri in  tondo,  senz'altro  accompagnamento,  si  cita  la  'Gramm. 
Celt.',  e  per  numeri  in  corsivo,  pure  senz'altro  accompagnamento, 
le  giunte  alla  data  pagina  della  'Gramm.  Celt.',  che  si  conten- 
gono nelle  'Illustrazioni'  al  Codice  Irlandese.  Una  lineetta  ver- 
ticale segna  che  nel  Codice  ivi  si  passa  da  una  riga  all'altra. 

Non  devo  finire  senza  render  vive  grazie  a  Cost.\ntixo  Nigra, 
che  mi  ha  autorevolmente  esortato,  in  momenti  assai  per  me 
difficili,  a  non  lasciare  l'impresa,  e  viene  rivedendo  e  annotando 
le  prove  del  Glossario  con  generosa  pazienza  e  con  molta  uti- 
lità dell'opera,  utilità  che  è  mio  difetto  se  non  riesce  anche 
maggiore.  Nuove  grazie  devo  pure  a  Whitlei  Stokes,  specie 
perchè  mi  ha  conceduto  di  fondere  in  questo  Saggio  le  integra- 
zioni e  emendazioni  sue  proprie  (sempre  segnate,  che  s'intende, 
col  nome  suo),  suggeritegli  dalla  collazione  integrale  che  delle 
chiose  ambrosiane  egli  ha  fatto  nel  giugno  del  1887.  E  final- 
mente mi  fo  lecito  di  qui  mandare  un  saluto  a  Enrico  Zimmf.r, 
la  cui  mano  robustissima  arricchirà  il  Glossario  di  complementi 

preziosi. 

G.  I.  A. 

Milano,  1»  IustIìo  18S9. 


inesattezza  in  una  volta,  e  la  mia  edizione  porla,  anche  in  questo  ca?o,  quello 
che  doveva  portare.  Egli  omette  Va,  che  esiste  nel  codice,  e  io  ho  dato  quello 
che  dà  il  codice,  senza  però  cadere  nel  mostruoso  aerachauir  che  si  legge 
negli  'Indices',  del  resto  pregevolissimi,  di  Gììterbock  e  Thurn-eysen  (s.  ero- 
cbuir).  Quanto  poi  alla  quarta  lettera  di  questo  esempio,  che  già  ho  detto 
incerta  e  giustamente  da  me  data  per  tale,  tutto  persuade  a  trascriverla  per 
«,  semjire  avendosi  vocal  labiale  in  quel  posto,  e  non  mai  a.  Così  nello  stesso 
cod.  Bang.:  erochuir  46^12,  erochair chéti aid  12'' 4;  e  nel  mil.:  erocJifrJaih 
144^5;  eriichordaih  144*' 7. 


TAVOLA 
PI 

INTEGRAZIONI  E  EMENDAZIONI 

DELLE    CHIOSE    IRLANDESI 
DEL   CODICE   AMBROSIANO. 


2*12.  Vorrcmnjo  h!slu;  cfr.  31^18. 

2"!:  bcschonlae;  Stokes. 

2^  6  :  isairilbcd 

2''  10:  -hirusaldin 

2'' 12.  Confesso  di  non  intendere  si- 
cnranienlc  qucsla  chiosa.  Nò  da 
Zeuss-Ebel  (487)  si  ricava  indizio 
di  sicura  intelligenza.  Come  con- 
gettura, non  parrà  illecita  la  re- 
stituzione che  segue:  occornollad 
(comalnad)  torocht  doih,  che  di- 
rebbe 'nello  eseguire  le  succes- 
sioni (le  serie  dei  canti)'. 

2*'  13:  lacech  fer 


2^  Iij.  L'-i-  va  espunlo. 

2''16:  -i*  adarcdae  -i- 

2"=  2.  Cfr.  306;  ma  non  vi  si  vede 
come  fosse  inleso  diandiaiìt.  Io 
già  proposi  diandid  ani,  ki.  30  n. 
Ma  sarà  semplicemente  una  scri- 
zione esuberante  per  dìoni,  cui 
est;  cfr.  UST.,  121'»  1. 

2'' 4.  Stokks:  graphìlae  •!•  sto- 
irlscribnidi.  Cfr.  169. 

2'' 2:  nJ  hed  [i]in-.  Vednsi  la  nota 
che  qui  appongo. 

2'' 2:  sccht  ìieiijnadiìia/i-.  v.  la  nota 
che  qui  appongo  '. 


'2^2:  sechi nennadman  san  file  ixmdxaUnir.  —  Non  e  possibile  staccare 
codesto  nennadman  dal  nenadmiin  che  è  in  O'Davoren.  Questo  è  il  dativo 
di  un  tema  neutro  in  -mnnn  {nnidin),  die  sta  al  nominativo  plurale  della 
nostra  chiosa  come  anmiìnui  sta  ad  nninnnn  {nlnm)  ;  cfr.  fonaidm  fonnd- 
inoiin,  O'Donov. 

Ma  per  quello  che  è  dei  signiGcati,  la  conciliazione  è  malagevole,  sebbene 
in  ultima  analisi  non  debba  parer  dubbia.  Avventuriamoci  dunque  a  tra- 
durre codesto  articolo  di  O'Davoren,  dal  qnnlo  anche  risulterebbe  che  Tan- 
tica  parola,  quivi  addotta  in  forma  obliqua,  come  allo  stato  di  fossile,  sin 
d'allora  tornasse  mal  chiara: 

nenadmiói  •«•  caolfathc .vt  est  deoch  do  nenadinirn  v'-  deoch  do  suyh 
ne'unnech  na  nendla  no  do  siigh  caol  nn  nuball .  no  deoch  doni  fonaiscls 
uisce  asan  leastar  do  'i'  im  eanach.  no  caol  faithi  imenaisc  fidhu.  —  'ne- 


618  I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 

2"^  2.  Deve  essere  inlreodafaid ;  vedi        14'=  9:  eiarccnai 

SI.  47-8.  14'=  13.  L'  .)•  va  espunto. 

2"*  3:  L'-i-  va  espunto.  14<=  16:  ar&ana?- OVikdisch;  cfr.  878). 

2**  13:  do}nenma.nsu;  m.  18.  14^1:  dndhias 

3*4:  iect  ùuideri.  Si  vorrebbe  léit;       14*^3:  doraid 

cfr.  gloss.  p.  Lxxii.  14'^  5.  7.  Togliere  il  punto  alla  fine 

3*14:  les  rielle  chiose. 

14*4:  liaìamliii;  v.  ki.  19.  14"^  10:  dindmoralas 

14'' 3:  medon  15*2.  Do  per  semplice  congetlura: 

14'' 4.  Sì  vorrebbe  adradar.  edonadW. 

±A*' 6:  is  nepimrmircì'de  15*2:  -tiasciful  gnimo 

14"=  2.  Togliere  il  ponto.  15^  3:  hoescumlad,  cfr.  126''  1. 

14"=  8:  rfM>z//b«>&thctaid  IS'' 5:  //2^r«i/pimanaib,  cfr.  75'^  6. 


'nadmim,  cioè  caolfathc  [cóil-féith-,  cfr.  se.  féifhe;  «  sottil  fibra,  sotdl 
'vena,  sotlil  ligamculo  »],  come  p.  e.  deoch  donenadmira,  cioè  «bere 
'[sorbire]  del  siicto  velenoso  delle  orfiche  [endtag]  o  del  succo  sottile 
'delle  mele»,  oppar  «bere  [che  uno  fa]  dair[ordigno]  che  accompagna 
'l'acqua  dal  vaso  a  lui,  cioè  intomo  alla  faccia  [sua]»;  ovveramentc  caol 
'failhi  [cóil-féith-]  «  sottil  caprifoglio  (abbracciaboschi)  »,  che  lega  gli  al- 
'beri  tra  loro.' 

Superfluo  dire,  che  O'Davorcn  etimologizza  di  continuo,  ricorrendo  a  voci 
omofone,  in  ispecic  a  composti  di  kasc-  (=  had  +  c-).  E  questi  son  davvero 
parenti  della  voce  nostra.  Credo  cioè  illasorio  il  n  iniziale  di  nenadmim,  e 
trattarsi  veramente  di  domlenadimm  donnenadmim,  e  perciò  del  tema  enad- 
iiian  [eunadraann],  che  propriamente  dica  'rilegamento,  ligameuto'  {aith- 
MAD-,  es5-sAD-);  cfr.  erniose  ecc.  in  O'Reill}'.  Nella  nostra  chiosa,  il  n  pro- 
viene dal  precedente  numerale. 

E  la  chiosa  intiera  la  intenderei  cosi:  'Come  sono  ventiduc  i  libri  [del- 
' l'Antico  Testamento],  e  così  son  ventidue  le  lettere  [dell'alfabeto  ebraico]; 
'e  [circa]  codeste  ventidue  lettere,  il  mistero  o  l'interpretazione,  che  vi  si 
'contiene,  [è]  tal  cosa  che  ben  si  adatti  (ni  bes  immaircide)  al  Testamento 
'Nuovo.  Poiché  i  ventuno,  ci  son  tre  volte  sette,  come  a  dire  le  sette 
'«connessioni»  che  son  nel  Salterio  [le  litterarura  connexiones  di 
'S.  Girolamo;  v.  Kisra,  Memorie  dell'  Istituto  Lombardo,  XVII  128],  o  i 
'sette  doni  dello  Spirito  Santo,  o  i  sette  gradi  della  Chiesa;  e  così  i  tre 
'sette  significhi[no]  la  Trinità  (ìntreodataid,  v.  s.),  e  l'uno  all'incoutro  [che 
'resta  a  compiere  i  vcntidue]  significhi  l'Unità  della  Trinità.' 


T.  Testo  e  cliiose.  Integrazioni  e  emendazioni 
IS**  Gì  eiinlibìiet 
IS**  14.  Leggeremo  huraigedar. 
15*=  7:  -careni  -i- 
15*^  9:  pid^na 
IS"'  18.  Togliere  il  punto. 
IS'^S:  dómcs 

15^8:  toissilbthi;  'attribuendi'. 
16*3.  4.  Si  vorrebbe  domachtae  dot 
nachl. 


619 


16»  11:  -[g]Od 

16»»  6.  Cfr.  NI.  33  {narm-). 

16*6:  -dliged[a][ih] 

16''9:  inimmar%JL\i. 

16'' 11:  /bc/i05mailias 

le'-lS:  èrntbchu;  au. 

16"=  5:  hinisalem 

16'  ^.  Cfr.  Windisch  s.  inaim.  L'ind 
(in  eo)  è  forse  una  ridondanza 
sin  tati  ica.  Nel  modo  avverbiale 
inaimso  (=  indaimso),  hoc  tem- 
pore, nunc,  dovremmo  poi  rico- 
noscere r  dm,  tcmpus ,  degli  o- 
dierni  dial.  ibernici.  Cfr.  Atkin- 
son,  s.  àm;  masc,  come  nel  Dict. 
scoto-celticum. 

16*  10:  essai» 

16"=  10.  Domanda  sicuramente  que- 
sta chiosa  più  emendazioni.  -Leg- 
gerei: asbert  side  contra  cze- 
chi am  atbelaà  doìch  side  7  do- 
TÌgni  aiihirgi  etc. ,  'disse  costui 
'circa  Ezechia  che  probabilmente 
'costui  morrebbe,  e  fece  [Eze- 
'chìa]  penitenza  ecc.' 


16«12:  sWge 

16*'  1.  Era  prima  scritto  ciaric;  r. 
gloss.  8.  «ir-}-o-ic-,  p.  xcir. 

16^4:  amai 

±7^2:  coiilm-  (Nigra).  Chiosa  ma- 
landata; cfr.  Ki.  35.  Si  aspellc- 
rebbc  doforsal,  cfr.  ìl^  Q. 

±7^1:  hoìideacht 

l?''  18:  insinsO" 

17»»  22:  -acht 

17 ''23:  asrobari 

17»' 26:  indedeseo 

17<>3:  [cid] 

17*=  3:  athar 

17*=  5;  -talgat  (875:  -sgai'). 

17*=  7.  Si  vorrebbe  huare  is  hoa- 
iliir. 

17*=  7.  Si  aspetterebbe  ised  asberaf. 

17*=  7:  nadilan&^gedar 

17*^9.  Si  vorrebbe  nuiadnisi,  cfr. 
64"  10. 

18»  1.  V.  KI.30. 

18*  2  :  ciachuin 

18*3:  imchomarc&m 

18*11:  -dai  noth- 

18*13:  -i-  ce'rdas- 

18»*  1:  les  inso 

IS»'  4.  Leggo:  inlestraimnid,  e  taglio 
inlestraininid,  intendendo:  ' lie- 
ti! ia  in  eo'  [cioè  un  collettivo  f. 
lesive  hWtitt.  sng.,  e  mjrfsindidj. 
La  chiosa  intiera  direbbe  lello- 
ralmente:  'ligni  rota,  ad  quam 
operarli  faciunt  fictilia  in  e*»,  vel 


620  I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 

iignam  rotaudom  coi  circnm  stani 

dora  opera  ni  or  \ 
18*' 4:    immnanihiat     ocuanjdenwn. 

L'  u  d' imrnu-  è  graficamente  mal 

certo,  ma  tutta  volta  non  si  potrà 

impugnare;  cfr.  05^.  Circa  ocu-, 

eie.  gloss.  p.  cxxix. 
18'' 6:  -<6- 
18*^  1  :  oairlemììiarni 


18*^  4:  atoibmìs 

18"^  5:  fochraiccib;  v.  xi.  IG. 

18^  13:  liitfhJaU 

18<=  16:  /bZ/us;  am. 

18'' 5:  -i-  anvA 

ISm.  AM. 

18''  17,    Si    aspcilerelihe    innnnin- 
f/ramiiian. 

IS''  24:  clirnaann- 

i9'*9.  Si  vorrebbe  -to- ,  ma  è  'le-. 

19*  12:  ÌNXìaci(,iiC(te 

19^  4:  cadechf 

19*'  11.    Sarà    scmplicemeiile    ciml- 

fuidnf;  ffr,  ni.  3S. 
19'' 11:     ìnlsoirihi     Oinalh     foclmi- 

d'\\ìsui\  cfr.  jci.  ib. 
19'"  IQ-11.  Questi   (Ine  numeri   Tur- 

mcranuo  una  cbiosa  sola, 
ig""!?:    ónd forcunn    d,'ffhi'achlac\\ 

(St.);  cfr.  49M,  G4>  9,  94^4-5. 
19«  15.  Vorremo  indcbaid;  ffr..W  18. 
19'  17:  intsolam  -i-  ccnreni- 
AQ^Ì:  -siili,  T.  Ki.  16. 
1 9''  2  :  renìdeicfsenj 
19^2:  etirmaithi 


19*5:  \ocad 

19-"  5:  dUgfetl] 

19^5:  dofordiuclaìm;  kf.  38  n. 

19117:  d[o][e]so.n 

19"*  21.  Togliere  il  ponto. 

20M1.  Ax. 

20^  15.  Ridonda  il  primo  r:  ni.  30. 

20'  19:  truioai/n  do,  x.  m.  39n. 

20"  22.  ASI.? 

20'' 2:  latharndce 

20'' G:  eoiiiiiiop-:  r.  gloss.  p.  cx.\:v. 

20'' 11:  -i-  co.idjcrfatj  àceill  u  erru 

20'' 12:  -gra.iirnnn.  Il  segno,  clic 
sussegue  a  -n,  altro  non  è  se  nnu 
uno  dei  segni  pei  quali  si  rioni  ina 
la  costruzione  latina  in  modo  che 
sia  più  agevole  intenderla. 

20'' 14:  -ccoxc  conìarl-:  cfr.  ni.  10. 

20'' 14:  asfnJLn. 

20*^1.  Scritto  prima  -derttid-,  cfr. 
a  2P  3. 

20''  7  :  ntnn  nloilcchn 

20'' II:  farcnire- 

21^3.  Scritto  prima  -dcrdid,  e  la 
correzione  forse  am.  ;  cfr.  ad  20"  1. 

21^  10.  Congetturo:  m-chninW  Unni 
'per  l'intrinsichezza  fch'èjtra  noi'. 
21"' 11:  manid  [òjcliomacnahnd 
21^11:    -doindfc]    arrubai-t.    Pare 
prima  scritto  ?/.  corretto  in  a. 

21»' 10.    AM.? 

21"=  2:  frisi uiAchetar 
21*^3,  lin.  4.  Stores  dicifcra  felice- 
meute:  isindfaìlti. 


I.  Testo  e  cliiosc.  Integrazioni  e  emendazioni. 


621 


21"^  3:  bis  [isjinrnatin  indìad 

21' 3:  iarfoscoigiu  innaaiihche 

21  '  10  :  fo  sodin 

21^4:  almli 

21'' 4:  lioaimsir 

22*  4  :  atlèntuis  som 

22*4.  Graficamente,  è  piultoslo  do- 
chrad  che  non  -rud,  v.  ki.  45. 

22»  10:  aitliisigt[h]er 

22^  1  :  denfùj 

22^  1  :  àm\]èrchloiladÀ    ■ 

22'' 5:  dochreùi&i 

22<^  I  :  don- 

22'^  3.  La  scriltui'a  può  illudere;  ma 
avremo:  asrochcil ssm,  co;nc  già 
ben  pensavano  il  ^igha  e  I'IIe^- 

^ESST. 

22'"  5:  -i-  itunoi- 

22^  9:  onlondos 

22<-  14:  -boiri 

22'' 8.  Sarà  cliiosa  iutcrrulLa.  Iiilc- 

grercuio:    ci-aio-fuàsiìai(ì\?   Cfr. 

40<>3. 
22"  9:  innafochojdo',  cfr.  M.  45. 
22M0:  suidìù\x'>  Gir.  114=6. 
22"^  17:  bersabae 
22'' 20:  Vesiim'm 
23=^2:  .]. 

23^  2.  Dev'essere  o.ithìrf/i;  m.  48. 
23» 5.  Dev'essere  ifpta-n;  ki.  46u. 
23»  13:  coxirìdìmbind.  Zcuss  leggeva 

-bnid  215;  cfr.  >^icha,  Rcv.  Celi., 

I  154  f. 
23»  13:  [ordo] 


23»  IV:  fercach  •[•  aniindd 

23»  18:  intùnthrechl;  cfr.  ki.  25-6. 

23»  19:  arnisiundiset]  ma  v.  all' in- 
contro 1090''. 

23»  19:  -thrionraai  >2a/bc7ìaidc;  cfr. 
20»  19. 

23'' 5.  Sarà  -erbertai(\  ;  ma  la  scrit- 
tura, cvaucsceule,  par  dare  -trad. 

23''  10:  iìiarh 

23''  13:  -t/«ii  cbuissi 

23'  S:  degniiiia 

23*^6:  [isj  coduguem 

23'^  15.  Nel  segno  che  sussegue  a 
-laiso,  Stokes  riconosce  un  m  in 
direzione  verticale,  che  sarebbe 
il  solo  esempio  nel  nostro  codice, 
ma  sigla  frequente  nell'  irlandese 
mezzano. 

23=20:  cii-Ls 

23'' 24.  L'  (',  d' ititiahai  è  parsa  una 
juollo  singolare  superfluità;  i^i. 
39.  Ma  certamente  l' archclipo 
aveva  innahuU;  cfr.  33»  1. 

23''  2:  nsnituVìseA 

23''  4  ;  rcmep- 

23'' 6:  frwforsLÌihniel 

23'' 11:  •!•  arnabeth  amlcnnet 

23"' 12:  chlaind 

23'' 15;  comorbamaiii;  cfr.  gloss.  s. 
orbe,  p.  cxxiv. 

23''  17:  [ojaiiini 

23"'  18:  bcàdiacìtii;  v.  gloss.  6.  fich-. 

23''  20.  Si  leggerebbe,  piultoslo  che 
altro,  inei'said  (-saj'nriud?). 


622 


I.  Testo  e  cLiose.  Integrazioni  e  enieDdazioni. 


23^  21  :  conda[t]oscaifjthcr 

23*23.  in  fine:  arda 

24»  11:  hce' 

24""  12:  suas. 

24*13'':  no  is 

24^8:  driqthejclo.  —  11  testo  Jatino 
è  erroneo.  Dovrebbe  sonare:  a 
recto  calli;  e  se  n' è  fatto 
arrecti[o]  calli.  La  cbiosa  è 
doppia,  malamente  aggrovigliala 
e  uu  po' offesa.  Avremo  veramente 
hondlurc  per  chiosa  di  calli  ;  e 
questa  riconosceremo  attorniala 
da  inchunulrigthe,  cioè  dalla  stes- 
sa voce  che  ritoma  in  57*  5  (gì. 
arredi),  e  43^  6  (gì.  eredi). 

24'' 9.  Vorremmo  piuttosto:  adbar- 
/aichlbrti'ò- 

24'' 12.  Forse  nell'archeL:  -sin. 

24*^  13:  Old  tiicHinain;  ti.  gloss.  s.  ó'd. 

24*^13:  iit7  isind'isiii 

24*^16:  •!•  atchomaifnjg 

24<'23:  rofndjlogad 

24*  7  :  ahnsersin 

24*9:  aimser 

24*  10:  hiroff'  (Nigba). 

24*  14  :  ine^cr 

24*22:  fess&er,  con  Va  raschiato. 

24*22:  {indaùiiserj 

24*24:  fetnrlaici 

24*25.  Togliere  l'-i-. 

24*25:  taàbadar 

24*25:  uerom 

24*26:  -nachX 


24*  30.  Ridondano  diade  e  un  c^  ; 

T.  Ki,  27  n. 
24*30:  hothosuch  irUsailm  usque 

ecc.  Mal  cerio  l"a-'  di  'usque'. 

L'arti-  qui   va   risolto  per   amai 

soditi. 
25»  1:  -achl 
25^8:  preceujjt 
25*8:  cvia[i]rd 
25''  6.  Cfr.  gloss.  s.  failh  ;  ki.  47. 
25'' 6:  desmrecYita 
25''6:  ut  dixit...ex 
25'' 8:  -chrìst 
25'^  5:  fodaraithmineàti;  cfr.  ki.  18 

e  874. 
25*4.  Leggeremo  caindemuide.  Cfr. 

120"  6. 
25*5:  do[n]iniad 
25*12:  diadae  -id-  anv>in 
26*1:  fo  doinjnacht:  ridonda  un  n. 
26*  2:  -apstail 
26'' 6:  -soni 
26»»  7:  -laìce 
26^8:  -aÀnmmgeslar 
26'' 12:  nacenéla;  incerto  il  -«-,  e 

come  cancellalo. 
26^20:  donpojìfulj 
26"  1  :  ^tSOiciiu 
26'  4  :  -foisitiìì 
26"  6:  [anali] 
26^6.  Vorremo  ben   piuttosto  doe- 

slabrai. 
26*  1:  infnajcuilech 
26' 4:  'iochrechthu 


I.  Teslo  e  chiose.  Integrazioni  e  cuiendazioui. 
26^  7.  Si  può  rimaucre  uu  po'  in-       28"^  14.  Vorremo    dttgrés. 


C23 


certi,  per  la  grafia,  se  -bierciud 
0  -bcerciud;  ma  è  ben  piuttosto 
il  primo;  cfr.  58=  6. 

26"'  12  :  fbith  suthinj 

27*  7  :  nad  comairlecca 

27*9.  Restituiremo:  atinbéso\  187, 

27*  li:  -airlejicthi 

27''  6.  Leggeremo  aisndisib. 

27^  13.  Stokes  integra:  anidì  as  ne. 

27 •'13:  doregeni 

271- 15:  for[s]in)ialìs 

27'' 15:  digit  tarzxìèsi" 

27'' 18:  -tuìslifea 

27«4:  t&racenn,  ki.  24;  cfr.  101*3. 

27'  6.  Strano  errore,  in  scritto  irlan- 
dese, eanaitt-  ■peTecìnailt-:  v.ni.46. 

27=  10:  i»i 

27'*  1:  antan  d- 

27'*  5.  Ridonda  un  na. 

27''  7  :  inbofijcht 

27''  11:  agnime. 

27^12:  'lidinsin 

27^  13  :  -gnim- 

27''  14.  Cfr.  55"  I. 

27^19:  soinvaech-,  ni.  33. 

27'' 22:  asmbeir,  ki.  33. 

27^23:  etarru  suidigthe.  ki.  21. 

27^24:  -naidm,  m.  33. 

28*4:  -chomtherchovaruc ,  ni.  19. 

28*18:  amprom 

28'' 8:  frisfbjrubdi;  e  dovrebb' es- 
sere frisbriidi. 

28«12:  firi[nne] 


28=  19.  Penso  che  dovesse  stare  : 
15 si  Miète, 

28'' 3:  arambeth  enim  and 

28''  5  :  lin  maire 

28'' 10.  AM. 

29*  4  :  sedi  ni  sn  aerb&rialar 

29*6:  -coir  quoniam 

29''  1.  Piuttosto  si  aspetterebbe  do- 
chuir-. 

29''  S:  gnls  indxìit 

29''  9.  Vorremmo  laaircncn.  Poi  a- 
vrerao,  secondo  la  felice  integra- 
zione di  Stokbs:  nam bocht. 

29''  11:  arinni 

29'' 11.  Dopo  peccatum  -i-,  dici- 

fero   ancora:   ::irro:::::neut'  A 

....•.•.•••  anexxai'  ut  scimus  cum 
templum- 

29'' 14:  deiihbir 

29''  14.  Dopo  Ali  ter,  leggo  ancora: 
doberat...:::uli 

29<=  1  :  rollafajd 

29=  3  :  -i-  is  ìndforcomelas  (Stok.). 

29'' 6:  mdt  Saul 

30*3:  Saul 

Be' 2:  ataan  dirgi  hochridiu  alle- 
th:  rissaningraimim  ataroigrainn 
saul  intan  asmhet  rectos  cor- 
de 'i'  nifd  cmta  doib  fnsaul. 
Stokes  :  alletli  irissan  ingreim  '  as 
regards  the  perseculion'.  ~  Riu- 
scita infelicemente  nella  stampa 
questa  parte  della  cliiosa. 


624  I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 

30'' 7.  Correggeremo:  ^ongailh;  si. 
30. 

SO''  7:  ffaitheinn&chfae 

SO*"  10  :  fo&ccomla 

30''  18:  anoiradsoiii;  mal  corto  il  -in. 

30*»  20.  Restituirei  :  ffnìth  bcsiiua 
fadesiti]  cfr.  30«  5. 

30**  22  e  23  ;  munite  entrambe  del- 
l'.i-. 


amriiestar)  così  ottenendosi  alla 
lettera:  'rem  [qnamcanqae]  fa- 
ciemus,'  qaodvis  factum  dijudi- 
cabit  id  [Dens].' 

30*^  17.  Deve  ridondare  1'  inna  che 
susscgae  a  Un. 

30'  17  :  hoamii^iiii 

SO''  11.  Cfr.  321 13. 

SO"»  19.  Cfr  HI.  21  sgg. 


SO*"  25:  i)iiio.  mogae,  v.  si.  33-34;  ma       30*  21  :  •!•  donaib 

paleograficamente  appare  ciò  che       30*22.  Si  aggiunge  22'':  ncch  (gì. 


dà  la  stampa. 

30''26.  La  chiosa  ha  un  proscgui- 
nieulo  illeggibile. 

30*^^.  Al  margine  supcriore:  om- 
nium 

30"  B:  h(s's 

30*=  3.  Si  vorrebbe  Inti  charas. 

30*5:  to>,i}t&fhnr 

30*^5:  friobi'ifh  adi  inni />ì  7  Itcesiam 
ìlalam 

30'  9.  M'era  graficamente  dubbio,  se 
forr-  0  foni-.  E  io  ripristinava 
(come  più  non  vorrei  riprisUnaru) 
lòrooithìnestafy  per  fui.  di  for- 
aitfunìmw'.   Stokes   all'incontro, 


guispiam). 

31*1.  ?«on  ostante  Z.  60,  credo  che 
tutto  hobelupttd  ridondi.  L'ama- 
nuense sì  confondeva  tra  la  voce 
che  precede  e  quella  che  sussegue.   | 

31*5:  huzdt'b 

31*9:  -i-  ni 

31*  16:  isinniarfaigid. 

31*18.  Si  vorrebbe    frisudiu;    Cfr.   1 
2*12. 

31*23.  Si  vorrebbe  ìivcmnac. 

31*24:  caltele  lacecUar ,  ki.  24. 

3 1 '■  7  :  oid.-a;/es  q"  "  •  acht:::::::::::so 
.-.fet 

31 '•11:  -i-  is  gna({  fvùatl 


come  già  altri,  leggeva  forsa.a-  31'' 20.  llidouda  hobriaih;  ki.  27. 

ìiicstoi-  {/nidiuy;  de   quo  judica-  31 ''23:  afa  gn'un 

hit).  Ma  la  costruzione  zoppicava  3V'2i:  -ri fgj ai 

sempre,  e  pareva  luaucarc  una  SI**  24.  In  laogodi  ««i  ro^ncrti,  Icg- 

negazionc.  La  difficoltà  può  ces-  geremo  ani  rongèni. 

sarc,   quando  si   ponga  al  priu-  31 ''24.  ?fon  bene  cerio  il  -sòn  in 

cipio  della  chiosa:  ni  dugenarnni,  asrobrad  sòn. 

anziché  nìdigenamni  (e  poi  for-  SI'  24:  caUeic 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni 

32*^  20  :  achi  namma 
32^21:  daaid 
33*1.   Si   vorrebbe: 


C25 


31=5:  Penso  che  l'archetipo  por- 
tasse triiniinilligud;  gloss.  Ixxxi. 

31*=  7.  All' is  precedeva  un  a  abraso. 

31^  1  :  -diglae 

31^  10:  imfolngar 

31^  11:  abraam  7  isac 

31^  13:  -sechtaiglho  ;  v.  ki.  20, 

32*4.  Non  può  gammai  altro  essere 
clie  scrizione  erronea  per  gabin- 
raai,  ut  prehendamus. 

32*5:  -dlaigther  (Nigra). 

32*12,  Fors'è  storpiatura  di  ciasu. 

32*  16  :  is  indun  daingen 

32*17:  fortachtae 

32=  13.  Va  espunto  il  segno  .*. 

32=  15.  Dev'essere  -ìuigter;  ma  nelle 
uUime  tre  lettere,  la  scritinra, 
oltre  che  sbiadita,  è  confusa. 

32*  4  :  -mesraigthe  [dau] 

32^5:  [and.]  ni 

32*5.  Sovrabbonda  V  in  che  susse- 
gue a  ed. 

32*6:  mcosmai7iUS  so  ;  ki.  19. 

32*  10.  Dubbia  tra  u  ed  a  la  prima 
vocale  in  duruìnenar  ', 


innahuli   te- 
micerhurt;  cfr.  23=  24. 

33*  6.  Si  vorrebbe  dufuairc-. 

33*  18.  Sarà  frimsa;  ma  la  scrillur.i 
illude.  E  forthui  non  vedo  che 
possa  dar  senso.  L'archetipo  forse 
portava  forcui  (forcumi),  evenial, 
fiat;  cfr.  a  121=24, 

33*^1.  L'illusione  è  molta;  ma  va 
pur  letto  sicuramente:  innatrogai 
roigilii  (Nigra);  v,  ri.  48. 

33'' 3:  duthracht  leusom  (Hensks- 
sy). 

33'' 5:  imméfì 

33''  11.  Cfr,  127*6  e  less.  s.  maidira. 

33'' 13:  hitoimtecht 

33'' 20.  L'apparenza  è,  che  prima 
fosse  scritto  durai-,  poi  ridollo 
a  duru-;  ma  va  sicuramente  letto 
come  dà  la  stampa;  cfr.  gloss. 
p.  xcviii. 

33=3:  -luch 

33=  13.  Può  parere  dageni  e   pare 


*  Infelice  il  tentativo  di  traduzione  che  di  questa  chiosa  è  in  ki,  26-7  n. 
Allora  non  sapevo  riconoscere  in  durumenar  ecc.  il  subslrato  di-ro-KV-n- 
'diraeuticare'  (cfr.  ib.  p.  37-8 ;  singolarissimo  fatto,  a  ogni  modo,  poiché 
rfi-ro-MEK-  'dimenticare',  viene  a  confondersi  con  do-ro-asK-  'considerare'). 
Di  non  ben  chiaro,  più  non  mi  rimane,  in  essa  chiosa,  se  non  immacu;  e 
traduco:  'eccedette  [trasgredì]  la  maniera  dello  zelo  che  gli  veniva  dal  ri- 
' cordare  Iddio;  cioè  non  solo  non  fu  più  in  lui  lo  zelo  di  Dio,  che  è  cosa 
'  che  prontamente  [facilmente]  avA'iene  (imwacws?;  v.  ploss.  s.  ocus,  p.  cxxix), 
'ma  anzi  obliò  Iddio  per  la  smemoraggine  [trascuranza]  sua'. 

Arc.,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I.  40 


626 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


proprio  -chostair,  per  dUgent  e 
-choscair;  v.  ifi.  45n. 
33**  7  :  fusiib  (cfr.  Kigiu,  Rev.  eclt.  I 
159)  ;  ma  all'occhio  piuttosto  fuùib. 
34'^15:  charsichtur 
34*  23  :  foraithmìtechu 
34^27:  -sémìgiud;  o  piuttosto -i^ttd. 
34^^27:  no 
34''  6:  difordiuclaimmì  muthuaithe' 

se-  ;  cfr.  HI.  38n. 
34^12:  f or  cantai  arécin 
34''  li:  plage^  cioè  il  genit.  delia  vo- 
ce latina,  fattasi  irlandese  (Stoe.); 
cfr.  77-3  3,  7,  90<=  25. 
34''  16,  Stokes  legge  forrorbrìs,  ri- 
mandando felicemente  a  61^  24. 
34''  19.  Era  scritto  -som,  ridotto  poi 

a  -san, 
34'  1  :  tonai  doinmech&ib 
34*^  11  :  rurcscesset 
34'!*:  -zhar 
34^  6  :  ciasu 

34^  6:  «i-  iacob  7  israhel  •  coin- 
had    du    dethriuh    (-r''ib,    v.    ni. 

31]i)  uolesad  ójn  iacob..* a>i 

israhel 
34''  12:  cenltìchtaùì 
34'!  13:  •]•  do  deihrib 
34'' 18:  amai 

34'^  20.  Si  Torrebbe  ata\àchvr. 
34^20:  dcichtnfub  7  detrihj 
35»  9.  V.  NI.  20  (fosodiQ  nogabad). 
35*13:  -teclaimt 
35*21:  -lijius 


35'' 7:  innantm,proìn;  ki.  18. 
35'' 10:  runcthar 
35'' 15.  Jj'lio-  mal  certo. 
35'' 16:  fetarlsìzQ 
35''  16:  -nwjadnma;  ma  i  segni  par- 
rebbero piuttosto  dare:  -sin. 
35''  17:  canone 

35''  18:  isintfaithsim;  cfr.  ki.  40. 
35''22:  -tracUd^àaìb 
35"^  5  :  -ynenrnana 
35"^  10:  [nephjdenma 
35*^11:  dcnm^  maith 
35"=  17:   cumsc-  (Nigra)",   /biV&the- 

taid 
35"=  25:  -i-  ani   bith  esjaach 
35"=  26:  baimchoinarc  nespach  so>>i 

35*^26:  domine «i- inna- 

firì/i/ze  ìasacomisicht  anaithesc 
35*^31:  duini;  ma  1' -t  appare  can- 
cellato. 
35<=36:  -sernam 
35^  1  :  talmaidiu  doib' 
35'^  5:  -forcitlid,  in.  24. 
35'^  17.  Integreremo:  chondumugnà. 
35^  18  :  denma 
36*22:  -ich- 
36*29.  All'apparenza,  ben  piattosto 

doffìeh-,  che  non  dofeich-. 
36*  31.   Lezione  erronea  per  tero- 

cliraicci,  ni.  30. 
36*32:  truaig- 
36*34.  Va  isolato,  ridonda. 
36*  34.    Era    prima    slato     scritlo 
-chraichib. 


I.  Testo  e  cLiose.  Inlegrazìoui  e  emendazioni. 


627 


36*»  12.  S'espunga  ita, 

36'' 14.  Vorremmo  airefea;  hi.  SOn. 

36^  15,  Cattiva  la  condizione  di  que- 
sta chiosa:  airisergem  [I.  -eré- 
gei'ti]  file  isintl:::h  ioisech  ecc. 

35^  19.  Si  vorrebbe  indatl-. 

36=6,  Si  vorrebbe  laserdu,  apud 
Syros, 

36'  10:  •!•  ni  rie  dia  les  neicli  di- 
clmmac/i^u  Imain  ni-  ? 

36'  21.  abreth  ecc.,  am. 

36'  23.  Va  espunto  1'  «i-.  E  vorremmo 
-cechtardni. 

36^18.  Vorremmo:  comiis  cathì-aig 
frisdllar  (o  frisìllar). 

37*8.  Nelle  ki.,  29  n.,  ho  già  pro- 
posto di  leggere  semplicemente: 
is  ed  iùimaircide  air  doib  herihir 
anisiu  sis, 

37*10:  fconoincheill  and  (-i-  co- 
noibi  naminà)] 

37*  10.  Era  stato  scritto  7  iu-,  cor- 
retto poi  in  7  ili-  ;  di  guisa  che 
ora  si  avrebbe,  con  un  i  ridon- 
dante: iUintliucht. 

37*10:  laehr&xi 

37*  10,  Esubera  cìium  in  cliumchum- 
dubairt,  ni,  30;  e  anche  l'ini  di 
as ini  s  a  u  e  t  i  s . 

37*10:  superbis 

37*10:  hxyare,  ri.  24. 

37*10:  [7]  asadhlom- 
37*  12.  Vorremmo  sluindte 
37*14:  fordiixgrat 


37*16,  Integrerei:    immeralTeblar: 

cfr.  94''  28. 
37*17:  indemìn;  ni.  18. 

37''  10.  Va  espunto  V  ì-. 

37''  12.  Pende  a  r  il  5  di  -lais. 

37'' 19:  dundrubr- 

37**  21:  -i-  inìiachenelA:  cocricihi; 
tra  r  4  e  il  e  stava  una  lettera, 
che  fu  abrasa. 

37'' 22.  Si  vorrebbe  piuttosto:  am- 
fd  na  derscaigthiu. 

37'' 23:  aforbrisiea  ade 

37'' 24:  dtmni  ancnartae 

37'' 26:  innalu  nadndeìiat  indidail 

37' 8:  -r&cu 

37' 16:  ....in7ia/cestae'iSm  les  do- 
miuus/pars  r^. 

37' 17.  Graficamente  è  ro.  e  il  \o:- 
rebbe  no. 

37' 19:  dà  sa 

37'' 3.  S' aspetterrebbe  ised  dorai. 

37'' 14,  Si  vorrebbe:  in  fòt  as  aire- 
clidu;  ma  graficamente  è  piutto- 
sto insóto^  ai-, 

37''.  Testo,  liu.  22:  sors  (Nigka, 
Guterbock). 

38*  1.  La  scrittura  impigliata  par 
proprio  che  dia  un  n  per  prima 
lettera  della  seconda  parola;  ma 
dovremo  pur  leggere  raessaib. 

38*  5.  Era  stato  scritto  imraiii. 

38*  9.  Kon  si  può  leggere  se  non 
come  io  ho  fatto;  ma  ha  certa- 
mente ragione  lo  Stokes  nel  re- 


628 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


stitoire  forrassissiu,  rimandando 
a  43^  17.  Chi  ha  scritto  la  chiosa, 
oscillava  probabilmente,  con  la 
mente  e  con  la  mano,  tra  'perfi- 
cisti'  (forroaris)  e  'proficisti' 
(formassis). 

38'»  1:  corp;  cfr.  92»  13. 

38'' 2.  Piuttosto  che  ani  sin,  si  vor- 
rebbe am.  sodin. 

38=4:  tri- 

38"=  4:  forfajrobae 

38°  7:  fugrae;  cfr.  in.  15. 

38"^  9:  -tesiìmni 

38"^  9  :  risili 

38"=  19:  uilc 

38"=  21  :  ìXOìndichim- 

38=26:  afandntferai 

38=  28  :  ber  ;  e  si  vorrebbe  beir. 

38=  28.   Deve    leggersi    etri(n7i  ;   v. 
M.  34n. 

38^1:  iolam;  v.  gloss.  s.  i.am-. 

38^  1  :  inchoi/nàeà 

38^"  8:   intan 

38"^  8:  c/ómi;  v.  m.  20n. 

39^  3  :  diajtocorastar  ? 

39=^6:  fingail,  m.  23. 

39*7:  ìoisctliiu,  m.  21. 

39^12:  dohriAiharsu;  v.  ki,  24. 

39'' 2:  ccchlar 

39'' 8:  adamraigetar;  Niora. 

39*»  9.  Di  primo  tratto,  questa  voce 

si  finiva  per  -r. 
39=  18:  ambamdemnigihe';   e  si  a- 
spetterebbe  aìnbandaingnigthe. 


39=  22:  -i.  le  ani  ? 
39=22.  Molto  si  stenta  a  non  leg- 
gere donemite,  come  ha  Ja  stampa. 
Ma  è  pur  di  certo  donemat. 
39=32:  dommimchomartaXSiT  (Nigra 

e  Zimmer). 
39"^ 3.  Vorrei:  nisrochrettiT. 
39*^  12.  Pare  incénn]  ma  s'ha  vera- 
mente l'erronea  ripetizione  del- 
l' i  :  céiin. 
39'*  14  :  -badaigtissQ 
39<*27:  frissaccat 
40*5.  Vu  è  sovrapposto  tra  l'o  e 

Vi;  ma  si  vorrebbe:  assriud. 
40*9:  lii-t-àiammib,  ki.  24n. 
40^7:    '\'    Z.-ar   dijcechthriiT^jd::   a- 
laile  di...s  du!t:...ibsin  mnan- 
guasa.cht 
40''  9  :  mar 
40"  11:    i. 
40''.  Nel  testo  (lin.  22),  leggeremo: 

pereuntis. 
40=  15:  di-' 
40=  17:  tahnandi- 
40=17:  dommuinfìde 
40=17:  ìn{aj  aiis 
40**  6:  innaiìaniat 
40'*  19:  doadfbjchlois 
41*7.  V.  gloss.,  p.  xxxviii. 
41'' 1:  adce' 
41''  5:  -i- 
41"  7:  -forìsLChiae 
41^9:  adce' 
41=8:  naimtea;  vi.  33. 


I.  Testo  e  cliioec  lutegrazioni  e  emcsdazioDÌ. 


G29 


41^9.  nephlesc,  che  sta  sopra  im- 
piger,  faj-à  chiosa  da  sé. 

41'^  11.  L'archetipo  avrà  portalo 
dumchoscaibse. 

42*4:  acfhjt 

42*  11-12.  Formano  una  chiosasela. 
E  -arrachta  deve  stare  per  a- 
tJirrachta;  v.  gluss.  s.  'alhir'  e 
'rccht'. 

42*  12.  iudula  è  chiosa  latina  (Sxo- 
KEs);  cioè  voce  latina  che  'irlan- 
deg^ia',  come  p.  e.  opera  iris 
22''  (Un.  30),  iuctn  24<:  (lin.  9), 
ainimam  53*22,  proiximos 
36*  (lin,  4),  leounum  75»'  (lin. 
18),  ex i ugna  99*  (lin.  4).  Vedi 
tnttavolta  a  60*'  1. 

42="  15:  duhtvT 

42'' 7.  St.:  herid  intapstal. 

42''  10:  frinnai;  ed  espunto  ciò  che 
stava  tra  f  e  ì: 

42M2:  isfoìmathalh  (-uth). 

42*^  28:  cJiOhìaiiìsm 

42*^2.  iudas  parrebbe  qui  un  avver- 
bio di  modo,  'quoniodo';  Nigra. 
—  E  u'è  conferma  ì'indas  ashda- 
ftad.amni  di  93*^  14. 

42'"  2:  duìwAdbfdet] 

42"=  4.  Era  prima  stato  Berillo  fris- 
sarather. 

42'' 9.  Si  aspetterebbe;  airnihi  in- 
naneulach  namma,  o  altro  di  si- 
mile. —  Sta  bene  come:  'non  est 
enìm  [oratio]  docta';  Kigha. 


42=12:  -i.        42=19:  alatlì 

42«20.  Si  vorrebbe  buid- . 

42'=  23.  Espungeremo  il  si  che  segue 

araneter. 
42°  24.  Si  legge  a  stento  il  principio 

di   questa  chiosa;  forse  oladfui 

{-fai);  e  non  so  arrivare  a  nulla 

che  m'appaghi,  —  Verso  la  fine, 

leggeremo  sodin. 
42"=  33:  duthabairi 
42'' 4.    Aspetterebbcsi    a  farceli.    È 

chiosa   apposta   ad   '  adtcstalio ', 

lin.  9  del  testo. 
43*2:  -lagaba;  v.  gloss.  s.  dal. 
43*  8.  Piuttosto  si  vorrebbe  focho- 

snat. 
43*11.  La  scrittura  è   imperfetta; 

ma  dovrà  pur  leggersi  talnugud 

(taitn-). 
43*22:  sechìs  nasOihnu ,  ki.  25;  ma 

meglio  il  Kigra:  seclùs  nnimwu. 
43''  1  :  inima- 
43'' 8:  e[ice 
43<^6:  arfisj- 
43'=  14.  Il  secondo  t  di  -ethini  sia 

sotto  h.  Zit.  tremedti  127'' IL 
43' 18:  hisnià'ìb 
43^1:  [leu] 
43^2:  -i-  rafbjs- 
43^  6,  La  scrittura  è  tormentala  in 

robuìnar,    e  mal  precisa;   pure, 

non  deve  altro  leggei  si  :  cfr.  62*  5. 
43^6,  Il   KiCRA  lesse  giustamente 

cuindrichihi;  cfr.  57*^  5. 


630 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


43^6:  d€^ 

43<»  17  :  oda— è 

43**  18:  innanvinaità.;  cfr  in.  19a. 

43"*  20.  Il  senso  vnole  in,  ma  la 
scrìttnra  pinttosto  darebbe  ni. 

43"*  27:  brottu,  come  già  il  Nicba 
aveva  ben  letto;  cfr.  i  passi  pa- 
ralleli in  IG-^IO,  61»  13;  e  an- 
cora ni.  39  n. 

43*^27:  iotòrmuch 

44=^23.  AM.? 

44»  1.  Di  pofdait,  v.  si.  23. 

44'' i.  Vorremmo  ocerfejgim  rena- 
bisolon,  cfr.  54*3,  gloss.  s.  eg- 
(airègem);  64Ì. 

44'' 7:  -i- 

44'' 8.  Leggeremo  (ere. 

44'' 10-11:  -testiiHÌnso 

44'' 10-11:  ìiibriaithra;  cfr.  si.  24. 

44''  10-11.  La  scrittura  dà  -tusa  di\ 
ma  vorremo  -tus  adi  o  -lussa 
adi]  cfr.  44*  14. 

44''  10-11.  Dubbio  il  -t-  che  tien  die- 
tro a  feiìj. 

44'*  10-11.  Si  vorrebbe  aìothar  ailì; 
e  prima  era  forse  stato  scritto 
atmifuir. 

44'' 10-11:  aill  •!•  qnare  me 

44"'  19.  y.  il  gloss.,  s.  to-fo-rBR. 

44'"  23.  Parrebbe  potersi  anche  leg- 
gere nisc.insiiì. 

44''  27-28.  Questa  chiosa  riesce  spez- 
zata nel  codice  in  modo  singo- 
lare. 


44'' 29:  dorfatjad.  Poi  si  vorrebbe: 
isind  insci  sea. 

44'' 31:  -taigtfhjer 

44'' 36.  Il  cod.  ha  -cheh'enel-. 

44"^  1.  V.  Atkinson,  s.  cruim. 

44"=  4.  Togliere  il  punto. 

44"  7.  La  terza  lettera  della  prima 
parola  non  è  paleograficamente 
ben  certo  che  sia  piuttosto  n  che 
non  r;  ma  integriamo  sicura- 
mente mondcmait. 

4^0 14;  repudia 

44'  14.  Non  sono  leggibili  i  segni 
che  stanno  tra  <  od  /;  ma  il  senso 
porta  a  integrare  fritchib. 

44°  19.  Si  vorrebbe  irfufresc-, 

44*=  20:  adce  tflresi  datJvjfoftachte; 
s'è  forse  voluta  in  parte  cancel- 
lare questa  parte  della  chiosa, 
per  guisa  che  pressappoco  ne  re- 
stasse: adce  artufortacht  (-du-). 

44*=  20  :  inna  fochaide 

44^3.  Cioè  innacnamae  airithesidi. 

44"^  4.  Si  vorrebbe  rocessom. 

44^18.   Dovrebbe    essere    fochrai-e 
ce  n  do. 

45*8:  sainredchaììi 

45*  8  :  noprithchinb  ;  ni.  24. 

45*9:  iacob  7  israhel 

45*15:  innatluffudmbude 

45'' 16:  -i- 

45"  6.  Prima  è  stato  scritto  -dibned. 

45*^9:  /or  dibngablaib- 

45'=  9.  Parrebbe  piuttosto   bas  inco- 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni, 

46*'  2G  :  friss  inpopul 
46'' 27:  .i. 
46^28:  atia^ 
46^  28  ;  diarogaid 


631 


ntìiV',  che  non  lasinconair''.  ma 
veramente  presumo  che  vada  in- 
tegrato: 6as  \asinconair'. 

45*^9:  immeiét;  esempio  che  va  ag- 
giunto al  gloss.,  sotto  tmme-tét-, 
p.  Ixxiii. 

45*^  7.  Si  vorrebbe  escurgi;  Y  -iw  di 
dat.  è  come  una  ripercussione 
della  forma  precedente. 

45M9:  calldea 

45*^  19.  Si  vorrebbe  indinni  iar- 
faichtho]  e  probabilmente  l'ar- 
chetipo aveva  anzi:  m(?inni  in- 
nn  imrfaichtho, 

46^  11:  anihaeperthì;  m.  25. 

46^  11.  Da  ani-  a  doirsib,  am. 

46*  12.  In  frisnatorus  non  è  strano 
solamente  il  t.  Vieu  da  pensare 
che  rar<*hetipo  avesse  il  duale 
frisindadorus.  Cfr.  Stok.  ,  Celt. 
Dcclcns.j  s.  neutr.  in  -u. 

46^  16.  Si  vorrebbe  piuttosto  in- 
nari doirse. 

46*  17-18:  tuidecht 

46*  19.  ZiMUER  integra  felicemente: 
«5 ed   rodaucai. 

46*20:  ho- 

46*23:  bid  rmdu- 

46''  10.  iaraba  non  dà  senso.  Credo 
che  l'archetipo  portasse  inarba 
=  indarbr,  v.  gloìs.  s.  ben-, 

46''  12.  Neil'  ultima  voce,  lo  scriba 
oscillava  tra  dim  e  dam. 

46*»  13:  am 


46^  28:  adììgadchi 

46'' 28:  diarogadatar 

46'' 28:  in  egept 

46'' 30:  adradaib 

46,  V.,  marg.  snp.:  o  emraannel 

46*^  1  :  chucaison 

46"^  3:  remepeTthi 

46*^  8.  Andranno  in  continuazione 
di  questa  f  hiosa  le  parole  fis  far- 
celi 7  dliged  rechto  n  dee'- ,  che 
ora  stanno  alla  chiosa  10-11.  Il 
-n-  ridonda,  ni.  30. 

46"^  8.  arabeitfetsom  deve  avere  una 
sillaba  di  troppo;  cfr.  per  ora 
l'annotazione  a  108''  5. 

46*^  14  :  dichanoin 

46<=  14:  adfiadata[r] 

46'' 2:  -i. 

46'' 6:  fondamtar-,  m.  33. 

46*^9:  airatroillìsstìsidi 

46^  10:  asmbeir 

46*^  10:  forbisinà;  e  addossalo  dopo 
il  d  ancora  un  segno,  il  quale  è 
piuttosto  un  principio  di  lettera 
interrotta,  che  non  un  i.  3^' ama- 
nuense trascorreva  a  anticipare 
la  parola  susseguente  (innaniu- 
dae),  senza  dire  che  menomava 
forhrisiud  del  secondo  r. 

46*^10:  dianefujrt 


632 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


47»  2:  -cfhjomart 
47*2.  Dev'essere  nerTi,  ma  grafica- 
mente par  nceh. 
47*14:  and  da 

47*18:  dorato^  (forru);  cfr.  53'»2. 
47»' 2:  -i. 
47'>13:  mogni' 
47'' 15.  Va  nataraimcnte  staccato: 

-litatu  gnàtìi. 
47*=  'ò  :  i«ergffi7 
47'=  5.  Ridonda  dutra. 
47*^5.  testiììùn 
47"=  5:  ubi 
47"=  11:  dee' 
47*=  17:  [p]sallcrio 
47*=  18:  inniniUigttd 
47'  19.  Graficamente,  è  ben  piuttosto 

ro  che  no;  ma  no  conviene  molto 

meglio  ài  senso. 
47"'  10:  .i- 
47^  13  :  fcuchrae 
48^7.8.9.  AM.? 
48**  n.  Sarà  di  certo  -cidi]  ma  è 

difficile   percepire   qaesta   parie 

della  parola. 
48*'  16:  -eptrt 
48'' 18:  ìiodia 
48'  26.  Il  secondo  t,  aggiunto  al  di 

sotto.  Cfr.  83*  11. 
48*^27:  innaa^Ltìiat 
48'"  34.    Probabilmente  :    alannian  ; 

35S. 
48'*  8:  tempuiì 
48^  14.  Si  vorrebbe  aratègcd,  se  in- 


tendo bene:  ut  perveniret  [mal- 
titado]  circa,  nrbem. 

48<i22:  -i. 

48<J  27-28.  AK-? 

48*^27.  Si  vorrebbe  combad  de  no- 
gabihe. 

48*^  28.  Vorremmo  is  de  rogab  ]  cfr. 
48^  27. 

48^28.  Si  aspetterebbe  trichumacli- 
iQndce'. 

49*10.  Forse:  nachreilced  doasx. 
achosacrad  (I.  -choscrad);  e  sa- 
rebbero come  fasi  nella  scrittura 
Ti  e  r.  Ha  veramente  vorrà  es- 
sere nadreilced. 

49*  16.  Circa  hitain  (intain),  v.  ki,  39. 

49*  17  :  ole 

49*27:  óiarét 

49''  4  :  -gestar  -i-  ding' 

49' 13:  isnaib  himmodi;  e  starà  per 
isnaib  hi  immodi. 

49^3:  hitainm  sin 

49M:  ader' 

49"^  8.  Si  aspetterebbe:  intuailngig- 
thid;  0  in  altri  termini  è  c  =  hg. 

50"  3:  -i. 

50''8.  Ridonda  il  da  che  sussegue 
a  snsten ni. 

se  11  :  tarasi 

50''  12:  lesso  anisin  (GQtebbock). 

50^2:  remdeicsen  ;  o:  remc&iscn. 

50^3:  -in  psalmo 

50^  7.  Si  vorrebbe  piuttosto  -cuala-  ; 
cfr.  448. 


I.  Testo  0  chiose.  lalegrazioni  e  emeadazioni. 


C33 


50*^  8  :  derchoiniuà  ;  St. 

50"^  10:  -chide" 

60^11.  Meglio  quadrerebbe:  ne- 
phffjrescsen. 

50^  17  :  -itnniarc- 

51*^1.  Piuttosto  si  vorrebbe:  -main. 

51*5:  [cid] 

51*8.  Vhó  sembra  ridondare,-  e  in- 
tendo: 'dorsi  scapus,  i.  e.  spina 
(dorsualis)  '. 

51^12.   AM. 

51*16:  aithìTgi;  ki.  24,  48. 

51 ''7:  -[tarti] 

51'' 10:  dodenum 

51 ''10:  dhnaith 

51''  12.  Non  drbthi  (cf.  gloss.  p.  Ix) 
doveva  forse  dire,  ma  eirbthe  'in- 
nisa'.  Problema  più  doro  mi  è 
poi  il  complesso  di  sillabe  che 
sussegue  a  7.  L'archetipo  forse 
portava  :  ìiach  id  duaisilbea  do. 

51'' 15.  AM.? 

51'' 16:  -i. 

51 ''23.  Integreremo:  -pecthacìm. 

51''24:  -timnae;  cfr.  ki.  33  e  a 
129*2»'. 

51 ''27:  dongni 

51'' 27.  Vorremmo  nachomairli,  e 
nosnerass-, 

SI*"  28:  comairle 

51*28:  -tach^ldce.  Il  -<  e  il  d-  son 
come  fusi  in  una  lettera  sola. 

51'' 29:  chomairle 

51' 4.  Dev'essere  -tétae;  efr.  hi.45. 


51  "^  6  :  ind  indìdmech 

51"'  11  :  dinai  =  dinni? 

51"  12:  sechach  (per  sech  cach)7 

51"  19.  pecthe  àm. 

51"  21:  inmesid 

51"  22.  Dopo  coruihói  par  mancare 

una  preposizione. 
51"  23:  -réilì 
51"  24:  -thuisiin 
51"  25.  Sarà  issibés. 
51"  28.  Incertissimo  il  segno  che  la 

stampa  rende  per  /i;  ma  v.  326^ 

plOSS.   8.   0-. 

51"' 2:  dobreihir 

51^5:  niiaib&v  e&raide  dobrethìr 

51'»  6.  Vedi  326. 

51*^  8:  donem&T 

51^  14.  La  lettera  che  non  è  tra- 
scritta, pende  incerta  tra  n  e  r. 
L'autore  della  chiosa,  intende  ma- 
lamente l'obtexiait  del  testo, 
che  gli  vale  non  texit,  dete- 
xit,  come  si  vede  dal  resto  della 
chiosn;  e  forse  incomincia  per 
renderlo  con  un  composto  irlan- 
dese, creato  per  l'occasione:  o-di- 
KM-,  de-tegere,  e  mal  foggiato. 
Cfr.  gloss.  p.  Ixv. 

SI-*  19:  firtoo;  cfr.  53*20. 

51^  19.  Manca,  del  cth  di 'jìectJiachu, 
il  <  0  il  e. 

51"» 22.  Propriamente:  ani  ass ac- 
cula. 

510  25.  AM,? 


694 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


51*^28.  ZiHHSB,  Stoei:s  e  un  terzo, 
senza  sapere  uno  dell'altro,  in- 
tegrano tutti:  àorhe 

5  l'I  28:  -tpijreb 

51^  28.  Prima  era  forse  scritto  mac- 
cu,  ridotto  poi  a  maccaib. 

53*  2  Si  vorrebbe  huiliu;  cfr.  54''  11. 

53*5:  ladi^mair  a  inclidi  som;  m. 
24n. 

53*8:  nisiu 

53^9:  fortacht 

53*23.  Prima  era  scritto  to-,  cor- 
retto poi  in  do-, 

53*" 8:  im7iìad;  oainiab;   cfr.  ki.  21. 

53''  1  '  :  do  airilbset  ìiach 

53''  1 1.  L'arclietipo  avrà  avuto  ackt 
is  (io  dia  daairilbset. 

53''  15.  Sarà  da  leggere  comguidi. 

53"  18.  Cfr.  482. 

53"  20:  -timthrcchi  o[n] 

SS*"  27.  L'archetipo  deve  avere  avuto 
arangé;  cfr.  51*10. 

53"  28:  sémi^Md. 

53=3:  [òijn 

53"^  14:  forSiCab;  v.  gloss.  p.  xxsvii. 

53'^  14:  àfhuas-f 

53"  16.  Penso  che  l'archetipo  avesse: 
inti  basinnaccuhur. 

53"=  17:  jdnfjlaà.&d<ir 

53*^  18.  Penso  che  si  dovrebbe  avere 
asin  piuttosto  che  lasin  ;  cfr. 
55)*  21. 

53^  2.  Vorremo:  doràiad;  cfr.  47*  18. 

53"^ 6.  Forse  dia,  anziché  dia. 


53*^  6  :  olchene 

54*2:  -tabar 

54*5.  Si  vorrebbe  fochaidì, 

54*  9  :  accubuv 

54^  10.  Era  stato  scritto:  isngnath] 
poi  fu  cancellata  1'  ». 

54*  10.  A  intantan  lo  scriba  ha  dato 
un  tan  di  troppo;  e  poteva  al- 
l'incontro dare  no  a  di  più  a 
odaaiì'leici. 

54*  12:  aisndet 

54*  14.  Si  vorrebbe  fochr-, 

54*  30.  L'archetipo  avrà  avuto  diin- 
gaithatar,  voce  passivo,  che  mal 
traduceva  il  depon.  f  r  u  s  t  r  e  n  t  u  r. 

54*31:  intecm-;  cfr.  nl  39n,  gloss. 
p.  ciii;  ma  fors' è  nomin.  pi.;  v. 
l'aunotazionc  precedente. 

54*35:  /bradamaù-;  IS^igra. 

54"  2:  dc^ 

54"  6:  am 

54"  19:  cum&thtach 

54"  30  :  arincliensaì 

54"  30:  foraibl 

54^^  4.  AM. 

54M":  adce' 

54*=  12:  nummaiihisì^tis ;  cfr.  gloss, 
p.  li. 

54<=  17:  -ì- 

54*^  17:  'iogail 

54*=  18:  tJegnón»  ar^aecoinnacht 

54"=  18:  -chaig  ...  7  ban  dilmain  do 
domm soìn  6iad ? 

54"=  18:  hu^re-,  due  volle;  ni.  24. 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emeufìazioni. 


635 


64M8:  ...n  disiu 

54*20.  Ridonda  unV:  sechtarchaig, 
Ki.  30-31. 

54' 23:  do[nJec- 

54''  20  :  in  calliraig  se 

54' 30:  /bc/iid 

54' 31.  Integreremo  forchanainnse. 

54' 36.  Pare  indo-,  ma  in  elTetto  è 
aiido-  (Gùterbock). 

54' 36:  sainrtà.  sin 

54'»  1  :  -i. 

54"^  3.  L'  -i-  va  espunto. 

54**  3  :  a  eniaigie 

54"^  12.  Si  tolga  il  punto. 

54*^  17.  Ridonda  cona-. 

55^4.  Integreremo:  isduiYi\x  lim. 

55*  7:  atjtliigud 

55"^  13.  È  certo  dum,  per  quanto  è 
almeno  delia  scrittura:  cfr.  118*5. 

55' 1.  L' -i'  va  espunto. 

55' 1,  lin.  1.  Integreremo  dialuid; 
cfr.  52,  lin.  3,  58'  4. 

55'  1,  lin.  2-3.  Credo  per  fermo,  che 
più  correttamente  doveva  scriver- 
si arinuilìius\  e  così  s'abbia  una 
forma   che  stia  ad  inillius  come 


inilliugud  sta  a  inilligud]  gloss. 
p.  Ixxxii  '. 

55°  1,  lin.  3:  doluid 

55'  1,  lin.  5.  Si  vorrebbe  piuttosto  : 
'lecuin  (-lecain).  E  confesso  poi 
di  credere,  che  l'archetipo  non 
portasse  se  non  lialccain. 

55'  1,  lin.  6:  argart 

55'  1,  lin.  6:  disuiàÌM 

55'],  lin.  6:  -tatar-  arjrrtg 

55' 9:  -dixnigedar  ,  Nigra  ,  Rcv. 
celi.,  I  75.  Cfr.  103<>  24. 

55'  10:  dee' 

55' 22:  -aircidìd;  ma  cfr.  169. 

55^  7.  Sarà  innforcometas;  cfr.  gloss. 
p.  ex. 

55''  11.  Il  passo  da  andu-  a  firianu 
ha  certamente  bisogno  di  andare 
emendato.  Leggerei:  arduimne- 
daib airitfiriam.  *. 

55'^  21.  Non  si  può  legittimare  Vis 
adilmainsiu.  L' archetipo  forse 
portava  is dilmain dait siu, 

56*  1  :  dechech  duil 

56*13:  longu[d] 

56*  17  :  soilse  dee' 


'  Il  principio  di  questa  chiosa  ha  costato  a  me  e  ad  altri  non  poca  fatica. 
Traduco  letteralmente  il  passo  in  cui  si  contiene  la  parola  qui  sopra  deci- 
fera  ta  :  'ivit  iste  [Saul]  postea  ad  ejus  persecutionem  cum  exercitu,  et  capit 
(gabid  +  e,  gabthe)  sibi  locum  munitum  contra  eum  [David],  defensionis 
caasa.^ 

»  '  cor  pateris  propter  tuas  tribalationes  et  adflictiones  quas  patcris  ?  sunt 
enim  justa  (-ae).' 


636 


I.  Testo  e  chiose.  Iwlegrazioni  e  emendazioni. 


56*  18  :  -nachtfsu] 
56*19:  inneirh'iti  biuth 
56'"  1  :  indacrainn 
56''  1  :  indchos 

56**  2.  Altro  non  si  pofrà  leggere  se 
non  isindùsid,  che  starà  erronea- 
mente per  isindùsin. 
56'' 11.  Integrerei  e  emenderei:  ar 
niin»I;;m   (arni  indi  sia)    doberr, 
'nam  non  in  hac  [vita]  datar'. 
56'*  15;  asberfatjsom 
56'"  15:  innaditulchi;  ni.  24. 
56*18.  Vorremmo  innandidrachU 
56'*  24.  Sta  al  marg.  super,  della  pa- 
gina. 
56'»  24:  /•/•ccndirc 
56*' 24:  properornm 
56''25:  -taid 

56'' 26:  Ciiiosa  di  mollo  scabra  let- 
tura. Dubbia  Ira  u  ed  a  la  vocale 
che  sussegue  a  -malt-  e  a  in- 
dceilsc-,  e  per  modo  che  la  scrit- 
tura piuttosto  suggerisca  Vu  nel 


limito   per   ora    a   rininndare    a 
56"*  16.  Le  ultime  parole:  liothn.... 
..corrici...  ' 
56'' 31:  iridala  cliwll 
56'' 32:  -ueris 

55''33:  av'indùul.  Par  questa  chiosa 
di  mollo  malagevole  lettura.  In- 
tegreremo facilmente:  arnazhrò-: 
indi  a z  t\diM- .  Poi,  se  non  erro: 
ni  da.  etir. 

56'' 39.  È  par  questa  di  lettura  diffi-  ì 
cile.  Fors'è  l'apice  suUVdi  -etaig-, 

56'' 40:  trachlaid  ; 

56''  43.  Cfr.  gloss.  p.  xx.xv.  ] 

56'' 44.  Cfr.  114'' 7,  39^10-11. 

56'^  11  :  d.iicad;  dopo  V  u.  è  come 
una  corrosione. 

56=  22:  mpecthach.  Cfr.  346. 

56**  15.  Si  vorrebbe  deia>iu. 

57*  2:  adchotatfsaij  iriercJiclIad 

57^7:  -dér 

57^  10.  Postuleremo  ade,  in  luogo 
di  die'. 


primo    caso    e  l'a  nel  secondo;       57^13.  Vind  è  superfluo,  o  sta,  in 


clie  è  il  rovescio  di  quello  che 
ci  vorrebbe.  Fra  innalù  e  mi,  sou 
due  segni  mal  chiari,  forse  can- 
cellati. Poi  integriamo  nùerbari- 
tnar;  circa  il  qaale  composto,  mi 


combinazione  ibrida,  con  ite- 
rum,  quasi  per  nota  avverbiale.  ' 

57*  14:  -i.  —  Poi  vorremmo  contar-. 

57*^  3.  Ridonda  il  dia  che  precede 
dìadAtin. 


'  Dice  l'intiera  chiosa:  'Come  se  taluno  versi  in  brama  e  in  grande  ac- 
'coramcnto  per  essere  in  povertà,  senza  ricchezza.  Non  imitare  costoro,  che 
'esecrammo,  con  codesta  tua  brama  delle  dovizie  che  questi  posseggono. 
*Uno  stesso  senso  è,  dalla  parola...,  in  sino  alla  parola...'. 


I.  Testo  e  chiose.  lulcgrazioui  e  emendazioui. 


637 


57*  5.  Restituirei  :  air  isirchride  son 

doihsom  fesin;  cfr.  ni.  34. 
.67^  3.  La  prima  combinazione  di  pa- 
role, che  è  in  questa  chiosa,  non 
era  di  facile  collocamcnlo,  e  non 
è  stalo  felice  il  tenlativo  del 
gloss.,  a  p.  xcvi  (fo-air-ic-).  Bene 
vaolsi  restitalre,  come  prima  vo- 
ce, dia-  (diari),  ma  va  posto  dian- 
àlfuairsitis  di  a  ce' s,  si  supcres- 
sent  de  aetalc  ejus.  Cfr.  gloss.  s. 

RATH-. 

57<i3:  m 

57*^  8.  Vorremmo:  imiabrìihemnach- 
tae  Sììt. 

57^  12.  Ridonda  metà  della  serie 
-eraera-, 

58*7:  dliffed&'ìh 

58*11.  Ridonda  un  rae;  si.  29. 

58*  11.  Par  di  leggere  -silcjlo.  Ma 
litro  pur  non  s'ha  probabilmente, 
se  non  la  superflua  riproduzione 
delle  lettere  le,  per  le  quali  si 
finiva  la  riga  pi'ecedente.  L'ar- 
chetipo avrà  del  resto  portato 
doros&ilc  0  anzi  dororsailc. 

58^20:  -timnae  l'ijdiade;  cfr.  ki.  33. 

58''  2.  Avrà  l'archetipo  avuto  innà- 
hall. 

58^7:  iy/i/uecal 

58*^  2.  Ci  nspeltcrcrarao  neon-, 

58=  G:  labar 

58^3:  -aibhi  f- 

59*  7  :  'ifyiju 


59^  7.  Vorremmo  inimicus  anziché 
iniq  nus. 

59*7:  nuilc  tarcesi;  tatto  taroesi 
nuilc  e  poi  oziosamente  ripetuto. 

59*  15.  In  honeuh  arali  c'è  sicura- 
mente più  di  un  errore.  L'arche- 
tipo avrà  avuto  honach  arailiu. 

59*18:  fochaidi"" 

59*19:  hitt.v  etir;  per  reiterazione 
erronea. 

59*23.  Prima  era  stato  scritto  cia- 
niphond-.  Abbiamo  poi  in  questa 
chiosa  una  deficienza  e  due  esu- 
beranze, poiché  dovremo  leggere: 
semigdetu,  e  hoetrummugnd  in- 
nari ole;  cfr.  KI.  30. 

59^9.  Vorremmo:  fobithin  ar-. 

59=  7  :  ma- 

60*  6.  Fu  prima  scritto  laiiìi,  ridotto 
poi  a  loith. 

60*  10.  Porremo  -te  per  -to. 

60'' 1.  Ripristino:  iudalib  nidat  for- 
banda  'idulis  non  sunt  legis-ira- 
peria'.  Sarebbe  iudal,  idolum,  un 
ibrido  di  qualità  singolare  ;  v.  ad 
42*  12  e  gloss.  p.  cvii. 

60'' 5.  Vorremmo  innatimniu;  cfr. 
KI.  33,  gloss.  p.  xxxiv. 

eO**  17.  Si  vorrebbe  aadobartar. 

QO^  18:  induleloscicd 

61*,  lin.  12  del  testo:  leggi  ezechias. 

61*13.  Vorremmo  inna;  cfr.  43'' 27. 

61*23:  asbeir  7 

61*25:  .i. 


638 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


61*32.  Nell'ultima  voce  ridonda  un 
-the;  cfr.  m.  30. 

61^35:  dialailiu 

61**  4:  failtindoib 

%Ay  17.  L'archetipo  avrà  aralo  ind 
foircùnì  (-im),  cfr.  73»  9-10.  E 
sarebbe  forma  importante  anche 
per  la  flessione. 

61^17:  dndì 

61*'29.  Vedi  gloss.  p.  evi. 

61"^  1.  Ridonda  un  ta. 

61=4:  -such 

61^  2.  Questa  chiosa,  che  sta  al  mar- 
gine sinistro  della  colonna,  ne 
stava  prima  al  destro,  donde  fu 
abrasa. 

62*2:  isdo  tuie-. 

62*2:  -siìiailseo 

62^2:  do[soJm 

62*5.  Piuttosto  vorremmo  mairh 
siàx. 

62*11:  adce' 

62** 2.  Piuttosto  si  vorrebbe  innahì. 

62^2:  -baiar 

62''  IO:  issuachairi;  non  bene  sicuro 
il  e.  Cfr.  59'  7,  67=  8. 


62=4.  Lo  ZuniER  ha  integrato  per 
il  primo:  innabuidiie&  ;  cfr.  ad 
85=4. 

62=6**.  Vorremo  intsoirtliasin. 

62=  7.  Dopo  il  primo  am,  par  che 
sia  sodaln^  piuttosto  che  sodin.  I 
punti  sovrapposti  riducon  poi  giu- 
stamente a  duìndoniaese  la  voce 
che  precede  a  ha  e  spe. 

62=7:  hirobassi-  is  à^iin 

62=  19.  AM.  ? 

62=25.  AM.  ? 

62^9:  froj  AM. 

62^12.  Sulla  fine  leggerei:  naim- 
dià..;  ma  con  islento. 

63*  13,  15.  16.  17.  AM. 

63'' 4:  andedeso;  cfr.  si.  19-20. 

63»' 16:  [7  hji- 

63=6:  innahì? 

63=11.  Il  -5-  di  forsà-  pare  abraso. 

63=  1 1  :  is  sxjaichnid 

63=  18.  Mal  certo  il  si  di  disin  e  il 
t  di  bertae;  ma  è  pur  certo  che 

r 

non  si  possa  leggere  altrimenti; 
com'è  sicuro  che  s'abbia  a  emen- 
dare: dicndffniat  '. 


1  Notevole  questa  chiosa,  in  guanto  è  documento  delle  condizioni  isto- 
riche  dei  tempi  in  cui  il  chiosatore  scrive.  Amplificando  il  'divisione  ui- 
ctoram'  (per  la  spartizione  dei  vincitori)  clie  è  nel  commentario  latino  a 
'in  gentibns  dispersisti  nos',  dice  imprima:  'ciascuno  [dei  vincitori]  se  ne 
prese  [di  codesti  vinti]  la  sua  parte',  e  soggiunge:  'come  fanno  i  Gentili 
oggi  ancora  dei  prigionieri  (letteralm.  'delle  cattività')  che  traggono  seco'. 
Vedi  gloss.  s.  brat  2. 


I.  Testo  e  ckiose.  lutesrrazioui  e  emendazioni. 


639 


64^  10.  Va  espunto  nuaid,  che  era 
la  parola  mal  principiata,  con  lo 
Etosso  errore  che  in  17^9;  e  poi 
la  parola  sarà  anche  mal  finita, 
poiché  sarebbe  nuo  stento  l'am- 
mettere nuiadnisse  come  aggelli- 
TO  (durecht  nuiadnisiu,  alla  legge 
'novo-testamentale'),  e  perciò  si 
dovrà  leggere:  durecht  nuiadnisi, 
alla  legge  del  uuoto  testamento. 
64"=  3:  -fajdamr- 
64"^  13:  dochraìdi 
65^  G.  7.  AM. 

65^  10.  Penso  che  il  -d  di  dulogaid 
sia  un'erronea  anticipazione  del 
d  onde  incominciava  la  voce  sus- 
seguente. Cfr.  fì\^  15. 
eS*"  11.  Lo  spazio  parrebbe  suggerir 
-dxiaid  (cfr.  ISG":  2),  ma  in  effetto 
non  si  vede  se  non  -detud. 
65''11.  Molto  sbiadito  l'air;  e  a  ba 
sussegue  una  lettera  che  pare  un 
r,  ma  dovrebbe  esser  n. 
65^11.    L'archetipo    probabilmente 
aveva   coir,   ridotto   da    qualche 
scriba  a  etir]  v.  il  gloss.  s.  ord, 
p.  cxxiii. 
65*»  11:  ara-uthì 

65^  14,  La  stampa  chiama  pur  que- 
sta chiosa,  ma  l'ha  poi  omessa: 
•i-  trithrop  o^indet   a  [eie  itihuli 
choibgi  intsafijhnso. 
65"=  14.  Cioè:  ciò  quia. 
615*  17.  Molto  incerto  l'apice  in  dàne. 


66*2:  mmenmae;  St. 

66*2:  ladethìàin 

66'' 4:  aadidì 

66''1:    sàlfidj  ;    e   si   aspetterebbe 

-ruburtsa. 
66"=  5.  Si  vorrebbe  indatl-. 
66'=  6:  incfhjlid 
66=  7:  BLTcantar 
66=^14:  huafnjch- 
66^  1  :  -naigthe 
66^2:  comfulidìh  ec/itrannaib  ;  cfr. 

66'' 9:7/^7- 

66'i  15:  .1- 

66^  17.  U  primo  fu  un  po'  mal  certo 
(quasi  fri):  ma  pur  dovrà  stare. 

66^19:  tintnda 

66'^  24:  deichlhrebo 

67*4:  fudobrethir 

67*6:  deichtìrcebo 

67*8.  ZiMMER  proponeva  che  s'in- 
tegrasse cumme.  Ma  l'archetipo 
avrà  piuttosto  avuto  is  ara    bid. 

67*9.  Valso  ha  la  chiamata  dopo 
r  i  di  deich,  anziché  dopo  quello 
di  -pai.  Vorremmo  cioè:  indarpai 
aiso  deichthrebo.  Manca  eh. 

67'' 4.  II  latino  dovrebbe  dire  di- 
Bcedendo;  cfr.  lOS'',  sul  prin- 
cipio: cum  discendunt  per 
.discedunt  (lase  dufuinchidet). 

67'' 8:   dundrairngertar;  cfr,  ni.  24. 

67''  13:  clo'nhib 

67M7:  forb- 


C40 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


♦ 


67**  18:  asbers(i  dihnl:::::  V  it  maice 
isrlr-'  &unAT\gèni  dia;  reintegra- 
zioni mal  certe. 

67*»  24.  Si  tolga  il  primo  -i*. 

67'' 24:  aliis 

67*»  24:  fororbris]  cfr.  a  341»  16. 

671»  24:  fofsjro- 

67^25.  Il  punto,  che  è  jdopo  ópo- 
pulas,  va  tolto. 

67' 2:  huilfliu].  —  Poi  si  emenda: 
-fulidib;  m.  35. 

67' 8.  Ripristineremo:  cid  innial- 
niain  ncers-. 

67'  9.  Pare  che  prima  fosse  scritto 
-pair. 

67"'  4.  Da  leggere  foirsingem  (Sto- 

KSS). 

67*8:  ashe[r]so[m];  e  piuttosto  che 
r  parrebbe  aggiungersi  ri  o  ru, 
e  pare  aggiunzione  d^AM. 

67'' 13:  olc/iene? 

67"' 11:  duchathT&ig 

67*  1 8  :  ini  huaibrigiuà 

67"' 23:  -i- 

67*24:  amsedo  i7dai 

68*5.  Vorremmo  piuttosto:  iocrotac 
('ut  quassaretur');  ma  non  man- 
cano altri  esempj  di  -lht-=:th+ih. 

68^7.  Integreremo:  frisraeachae. 

68*9:  -afijcc- 

68*13.  Stokes  leggerebbe  hlcechait 
in  quovis  loco,  e  molto  probabil- 
mente colpisce  nel  segno.  Ma,  ol- 
treché dall'incertezza  circa  l'a- 


spirata (piuttosto  ih  che  non  eh), 
io  era  e  sono  trattenuto  dal  jnan- 
carci  nelle  glosse  ogni  esempio  di 
ait  (dii),  locus. 
68*15,  lin.  3-4,  Ripristineremo:  o/V 
isedinsin  immefolngi  for sonart- 
mtgudsi;  cfr.  ni.  19. 
68''  1.  Mal  certo  il  m. 
68'' 3.  Si  rivorrebbe  nusgahihe. 
6S''  4:  iarnerglanudi  t&nnandae;  cfr. 

Ki.  3C. 
68'' 5:  -canol'tn 
68'' 10.   Vorremmo   rete,    o  almeno 

rethie  (quae  affluunt). 
68^4:  -ihalamdo 

68"=  7.  Non  intendo  arnacrucha.  Man- 
ca forse  una  sillaba  nella  voce 

verbale  {arnac\x  ru- ). 

68'  14:  dialailrh  betis;  fordeilb  ain- 
sedo;  cfr.  ni.  35t6.  —  'Ciò  è  se- 
*condo  la  mente  di  Coirbre:  in- 
'dursi  il  significato  di  accusativo 
'plorale  dal  gerundio,  che  è  in 
'forma  di  accusativo.'  Per  erhert, 
cfr.  in  ispecie  98'  10. 
68' 15:  -farc&n 

68' 15.  mailgairid  cecini l,  am. 
68*  I.  Scrittura  molto  tormentata. 
Forse  lo  scriba  pendette  prima  in- 
certo tra  -er  ed  -ear,  come  uscita 
eh'  egli  dovesse  (erroneamente) 
dare  a  una  prima  di  cong.  sigm.; 
cfr.  106' 6.  Ma  deve  aver  finito 
per  volere   lase  dumestar  (cura 


I.  Testo  e  cbiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


C41 


i:erpendat),  come  se  perpendo 
fosse  un  gerundio! 

68^  2.  Vorremmo  dochraidì. 

eS-^S:  afnjd- 

68*^10.  Togliere  il  punto  dopo  -an. 

68^  13:  -i-  arfemasiu 

68"*  14.  Dev'essere  isinbìuih  (hisin). 

69*6.  La  scrittura  illude;  ma  sarà 
pur  da  leggere  'uccubur. 

69»  7.  AM.? 

69*  8  ;  fsaincnailj 

69*9.  Mnl  certo  paleograficamente 
il/-. 

69'  17.  Era  prima  sialo  sjritlo  dae. 

69*  19.  Integrerei  -racat. 

69*23:  'ì-acat 

69''  1.  Au.  —  È  sicuramente  -isci. 
St. :  'pi,  of  aprisc,  fragilis,  cfr. 
•wrzb.  9=10:  appriscc;  a  common 
word  in  Middle  Irish'.  V.  gloss.  s. 
aprisc. 

69''  3.  AM.  ?  —  La  scrittura  porta  a 
innacechrai,  ma  dev'essere  -ce- 
thrai. 

69''  3.  A  ogni  modo  vorremo  fre- 
scisiu ;  e  meglio  forse  a  frescisiusò, 
*oJHS  exspcctalio,  i.  e.  morlis'. 

69^  9.  AM.? — Notevole  error  del  chio- 
satore il  rendere  non  accipiet 
per  ni foircnibea ,  'non  finirà'. 
Credeva  egli  vedere  in  accipere 
un  analogo  del  suo  forcennim, 
qual  s'ha  realmente  in  *a  e  ca- 
pa re  (acahar,  achever,  achieve). 
Abc,  Il  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I. 


69°  7.  Leggeremo  piuttosto  (badando 
anche  al  'punclumdelens'):dia«- 
dergeni. 

70*6:  ains&m;  cfr.  m.  36, 

70*  11.  Il  principio  di  questa  chiosa 
è  incorniciato  cosi:  :•• 

70'' 8.  Vorremmo  innan. 

70^=  3.  Ci  aspetteremmo  conosìiaesiu. 

70=4.  Mal  precisa  la  quinta  lettera. 

70=  5.  La  prima  lettera  avrebbe  do- 
vuto essere  h  (hua+t+laidchur); 
ma  ben  piuttosto  par  n. 

70=  12:  sis 

70'' 6.  Ridonda  un  Za;  Sx. 

70'^  7  {dwumisinisahn).  È  durum 
forma  errata  o  incompleta.  Il  pre- 
sente, che  meglio  parrebbe  qua- 
drare al  contesto  (quod  prose- 
quitur  in  psalrao)  vorrebbe  du- 
rimi; cfr.  44=28,  54*37,  96'' 14, 
125'' 3.  Erroneo  o  incompleto  è 
pure  durim  83''  6.  Nel  nostro  luo- 
go, lo  Stokks  congettura  il  per- 
fetto duru'wìm.  Cfr.  BG^  6  :  do- 
ruìrim  g.  digessi t. 

71^14.  Vorremo  atimnae  adi. 

71=2.  Anche  la  traduzione  che  è  in 
questa  chiosa  sarà  di  'profusio- 
nem',  come  è  quella  che  è  nella 
chiosa  susseguente,  e  non  di  'pro- 
fessionem'.  Non  potremo  cioè  al- 
tro leggere  se  non  innatstin  e 
reintegrare  imzateistin  'ejus  pro- 
fusionem'. 

a 


642 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazionL 


71  «9.  Togliere  l'-i-. 
71*=  14.  Ridunenio;  isinsernigud. 
71<=  15.  Togliere  il  punto. 
71M7:  -rigàul 

71''  5.  Il  gloss.  ha   questo   huadath 
sotto  òthad  (p.  cxxxi,  lin.  1);  e 
dovette  così  intenderlo,  alla  pri- 
ma, anche  lo  scriba,  che  vi  sog- 
giungeva la  nasale  del  nom-acc. 
neutro.  Ma  il  punto,  che  è  sul  m, 
vuol  qui  essere  il  'punctam  de- 
Icns';  e  abbiamo  veramente:  hua 
dath  hriathar   indisseo  (v.  gloss. 
s.  iudas)  *  tali  verborum  colore  ', 
giusta  chiosa  di  tali  colore. 
72'  1.  ASI.  —  Intenderei  arsiti  (cfr. 
136=  11);  ma  altro  fo.se  non  s'ha 
se  non  il  principio  di  una  chiosa 
Bon  continuata. 
72*8.  A''orremmo  indinnisseo  (tali 
filo);  nuovo  esempio  da  portare  a 
indas  (gloss.,  Ixxxviii);  v.a71''5. 
72''  3.  20.  AM.  ? 
72'* 3.   L'archetipo    avrà  avuto   fri 

iudeu  dutccht. 
72*'  17:  diance'a 
72*"  25  :  di  ar  tabairt  ni 
72"^  1.  Integrerei  iuidchisseà  deich-. 
72'*6.  7.  8.  AM.? 

72**  9.  Mal  riconoscibile  V  -on  di  son. 
E  bene  incerto  anche  -anni,  mas- 
sime perchè  riuscirebbe  soverchio 
lo  spazio  attribuito  ad  an. 
72^14.  V  at  come  in  dileguo,  ma 


leggibile.   Ci   aspetteremmo  poi 
-aigthidi;  cfr.  134=2. 
72'^  14.  Vorremmo  -thidi. 
72"^  16.  Cfr.  61=2.  —  Ma  Stok 

stituisce  iìtmmat. 
72M7:  -é,  i 

73^8.  Parrebbe  armon;   e  sarà  vo 
ce  interrotta,  forse  annumsoìr 
fider  sa. 
73*16.  AM. 
73*20.  Vorremmo  inàrhanar  .{indi* 

arbanar). 
73''  17:  duthabairt;  cfr.  si.  23. 
73=11.  Si  aspetterebbe  donec-. 
73''1;  munamait  dud[a]g- 
73'^  1  :  -chara'ìt 
73M0:  hià\z 
74*2.  Ci  vorrebbe  lumini  se  friusdj 
74*  12.  AM. 

74*13.  AM.,  per  la  maggior  parte. 
74*  14.  Più  razionalmente  separa  lo 
Stokes  huanoÀbcesgnaib .    Cfr.  del 
resto:   14=11,  85'' 2,  87*7,   87^5, 
105»' 2,  118*7. 
74"^!:  anicdeso;  cfr.  ri.  18-19, 
74»*  5:  -thri;  cfr.  gloss.  s.  ailithrc.,;, 
74'' 7:  dee' 
74'' 9:  -cathugud 
74=  3.  Vorremmo  (riaùeitched. 
74=  17.  18.  21.  AM. 
74=20.  Ridonda  un  ri. 
74=21.  Emenderemo:  isfrie. 
74''  2.  L' archetipo  avrà  avuto  la  s 
lasse;  cfr.  Nigra,  Rev.  celt.  I  82; 


I.  Testo  e  chiose.  Inteiprazioni  e  emendazioni. 


643 


74'*  5:  duthìmnae  cid  isna[ìì»}  fO' 
c/iaidib 

7  4M  3:  mafdjla- 

74M3:  assifnjd- 

74*»  13:  -spiurft]- 

74^13,  lin.  7.  Emenderemo:  derle- 
gaesiu  ainm  dd.  Nella  stessa  li- 
nea, la  scrittura  non  dà  real- 
mente se  noa.  aiim  cr.,  e  dev'es- 
sere ainm  cr. 

75*2-3:  dufurg[&]ì>at 

75*  3.  Vorremmo  :  soirafae. 

75*"  1.  Emenderei:  angéresidi  'ho- 
rum  asperitas'. 

75'' 2:  inchuìliuin 

75^  10.  Vorremmo:  -cidid;  v.  ri.  34. 

75"  2.  Era  scritto  correttamente  rfen- 
tis,  e  poi  del  t  è  voluto  fare  un  d. 

75*^3.  Inlegrcremo:  romeitatar;  v. 

gloSS.  S.  HKB-. 

75*4:  -an* 

75*  6*".  È  abbreviata  una  voce  di 
gar,  coi  prefissi  to  ed  air  (pro- 
mettere). 

75*8.  Cfr.  91=6. 

75*  10.  Mal  certo  il  e  di  -cruth. 

75*10:  ccnrerfor/t- 

76*  10.  Mancherà  l'ausiliare:  olsuide 
as  n  daih. 

76*16:  bastidb- 

76'' 1.  Vorremmo  intin-.  Il  copista 
trascorse  dlVinnatin.'  della  chiosa 
susseguente. 

76'' 4.  Espungere  -i-. 


76'' 5.  Si  vorrebbe  sluicthe  (-thi). 
Ma  veramente  lo  scriba  avrà  o- 
scillalo  tra  sinici  e  sluicthi,  se- 
condo che  l'al-l-  della  voce  sos- 
seguente  gli  pareva  il  prodotto 
di  as-l-  0  di  aìi-l'.  L'archetipo 
avrà  avuto  sluicei. 

76'  1.    AM. 

76*^  5:  inna  encu 

76*  14:  claxìait  (Stokbs);  cfr.  24<=  18. 

76*  14.  Integreremo  ingortai  o  gor- 
taig. 

77*  10  ecc.:  turr;  v.  gloss,  p.  cxix, 
s.  ore. 

77*  12.  AM  ? 

77*13:  'pithcha.;  e  son  ne  resta  a 
notevole  distanza.  Tra  corop  (ut 
sit)  e  son  stava  forse  nell'arche- 
tipo: aiihe  (ultio;  gloss.  p.  xlviii), 
0  un  derivato  di  questa  voce. 

77*  15.  È  veramente  in  funzione  di 
nominativo,  e  non  di  accusativo 
(gloss.  xxviii),  questo  animcho- 
marcnisiu. 

77*  15.  La  scrittura  darebbe  ininirr, 
piuttosto  che  in  niirr;  cfr.  77*13. 

77*16.  Emenderei:  indahirr  [-hi- 
urr,  cfr.  77*  10  ecc.]  hinUdbè-ce; 
intendendo:  'occiderisne  eos,  vel 
dabisne  [ultionem]'. 

77'' 9:  -atù 

77''  10.  La  seconda  lettera  pende  in- 
certa tra  0  ed  a  e  porta  l'apice. 
Penserei  che  l'archetipo  portasse 


644 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


codedat,  nt  tabescant;  e  a  consi- 
mile restituzione  ha  pensato  anche 
lo  Stokks,  rimandando  a  79'' 10. 
Ma  è  grave  emendazione. 

77M.  Verdi  855. 

77"=  8:  oftjgn- 

77^  2.  Lasciata  a  mezzo  una  voce  del 
veibo  fodaimim. 

77"^  3.  Il  primo  duber  era  prima  stato 
scritto  dubersoìn,  forse  poi  ridotto 
a  duberr.  E  duberr  veramente 
vorremo  anche  pel  secondo  duber. 

77**  3.  Emenderemo  difulaing. 

77^5:  dubcTT 

77"^  5:  'Suidht 

77-16-7.  Cfr.4i5. 

77^  14.  Scritta  imprima  questa  chiosa 
al  margine  destro,  e  poi  raschia- 
tane. 

78*  4.  Cfr.  il  passo  parallelo  in  Wrzb. 
33«»  10. 

78^  f).    Cfr.  glOSS.  S.  FEN-. 

78*  10.  Si  vorrebbe  fudalibfea  o  fu- 

dalibfeasa;  cfr.  459. 
78*  11:  dummessursa 
78*"  1:  dcrscaigthiu 
78'' 4.  Stokes:  hicmdruim  abae;  v. 

gloss.  s.  abann. 
78^  6.  Sarà  voce  interrotta  (fomain- 

aigfersa). 
78''  10:  -i- 
78^  12:  som 
78'' 18:  dam 
78^18:   acht  tu  su  tòinur  a  dàe'-\ 


si  arriva  a  stento  a   questa  let- 
tura, ma  ci  si  arriva. 

78<=2.  Si  vorrebbe  intechtur. 

78-=  3:  -gtfhjea 

78^  1  :  sodm 

78^2.  Non  bene  certo  Ve  di  -geì%^i, 

79*  9.  Si  aspetterebbe  duairisiur, 

79'' 6:  sechis 

80*  10.  Vorremmo  ìndleomain. 

80'' 6:  Idt  saigte;  ri.  21. 

80''  6.  Stokes  ricupera  un  as  pressi 
che  dilegnato:  asind fdboicc. 

SO'' 11:  ingnhn  àoTÌge-nsat 

81*  3:  -chumachiu 

81*5:elira- 

81M.    AM.? 

81^11:  hnarhìth 

81"=  3:  Vorremmo  flechuid  tnóir. 

81*^4-6.   Vorremmo   trimìberta;  cfr, 

HI.  83. 
Bl"^  13:  huanchnai 
81^  1:  e  [II]  risi 

81'' 4.    AM. 

82*  6.  T\on  riesco  a  integrazione  sl-j 
cura,  benché  sia  manifesto  eh 
neir  archetipo  dovesse  leggersi 
una  derivazione  di  écmaill,  inso- 
leus.  La  chiosa  forse  finiva  per 
naecmailtigià. 

82*9:  duzhaiter 

82°  6:  inna.taidchoirthe  asindoìri 

82*^8,  prima  linea:  forsinpopnl 

82^1:  hitabernacuil 

82^  2.  AH. 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


645 


82^  7.  È  abraso  il  resto  di  questa 
chiosa,  0  meglio  è  abrasa  per  in- 
tiero una  chiosa  che  a  questa  ade- 
riva. Se  ne  legge:  «i-  ad::::::anifd 
(1«  bì)  anim  comrorciie  indib.  Cfr. 
82^6. 

82^8.  Integreremo  innaaichihett;  e 
avremo  cosi  un  nuovo  esempio 
di  aigthiu,  gloss.  p.  xlii.  'Tiraoris 
aclio'  (gnim  iunaaichthen)  viene 
a  commento  di  'Benedicat  nos 
Deus  et  metuant  eum  ctc' 

82*^9:  (lindi) 

82^11.  Questa  chiosa,  che  ora  è  al 
margine  sinistro  della  colonna, 
ne  stava  prima  o  stava  pure  alla 
diritta,  donde  fu  abrasa.  Dagli  a- 
vanzi  però  si  scorge,  che  qualche 
differenza  interveniva  tra  una  di- 
citura e  l'altra. 

82"*  li:  hirusalera 

82^11:  inpopul  hunrubìth 

83*5.  Graficamente,  è  cergi. 

83*6:  cechoe-f 

83*  11:  fi'ithieir- ,  cfr.  48<=  26. 

83*12.  Graficamente:  ob[o]Iut  . 

83^3.  Si  vorrebbe  piuttosto  -detais; 
ma  cfr.  102'i  14. 

83M:  AM.? 

83^5:  -iuil 

83''  8.  La  lettera,  che  viene  dopo  da, 
deve  esser  t,  eVu  susseguente  è 
forse  uno  sbaglio,  promosso  dalla 
sillaba  che  viene  appresso  (dw); 


si  clie  s'abbia  a  ripristinare  m- 
daie;  v.  717.  Ma  sarebbe  una  co- 
strazione  malamente  foggiata  sul 
latino. 

83''  10:  -fortachiaib- 

83'' 11:  diatarc- 

83'' 15.  Meglio  sarebbe  a^-ots;  v. 
gloss.  p,  cxsiv. 

83'^ 3.  L'archetipo  avrà  sicuramente 
avuto  inninnise  (ind-indis-se) , 
'hiijus  conditionis',  giusta  chiosa 
di  'qualcs';  v.  gloss.  s.  iudas,  e 
qui  sopra  a  72^8. 

83'' 3:  'tacili        83"=  11:  triavn- 

83^  6.  Cf.-.  a  70'^  7. 

83^  9.  Questa  chiosa  fa  le  veci  d'un' 
altra  che  fa  abrasa  dall'altra  parte 
della  colonna;  cfr.  6l<*2,  77^11, 
82m. 

84*  10.  Vorremo  -tachtaX. 

84'' 3.  AM. 

84'' 7:  incfhjo- 

84'' 9.  AM. 

84''  11.  La  scrittura  può  illudere;  ma 
è  sicuramente  cisse.  Leggerci,  e- 
mendaudo:  cisse  diandiasarcuin 
invecla  ad  eornm  stragcm  (diess- 
orcuu;  cfr.  gloss.  cxix,  cxxii). 

84"^  3.  Intendo:  'se  pur  tu  non  lo 
*  esaltassi  {cenid-da-chumgabtha- 
'siu)  -  codesto  tuo  atto  -,  sarebbe 
'a  ogni  modo  esaltato'.  E  V ce'cin 
avverbiale  sarà  altro  esempio  da 
aggiungere  al  gloss.,  p.  Ixix, 


646 


I.  Testo  è  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


84^5:  céin 

84*^  5:  -doiri 

84<=  V.  Leggeremo:  am.  bid  iarmaiàm. 

84"^  9:  olchene 

84<=14:  -i. 

84*^  2.  Vorremo  -guilfiter. 

85*5.  AM.  ? 

85»»  1^-:  fofrjr- 

85'' 2.  Era  prima  stato  scritto  -fr-, 
E  vorremmo  biih/latha» 

85'' 4:  on 

85''  5:  -chum' 

85'' 7:  slaidred;  v.  856. 

85'' 9:  -cuin 

85**  11.  Leggeremo:  ad  orientem. 

85''  11:  indaas 

85''  11-  Incerto  assai  il  si  di  toùtsigiu; 
forse  lo  scriba  si  faceva  a  ripe- 
tere il  se  che  è  nel  toiseglu  di 
questa  medesima  chiosa. 

85"  14:  -m.  =  MailgaimrJd,  85''  U. 

85'' 17:  isnomen  lessom  oriens  du 
dtcdia-',  e  l'archetipo  avrà  avuto 
da   dudia. 

85"=  1.  Stokes  felicemente:  huancho- 
teiciud. 

85"  14:  tarcbdl  (taircbal). 

85*^14:  indaas  ascech  ere;  Stok. 

85''1:  arinrocliTHnetìs 

85**  1.  Vorremmo  intiu. 

85*' 5:  cenchinta 

85*  10:  -foammamSiigthe 

85*^11.  Ci  vorrebbe  huatoissigecht 
cuti. 


86*  10.  AM. ,  da  sémi  infuori. 
86*  10.  Si  vorrebbe  -igthe. 

86*11.   AM. 

86^4.  AM. 

86"  11.  AH. 
86<'l.   AH. 

86"^  10  -su  [-i-] 

86<'14:  -àirc- 

86'^  1.  Circa  il  d,  cfr.  126^  5. 

86*2.  dutabairt 

86*4.  betis  pare  aggiunto  dopo. 

86"^  8  L' archetipo  deve  avere  avuto 
dtimdidnad;  e  l'amanuense  esser 
trascorso,  per  facile  errore,  alla 
voce  per  cui  si  chiude  la  chiosa 
susseguente. 

86*  9-10.  Incerta  la  lettera  che  pre- 
cede a  ule.  Ben  piutlosto  che  /;, 
potrebbe  esser  «. 

86*  IL  Si  tolgano  le  dae  coppie  di 
punti  sottopostL 

86*  12  :  rob  bronach 

86*  14:  annarbu 

86*14  fine:  impiatas  (Stok.). 

86*20.  AH. 

87*7:  -tahairi 

87»  10.  13.  AH. 

87"  17:  immalle  da 

87''  18.  Mal  certo  V  an-.  E  intendo  : 
an  nu  rt^  =  OH  da  rig ,  'cum  re- 
vertar'. 

87" 20.  Si  vorrebbe  acimb-. 

87''  4  :  do  dd\  vedi  less.  Ixxvii  , 
liiL  1. 


I.  Teslo  e  chiose.  Integrazioni  e  eracndazioni. 
87*=  5.    La    scrittura    persuaderebbe       SB^  Ci  :  achmll 


647 


cuin-;  ma  pur  (iev'essere  cum-. 
87^3.  Chiosa  interrotta  (a;Tia....). 
87^  4.  Vorremmo  manifessed. 

87'Jf).    AM.? 

87**  8.  L'archetipo  avrà  soltanto  a- 
vuto  0  cliihón  0  cliihsón. 

87''  8.  Era  stato  scritto  dim.  E  piut- 
tosto si  vorrebbe  dunni. 

87*^11.  Si  voiTiibbe:  du-n'a,n-enia 
(dundr.meraa). 

87^13:  -chumsi'mg. 

87^  14:  innaditen 

87*^  17:  tarce'si 

88'' 8.  AM. 

88*  9  :  arroissisiursa 

88*11.  Leggeremo  -seimigthe  se. 

88"  18-19.  V  adce'  riesce  tra  -aig-  e 
-set. 

88^  4,  L'  0  di  huo  ridonda. 

88^5.  Prima  è  stato  scritto  atV(-; 
cfr.  il  gloss.,  p.  xxix-xxx.  Del  so- 
stantivo, non  ho  se  non  questo 
esempio;  e  il  significato  deve  pri- 
mamente esseme  stato  quello  di 
'apparizione,  figura'.  È  un  com- 
posto di  air  e  drech  'facies'. 

88^  9.  La  trascrizione  materiale  da- 
rebbe gnijmvi. 

88"  15:  -se- 

88*"  15.  Non  si  vede  con  sicurezza 
il  punto  che  chiami  1'  -ide. 

88M6.  AM.? 

88*  5.  Vorremmo  diierchomrac&t  (-et). 


SS"^  7:  no^reZ/rigim  (cfr.  88^  10  e  Sg. 
7*  4);  e  sul  6  è  un  seguo- che  dirà 
l'abbreviazione. 

88*^  13.  Non  m'è  chiaro  cenmanum 
(cfr.  706).  Forse  num  =  nu-m-b 
(ovveraniente  rn-m-b)j  per  guisa 
che  n'esca  il  senso  'senza  che 
sia',  'e  tanto  meno'  (non  compa- 
rabile per  largo  intervallo,  a  non 
dir  per  breve). 

88'^  13:  huaefartet&Tcur 

89*6:  adce' 

89*  8.  V.  gloss.  s.  adira,  p.  xlviii. 

89'>4.  Si  vorrebbe  -brabit. 

89''  7.  Ridonda  nim.  Lo  scriba  si  di- 
sponeva a  scrivere  lasse  basnim- 
mamenmain,  e  poi  sostituì  for 
ad  imm,  senza  cancellare  ciò  che 
ridondava. 

89*'  12:  duiemnigud 

89'=  4.  Dopo  ani  vedo  un  segno  molto 
simile  a  un  ponto  e  virgola,  ed 
è  forse  una  sigla.  —  Stokes  ri- 
conosce felicemente  la  sigla  per 
'hoc':  ised  an  ho  e  inso. 

89'=  5.  Per  diatarsiu  'si  dabis',  v. 
gloss.  xcvii. 

89<=11.  V.  gloss.  s.  maidim. 

89^2:  -lab&rtha 

89"^  6  :  dundadbat 

89*^  13.  0  piuttosto  iarftrson. 

89'*  18.  fmaj  XV. 

89'*  18:  di  an  et&rscarad 


618  I.  Testo  e  cbioBe.  Integrazioni  e  emendazioni 

90^4:  -n'ìsfeid 
90*  7.  Yorreauno  erbirigidir. 
90*9.  M;il  precisa  la  quinta  lettera; 
ma  non  paò  non  essere  n. 


90*  9.  [ha]  AH. 

90*10.    AM. 

oo^-a.  AM. 

90^  10.  Vedi  a  120°-120'». 

90«'17:  dìib- 

90^3.  Chiosa  non  ben  dicifcrabilc. 

Di    un'  ipotesi   dello   Stokes  ,   si 

tocca  altrove. 
90"  8.  Veramente:  indinnisse  {\nà- 

iudis-se);  ancora  un  esempio  da 

aj^giuiigere  al  gloss.,  Lxsxviii. 
90*  13.  Leggeremo:  -dainnatar;  cfr. 

96'' 8,  105»»  9. 
90''  3.  cara-  è  d'assai  dillicile  lettura. 
90^3.  Dovrebb'essere  huacht\  mala 

scriUura  riusci  difettiva. 
90*^4.  Piuttosto  no-. 
90' 5.  AM. 

90*  10.  Il  terzo  n  mal  preciso. 
90**  11:  dorba 
90**  11.  Era  scritto  bit-,  onde  è  poi 

ricnvato  il  bei-  di  beith. 
90*^  14.  Piuttosto   vorremmo  innan 

drochgnimac. 
90**  16:  unmerovdaisset 

91*5.   AM. 

91*6  su'\  ed  è  aggiouto  d'AH. 
91*10:  -dianai'ifed 
91*10.  Tra  deg  e  a-,  è  lo  spazio 
di  un'  altra  lettera ,  eh'  è  stata 


scritta,  ma  s'è  di  cerio   voluta 

eliminare. 
91>'12:  dorignis'i 
91'=  16.  Si  vorrebbe  innahi. 
91<=  19.  Sta  bene  così;  ma  i  segui 
non  si  ricuserebbero  a  dare  ai-, 

invece  di  cu-. 
91^4:  mimam&t 
92*  4.  Per  la  terza  lettera,  lo  scriba 

ha  forse  titubato  tra  u  ed  a. 
92"  4.  [acht-J  AM. 
92M3:  etircor^;  cfr.  38H. 
92^16:  duaccuhxir 
92*17:  dam  adce 
92=^17:  indeb  da 
92»' 6:  -te' 
92'' 7:  osmQ 
92'' 9:  -cdbairi  d- 
92°  3.  Si  vorrebbe  maccn. 
92*=  4.  Ridonda  il  secondo  aserc. 
92^5:  -i. 
92<"  7:  -tnchi  d- 
92*^7.  L'ultima  voce  è  di  scrittura 

ritoccata  e  di  lettura  malagevole; 

si  poU'ebbe  par  leggero  indassa, 
92*'  10:  àaii]  cfr.  gloss.,  p.  vii. 
92'' 3:  fiud 

92"!  7.   AM. 

92''  S.  AM.  —  Il  seguo  sottoposto,  clw 

varrà   a  espungere  l'/i,  sta   tn 

questo  e  il  t  (t.h). 
92'  12.  13.  La  scrittura  fa  illusione; 

ma    è   sicuramente   da   leggere: 

esctiiun  n-gscmana. 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


649 


93*8.  duthabirt  ecc.  am. 

93»  9.  [n]  AU, 

93»  13.  A.M. 

93*  15.  Si  vorrebbe  piuttosto:  •iur-su\ 
cfr.  glosE.  cxjci. 

93»  IS:  -vd 

93»  21.  As:. 

93»'  2.  AM. 

93*"  5:  'iuiàch- 

93''  10.  [o]  [caci,]  AM. 

93''  12.  Si  aggiunge  a„udcte  (*iité(^) 
agli  esempj  studiati  da  Zisimer, 
KuhD's  Zeilsclir.  XXVII  453-4, 
cfr.  gloss.  p.  Ixxii. 

93''  13.  Superfluo  n  imìib.  Lo  scriba 
aveva  dimenticato  flccltuid,  che 
doveva  susseguire  immediatamen- 
te a  tol'ie;  e  aggiuntolo  poi,  in- 
sicmc  con  indib,  tralasciò  di  can- 
cellare il  itidib. 

93*  2.  lulcgrercmo  an,ì&Thad. 

93'=  15.  Sta  scritto  veramente: -/or^//'. 

93'^  IG.  Aii. 

93*^  19.  lì  ìt  è  sovrapposto  all'erro- 
neo cech 

93*^9:  roTidoirmBìna'gse7ìì 

93*^  12.  Vorremmo  aisndlsen. 

93**  14:  adftidam 

93'»  16.  AH. 

94''  1  :  pn'àchessoin 

94'' 1:  -briaìhrnib 

94''  1:  comallaià  d- 

94'' 2.  Si  legge  trachtad  inbeus;  e 
integreremo  trachtad  ùisin  beus. 


94''  3.  Leggeremo  indai-aiidis. 

94'' 6.  Togliere  l'-i-. 

94''  21.  Kon  si  potrebbe  non  leggere 
-deìt-,  quando  piuttosto  si  vor- 
rebbe: -d-ett-. 

94^' 23.  V-eit  d'AM. 

94'"  23:  fiiriiticbthar  (Si.)  ;  cfr.  37^16. 

94"=  3.  Si  vorrà  trisnaimncda. 

94"=  4:  a.ìX 

94^^  5:  -s:u-  s'ìs-' 

94"^  7-8.  Sono  corretti  e  mancano  al 
gloss.  (p.  xxiii):  HI  di'.ailgcn  ali- 
quid  lenis  (lett.:  de  lene),  ni  di:- 
ailffini,  aliquid  lenitatis.  Cfr.  0o8. 

94'=  9:  -sui"- 

94"=  10.  Ozioso  in. 

94'=  13:  -bart-" 

94*^  6.  Leggeremo  isralieldaib. 

95»  1.    AM. 

95»  2.  Scritto  primamente  -gaibtìii. 

95»  5. 10.  ASI.?  —  Kella  seconda  di 
queste  chiose,  è  notevole  esempio 
di  fonia  seriore  {sceidu  nom.-acc. 
pi.). 

95^  5.  ba&nncrt 

95»  8:  inacotlud 

95»  11.  Vorremmo  annbrifh. 

95»  12  :  oaxl- 

95'' 4:  -odhhKhstaid 

95'' 7:  'b-ad 

95'' 8.  Togliere  l'-i-. 

95^3.  Ci  aspetteremmo:  tiiinór. 

95^5.  Vorremmo  inno  „tì''c-. 

95*  8.    Stokes  propone  :   cccha   ce- 


650 


L  Testo  e  chiose.  Inlrgrazioni  e  emeodaziouL 


[ihjramihan  [-ain]  di  'of  every 
*/*  of  it';  che.  mi  pare  ana  resti- 
tuzione felice,  ma  tale  che  affatto 
condanni  la  lezione  del  codice. 

95^  14,  Leggeremo  inna  n  imned. 

96*6.  Intendo:  'nn  momento  in  cui 
sia  (indo)  la  riconciliazione  ncl- 
r  animo'. 

96*7.  Piuttosto  -dnfo-. 

96*11:  archixinn 

96*13.  -matjtarm  ar- 

96'' 2.  Ridonda  insoirfetar. 

96*"  5:  sainemla'ih. 

96''  7.  Vorremo  cecha  trogae. 

96''  11.   AM. 

96'' 11:  'ChumtKbart 

96'' 18.  Stokes:  liisleb  sina  ho  mi- 
nibus; e  sma  =  Sinai  di  certo  io 
noi  respingo  (cfr.  102**  17),  Ma  qui 
non  si  può  privare  'hominibus' 
dell' 'a'. 

96'' 18.  fairij  AM. 

96"=  1.  Se  leggiamo,  come  vuole  il 
Codice,  dundum'iir,  e  ne  mante- 
niamo -ìiiuir,  mare,  v'ha  una  ri- 
dondiinza  in  ciò  che  precede  (ba- 
sterebbe (hmJ-  0  du-)  e  ne  esce 
un'annotazione  oziosa  e  impropria 
e  non  adatta  al  rimaueute  della 
chiosa.  La  quale  veramente  si  rife- 
risce al  'viderunt  te  aquae  deus', 
e  non  già  particolarmente  a  'ad 
oram\  e  penso  che  nell'archetipo 
incoruinciassc  per  dundwnuin  o 


anzi  per  dunduduniuin  (dund 
fudumuin) ,  si  che  dicesse:  'ab 
imo:  i.  e.  emerserunt  aquae  maris 
rubri,  cnm  ad  mare  populas  Dei 
consedisset', 

96"=  1:  foramuir 

96"=  11:  rosfQgatar,  con  un  e  mal  so 
vrappcsto  all'è  (roscengatar). 

96"=  11:  -ra[i]nn 

96"=  16.  Era  primamente  scritto  ce- 
cha at-, 

96^  1:  tritxxdidin 

96^1.  Ci  vorrebbe  romsu  (rombsu). 

96^2.  diitudidin 

97*4.  AM. 

97*7:  etir  rosachta;  am.  queste  due 
parole  ? 

97*7.  Integreremo  e  emenderemo: 
etimacechtardae  ;  363. 

97*  8.  AM.;  iortestimin 

97*10:  -i. 

97"^  1.  Scritto  prima  -chòs,  e  abraso  s 
Cquod  non  impediat').  Piace- 
rebbe erch-  piuttosto  che  arch-; 
cfr.  73"=  9,  83'!  2. 

97^8:  isindith- 

97 "115:  fochaid 

98*2:  -i-  and- 

98*  3  :  fri  arm  baesu  ni 

981^  4.  AM. 

98'' 8:  atbathal&T 

98"=  8:  connab- 

98"=  10,  Vorremmo:  ascech  todochidiu. 

98"=  10:  est  et  non 


t 


1 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emcDdazionL 


651 


9&^i:  di'f 

08^8:  occurobae;  gloss.  cxxix. 

99»' 2:  -élt- 

99''  5.  Leggeremo  latuistidi. 

99^5  (dae  volte):  primiti 

99^  7.  AM  ? 

99'' 13.  Cliiosa  a  me  oscura.  Ho  con- 
getturato: di'ts  in  doraid  oem  'si 
forte  difficile  quoque  (Dei  adju- 
toriura  )  '. 

99<=  1.   AM. 

99^  7.  1?  huacor  ecc.  am. 

100^9.  Leggeremo:  innan-, 

100*^2:  niìnnanenech 

100"  15:  bis 

100^17.  Stokes  emenderebbe:  foi'- 
cèitbaidi. 

100^24.  Ha  molto  sofferto  il  prin- 
cipio di  questa  chiosa,  e  ne  vicuc 
qualche  illusione;  ma  andrà  pur 
letto  sicuramente  duforgairiu. 

100'^  2:  inna- 

100*  9.  Vorremmo  afrisnoi-r-. 

100'  U.    AM. 

100"^  20.  Leggeremo  innamór-. 

100' 24:  conijHis 

100"^  26.  Sarà  piuttosto  da  leggere 

arritììi- . 
101'  3.  Torremmo  citné',  356. 
101^3.  Cfr.  27'^4. 
101^4:  ciaeTneo;  cfr.  47'»  1. 
10i»7.  Si  aspetterebbe  -popuiL 
101*8.   La   lettera  incerta   (tra  a 

ed  m),  e  il  m  che  \ì  aderisce, 


forse  esnberan  tutl'e  due  {ron- 
doirmoìnaig-);  ma  anche  può  cre- 
dersi che  la  seconda  parte  del 
composto  contenga,  contro  il  so- 
lito, fuammam-,  piuttosto  che  il 
semplice  mam-. 

101»  16:  adee' 

101 ''  1.  Chiosa  a  me  non  chiara.  Ho 
congetturalo  :  co  lenamaind  téit 
Sem  per' Cam  adhaesione  (adhae- 
rendi  sensu)  occurrit  scmpcr'. 

101 ''3:  fis'mdaimsìrj 

101"^  6:  issi  cialfl] 

101"=  7.  Non  corre  tanto  facile  il  di- 
scorso in  isassu  ecc.;  ma  nulla  è 
forse  da  ritoccare.  Intendo:  'e  [il 
tenersi  la  voce  manifestare  per 
un  innnito]  è  però  più  agevole 
del  ricavare  (portare)  codesta 
voce  dall'imperativo  [come  si  fa] 
dal  commentatore'.  Ma  sto  in- 
certo. Cfr.  107<=  16. 

1 01  "=  7  :  OS  forngartaid 

101^5:  -aZeter 

lOl'^e.  strano  questo  ueri.  Se  non 
fosse  la  difficoltà  di  porre  in  que- 
sto caso  e-*ai,  avventurerei  vo- 
lentieri la  restituzione  uaihriz', 
cfr.  g'oss.  cxxyj. 

lOm:  ón- 

101^8.  AM.? 

102*  11.  Leggeremo  afordiuclaùmn. 

102*  15.  Si  resta  dobbii  tra  -stl-  e 

-sci-.  La  mia  intelligenza  del  prin- 


652 


I.  Testo  e  chiose.  Inlegrazioni  e  emendazioni. 


cipio  di  questa  chiosa  è  del  resto 
affatto  cougelturale  :  '11  fruraento 
in  ispica  (letteralm.  la  spica  del 
frumento;  cfr.  o'r.:  ithdhias)  sta 
in  alto,  e  si  trebbia  (si  batte: 
duslaidai)  in  basso'. 

102*1.  Si  aspetterebbe:  isairi  ad- 
beirsom. 

102'' 7.  9:  -coscrad 

102°:  F.  i02c. 

102*5:  hisoiamigi 

102*=  5.  Leggerei  arberta. 

102"  6.  AM. 

102**  7.  Vorremmo  -aimsir. 

102"^  1.  Formola  avverbiale  per  con- 
iai.); cfr.  609. 

102^4.  Leggeremo  -tubart,  benché 
la  scrittura  piuttosto  dia  -tàb-. 

102^4:  doy.iQld.^  dc^\  cfr.  145"^  4. 

102''  5.  Qui  pure,  nella  seconda  pa- 
rola, s'oscilla  tra  a  ed  u. 

102*^  7:  cicalatar 

102*1 14.  Cfr.  83'' 3. 

102^  15:  forruchon^rad 

102''  15:  ón- 

102'' 17.  Tra  t  &  g,  par  che  fosse 
un  a.  Si  aspetterebbe  ththogainn. 

102"  17.  fsoj  AM. 

103*6.  Vorremmo  -frcptanaigisiur. 

103*8.  AM.? 

103*10:  -spiurt 

103 ''7:  distrof/bad 

103''  10. 12.  AM. 

lOS*»  12.  14:  <mc/itaid 


103'' 13:  innajnanisin;  ma  il  se- 
condo na  ridonda. 

103''  14.  AM. 

103'' 15.  Ci  aspetteremmo  -debthai- 
gtis. 

103» 6.  AM.? 

103"=  12.  AM. 

103<=12.  -t'ha- 

103<=  14.  AM. 

103'' 4.  in  mortem  am. 

103**  4.  Togliere  il  secondo  -i». 

103^4:  duescmart 

103^  IO.   AM. 

103'^  12:  dio'imther  hìlebrOiih 

103'' 24:  dixnigedar;  cfr.  56^  9. 

103'' 26.  L'ultima  voce  della  se- 
conda riga  sarà  ata. 

104*3.  AM, 

104*4.  Prima  scritto:  injacoic. 

104*  5.  Sarà:  as. 

104''!:  uim 

104"=  5:  tuidecM  d- 

104"  7:  -ib- 

104'' 9:  {séj.  Ridonda  poi  questo 
secondo  se  e  ridonda  l'accento  in 
entrambi  gli  esemplari. 

105*2,  Ridonda  V  òn  o  il  son. 

105*4.  L'archetipo  avrà  probabil- 
mente avuto:  isairi  feidligfem- 
mar  ni. 

105*  6:  -st;  =  [-star]  -satar,  'et  non 

adimpleverunt  ea'. 

105"  9.  AM. 
109«3:  t\,r^ 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


653 


105*11.  Ci  aspetteremmo  -dwgat. 
105"i8:  quid 
105"^  9.  Togliere  l'-i-. 
106*3.  Togliere  il  primo  -i.. 
106*3:  dee'  infnjim 
106'' 1.  Era  stato  scritto  -dimdi-. 
106^6''.  Togliere  l'-i-. 
dOOMl*^:  -i. 
106=3:  amai  s- 

106"=  6.  Non  è  effettivamente  se  non 
•gear.  Per  la  significazione,  con- 
verrebbe   meglio    nna   prima   di 
cong.  siiig.,  e  forse  qui  riabbiamo 
l'erronea  intrusione  dell' -ea-  nel- 
la 1.»  di  cong.  sempl.,  come  un 
esempio  n'è  forse  pel  cong.  sigra. 
in  68*^1.  Avessimo  all'incontro  la 
3.»   pers.  {-gedar),   bisognerebbe 
aiuineltere    come  un'aberrazione 
grafica,    della   specie   che   riab- 
biamo in  113''4. 
106*  11.   È  uno   scernimento  della 
stampa   l'interstizio   tra    -mes  e 
quello  che  segue. 
106°  13.  AM. 
106''  1:  apopuìl 
106"^  2^':  -tussM 
107*5:  dutSibain 
107*7.  Togliere  l'-i-. 
107*9.  AM.? 

107*15.  Correggeremo  hidfailid. 
107*15.  Piuttosto  si  vorrebbe  ati- 

trefea  (ad-dit-trefea). 
107*  15  (in  fine):  -«a- 


107*16.  Togliere  l'-i. 

107''8:  -i.  -i.  ni 

107«8:  galaraih 

107*^  10.  Vorrebbesl  -thuidechi. 

107^7:  anisiu 

107"^ 8.  Vorremmo  ceine  (céine): 
dum  vivitur,  cfr.  707. 

107'' 11.  Piuttosto  ci  aspetteremmo 
ni  aiergamni. 

108''4.  Può  materialmente  parere 
-gnimtar. 

108'' 5.  Nulla  sarà  da  mutare  in 
ararohaies  (arà-ro-batcs,  insfa- 
buiit),  sebbene  la  vocalizzazione 
ne  appaja  singolare  (cfr.  arà'hitis, 
gì.  instabaut,  43'^  15). 

108''6'':  Iris 

108'' 11:  fèid 

108»' 11-12.  Penso  che  l'archetipo 
portasse:  diaditin  apopuilade ^ 
ipsins  defensione  horura  populi. 

lOS''  12.  13.  iji. 

108''  17.  Vorremmo  -gere. 

108  V.:  -gdae 

108'=  8:  *quod  non  exspeclantur';  e 
nulla  c'è  da  mutare.  Ma  il  chio- 
satore si  confonde  tra  reperire 
e  opperiri. 

108^2.  Vorremmo  piuttosto  athuai- 
sliu  cdch,  quovis  es  superior. 

108'' 6.  AM. 

109*  2,  fine.  Pare  veramente  san  ri- 
dotto a  ón. 

109^2:  -adfiadar 


654 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


i 


10S*>3.  Togliere  l'-i.. 

109*9:  dundaraimgiurtsa 

109'=12:  ol  dia 

109=  14:  conìtaibrea 

109'»2.  3.  6.  7.  8.  AM. 

109*^  5.  Nessuna  interpunzione  dopo 

-ged. 
109**  10:  -maigthid 
110'*  11.  •!•  gairti'  am. 
110'^  4.   Leggeremo   isindtsiu   e  e- 

spungeremo  uno  dei  due  di  che 

stanno  isolati. 
110*=  7.  Togliere  l'-i.. 
HO'  9.  L'archetipo ayrà avuto  eetar- 

(=  etar-). 
1 1 0*=  9  :  trisn^  aith issi 
110^  6.  La  scrittura  darebbe  piut- 
tosto arìaieje. 
110*  10.  Leggeremo  forsamaith;  cfr. 

a  US"*  12,  e  v.  gloss.  s.  maidim. 
110**  10.  Vorrcbbesi  locndiaditin. 
110^,  lin.  3-4:  requiens  =  reeens 
111^5.  Cioè  cacha  frithare]  gloss. 

xxiv. 
111^8.  Si  vorrebbe  afundali. 
Ili'*  1.  Piuttosto  si  vorrà  -comar- 

tatar;  v.  gloss.  cxxiL 
IH»»  10:  'cs' 

II  IMI.  17.  AM.? 

111^  15:  arnainner 

111'»  23.  Vorremmo:  -failcedon. 

HI*- 25:  bic. 

Ili'' 28.  Integrerei  Untrocairindce'. 

II I  •=  2  :  hisóintaichi 


111=9.  L'archetipo  avi-à  avuto:  is 
indiad  indi  as;  e  l'omografia  iu- 
duceva  lo  scriba  a  omettere  tutto 
indi  as. 

111*13.  Vorremo  dojnbirsiu  e  dué- 
cigi. 

Ili*  17.  Era  prima  scritto  fer. 

111*20.    AM. 
111=21.    AM.? 

Ili"*  4:  no  ere  [te].  Il  [tó]  è  aggiunto 
d'altra  mano  al  margine,  e  in  let- 
tere di  una  grandezza  che  non 
sarebbe  facile  incontrare  altrove, 
0  nelle  chiose  o  nelle  loro  integra- 
zioni. Pure,  non  si  potrànon  ricom- 
porre questo  crete  (cfr.  126*  10)  ; 
e  si  dovrà  cspuguere  il  [tei  che 
la  stampa  applicava  al  latino  della 
terzultima  linea  di  1I1=. 

112*  I.  Piuttosto  si  vorrebbe  asoir- 
tha. 

112''1.  Ozioso  V  i'u  isolato. 

112''  16.  Veramente:  an  nad  cura-, 

112*  11.  toàochidiu 

112*^2:  fìl  windirt5  ueritatem 

112'^  5:  diìgend 

112*^9:  •!•  ciagentàT 

113*8.  Togliere  l'-i-. 

113M:  elar-;  cfr.  106*  6. 

113'' 9.  Piuttosto  coin-, 

113*2:  ter;  =  talmain. 

113*2.  Non  m'è  chiaro  arrimeten- 
dìfjjd  (Stok.:  -ecendiged)  indoire. 
Ho  stentatamente  congetturato ar-' 


I.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  cmcDdazioni. 


655 


runete  indigaid  indoire  *qnod  ex- 
spectattun  sit  post  capti  vi  tatcìn'. 
.  113^3.  C'è  abrasione  nel  dittongo 
del  composto  che  sussegue  a  dia. 
Prima  pare  fusse  scritto  -ót-;  cfr. 

iia^i. 

414*1.  Lo  scriba  ha  mal  tagliato: 

-scisiu. 
114*2  3.  Il  cod.:  nproraen 
114*4.  Vorremmo  engracagud. 
114*  9:  donpapul 
114*11.  Congetturo  che  sia  mdso- 

bruig  =  -sobraig,  sobriamente. 

114*13.    AH. 

114*  13.  Vorremmo  -ethar. 

114*  18.    AM. 

114*  18:  remcaissen 

414''  4  :  neph  ccailsi 

114'' 9.  etarburt  m'è  oscuro. 

114'' 12.  L'apice  sarà  veramente  slato 
ajposto  all'i  di  -geni,  per  l'illu- 
sione che  fosse  l'i  del  ni  che  al 
verbo  doveva  succedere. 

114''  14.    AM. 

114'=  2.  Pare  che  fosse  prima  scritto 

hi-. 
114C13:  -i.  [l]cobgi'\  am, 
114=15:  -i- 
114^3:  nu&llaigem 
114*9.  Cfr.  114n2;  St. 
115*2:  dd  apcTS- 
115*14.  Qui   mancherà   due  volte 

ed  'hoc':  ised  filisin-;  ised  im. 

adfet. 


115'>2.  Felicemente  lo  Stoebb:  nos 
dechrigetar. 

115'' 4.  Emenderemo:  huathosuch. 

±15^6:  da 

115'' 7.  Si  vorrebbe  innainisir. 

115*"  9.  Si  vorrebbe:  -rriuch-,  cfr. 
Ki.  45. 

115''  16:  -róscai 

US*"  18.  Vorrebbesi  -scai  o  -scea. 

115*^  1.  Espungeremo  l'apice  di  insé. 

US*' 2.  AM.  —  E  ancora  nn  per  mn 
in  -tinnae. 

115*5:  fren/no;  e  integrerei  firén 
(firicn)  no,  considerando  la  chiosa 
come  interrotta ,  o  collegantesi 
con  quella  che  segue. 

1 15*  9  :  dithaiàchur 

115*12:  foì'S&maid;  cfr.  a  110*10. 

115*13.  C'è  qualche  pentimento  e 
ritocco  in  -saniae.,  e  non  ne  esce 
una  scrizione  perspicua;  ma  pur 
non  se  ne  può  dubitare. 

116*11:  a  he 

116'' 8.  Dal  punto  impoi,  abi. 

116'' 8.  St.:  is  atdanaigthc. 

116*=  8:  nadarcae;  less.  xlvi. 

116*1.  S'aspetterebbe  -alcha;  ma 
a  II  non  sussegue  se  non  una  spe- 
cie di  nesso,  mal  diciferabile.  Po- 
trà essere  c  +  a\  cfr.  il  cod.  in 
12^  12.  e  V.  il  gloss.  p.  cxxxiii. 

116*5:  7  is'iniVdhrub 

116*6.   AM. 
117*4.   AM. 


656 


L  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  emendazioni. 


in^s.  ASI. 

117''  9.  Yeramente,  1'  -i  di  ~amni  non 

si  vede  o  mal  si  vede. 
117*^  4.  La  scrittura  è  più  che  in- 
certa tra  »  e  o;  ma  è  chiaro  che 
debba  leggersi  am-  nhfessin. 
117'*4:  etir 
118*7.  Stokes  integra  felicemente 

isind  eclais. 
118^3.  La  scrittura  in  effetto  non 
basta  se  non  a  anmlith  o  a  omm- 
lith,  e  piiitlosto  questo  che  quello. 
Ma  restituiremo  commliih  ('con- 
tritio' nel  proprio  suo  senso);  cfr. 
mlith  233  20. 
118'' 6.  ainin  è  male  scritto,  ma  pur 

sicuro. 
US*»  6:  noregad 
118''  12.  [na]  am. 
118*^  4.  Leggeremo  muruccai. 
118'=  5:  truagsasa  ha  un  sa  di  trop- 
po; St. 
118*=  9:  ocùul 

118*=  11.  Stok.  :  immethTascrat. 
118^  4:  -ce' 

118'' 9.  Ci  aspetteremmo  -tha. 
118''  IO.  Qui  incomincia  una  parlo 
di  colonna  che  ha  molto  sofferto 
e  mi  ha  molto  stancato.  Può  pa- 
rere che  V  indoir:  ón,  da  me  as- 
segnato al  num.  10,  piuttosto  chiu- 
da uel  eod.  il  num.  11.  II  vero  per 
avventura  sarà,  che  l'ama  ;urjisc 
abbia  scritto  una  volta  sola  u;ia 


parola  che  cadeva  quasi  ideutica- 
mente  alla  fine  o  sulla  fine  d'en- 
trambe le  chiose  {indoire  10,  as  in- 
doiri  11);  cfr.  45''  15.  16. 
118^13:  «/naZalaa.  Si  slenta  a  leg- 
gere così;  ma  altro  pur  non  de- 
v'  ess-cre. 
118^15.  Compiremo:  asindoiTÌ;   ma 
senza  per  ciò  adoperare  i  segni 
che  nel  codice  pajono  annettersi  a 
asind-,  ì  quali  or  credo  ferma- 
mente che  dieno  un  lat.  sic,  ri- 
fercntesi  al  testo,  ma  e.<1raneo  alla 
chiosa. 
118''  18:  -cethar 
118'' 20:  -accubur 
118^21:  isedinso  sis  fil  ós 
119'' 9:  aadiall 
119'=  2.  Era  slato  scritto  -tis. 
120''  6:  caindeimnidi,  cfr.  25'^  4, 
120"=  8:  di&anihì 

120"=— 120''.  Qai  siamo  a  compli- 
cazioni curiose.  Si  ha  imprima 
una  singolare  trasposizione  nel 
confuso  testo  latino,  poiché  le 
parole  tabernacula  ecc.,  che 
vanno  dall'ultima  riga  della  co- 
lonna 120<=  alla  fine  della  prima 
di  120'^,  dovrebbero  manifesta- 
mente venire  dopo  il  tumul- 
taria  per  cui  si  chiude  la  quarta 
riga  di  120'.  —  È  poi  di  singoiar 
conccllo  e  un  po'  malconcia  la 
chic'.a  120' 2,  che  leggo  e  infcr- 


1.  Testo  e  chiose.  Integrazioni  e  enieudazioui. 


657 


proto  al  modo  che  segue:  'come 
'si  raffina  {duneclan&r ;  to-aith- 
'glan-,  cfr.  o'r.:  athghlanaim), 
'nella  casa  dei  mercanti  {cen- 
^naigc),  un  vestilo  cospicuo,  per- 
'chè  stia  sul  dosso  del  re  (imm- 
'rlg),  cosi  sia  raffinata  (mamlid 
^duérglasl&r)  dagli  elementi  una 
'Juce  a  parte,  per  circondarne  il 
'Signore'.  —  Finalmente  la  chiosa 
120'^5,  che  incomincia  per  due 
voci  nominali  ritentate  nel  glos- 
sario, avrebbe  dovuto  in  sé  con- 
tenere la  ".hiosa  120*^3  e  manca 
forse  di  qualche  altra  parola  an- 
cora. Delle  due  formerei,  inte- 
grando e  emendando,  questa  che 
segue:  ani.  assoirh  anersolcud 
ade  occuinddiid  neich  iiìdih  is 
[samlid  isjsoirbithir  sin  do  dia 
tui^itiu  adulce.  Per  la  costruzione, 
cfr.  751-  7,  90''  10. 

i20<>  9^  13.  AM.  ? 

120''  19.  Vorremmo  -thar. 

120'' 20.  La  scrittura  è  incerta  tra 
u  ed  a. 

121»  3.  Togliere  l'-i-. 

121'' 8:  -aibthe 

121*^12.  Emenderei:  ladóini  clan- 
dad  lugbart,  agli  uomini  la  pian- 
tagione degli  orti  [mentre  è  di 
Dio  quella  delle  selve];  cfr.  hi.  34. 

121*^  18:  conm- 

121*=  24.  Forse  è  da  ripristinare: 
Aie,  //  Cod.  irl.  d.  Ambr.,  I. 


forrucìiuìiii  'quod  evcniat,  fiat'; 

cfr.  a  33M8. 
121'=  24.  Par  che  seguisse:  •'.•. 
121'',  testo,  lin.  14:  cor//pn?sa 
122"^ 2:  2.i. 
122»  3:  -dradaib 
122^2.    Leggeremo    trisinbindius  : 

cfr.  124'=  17. 
122'=  7.  Togliere  l'.j.. 
122''  3.  Si  vorrebbe  arsr- . 
122^7:  indmallad 
122'' 7,  lin.  5:  atairngere 
122"  10.  Togliere  P-i-. 
122''  12.  Togliere  il  punto. 
123*  1  :  aì-\ji]aptar 
123» 6.  Vorremmo  innacannandae. 
123'' 9:  niim-.  E  l'archetipo  avrà 

portato:  ni  doim-, 
123''  10.  etirrudib  sarà   forma  cor- 
retta  di   3*  sing.  ;    cfr.   Zimmer  . 

Kuhn's  Zeitschr.  XXX  137. 
123''  13:  som 
123^^3:  -i- 

123"=  7:  derscaigi\\\\ì\  am. 
123'^  8:  nosco r&t 
123"=  16:  tracìdaid 
123''  1  :    i- 
123''  3.    La  scrittura  parrebbe    dar 

piuttosto  tifinaidi. 
123^8.  Leggeremo  eiainnis  soas;  e 

cosi  il  quarto   degli   esempj  che 

vanno  aggiunti  al  gloss.  s.  indas. 
123^8.  adferta  stimo  che  sia  =  ad- 

barta  (àdbharta),  adversarins. 
i2 


658 


L  Testo  e  chiose.  InteCTazionl  e  emendazioni 


124** 3.  Letteralmente:  'non  [è]  noi 
che  primamente  il  fece'  (nisni 
cetiddeirgni);  'non  [è]  noi  sol- 
tanto che  il  fece'. 

124'' 4:  frithchSiihaigthi 

124<=1.  Togliere  l'-i-. 

124«  1:  ithibdaid 

124=  G:  huathuiì 

124M7.  Cioè  inbàis;  cfr.  122"=  2. 

124*  23.  Va  espnnto  1'  a  che  è  tra 
innan  e  deg-;  St. 

124=24.  Togliere  I' -i-. 

124^6:  -cu&lae 

124^13:  -choitchin 

124^13:  icoiichennas 

125*2.  Si  vorrebbe  tiaglne  (St.)  e 
cofru. 

125^^  3.  Qui  pop.  vorrei  risolverlo 
per  popnlo. 

125*11:  adfei 

125*12:  am 

125*13.  Si  vorrebbe  -sruithib. 

125*4:  citidiucat  'primnmente  il 
pongono';  cfr.  124*»  3. 

125"  7:  ón- 

125"  13.  Integrerei:  tuctais  cositi' 
coimdid,  eran  ricondotti  al  Si- 
gnore. 

126''  4-5.  Tra  queste  due  chiose,  la 
stampa  ne  ha  omessa  una,  che  or 
segneremo  per  126''  4'',  e  va  chia- 
mata dopo  'est  maius':  as  niou  -i- 
indaas  indigal  tóber  taroesi. 
126'' 7:  dun^opul 


126'' 9.  Vorremmo:  -failiin. 

126'' 16:  -bail 

125"  17:  -bai 

126'' 19:  hodia 

126=1:  dorel- 

126=11:  -f- 

126=14:  cchirainn 

126=  16.  Vorremmo  i fruì ehoriu. 

126=17:  -nessiussa 

126=  17.  Ridonda  am   ones. 

126=22.  V.  gloss.  s.  coaeh. 

128'^  2:  -ac7ia 

126"  5.  Circa  il  d,  cfr.  86"  1. 

123"  8.  L'archetipo  avrà  avoto:  fon- 
cétnaendul  'prima  vice'. 

126"  12.  Cfr.  490. 

127^4.  Cfr.  127=25;  gloss.  ?.  fass-. 

127*  12.  ITanca  ogni  interstizio  (-jo- 
b  t-y  -aie  <-). 

127*1.  Deve  ridondare  nn  ti  do- 
breith  neich  assoni. 

127"  16.  Si  vorrebbe:  no. 

127"  18:  indiai 

127=  10:  .j. 

127=10:  -ehennad 

127=22:  sòn- 

127"  1:  cetharlitride 

127"  6.  Si  aspetterebbe  mber'.aiar. 

127"  11.  Queste  due  parole  forme- 
ranno come  nna  correzione  o  va- 
riante della  cbiosa  che  precede, 
prendendo  il  posto  di  qnelle  che 
vi  succedono  a  feid. 

127"  14.  Vorrei  piuttosto  frisuidi. 


/.  Teslo  e  diiosc.  lulegrazioni  e  cmcuJazìoiii. 


6d9 


±27^  14:  maaifi 

127'' 15.  iarsin  e.c.  am. 

128^3:  -SÓ71 

128»  7:  afeid- 

128M1.  AM.? 

128'^  7:  -gn'nnw.::  op.'--- 

128"^  IO.  Togliere  l'-i-. 

128'^  11.  C£r.  128=  7. 

128^14:  noz&aib 

12C  15:  adfiadar 

128*^  16.  Doveva,  credo,  essere  sem- 
plicemente ara  tìiaat;  e  tra  a  e 
ih  sarà  corso  qualche  segno  su- 
perfluo, volutosi  poi  cancellare. 

128^1:  -i-;  e  probabilmente  hmn. 

129"  1:  fretn- 

129^  2^  Ozioso  atinae. 

129^6:  saiaemail 

129^  1  :  corup  léir 

129'' 2.  L'archetipo  avrà  avuto  la- 
sinrubu  format. 

129'' 6:  conai\  v.  gloss.  s,  com-ic. 

129^*  7.  diamaccatb  ah. 

129 *"  12:  aderscugud 

129<=7:  -i- 

129"=  13:  Tiiiossuch 

129^3:  don  a  ib  hi  no- 

129^  13.  Stok.  :  -i-  inna  Ibthecha.  Ma 
l' inna  par  voluto  espugnersi. 

129^  4,  Dovrà  por  essere  nadrov- 
t[h]atar. 

129^4.  Si  direbbe  forma  in  cui  si 
coufondcssero  norethes  e  noreit- 
tis. 


128'' 5:  atenei  innatòn 

129''  11.    AM. 

129^  18:  -i. 

ISC^ie.  AM. 

130*^5:  /brstu'djgthe 

130''ll.  Dovrà  essere  cenma  chlu- 

ais. 
ISC»  11.  Piuttosto  -romch-. 
130<=4.  10.  AM.? 
130*=  17.  Piuttosto:  inn&soerthae. 
130=23.  Cfr.  255,  ult.  lin. 
13C''  15:  -tha  erru 
131^8.  Ozioso  il  p  che  s'aggiunge 

a  freror. 
131^8.  aimn  per  mnw,  cfr.  ni.  33. 
131''  1.  Prima  era  scritto  -isscU 
131''  1.  Ozioso  ad. 
131''  2.  Sarà  -tairlaiced  ón. 

131'' 4.    AM.? 

131'' 11.  Sarà  maBaón 
131'' 12.  Sarà  veramente   -damair; 
cfr.  54''  28  ecc. 

131'=  3.    AM.? 

13i=9:  rlchW 

13i'9:  aralarbiaedf 

131'=  9:  cerasaigtlxcer 

131'=  9.  Par  proprio:  as indoir&i. sin. 

131'=  14.  Vorremmo  forsaremeper- 
the. 

13i'=  17.  Vorremmo  atabfojirt. 

131"' 7.  Deve  qui  mancare  una  pa- 
rola. L'archetipo  può  avere  avuto: 
cennech  rénindib. 

131''  12:  asindóiTi 


660 


I.  Testo  e  cliiosc.  Inlegrazloni  e  emendazioni. 


131'' 13:  taidchor 

131^14.  Si  aspetterebbe:  -teilciid. 

131''  19  :  is  indoirì 

132*  1  :  -firien 

132*  1:  npecihe 

132*3.  L'archetipo  avrà  avuto:  a- 

rafha  nraciunn  son  'restai  coram 

co'. 
132*5;   efr.  gloss.  s.  fiith-to-èt- , 

p.  Ixxiii, 
132*10.  Va  Ietto  di  certo:  ciasid- 

rogat  side  *etsi  id.  abslulit  iste'. 
132''1;  V.  gloss.,  p.  cjcxi. 
132'' 6  Sì  vorrebbe:  -dethidensu;  o 

anzi,  con   giusta  tradazione  del 

nominativo  latino:  -dethidiiisu. 
132''  i:  doùcnian 
132'^  13.  Stok.:  rcmnélliiid.  Senon- 

cliè  il  -n-  era  bene  stalo  scritto, 

ma  fu  espunto. 
132'^  5.  AM.? 
133*  10:  conepcTT 
133*  11:  lofijngscclì 
133-^2.  AM.? 
1 33*^  4.  Vedi  gloss.  s.  imme  aiV-ic-, 

p.  xcv. 
133^  l:  -chathiT 
133^  8.  Si  vorrebbe  arbercesiu. 
133'' 9:  as--llule 
134'' 3:  •tachiain 
134'' 4:  -todatl 
134^2.  Ci  aspetteremmo  'aigthidi; 

efr.  75"  14. 
134^5.  Dev'essere  anaimtea. 


±35^7:  lin.na.ir 

135*6.  Scritto  due  volte  Van-. 

136*2.  Togliere  l'-i-. 

136*5.  Lo  Stoites  integra  ha  àrosc 

insiti.  Cfr.  55*  13. 
136'' 1:  dedól 
136'=  1:  rlsed 
136'  2.  Non  si  vede  bene  se  lo  scriba 

volesse  mantenuto  il  d  d'indmetir. 
136*=  3:  imfrecrae 
136<^7:  -dee 
136"=  7:  -nce 
136*=  11:  loeri 

136''  11.  rob  sarà  voce  iutcrralla. 
137"^.  7:  infera  so 
137'=  1.  V.  360. 
137"=  13:  am&\...  toZ 
137'"  13:  diinpì'pnl 
137"  10.  AM. 
138*12:  trìani- 
ISe'-lO:  duUtiig- 
138<=  3:  dòme 

133"=  3.  Scritto  prima:  -gnither. 
ISS-^IS:  cech- 
138*1:  indalachl- 
138'' 13.  Ci  vorrebbe  naaimà-,  cfr. 

HI.  33. 
139*  1:  iinÌMdn 
139*6.  Inlenderciuo  sluindle. 
139*8.  Vorremmo  babilone. 
140"  3:  -se- 

140''  7.  Leggeremo  cumachtce. 
140'' 11:  di arn damnad^ 
141*  5.  Vedi  less.  p.  ex. 


142^2: 
142»=  3: 

pr. 
142»' 6. 

-fers 
144^5: 
144<=8: 
144=8: 
144'' 2: 
144"  5: 
145M: 
143M: 


I.  Testo  e  chiose.  lulegrazioni  e  emendazioai.  6GI 

145''  5.  Parrebbe  quasi  -aithiu. 

145'' 6.  Fome  innfolang. 

145' 8:  tri&ìshdis 

145^4:  aitribthiàì 

145^4.  Si  vorrebbe  tnnaotme. 

145*4:  dee  dce^-,  dee  saperflao. 

145**  5:  ilar  iThualkiid 

145^8:  s5  a.::/-buiih 

146^1.  Sarà  som. 

146''  2.  Pare  pi  attcsto   der;  ma  d  et  e 

par  essere  -dar.  Cfr.  69"*  7. 
146'' 3:  adrub-f  —  •) 


•i- .  E  si  vorrebbe  innesamni. 
nirii.ifolngubsa  ?;  cfr.  Z.  459 

Parrebbe  -ffs,  piultosto  che 

irnchre.htìi  (Stokes). 

Cìnid 

ainm 

toich- 

-ooehraib 

annàrbu  bridech 

exxlachu 


*)  Uu  modesto  numero  di  luoghi  problematici,  noa  tentati  in  qacsta  Ta- 
vola, è  riservato  al  Glossario,  sotto  le  voci  rispetfive- 


INDICE  DEL  VOLUMR 

Dedica Pag.  v 

Prefaziohe >     VII-XVI 

II-   Codice   irlandese   dell'Ambrosiana  (C.  301.  Isf.);   Testo  b 

CmoSB »      1-610 

Saggio  d'integrazioni  e  emendazioni  delle   Chiose  irlandesi 

DEL  Codice  ambrosiano >  GÌ  1-861 


1 


f 


p  e 

U  ^Tchivio  glottologico  italia 

A7 

V.5 


PLEASE  DO  NOT  REMOVE 
CARDS  OR  SLIPS  FROM  THIS  POCKEl 

UNIVERSITY  OF  TORONTO  LIBRARY